Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad kon¬ trolowanego sterowania odbiorników elektrycznych z nieliniowym obwodem magnetycznym, zwlaszcza silników indukcyjnych i synchronicznych.W przypadku odbiorników elektrycznych z nie- 5 liniowym obwodem magnetycznych sinusoidalnego przebiegu pradu lub pradów, przy niesinusoidal¬ nych wymuszeniach istnieje potrzeba kontrolowa¬ nego doplywu energii.Znany z publikacji firmy AEG-Telefunken „Sys- io tein Miniverter" oraz publikacji firmy Daafos „Przetwornice typu VIT" — sposób kontrolowane¬ go sterowania odbiorników elektrycznych polega na stosowaniu sinusoidalnych wymuszen o takich am¬ plitudach, przy których odbiornik zachowuje sie 15 jak w przyblizeniu liniowy. Jednakze taki sposób sterowania odbiorników prowadzi doi niecalkowitego ich wykorzystania.Znany uklad do kontrolowanego sterowania od¬ biorników elektrycznych z nieliniowym obwodem 20 magnetycznym zawiera falownik napiecia z regula¬ cja szerokosci impulsów o stalej amplitudzie pola¬ czony z odbiornikiem elektrycznym, na przyklad z silnikiem indukcyjnym oraz generatorem prowa¬ dzacym, którego wejscie regulacji pradu odbiornika 25 polaczone jest z torem regulacji napiecia wyjscio¬ wego falownika. Drugie wejscie generatora prowa¬ dzacego — wejscie regulacji czestotliwosci napie¬ cia wyjsciowego falownika polaczone jest z torem regulacji czestotliwosci. 30 Znany jest równiez inny uklad zawierajacy falow¬ nik napiecia o schodkowym przebiegu wyjsciowym, zasilany ze sterowanego prostownika. Uklad ten po¬ przez zmiane napiecia zasilajacego falownik umo¬ zliwia regulacje amplitudy pradu odbiornika, na¬ tomiast nie pozwala na ksztaltowanie chwilowych wartosci pradu odbiornika w sposób ciagly.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze energie do odbiornika elektrycznego dostarcza sie impulsowo i po kazdym kolejnym impulsie mierzy sie amplitude pradu odbiornika. W zaleznosci od uchybu chwilowej wartosci pradu w stosunku do wartosci zalozonej okresla sie wartosc energetyczna nastepnego impulsu.Uklad wedlug wynalazku zawiera uklady pomia¬ ru chwilowych wartosci pradu wlaczone pomiedzy modulatorem —• falownikiem napiecia a odbiorni¬ kiem elektrycznym. Jedno wyjscie kazdego z tych ukladów polaczone jest z wejsciem jednego z we¬ zlów sumujacych. Drugie wejscia wezlów sumuja¬ cych polaczone sa z wyjsciami generatora prowadza¬ cego. Wyjscia wszystkich wezlów sumujacych po¬ laczone sa poprzez regulator z modulatorem — fa¬ lownikiem napiecia.Natomiast wyjscia ukladów pomiaru chwilowej wartosci pradu polaczone sa z wejsciami ukladu modulu, którego wyjscie polaczone jest z jednym z wejsc toru regulacji napiecia modulatora-folow- nika.Wynalazek zapewnia sinusoidalny ksztalt pradów 116 381116: 3 odbiornika, w szczególnosci eliminacje skladowej stalej w zakresie niskich czestotliwosci napiec za¬ silajacych 0—5 Hz.W przypadku silników elektrycznych zostaje za¬ pewniona nawrotna, jedno lub dwustrefowa ich 5 praca ze stalym momentem w pierwszej strefie - i stala moca w; drugiej strefie przy zachowaniu wa¬ runku ograniczenia pradu w stanach przejsciowych.- W przypadku silników synchronicznych uzyskuje sie zabezpieczenie przed wypadnieciem z synchro- io nizmu. Niezaleznie od wartosci zewnetrznego mo¬ mentu obciazenia zapewniona zostaje stala wartosc strumienia magnetycznego.Wynalazek w przykladzie wykonania jest uwido¬ czniony na rysunku, który przedstawia schemat 15 blokowy ukladu kontrolowanego sterowania silni¬ ka indukcyjnego.Trójfazowe wyjscie modulatora — falownika na¬ piecia MOD-FAL jest polaczone z uzwojeniem faz silnika indukcyjnego M, sprzegnietego mechanicznie 20 z pradnica tachometryczna TG, poprzez uklady UPJR, UPJS i UPJT" pomiaru chwilowej wartos¬ ci pradu. Wyjscie kazdego z tych ukladów polaczo¬ ne jest z jednym z wejsc wezlów sumujacych 21, 22 i 23, a ich drugie wejscia polaczone sa z wyjs- 25 ciami sinusgeneratora prowadzacego SG, którego jedno wejscie polaczone jest z - torem regulacji czestotliwosci TF, a drugie wejscie polaczone jest z torem regulacji napiecia wyjsciowego TU falow¬ nika napieciaFAL. % 30 Wejscia wezlów sumujacych 21, 22 i 23 polaczo¬ ne sa z wejsciami regulatorów RJ R, RJ S i RJ T silnika indukcyjnego M, natomiast wyjscia tych re¬ gulatorów polaczone sa z wejsciami regulacji chwi¬ lowej wartosci pradu modulatora — falownika 35 MOD-FAL.Sposób wedlug wynalazku zostanie objasniony na podstawie opisu dzialania ukladu kontrolowanego sterowania odbiorników elektrycznych.Przy pomocy zadajnika predkosci ZN zostaje za- 40 dana predkosc obrotowa silnika indukcyjnego M, a przy pomocy zadajnika strumienia Z0 zostaje za¬ dany strumien magnetyczny silnika indukcyjnego M. Wymienione sygnaly zadajace steruja torem re¬ gulacji czestotliwosci TF i predkosci obrotowej sil- 45 nika M oraz torem regulacji napiecia TU i strumie¬ nia magnetycznego silnika.Wspomniane wyzej tory regulacji otrzymuja do¬ datkowe informacje z pradnicy tachometrycznej TG okreslajacej chwilowa wartosc predkosci obrotowej 5° silnika indukcyjnego M oraz z ukladu modulu MOD okreslajacego modul wektora pradu silnika. Sygna¬ ly wyjsciowe z dwóch tych torów TF i TU steruja 4 praca trójfazowego sinusgeneratora SG o nietzaleznej regulacji czestotliwosci i amplitudy sygnalu wyjs¬ ciowego.Sygnaly wyjsciowe sinusgeneratora SG steruja praca ukladu modulator-folownik MOD-FAL. Na¬ piecie wyjsciowe falownika FAL zasila silnik in¬ dukcyjny M poprzez uklady pomiaru chwilowej wartosci pradu fazowego UPJR, UPJS i UPJT.Sygnaly wyjsciowe tych ukladów sa porównywane w wezlach sumujacych 21, 22 i 23 z sygnalem wyjs¬ ciowym sinusgeneratora SG, a powstajacy w tych wezlach sygnal uchybu steruje praca regulatorów RJ.R, RJS i RJT, a ich sygnaly wyjsciowe wpro¬ wadzaja poprawke do pracy ukladu modulatora- -falownika MOD-FAL tak, aby prady fazowe silni¬ ka indukcyjnego M mialy ksztalt sinusoidalny.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób kontrolowanego sterowania odbiorni¬ ków elektrycznych z nieliniowym obwodem magne¬ tycznym, zwlaszcza silników indukcyjnych i syn¬ chronicznych, w którym energie do odbiornika elektrycznego dostarcza sie impulsowo, znamienny tym, ze po kazdym kolejnym impulsie mierzy sie amplitude pradu odbiornika (M) i w zaleznosci od uchybu chwilowej wartosci pradu w stosunku do wartosci zalozonej okresla sie wartosc energetyczna nastepnego impulsu. 2. Uklad kontrolowanego sterowania odbiorników elektrycznych z nieliniowym obwodem magnetycz- . nym, zwlaszcza silników indukcyjnych i synchro-' nicznych, zawierajacy falownik napiecia o regulo¬ wanej szerokosci impulsów lub cyklokóriwertor oraz generator prowadzacy, którego jedno wejscie po¬ laczone jest z torem regulacji czestotliwosci a dru¬ gie wejscie polaczone jest z torem regulacji napie¬ cia wyjsciowego falownika napiecia, znamienny tym, ze pomiedzy modulatorem napiecia (MOD-FAL) a odbiornikiem elektrycznym (M) ma wlaczone uklady (UPJR, UPJS, UPJT) pomiaru chwilowej wartosci pradu, przy czym wyjscie kazdego z nich polaczone jest z jednym z wejsc wezlów sumuja¬ cych (21, 22, 23), których drugie wejscia polaczone sa z wyjsciami generatora prowadzacego (SG), a ich wyjscia polaczone sa poprzez regulatory (RJ R, RJ S, RJ T) z modulatorem — falownikiem napiecia (MOD-FAL), natomiast wyjscia ukladów (UPJR, UPJ S, UPJ T) pomiaru chwilowej wartosci pradu polaczone sa z wejsciami ukladu modulu (MOD), którego wyjscie polaczone jest z jednym z wejsc toru regulacji napiecia (TU). %116 381 .H H JN PL