Przedmiotem wynalazku jest pompa do napel¬ niania zbiorników balastowych statku.Na pokladzie tankowców pompy do napelniania i oprózniania zbiorników balastowych umieszcza sie w pompowni wraz z pompami do pompowania ropy naftowej. Stosuje sie równiez niektóre pom¬ py do ropy naftowej, jako pompy balastowe, pó wyposazeniu ich w dodatkowe zawory osadzone na przewodach pomp* Istotna wada powyzszego rozwiazania polega na tym, ze przewody pomp balastowych przecho¬ dza przez zbiorniki ropy naftowej tak, ze ewen¬ tualne przecieki wody morskiej przedostaja sie do zbiorników ropy naftowej.Znane jest zastosowanie pomp zanurzeniowych usytuowanych w zbiornikach balastowych i na¬ pedzanych w dwóch kierunkach zarówno do na¬ pelniania jak i oprózniania zbiorników balasto¬ wych. Pompy napedzane w dwóch kierunkach, zwlaszcza pompy wirnikowe, maja niska spraw¬ nosc. Zmiana kierunku obrotów pompy wymaga zastosowania skomplikowanego napedu, wyko¬ rzystujacego zwykle przekladnie zebata wichro¬ wata. W rozwiazaniu alternatywnym stosuje sie pompe odsrodkowa, wyposazona w stosunkowo ko¬ sztowne zawory osadzone na przewodach pompy, trudne do sterowania. Zawór napelniajacy zbiornik: balastowe otwiera sie pod poziomem morza, nato¬ miast zawór wylotowy ze wzgledów bezpieczen¬ stwa musi otwierac sie ponad poziomem morza. 10 25 30 Zgodnie z rozwiazaniem wedlug wynalazku obu¬ dowa górna pompy zawiera co najmniej jeden króciec wylotowy, obudowa dolna pompy zawie¬ ra co najmniej jeden króciec ssacy, a ponadto pompa zawiera króciec, dzialajacy jako króciec wylotowy, gdy wirnik pompy znajduje sie w po¬ lozeniu, w którym styka sie z obudowa górna i dolna, oraz jako króciec ssacy, gdy wirnik pom¬ py znajduje sie w polozeniu, w którym styka sie wylacznie z obudowa dolna pompy.Wirnik pompy jest sprzegniety z silnikiem hy¬ draulicznym i przemieszczany przez plyn hydra¬ uliczny pod cisnieniem.Korzystnie wirnik pompy jest polaczony z obu¬ dowa uszczelniajaca, walem wirnika pompy, lo¬ zyskiem walu oraz zlaczka polaczona z walem.Ponadto wirnik pompy jest polaczony z obudowa lozyskowa.W rozwiazaniu alternatywnym wirnik pompy jest sprzegniety z silnikiem elektrycznym, prze¬ suwnym wraz z wirnikiem.Przedmiot wynalazku zostal Uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pompe osadzona w zbiorniku bala¬ stowym statku, w przekroju osiowym, fig. 2 — pompe w polozeniu oprózniania zbiornika, w prze¬ kroju osiowym, fig. 3 — pompe w polozeniu na¬ pelniania zbiornika, w przekroju osiowym, fig. 4 — pompe, w widoku w kierunku strzalki IV na fig. 2, fig. 5, 6 — pompe w korzystnym przykla- 116113116113 3 dzie wykonania, w polozeniu napelniania i opróz¬ niania zbiornika, w przekroju osiowym.Zgodnie z fig. 1 w obrebie kadluba 1 statku znajduje sie zbiornik balastowy 2, zawierajacy pompe 3 wedlug wynalazku. Pompa 3 jest pola- 5 czona z przewodem wlotowym 4, do napelniania zbiornika 2, zaworem odcinajacym 5 osadzonym na przewodzie ssacym 4, cisnieniowym przewo¬ dem wylotowym 6, do oprózniania zbiornika 2 oraz przewodem 7, zanurzeniowym w zbiorniku 2, ao obejmujacym króciec ssacy oraz odcinek cisnie¬ niowy. Przewód wylotowy 6 jest wyprowadzony ponad poziom zanurzenia 18 statku. Kierunek przeplywu wody przez przewody 7, 4, 6 jest ozna¬ czony na fig. 1 strzalkami. 15 Pompa 3, stanowiaca zwykle pompe glebinowa (fig. 2—4) zawiera silnik hydrauliczny 8, który mozna zastapic silnikiem elektrycznym, rame 9 silnika, blok lozyskowy 10, obudowe lozyskowa U, podwójna obudowe 12 pompy, wal 13 silnika, wal 20 14 wirnikapompy, elastyczna zlaczke 15, wirnik 16 pompy, zamocowane do walu 14 wirnika pompy, oraz lozyska 17 walu 14. Zlaczka 15 zawiera dwie polówki 21, polaczone l walem 13 silnika oraz wa¬ lem 14 pompy loraz tuleje zewnetrzna 20, która 25 laczy ze soba dwie polówki 21.Rama 9 silnika, blok lozyskowy 10 oraz obudo¬ wa lozyskowa 11 tworza szczelnie zamkniety ze¬ spól, napelniony plynem pod cisnieniem, zakon¬ czony obudowa uszczelniajaca 22 (fig. 2, 3). Rama 30 9 silnika zawiera króciec wlotowy 23 plynu hy¬ draulicznego o niskim cisnieniu, przykladowo ole- . ju powrotnego, splywajacego z silnika hydraulicz¬ nego 8. W bloku lozyskowym 10 jest wykonany króciec wlotowy 24 plynu hydraulicznego pod wy- 35 sokim cisnieniem, przykladowo oleju roboczego z silnika hydraulicznego 8. Co najmniej jeden z przewodów doprowadzajacych do krócców zawie¬ ra zawór redukcyjny. Zawory redukcyjne umozli¬ wiaja wykorzystanie przewodów na przemian ^ jako przewody doprowadzajace i odplywowe.Zgodnie z rozwiazaniem wedlug wynalazku po¬ dwójna obudowa 12 pompy zawiera obudowe gór¬ na 12a i obudowe dolna 12b. Obudowy I2a, 12b o identycznej budowie sa przesuniete wzgledem 45 siebie o 180° w stosunku do walu 14 wirnika pompy. Obudowa 12 pompy zawiera króciec wylo¬ towy 26, stanowiacy czesc obudowy górnej 12a, polaczony z przewodem wylotowym 6 (fig. 1), kró¬ ciec ssacy 27, stanowiacy czesc obudowy dolnej M 12b, polaczony z przewodem ssacym 4, oraz kró¬ ciec 28, dzialajacy badz jako króciec ssacy badz jako króciec wylotowy, polaczony z przewodem 7, zanurzonym w zbiorniku 2.Wirnik 16 pompy jest polaczony z walem 14, ^ lozyskiem 17, obudowa uszczelniajaca 22, obudowa lozyskowa 11 tworzac jednolity zespól. Zespól ten przemieszcza sie pomiedzy górnym polozeniem, w którym wir¬ nik .16 pompy styka sie z obudowa górna i dolna ^ 12a, 12b (fig. 2), a dolnym polozeniem, w którym wirnik 16 styka sie z obudowa dolna 12b oraz króccem ssacym 27. Przemieszczenie osiowe wir¬ nika 16 pompy wynosi zwykle od 20 do 200 mm.Przemieszczanie wirnika pompy jest realizowane ^ przy uzyciu plynu hydraulicznego doprowadzane¬ go do krócców 23, 24. Uszczelki 31 zapobiegaja przeciekom plynu hydraulicznego i wody morskiej.Aby zapobiec ruchowi obrotowemu obudowy uszczelniajacej 22 oraz obudowy lozyskowej 11 wzgledem obudowy 12 oraz bloku lozyskowego 10, obudowa uszczelniajaca zawiera prowadnice 29 stykajaca sie z prowadnica bloku lozyskowego 10.W korzystnym przykladzie wykonania wynalaz¬ ku (fig. 5, 6) w miejsce silnika hydraulicznego stosuje sie silnik elektryczny. Silnik 8 oraz wirnik 16 pompy sa osadzone na wspólnym wale 34. Sil¬ nik 8 zawiera wirnik 35, stojan 36, plyte czolowa 37, przewód elektryczny 38, pokrywe 39 oraz tu¬ leje 40 przewodu elektrycznego 38. Ponadto silnik 8 zawiera pokrywe lozyskowa 41, mocujaca blok 42, laczacy uzwojenia wirnika i stojana z przewo¬ dem elektrycznym 38, oslone 43, obudowe 44 sto¬ jana oraz rame 45 silnika. Oslona 43 zawiera prze7 wód chlodzacy 46 oraz zlaczki 47, 48, doprowadza¬ jace ciecz chlodzaca. Pompa zawiera górna i dolna oslone uszczelniajaca 50, 51. Przestrzen pomiedzy oslonami uszczelniajacymi ograniczona obudowa 44 stojana jest wypelniona olejem. Rama 45 za¬ wiera koncówke 52.Przy przelaczeniu z napelniania zbiornika 2 na jego opróznianie, wirnik 16 pompy, wal 34, dolna oslpna uszczelniajaca 51, oraz wszystkie elementy usytuowane ponad oslona, poza rama 45 i kon¬ cówka 52, przemieszczaja sie pod dzialaniem ply¬ nu hydraulicznego pod cisnieniem doprowadzanym przez krócce 24, 23.Mozliwe jest osadzenie silnika elektrycznego ponad kolnierzem 32 ramy silnika wedlug fig. 2, 3 w miejsce silnika hydraulicznego, zamiast po¬ nizej kolnierza ramy silnika, jak w rozwiazaniu wedlug fig. 5 i 6.Zastrzezenia patentowi 1. Pompa do napelniania zbiorników balasto¬ wych statku, zawierajaca wirnik osadzony przer suwnie pomiedzy dwoma polozeniami roboczymi w podwójnej obudowie pompy, skladajacej sie z obudowy górnej i obudowy dolnej, znamienna tym, ze obudowa górna j[12a) pompy zawiera co najmniej jeden króciec wylotowy (26), obudowa dolna (12b) pompy zawiera co najmniej jeden króciec ssacy (27), a ponadto pompa zaiwiera kró¬ ciec (28), dzialajacy jako króciec wylotowy, gdy wirnik pompy.(16) znajduje sie w polozeniu, w któ¬ rym styka sie z obudowa górna i dolna (12a, 12b), oraz jako króciec ssacy, gdy warnik (16) pompy znajduje sie. w polozeniu, w którym styka sie wy¬ lacznie z obudowa dolna (12b) pompy. 2. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wirnik (16) pompy jest sprzegniety z silnikiem hydraulicznym (8). 3. Pompa wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze wirnik (16) pompy jest przemieszczany przez plyn hydrauliczny pod cisnieniem. 4. Pompa wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze plyn hydrauliczny pod cisnieniem jest podawany z silnika hydraulicznego (8),116113 5. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wirnik (16) pompy jest polaczony z obudowa uszczelniajaca (22), walem (14) wirnika pompy, lo¬ zyskiem (17) walu (14) oraz zlaczka (15) polaczona z walem (14). 6. Pompa wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze wirnik (16) pompy jest polaczony z obudowa lozy- fskowa (11). 7. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wirnik (16) pompy jest sprzegniety z silnikiem elektrycznym, przesuwnym wraz z wirnikiem (16). 8. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze stanowi pompe zanurzeniowa.Fig. 1116113 26-H Fig. 4116 113 PL