Opis patentowy opublikowano: 30.10.1982 116 263 Int. Cl.3 B66D 1/22 B63B 27/14 rotskii) li*--'-'-' Twórcy wynalazku: Lech Lont, Marian Czernecki Uprawniony z patentu: Centrum Techniki Okretowej, Gdansk (Polska) Wciagarka Przedmiotem wynalaiztau jest wciagarka nape¬ dzana recznie lub mechanicznie, stosowana zwlasz¬ cza do podnoszenia i opuszczania trapu.Znane wciagarki trapowe skladaja sie z napedu, z bebna linowego osadzonego wspomikowo na wale glównym wielostopniowej przekladni reduk¬ cyjnej i mechanizmów wstrzymujacych opuszcza¬ nie trapu. Wciagarki trapowe posiadaja dwa me¬ chanizmy wstrzymujace, z których jeden to auto¬ matyczny hamulec mechaniczny srubowy umiesz¬ czony wewnatrz skrzyni przekladniowej, a drugi to recznie sterowany mechanizm zapadkowy blo¬ kujacy beben linowy.Automatyczny hamulec srubowy jest wbudo¬ wany pomiedzy dwa kola zebate osadzone na wspólnym wale, przy czym jedno z tych kól po¬ siadajace poosiowy gwintowany otwór nakreca sie na ten wal pod wplywem przenoszonego momentu obrotowego i zaciska sprzeglo tarczowe polaczone z waleczkowym sprzeglem jednokierunkowym.Znane wciagarki trapowe posiadaja naped silni¬ kowy oraz awaryjny napejd reczny.Wada znanych wciagarek jest ich skomplikowa¬ na budowa i trudna technologia wykonania, zwlaszcza skrzyni przekladniowej. Korpus wcia¬ garki musi miec dodatkowy boczny wlaz przezna¬ czony specjalnie do wmontowania zespolu auto¬ matycznego hamulca srubowego i plyty wew¬ netrznej sluzacej do osadzenia biezni sprzegla jednokierunkowego. Oprócz pokrywy hamulca 15 20 30 srubowego wystepuje w tych przekladniach wiele dodatkowych pokryw umozliwiajacych zmontowa¬ nie walów i kól zebatych oraz uszczelnienie prze¬ kladni po zmontowaniu. Zastosowanie przekladni zebatej walcowej uniemozliwia uzyskanie opty¬ malnego rozdzielenia przenoszonej mocy na wieksza ilosc zebów wspólpracujacych kól zeba¬ tych. W parze kinematycznej: kolo zebate — wal gwintowany, wystepuje promieniowe obciazenie gwintu, co pogarsza sprawnosc wspólpracy tych elementów. Znaczne wymiary przekladni walco¬ wych uniemozliwiaja Wykorzystanie przestrzeni wewnetrznej bebna, co pociaga za soba koniecz¬ nosc instalowania korpusów wspierajacych i oslaniajacych kola zebate poza bebnem linowym.Prowadzi to do rozbudowy gabarytów i zwieksze¬ nia ciezaru wciagarki.Celem wynalazku jest wyeliminowanie niedo¬ godnosci znanych wciagarek a zwlaszcza obnize¬ nie ciezaru i zmniejszenie gabarytów przekladni oraz polepszenie wspólpracy elementów automa¬ tycznego hamulca srubowego.Cel ten zostal osiagniety w konstrukcji wcia¬ garki, w której automatyczny hamulec srubowy i waleczkowe sprzeglo jednokierunkowe sa umiesz¬ czone w koszu przekladni obiegowej, a wraz z tym koszem sa usytuowane wewnatrz bebna linowego, przy czym gwintowane kolo zebate auto¬ matycznego hamulca srubowego jest kolem slo¬ necznym przekladni, zas nieruchome kolo o uze- 116 263c 116 W 3 bieniu wewnetrznym i bieznia rolek waleczko¬ wego sprzegla jednokierunkowego sa sztywno zwiazane z koszem przekladni.Wbudowanie (przekladni redukcyjnej wraz z automatycznyim hamulcem srubowym -w-beben-^fr- wciagaTki uczynilo ja bardtzo zwarta konstruk¬ cyjnie. Dzieki temu wyeliminowano obudowe skrzyni przekladniowej, która zastepuje beben, co doprowadzilo do znacznego /zmniejszenia ciezaru wciagarki. Wykorzystanie kola zebatego z otwo- 10 rem gwintowanym jako kola slonecznego prze¬ kladni planetarnej umozliwilo wyeliminowanie sil promieniowych na tym kole, co znacznie popra¬ w- wspólprace polaczenia gwintowego kola zeidtegB* gwintowanego i gwintowanego walu na- 15 pudowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat przekroju podluznego w widoku z boku.Hydrauliczny slnik 1 napedowy jest zamocowany 20 do stojaka 30 wciagarki. Wal silnika jest polaczony wpustem z gwintowanym walem napedowym 2, który jest osadzony obrotowo w lozyskach tocz¬ nych 3 i 4.Na odcinku walu 2 oslonietym przez kosz 12 25 osadzony jest automatyczny hamulec srubowy skladajacy sie ze sztywno polaczonej z napedo¬ wym walem 2 lewej tarczy 5, zwiazanej trwale z koszem 12 tarczy 6 sprzegla jednokierunkowego, prawej tarczy 7 sztywno polaczonej z gwintowa- 20 nym kolem zebatym 8 nakrecajacym sie pod obciazeniem na bebnie 9 na gwintowany wal 2.Tarcza 6 sprzegla jednokierunkowego jest osa¬ dzona luzno na wale 2. Bieznia 11 rolek 10 jest trwale zwiazana z koszem 12. Pomiedzy bieznia 11 35 a tarcza 6 sprzegla jednokierunkowego sa osadzone rolki klinujace 10, które sa chronione przed wy¬ padaniem za pomoca bocznych pierscieni nie ozna¬ czonych na rysunku. Kazde kolo zebate 14 satelity 13 jest zazebione zarówno z kolem zebatym gwin- *o towanym 8 jak i z kolem zebatym 16 zwiazanym trwale z koszem 12. Na wale napedowym 2 jest osadizona przesuwnie dystansowa tuleja 38. Luz poosiowy 42 pomiedzy kolem zebatym 8, a tuleja dystanowa 38 jest regulowany pokrywa 39. 45 -Zmniejszanie tego luzu zwieksza równomiernosc ruch/u obrotowego ¦ bebna podczas opuszczania tirapai. W gniazdach tarczy 6 sa umieszczone spre- zyhjr 4o, które opierajac sie na tarczy oporowej 41 dociskaja tarcze 6 sprzegla do tarczy 5 hamulca, sc Kaidy satelita 13 sklada sde ze sztywno pola¬ czonych fc£l zebatych 14 i 15, plytek ustalajacych 22, lpzysk tocznych 18 i 19 i sworzni "20. Sworznie 20 satelitów 13,sa polaczone plywajacym jarzmem 21. Kosz 12 jest usytuowany w bebnie 9 nieru- 55 chomo i jfest polaczony wielowypustem z czopem ,27 stojaka,30 wciagarki. Kolo zebate 17 jest sztywno polaczone z linowym bebnem 9, który przez pokrywy 23 i 24, lozyska toczne 25 oraz czopy 27 i 28 jest wsparty na stojakach 29 i 30. W Stojaki te sa polaczone lacznikami 31, przy czym na jednym z nich. jest osadzona zapadka 32 zaze¬ biona z kolem zapadkowym 33, które jest sztywno 4 polaczone z bebnem linowym 9, Prawy koniec walu napedowego 2 posiada zakonczenie czworo¬ katne, dostosowane do otworu korby 35 napedu recznego. iZawór odcinajacy 37 posiada odpowiednio do¬ stosowane pokretlo 36, które uniemozliwia wlacze¬ nie silnika napeictowego 1 w przypadku kiedy korba 35 jest nalozona na koncówke 34 walu na¬ pedowego 2. Moment obrotowy z silnika 1 przenosi sie na czesciowo gwintowany wal napedowy 2.Wraz z walem napedowym obraca sie polaczona z nim na stale lewa tarcza 5 hamulca • srubowego.Brawa tarcza 7 tego hamuilca jest sztywno po¬ laczona z nakrecajacym sie pod obciazeniem na bebnie kolem zebatym 8. Podczas poidnoszenia trapu lina nawija sie na beben. Wal napedowy 2, tarcze 5, 6, 7, 41 oraz kolo 8 z gwintowanym otworem obracaja sie z taka sama predkoscia, przy czym rolki 10 klinujace sprzegla jednokierun¬ kowego umozliwiaja wirowanie tarczy 6 wzgledem biezni 11 sprzegla sztywno polaczonej z nierucho¬ mym koszem 12. Obroty kola 8 sa przenoszone na satelity 13 otaczajace sie po nieruchomym kole zebatym 16 przenoszacym dalej naped na ruchome kolo zebate 17 polaczone z linowym bebnem 9.Podczas opuszczania trapu rolki 10 jednokierunko¬ wego sprzegla klinuja tarcze 6 wzgledem nieru¬ chomej biezni 11, a obracajacy sie gwintowany wal 2 powoduje wykrecanie gwintowanego kola zebatego 8 i odhamowainie tarcz 5 i 7 od nieru¬ chomej tarczy 6 co w ramach wytworzonego luzu miedzy tarczami 6, 7 umozliwia nadazny ruch kola 8 napedzanego od bebna za ruchem walu 2 pedzo¬ nego przez silnik napedowy 1. Podczas opuszcza¬ nia trapu sprezyny 40 wywoluja pomiedzy tarcza¬ mi 5 i 6 moment tarcia wiekszy od momentu tar¬ cia kola 8 na gwincie walu napedowego 2. Stanowi to podstawowy warunek okreslajacy mozliwosc nakrecenia sie kola 8 na gwint walu 2 i zahamo¬ wania opuszczanego ladunku. PL