Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania wyrobów w postaci plyt korzystnie plyt falistych lub o innym profilu. \ Znany jest sposób wytwarzania plyt, np. plyt falistych zawierajacych okolo 10% azbestu i okolo 90% cementu, polegajacy na tym, ze do miesza¬ niny azbestocementowej dodaje sie taka ilosc wo¬ dy, która jest niezbedna dla zwiazania i utwar¬ dzenia, przy czym formowanej masie nadaje sie odpowiedni ksztalt i powoduje sie zwiazanie, ko¬ rzystnie w formie.Dzieki niskiej cenie i stosunkowo wysokiej wy¬ trzymalosci plyty lub produkty podobnego typu znajdowaly od wielu lat zastosowanie w prze¬ mysle budowlanym, np. do pokrywania dachów.Plyty wytwarzane znanymi sposobami wykazuja jednak szereg wad. Azbest jest materialem, który moze wywolywac azbestoze u ludzi, totez nalezy unikac stosowania i obróbki takich materialów, które zawieraja azbest. Dalsza wade arkuszy sta¬ nowi to, ze ze wzgledu na wysoka zawartosc w nich uwodnionych zwiazków cementu ulegaja one powaznym uszkodzeniom w czasie pozaru, wskutek powstawania pecherzy pary wodnej. Mo¬ ze to prowadzic do gwaltownego zawalenia sie budynku, co stanowi zagrozenie dla strazaków walczacych z pozarem.Znanym produktom w postaci plyt nadaje sie wymagany profil przez ksztaltowanie w formie. 10 20 25 30 Produkty mozna zazwyczaj wyjmowac z formy dopiero po calkowitym zwiazaniu lub dojrzeniu.Przepustowosc form jest w, tych warunkach sto¬ sunkowo niska.Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 3 781 396 znany jest sposób wytwarzania wyrobów z mieszaniny zywicy syntetycznej i cementu po¬ legajacy na tym, ze termoplastyczna zywice syn¬ tetyczna miesza sie z cementem i ewentualnie z wypelniaczami przy równoczesnym ogrzewaniu i formuje sie wyroby samonosne stosujac cisnienie i podwyzszona temperature. Jako wypelniacze wy¬ mienia sie w tym opisie piasek, weglan wapnia, gline, wlókna szklane, gips, wlókna organiczne i tym podobne.Ze szwedzkiego opisu patentowego nr 106 948 znany jest równiez sposób wytwarzania elementów budowlanych i konstrukcyjnych z cementu i spoiw termoplastycznych lub termoutwardzalnych oraz ewentualnie wypelniaczy. W opisie tym jako wy¬ pelniacze wymienia sie jedynie wlókna azbestowe.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wy¬ twarzania wyrobów o wytrzymalosci równej lub przewyzszajacej wytrzymalosc znanych plyt az¬ bestocementowych lecz nie zawierajacych lub za¬ wierajacych znacznie mniejsza ilosc azbestu, któ¬ rych stosowanie umozliwiloby calkowite lub cze¬ sciowe wyeliminowanie zagrozenia w przypadku pozaru. Sposób wytwarzania takich plyt winien byc nieskomplikowany, wydajny i tani. 116 507116 l 3 Sposób wytwarzania wyrobów w postaci plyt, korzystnie plyt falistych lub o innym profilu, polega na tym, ze 50—88% wagowych suchej mieszaniny rozdrobnionego materialu nieorganicznego zawie¬ rajacego krystalizowane lub zdolne do krystali- 5 zacji szklo spienione, skruszone klinkiery cemen¬ towe, lub skruszone zuzle wielkopiecowe, 40—10% wagowych spoiwa hydraulicznego oraz 10—2% wagowych organicznego spoiwa termoutwardzal¬ nego i ewentualnie organicznego spoiwa termo- io plastycznego «miele sie w mlynie kulowym az do uzyskania czastek materialu nieorganicznego o wielkosci ziaren od 0 do 1 mm, po czym mie- * szanine poddaje sie obróbce cieplnej pod cisnie¬ niem prowadzonej w warunkach cisnienia i tern- 15 peratury zaleznych od charakteru wybranego spo¬ iwa i uformowane somonosne wyroby plytowe tra£&i4e...,sie woda.• Sposób- wedlug wynalazku opiera sie na nie¬ oczekiwanym stwierdzeniu, ze zawartosc cementu 20 lub innego spoiwa hydraulicznego mozna zmniej¬ szyc, jesli wlókna azbestowe zastapi sie stosun¬ kowo gruboziarnistym materialem nieorganicznym i niewielka iloscia organicznego spoiwa. Produkt taki mozna formowac w ciagu bardzo krótkiego 25 czasu przez sprasowanie w wysokiej temperaturze w celu uzyskania samonosnego produktu, który wiaze po dodaniu wody, w wyniku reakcji miedzy spoiwem hydraulicznym i woda.Oprócz unikniecia wyzej omówionego zagrozenia 30 w czasie pozaru oraz wyeliminowania ujemnych cech srodowiskowych, sposób wedlug wynalazku posiada zalety techniczne. Jedna z nich stanowi to, ze cykl produkcyjny jest bardzo krótki, ponie¬ waz produkt wyjmowac mozna z formy po uply- 35 wie kilku minut, a nawet po uplywie jeszcze krótszego czasu. Koncowy etap traktowania wy¬ robu woda i wiazania mozna realizowac poza urzadzeniami produkcyjnymi i bez istotnego za¬ angazowania sprzetu oraz wkladu pracy. 40 Sposób wedlug wynalazku rózni sie wiec znacz¬ nie od znanych sposobów wykonywania wyrobów w postaci plyt.W znanych i omówionych wyzej sposobach nie ma jednakze wzmianek o wypelniaczach szcze- 45 gólnego rodzaju, stosowanych w sposobie wedlug wynalazku, mianowicie o szkle krystalizowanym, ponownie ogrzanym klinkierze cementowym i zu¬ zlu wielkopiecowym. Przeprowadzone badania po¬ równawcze podane nizej wykazaly, ze wyroby wy- 50 twarzane sposobem wedlug wynalazku wyrózniaja sie znacznie wyzsza wytrzymaloscia na rozciaganie niz plyty wytwarzane sposobem wedlug przyto¬ czonego wyzej opisu patentowego Stanów Zjedno¬ czonych. 55 Badania porównawcze wykazaly ponadto, ze ply¬ ty wytwarzane sposobem wedlug wynalazku cha¬ rakteryzuja sie znacznie wyzsza wytrzymaloscia na rozciaganie przy zginaniu niz plyty wytwa¬ rzane wedlug szwedzkiego opisu patentowego cy- 60 towanego wyzej.Do wytwarzania wyrobów w postaci plyt spo¬ sobem wedlug wynalazku korzystnie jest stosowac w charakterze spoiwa hydraulicznego cement, np. cement portlandzki lub cement szybko wiazacy. 65 %4 Mozna jednak, jesli to jest pozadane, stosowac równiez inne spoiwa hydrauliczne: przykladami takiego spoiwa jest • cement Sorela, to znaczy ce¬ ment magnezjowy, a ponadto cement glinowy i gips.Korzystny rozdrobniony material nieorganiczny stanowia czastki krystalizowanego lub zdolnego do krystalizacji szkla spienionego. Material tego typu wytwarzac mozna sposobem opisanym w brytyj¬ skim opisie patentowym nr 992 782 i jest on dos¬ tepny w handlu pod ^nazwa handlowa Synopal.Czastki Synopalu wytworzone przez zmielenie szkla spienionego w mlynie kulowym posiadaja liczne przestrzenie puste lub wneki w powierz¬ chni, zapewniajace efektywna adhezje lub laczenie ze spoiwem nieorganicznym lub organicznym.Do realizacji sposobu wedlug wynalazku mozna zamiast Synopalu stosowac czastki zuzli wielko¬ piecowych lub rozdrobnionego klinkieru cemen¬ towego o wielkosci ziaren od 0 do 1 mm.Klinkiery cementowe wytwarzac mozna zna¬ nym sposobem, np. ^w piecu obrotowym. Moga one posiadac charakterystyczna dla takich klin¬ kierów czesciowo amorficzna strukture.Stwierdzono ponadto, ze w charakterze rozdrob¬ nionego materialu nieorganicznego korzystnie mo¬ zna stosowac klinkiery cementowe poddane' do¬ datkowej obróbce cieplnej w celu rozwiniecia struktury krystalicznej i ceramicznej. Dla reali¬ zacji sposobu wedlug wynalazku stosuje sie klin¬ kiery o wymiarze ziarn w granicach od 0 do 1 mm, korzystnie 0—0,5 mm lub 50—800 ^m.Obróbke termiczna klinkieru cementowego pro¬ wadzi sie korzystnie przez wtórne ogrzewanie do temperatury co najmniej 1000°C, zwykle w piecu obrotowym, po uprzednim schlodzeniu , klinkierów do temperatury pokojowej. Mozna np. podgrzewac klinkiery cementowe stopniowo do temperatury okolo 1050°C w ciagu okola 2 godzin, po tym obnizac temperature stopniowo do okolo 500°C, a nastepnie schladzac produkt do temperatury pokojowej.Przy produkcji klinkierów cementowych zna¬ nym sposobem mozna alternatywnie kontynuowac ogrzewanie w ciagu dluzszego okresu czasu, np. o pól godziny i lub przemieszczac wzwyz strefe ogrzewania w piecu.Tymi sposobami mozna równiez wytwarzac cal¬ kowicie lub czesciowo przekrystalizowane i/lub ceramizowane klinkiery cementowe, chociaz po¬ siadaja one krysztaly o nieco wiekszym wymiarze, a tym samym o mniejszej wytrzymalosci od war¬ tosci uzyskiwanych przy schladzaniu i ponownym ogrzewaniu.Badanie klinkieru cementowego przed i po ogrze¬ waniu wtórnym wykazuje, ze produkt ma strukture krystaliczna o stosunkowo malych krysztalach, a klinkiery poddane tej obróbce i w rezultacie krystalizacji nie stanowia juz klinkierów cemen-x towych w konwencjonalnym znaczeniu tego slowa, wykazuja znacznie wyzsza wytrzymalosc na zgnia¬ tanie, co wykazane jest w przykladzie XXII.W szczególnie korzystnej realizacji sposobu we¬ dlug wynalazku proces mielenia suchej ^mieszaniny prowadzi sie' w dwóch etapach, przy czym etap pierwszy obejmuje mielenie organicznego spoiwa116 507 6 termoutwardzalnego razem z materialem nieor¬ ganicznym, az do osiagniecia zadanego stopnia rozdrobnienia czastek. Spoiwo hydrauliczne do¬ dawane jest w etapie drugim, w czasie którego kontynuuje sie mielenie az do osiagniecia równo- 5 miernego wymieszania skladników.W tym przypadku korzystnie jest z mieszaniny zmielonej w pierwszym etapie usuwac frakcje zlozona z najdrobniejszych czastek, korzystnie fra¬ kcje o wymiarze ziarn od 0 do 50 u.m, przed zmie- 10 szaniem ze spoiwem hydraulicznym i mieleniem w etapie drugim. Sposób taki umozliwia uzyska¬ nie korzystnego rozkladu wielkosci ziarn, to zna¬ czy cechy idealnego rozdrobnienia, przy czym drobnoziarniste spoiwo hydrauliczne zastepuje usu- 15 nieta frakcje o najwiekszym rozdrobnieniu.Jezeli natomiast role makroczastkowego mater¬ ialu spelnia wyzej opisany klinkier cementowy poddany wtórnej obróbce cieplnej, to spoiwo hy¬ drauliczne moze ponadto kompensowac spadek 20 wytrzymalosci powodowany krystalizacja. Mater¬ ial taki jest bardzo zwarty i mocny, nawet jesli zawartosc nieorganicznego spoiwa hydraulicznego i organicznego spoiwa termoutwardzalnego jest stosunkowoniska. 25 Dodany material organiczny spelnia w czasie procesu formowania, przed zwiazaniem i dojrzewa¬ niem, funkcje smaru, zapewniajac dzieki temu szczególnie scisle osadzanie.Z suchej mieszaniny zmielonej w mlynie kulo- 30 wym mozna wytwarzac elementy ksztaltowe w cia¬ gu krótkiego okresu czasu, np. kilku minut; proces taki przeprowadza sie w formach, w warunkach podwyzszonej temperatury, pod naciskiem. Pro¬ dukt mozna nastepnie wyjmowac natychmiast 35 z formy, poniewaz dzieki zawartosci malej ilosci organicznego spoiwa termoutwardzalnego laczacego czastki nieorganiczne posiada trwaly ksztalt, do czasu zwiazania i dojrzewania spoiwa hydrauliczne¬ go, które nastepuje po obróbce woda. Produkt 40 nabiera pelnej wytrzymalosci po koncowym doj¬ rzewaniu.Obróbke woda mozna realizowac przez wpro¬ wadzenie wody do mieszaniny w czasie mielenia i/lub przez zanurzanie produktu w wodzie. Alter- 45 natywnie, sposobem wedlug wynalazku mozna pro¬ dukt wprowadzac do pary wodnej.Do przykladowych spoiw termoutwardzalnych, które mozna stosowac przy realizacji sposobu we¬ dlug wynalazku naleza zywice fenolowe, epoksy- 50 dowe, mocznikowe i melaminowe. Sposobem we¬ dlug wynalazku dodawac mozna organicznego spo¬ iwa termoplastycznego, korzystnie w proporcji od 1/3 do 3 czesci bitumu na 1 czesc organicznego spoiwa termoutwardzalnego. Obecnosc bitumu 55 zwieksza wodoodpornosc produktu i obniza jego cene.W celu dalszej poprawy wlasciwosci mechanicz¬ nych, takich jak wytrzymalosc na rozciaganie, wy¬ soka udarnosc i/lub lepsza elastycznosc, korzystnie 60 jest do mieszaniny dodawac zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku równiez wlókien nieorganicz¬ nych, korzystnie wlókien szklanych lub wlókien ze szkla krystalizowanego. Szczególnie korzystne wyniki uzyskuje sie przez koncentrowanie wlókien 65 w oddzielnych warstwach, zwlaszcza w warstwach powierzchniowych produktu w postaci arkuszy.Wlókna mozna wprowadzac do produktu znany¬ mi sposobami, np. przez rozpylanie lub zraszanie.Stosowac mozna w tym celu maszyne papiernicza znanego typu, pracujaca metoda sucha. Wlókna mozna nanosic równiez na powierzchnie produktu w postaci oddzielnej wartwy zawierajacej wlókna nieorganiczne, makroczastkowy material nieorga¬ niczny i niewielka ilosc spoiwa termoutwardzal¬ nego, na których sprasowuje sie laminowany ma¬ terial w arkusze, w temperaturze podwyzszonej w celu utwardzania spoiwa organicznego.Sposób wedlug wynalazku zilustrowany jest nas¬ tepujacymi przykladami. Wszystkie wielkosci wy¬ razone sa jako czesci wagowe, o ile nie jest zazna¬ czone inaczej.Przyklad I. Mieszanine 10 czesci sproszko¬ wanej zywicy fenolowej, 10 czesci sproszkowanego bitumu i 80 czesci czastek Synopalu miele sie w mlynie kulowym az do rozdrobnienia czastek do wymiaru ziarn w granicach 0—800 |j,m.Frakcje o wielkosci ziarn 0—50 jxm usuwa sie, a pozostalosc miesza w proporcji 30 czesci cemen¬ tu na 100 czesci zmielonej mieszaniny. Sproszko¬ wany produkt sprasowuje sie w falista plyte w formie, z podgrzewaniem w ciagu 2 minut do temperatury 170°C, pod naciskiem 4,9 MPa. Spra¬ sowana plyte wyjmuje sie z formy i zanurza w wodzie na okres 3 godzin a nastepnie pozo¬ stawia do dojrzewania.Przyklad II. Procedure omówiona w przy¬ kladzie I powtarza sie, z ta róznica, ze stosuje sie nacisk 14,7 MPa. W rezultacie otrzymuje sie plyte o wyzszej wytrzymalosci na zginanie, lecz nizszej udarnosci.Przyklad III. Procedure omówiona w przy¬ kladzie I powtarza sie, przy czym wywiera sie nacisk 14,7 MPa w ciagu pól minuty, a nastepnie przetrzymuje sie plyte w ciagu 5 minut w tem¬ peraturze 170°C.Przyklad IV. Procedure omówiona w przy¬ kladzie I powtarza sie, stosujac 3 czesci sprosz¬ kowanej zywicy fenolowej i 3 czesci sproszkowa¬ nego bitumu na 94 czesci Synopalu.Przyklad V. Procedure omówiona w przy¬ kladzie I powtarza sie, stosujac 10 czesci sprosz¬ kowanej zywicy fenolowej i 3 czesci sproszkowa¬ nego bitumu na 87 czesci czastek Synopalu, przy czym sproszkowany bitum dodaje sie po zmieleniu w mlynie kulowym.Przyklad VI. Procedure omówiona w przy¬ kladzie I powtarza sie, dodajac równoczesnie ze sproszkowana zywica fenolowa 1 czesc spirytusu, który odparowuje sie przed dodaniem sproszko¬ wanego bitumu.Przyklad VII. Procedure omówiona w przy¬ kladzie II powtarza sie, dodajac równoczesnie ze sproszkowana zywica fenolowa 1 czesc spirytusu, który odparowuje sie przed dodaniem sproszko¬ wanego bitumu.Przyklad VIII. Procedure omówiona w przy¬ kladzie III powtarza sie, dodajac równoczesnie ze sproszkowana zywica fenolowa 1 czesc spiry¬ tusu. /116 507 8 Przyklad IX. W mlynie kulowym miele sie klinkiery cementowe z dodatkiem 1% gipsu i 3% zywicy fenolowej, az do uzyskania ziarn o maksy¬ malnej wielkosci 800 ju^n. W rezultacie otrzymuje sie okolo 25% materialu o stopniu rozdrobnienia zblizonym do cementu, a mianowicie ponizej okolo 100 jjim Nastepnie mieszanine prasuje sie w ciagu 1 mi¬ nuty w temperaturze 17Q°C pod naciskiem 9,8 MPa, w celu uformowania plyty o wymiarach 60X60X0,7 cm. Plyte zanurza sie w wodzie na okres niezbe¬ dny dla pochloniecia okolo 10% wody i pozostawia do dojrzewania w temperaturze pokojowej.Przyklad X. Procedure ^ omówiona w przy¬ kladzie IX powtarza sie, dodajac do mieszaniny przed prasowaniem 10% wody i pomija operacje zanurzania plyty w wodzie.Przyklad XI. Procedure omówiona w przy¬ kladzie IX powtarza sie, lecz przed prasowaniem dodaje sie 10% wody, a sprasowana plyte zanurza w wodzie -na okres okolo 10 minut.Przyklad XII. Procedure omówiona w przy¬ kladzie IX powtarza sie, dodajac 5% bitumu za¬ miast 3% zywicy fenolowej.Przyklad XIII. Mieszanine 65 czesci czastek Synopal. o wymiarze ziarn 0—2 mm, 32 czesci cementu portlandzkiego i 3 czesci zywicy fenolo¬ wej miele sie w mlynie kulowym w ciagu 2 mi¬ nut, dzieki czemu wielkosc ziarn produktu osiaga wartosc w granicach 0—800 p,m. Mieszanine spra- sowuje sie w formie w arkusz pod naciskiem 4,9 M£a i w temperaturze 160°C, w ciagu 1 minuty.Nastepnie wprowadza sie sprasowany arkusz na okres 3 godzin do pary wodnej.Przyklad XIV. Procedure omówiona w przy¬ kladzie XIII powtarza sie, z ta róznica, ze ze zmielonej suchej mieszaniny formuje sie plyte, która oklada sie obustronnie w suchej maszynie papierniczej wlóknami Synopal znanego typu, za¬ wierajacymi 10% domieszke zywicy melaminowej dodana uprzednio w czasie operacji skracania wlókien, tak zwanego procesu rozwlókniania. Nas¬ tepnie produkt sprasowuje sie i wykancza omówio¬ nym sposobem.Przyklad XV. Procedure omówiona w przy¬ kladzie XIV powtarza sie, stosujac zamiast wló¬ kien Synopal wlókna welny zuzlowej.Przyklad XVI. Procedure omówiona w przy¬ kladzie XIV powtarza sie, stosujac wlókna szklane zamiast wlókien Synopal.Przyklad XVII. Procedury omówione w przy¬ kladach XIV, XV i XVI powtarza sie, stosujac zamiast zywicy melaminowej dodatek 10% sprosz¬ kowanej zywicy fenolowej, zlozonej w znacznym stopniu z ziarn o wymiarze ponizej 100 jxm.Przyklad XVIII. Procedury omówione w przy¬ kladach XIV, XV i XVI powtarza sie, dodajac do wlókien 50% czastek Synopal o wymiarze ziarn miedzy 0 i 100 ^,m.Przyklad XIX. Procedury omówione w przy¬ kladzie XVII powtarza sie, dodajac do wlókien 50% czastek Synopal o wymiarze ziarn miedzy 0 i 100 u,m. 10 15 20 Przyklad XX. Procedury omówione w przy¬ kladach XIV, XV i XVI powtaTza sie, dodajac do wlókien zamiast zywicy melaminowej 5% zywicy fenolowej i 5% bitumu, a nastepnie 50% czastek Synopal o wymiarze ziarn miedzy 0 i 100 p,m.Przyklad XXI. Procedury omówione w przy¬ kladach XIV, XV i XVI powtarza sie, dodajac do wlókien zamiast zywicy melaminowej 10% zywicy akrylowej, a nastepnie 50% czastek Synopal o wy¬ miarze ziarn miedzy 0 i 100 |j,m.Przyklad XXII. Przeprowadza sie porówna¬ cie wytrzymalosci na zgniatanie dla dwóch typów rozdrobnionego materialu stosowanego do wytwa¬ rzania produktu sposobem wedlug wynalazku, a mianowicie mielonych * klinkierów cementowych oraz klinkierów cementowych poddanych dodat¬ kowej obróbce cieplnej. Wytrzymalosc na zgniata¬ nie okresla sie na podstawie wyników nastepuja¬ cej próby wzorcowej: Frakcje zlozona z ziarn o wymiarze 5—7 mm odsiewa sie w ciagu 5 minut na sicie 5 mm, od¬ waza. 500 g i umieszcza w cylindrze próbnym.Na próbce umieszcza sie tlocznik o masie 4 kg i poddaje 25 uderzeniom mlota spadowego o masie 14 kg opadajacego z wysokosci 25 cm.Próbke nastepnie przesiewa sie w ciagu 5 minut przez sita o wymiarze oczek 5, 4, 3, 2 i 1 mm i oblicza liczbe zgniatania w nastepujacy sposób: 30 35 1 +5 +4 +3 +2 +1 +1 408 g 31 g 17 g U g U g 22 g 500 g 81,6% 6,2 = e 3,4 = d 2,2 = c 2,2 = b 4,4 = a 100,0% 18,4(a+b+c+d+e) 12,2(a+b+c+d) 8,8(a+b+c) 6,6(a+b) 4,4 50,4 Liczba zgniatania: 50. Nalezy zauwazyc, ze wy- 40 trzymalosc na zgniatanie jest tym wieksza, im nizsze sa wartosci liczby zgniatania.Badanie klinkierów cementowych 45 50 55 60 Bez ogrzewania (amorficzne) 1 5 4 3 2 1 L+i 275 64 66 29 25 41 500 g 55,0 12,8 13,2 5,8 5,0 8,2 45,0% 32,2% 19,0% 13,2% 8,2% 117,6% Po ogrzewaniu od tem¬ peratury pokojowej do 1050°IC (krystalizowane) 5 4 3 2 1. + 1 372 39 37 15 13 24 500 g 74,4 7,8 7,4 3,0 2,6 25,6% 17,8% 1Q,4% 7,4% 4,8 ' 4,8% 66,0% Liczba zgniatania: 118 Liczba zgniatania: 66 Obróbka cieplna powoduje blisko dwukrotne zmniejszenie liczby zgniatania.Przyklad XXIII. Mieszanine zlozona z 67% wagowych makroczasteczek Synopalu o wielkosci czastek do 2 mm, 30% wagowych klinkieru ce¬ mentowego i 3% wagowych sproszkowanej zywicy fenolowej miele sie w mlynie kulowym az do uzyskania czastek o rozdrobnieniu do 800 p,m.9 116 507 10 Sproszkowana mieszanine sprasowuje sie w for¬ mie w ciagu 1 minuty do postaci plyty stosujac cisnienie 9,8 MPa w temperaturze 170°C. Spra¬ sowana plyte po schlodzeniu usuwa sie z matrycy.Uzyskuje sie samonosna plyte, która zanurza sie w wodzie do momentu zaabsorbowania okolo 10% wagowych wody. Plyte pozostawia sie do dojrze¬ wania.W nizej podanej tablicy I zilustrowano wyniki badan plyt przeprowadzone po uplywie roku do ich wytworzenia.Tablica I Grubosc mm 5,0 4,9 Szerokosc mm 53,3 52,7 Obciazenie Kg/cm2 1,39 1,12 1,26 1,19 Wytrzymalosc 1 na rozciaganie MPa 21,6 18,4 21,8 20,5 1 Stosujac rózne ilosci skladnik powtarzano w wy¬ zej opisany sposób postepowania. Wyniki badan plyt przeprowadzone po uplywie roku od ich wy¬ tworzenia podano w tablicy II. 10 15 20 Próba B. Zgodnie ze sposobem wedlug szwedz¬ kiego opisu patentowego nr 106 948 jako spoiwo stosuje sie wylacznie benzyloceluloze. Substancja ta przy prowadzeniu -niniejszych prób byla niedo¬ stepna, wobec czego zastosowano spoiwo termo¬ utwardzalna melamine, poniewaz jest ona zblizona wlasciwosciami do zywicy fenolowej stosowanej w sposobie wedlug obecnego wynalazku i zasad¬ niczo objeta jest zastrzezeniami patentowymi de¬ finiujacymi obecny wynalazek. 920 g cementu portlandzkiego i 80 g melaminy mielono w mlynie kulowym przez 30 minut.Uzyskana mieszanine sprasowano na plyty sto¬ sujac cisnienie 12,25 MPa i temperature 150°C.Nastepnie plyty zanurzono na noc w wodzie i po¬ zostawiono do dojrzewania na okres 1,5 miesiaca.Na krawedziach plyt obserwowano pekniecia. Do pomiarów wytrzymalosci na rozciaganie przygoto¬ wano próbki wyciete z gladkiej czesci srodkowej wytworzonych plyt. Dla dwóch próbek dokonano pomiaru wytrzymalosci na rozciaganie przy zgi¬ naniu. Zmierzone wartosci byly równe 5,8 oraz 4,7 MPa.Tablica II Zawartosc fenol % wagowy 4,7 4,7 ' 10 10 Klinkier cementowy % wagowy 47 - 47 30 30 Synopal (makroczastki) % wagowy 48,3 48,3 • ' 60 60 Grubosc badanej plyty mm 5,8 6,0 4,9 4,6 Szerokosc badanej plyty mm 52,4 53,6 52,7 52,5 Obciazenie Kg/cm2 1,96 2,33 2,17 - 2,17 1,54 1,54 1,12 1,39 Wytrzymalosc na rozciaganie MPa 24,3 28,6 24,6 24,6 26,6 . 26,6 22,0 26,2 Powyzsze wyniki wskazuja, ze otrzymano ply¬ ty o doskonalej wytrzymalosci na rozerwanie przez sprasowanie w podwyzszonej temperaturze mieszaniny makroczaistkowego materialu nieorga¬ nicznego, hydraulicznego spoiwa i organicznego spoiwa termoplastycznego i nastepne zanurzenie plyty w wodzie dla utwardzenia spoiwa hydrau¬ licznego.Przyklad XXIV Dla porównania sposobu wedlug wynalazku oraz wedlug opisów patento¬ wych Stanów Zjednoczonych nr 3 781 396 i Szwecji nr 106 948 przeprowadzono nastepujace próby: Próba A. Plyty wytworzono sposobem wedlug opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 3 781 396. Mieszanine 400 czesci wagowych cemen¬ tu portlandzkiego i 200 czesci wagowych piasku zmieszano ze 100 czesciami wagowymi termopla¬ stycznego polietylenu w temperaturze 170°C.Z mieszaniny tej uformowano plyty plaskie stosujac cisnienie 12,25 MPa i temperature 150°C.Z uwagi na brak autoklawu, plyty zanurzono na noc w wodzie i pozostawiono do dojrzewania na okres 1,5 miesiaca. Plyty mialy dobra, gladka po¬ wierzchnie. Dokonano pomiaru wytrzymalosci na rozciaganie przy zginaniu dla czterech plyt. Sred¬ nia wartosc wynosila 15,5 MPa.Próba C. Sposobem wedlug wynalazku zmiesza¬ no 30 czesci wagowych cementu portlandzkiego, 62 czesci wagowe rozdrobnionego krystalizowanego szkla pecherzowego (SynopalR — chroniony znak towarowy) o rozmiarach ziaren do 800 //m i 8 45 czesci wagowych zywicy fenolowej i calosc mie¬ lono w mlynie kulowym przez okolo 15 minut.Mieszanine sprasowano na plaskie plyty Psujac cisnienie 12,25 MPa i temperature 150CC. Plyty za¬ nurzono na noc w wodzie i pozostawiono dó doj- 50 rzewania na okres 1,5 miesiaca. Powierzchnia wytworzonych plyt byla dobra i gladka.Z pomiarów przeprowadzonych dla czterech plyt otrzymano srednia wartosc wytrzymalosci na rozciaganie przy zginaniu równa 43 MPa. 55 Z powyzszych prób wynika, ze plyty wytworzone sposobem wedlug wynalazku maja niespodziewa¬ nie wysoka wytrzymalosc na rozciaganie przy zginaniu w porównaniu z wytrzymaloscia plyt' Wytwarzanych znanymi sposobami.Zawartosc spoiwa w trzech przeprowadzonych próbach wynosila: Próba A — 14% wagowych, Próba B — 8% wagowych, 65 Próba C — 8% wagowych.116 507 11 12 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania wyrobów w postaci plyt, korzystnie plyt falistych lub o inym profilu, zna¬ mienny tym, ze 50—88% wagowych suchej mie¬ szaniny rozdrobnionego materialu nieorganicznego obejmujacego krystalizowane lub zdolne do kry- _ stalizacji szklo spienione, skruszone klinkiery ce¬ mentowe lub skruszone zuzle wielkopiecowe, 40— 10% wagowych spoiwa hydraulicznego oraz 10—2% wagowych organicznego spoiwa termoutrwardzal- nego i ewentualnie organicznego spoiwa termo¬ plastycznego-miele sie w mlynie kulowym az do uzyskania czastek materialu nieorganicznego o wielkosci ziaren od 0 do 1 mm, po czym miesza¬ nine poddaje sie obróbce cieplnej pod cisnieniem ^prowadzonej w warunkach cisnienia i tempera¬ tury zaleznych od charakteru wybranego spoiwa i uformowane samonosne wyroby plytowe trak¬ tuje sie woda. 2. Sposób wedlug* zastrz. 1, znamienny tym, ze jako spoiwo hydrauliczne stosuje sie cement. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze stosuje sie skruszone klinkiery cementowe o wielkosci ziaren od 50 do 800 firn. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze proces mielenia suchej mieszaniny prowadzi sie w dwóch etapach, przy czym organiczne spoiwo termoutwardzalne miesza sie z materialem nie¬ organicznym az do uzyskania czastek o wielkosci ziaren do 1 mm, a spoiwo hydrauliczne dodaje sie w drugim etapie i mielenie kontynuuje sie do zmieszania skladników. 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze z mieszaniny organicznego spoiwa termoutwar¬ dzalnego i czastek materialu nieorganicznego zmielonej w pierwszym etapie procesu mielenia 5 odbiera sie frakcje najdrobniejszych czastek o wielkosci ziaren od 0 do 50 ^um, przed dodaniem spoiwa hydraulicznego i drugim etapem procesu mielenia. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sprasowany produkt w postaci plyty poddaje sie obróbce woda przez umieszczenie go w atmosferze pary wodnej. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako organiczne spoiwo termoutwardzalne stosu¬ je sie zywice fenolowa, epoksydowa, mocznikowa lub melaminowa. 8. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako organiczne spoiwo termoplastyczne stosuje sie bitum, który dodaje sie w ilosci od 1/3 do 3 czesci na 1 czesc spoiwa termoutwardzalnego. 9. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze mieszanine miele sie do uzyskania czastek ma¬ terialu nieorganicznego o wielkosci ziaren od 600 do 800 ^m. 10. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie dodatek wlókien nieorganicznych, ko¬ rzystnie szklanych lub ze szkla krystalizowanego. 11. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie klinkiery cementowe poddane obróbce cieplnej w temperaturze co najmniej 1000°C po uprzednim ochlodzeniu do temperatury pokojowej. 12. Sposób wedlug zastrz. 11, znamienny tym, ze stosuje sie klinkiery o wielkosci ziaren od 50 do 500 fim. 15 20 25 Druk WZKart. 1-5149.Cena 100 zl. PL PL PL PL PL PL PL PL