Przedmiotem wynalazku jest nadszybie górniczego szybu wydechowego.Stan techniki. Nadszybie górniczego szybu wydecho¬ wego stanowi jeden z zespolu obiektów na powierzchni kopalni w najblizszym sasiedztwie szybu wydechowego.Kazde nadszybie posiada swoja funkcje podstawowa i moze posiadac szereg funkcji pomocniczych. Funkcja podstawowa nadszybia szybu wydechowego jest szczelne zamkniecie szybu od strony powierzchni i zabezpieczenie przed dostawaniem sie falszywego powietrza. Najczesciej spotykanymi funkcjami pomocniczymi nadfcz^bia szybu wydechowego to: urzadzenia do zjazdu szybem i do rewizji uzbrojenia.Nadszybie szybu wydechowego moze w uzasadnio¬ nych wypadkach sluzyc do opuszczenia materialów, zjazdu ludzi i rzadko do wydobycia. Oprócz nadszybia w zespole obiektów szybu wydechowego znajduja sie: glo¬ wica szybu wraz z kanalami uzbrojenia szybu, wieza wyciagowa, budynek maszyny wyciagowej, budynki wentylatorów glównego przewietrzania wraz z systemem kanalów wentylacyjnych, W dotychczasowej praktyce prawie wszystkie wymie¬ nione obiekty projektowane i realizowane sa jako budowle samodzielne zsynchronizowne z soba funkcjo¬ nalnie lecz nie wspólpracujace konstrukcyjnie.Wyjatek stanowi wieza basztowa zprojektowanymi na niej maszynami wyciagowymi umieszczonymi na kons¬ trukcji wiezy. W tym wypadku zblokowaniu podlegaja wieza wyciagowa i budynek maszyn wyciagowych. O ile szyb posiadajacy wieze basztowa jest szybem wydecho¬ wym, system kanalów wentylacyjnych i budynków wen¬ tylatorów stanowia nadal konstrukcje samodzielne.Istota wynalazku. Opracowane zgodnie z wynalaz¬ kiem nadszybie górniczego szybu wydechowego stanowi w pelni zintegrowana budowle laczaca w sobie elementy: glowicy szybu, budynku nadszybia, wiezy wyciagowej, systemu kanalów wentylacyjnych, budynków wentylato¬ rów glównego przewietrzania i kanalów uzbrojenia szybu, z których zaden nie stanowi samodzielnej kons¬ trukcji, a która to budowla jest wspólna dla calosci.Zgodnie z wynalazkiem budynek nadszybia ma nad swym stropem zabudowane wentylator) glównego prze¬ wietrzania wraz z ich dyfuzorami, których sciany kieru¬ jace ku górze ujscie tych dyfuzorów twor/ajednoczesnie konstrukcje nosna wiezy szybowej oraz do kazdego z tych wentylatorów doprowadzany ze wspólnej lunety oddzielny dla kazdego wentylatora kanal wentylacyjny jest usytuowany wzdluz sciany budynku nadszybia.Jedna ze scian budynku nadszybia jest jednoczesnie pio¬ nowa sciana dla kanalów wentylacyjnych. Budynek nad¬ szybia ma nad stropem zabudowane kanaly rewersyjne polaczone z kanalami wentylacyjnymi. W wariantowym rozwiazaniu pionowe sciany wewnetrzne kanalów wenty¬ lacyjnych sa budowane niezaleznie od scian budynku nadszybia.Jak z powyzszego widac glowica szybu jest w pelni zespolona z dolna czescia kanalów wentylacyjnych i z kanalami uzbrojenia szybu. Pionowe sciany budynkunadszybia stanowia jednoczesnie sciany kanalów wenty¬ lacyjnych, a czesc scian poprzecznych stanowi konstruk¬ cje vuezy wyciagowej. Stropy budynku nadszybia sa jednoczesnie plaszczyzna, na której zlokalizowane sa wentylatory wraz z silnikiem i niezbednym oprzyrzado¬ waniem. Konstrukcje dyfuzorów sajednoczesnie elemen¬ tami wiezy wyciagowej, której dolne partie stanowiac poprzeczne sciany budynku nadszybia sa fundamento¬ wane na terenie. Wynalazek moze byc realizowany w róznych ukladach i przy róznych typach wentylatorów jak i ich ilosci.Przedstawienie figur rysunku. Wynalazek jest ponizej opisany z powolaniem sie na towarzyszace rysunki, na których fig. 1 przedstawia widok w przekroju pionowym nadszybia, fig. 2 — widok w przekroju pionowym w osi podluznej nadszybia, fig. 3 — rzut poziomy nadszybia, llg. 4 widok w przekroju pionowym odmiany nadszybia, a fig. 5 — widok w przekroju pionowym w osi podluznej odmiany nadszybia.Jak uwidoczniono na fig. 1 nad szybem 1 jest zabudo¬ wany budynek 2 nadszybia. Z szybu 1 jest wyprowadzona jedna wspólna luneta 3 kanalu wentylacyjnego, która poza szybem 1 jest rozgaleziona na dwa kanaly4 i5(patrz fig. 3). Kanaly te po wyjsciu z glowicy szybu 1 sa popro¬ wadzone wzdluz scian 6 budynku 2nadszybia nad strop 7 tegoz budynku, na którym sa zabudowane wentylatory 8, kazdy napedzany silnikiem lt. Dyfuzory 9 tych wentyla¬ torów 8 sa poprowadzone w góre swymi scianami, które stanowia zarazem konstrukcje nosna wiezy szybowej 18.W wiezy tej jest osadzone kolo kierunkowe 11 napedzane zabudowana poza budynkiem nadszybia maszyna wycia¬ gowa 12. Na konstrukcji wiezy szybowej 18jest osadzony trzon prowadniczy 19. Dla odwrócenia kierunku pradu powietrza, wymaganego w przypadku pozaru kopalni, przewidziano uklad rewersyjny bez zmiany kierunku obrotów wentylatorów 8.W tym celu w budynku 2 nadszybia wykonano kanal rewersyjny 13oraz usytuowany w górnejczesci obu kana¬ lów 4 i 5 system klap rewersyjnych 14, 15 i 22. Klapa rewersyjna 14 stanowi jednoczesnie czesc sciany 16 kana¬ lów 4 i 5 ijestwzgledem niej osadzona obrotowo iodchyl- nie na zewnatrz sciany 16.Na fig. 2 uwidoczniono dodatkowy dyfuzor 17 przewi¬ dziany w przypadku stacji trójwentylatorowej.Z uwagi na warunki geologiczne w rejonie glowicy szybu, badz z uwagi na dysponowany rodzaj wentylato¬ rów, badz z uwagi na funkcje nadszybia, przewidziano wariant rozwiazania pokazany na fig. 4 i 5, w którym kanaly 4 i 5 poprowadzono scianami 16 i 21 w góre obok budynku 2 nadszybia, jako niezalezne i niezwiazane ze scianami 6 tegoz budynku.Zastrzezenia patentowe 1. Nadszybie górniczego szybu wydechowego, z usy¬ tuowanym nad glowica szybu budynkiem zawierajacym pomieszczenia wlasciwe oraz pomieszczenia pomocnicze i uslugowe, jak równiez z konstrukcja wiezy szybowej wraz z trzonem prowadniczym, nwicime tym, ze budy¬ nek (2) nadszybia ma nad swym stropem (7) zabudowane wentylatory (8glównego przewietrzaniawrazz ich dyfu- zorami (9), których sciany (28) kierujace ku górze ujscie tych dyfuzorów (9) tworza jednoczesnie konstrukcje nosna wiezy szybowej (18) orazdo kazdego z tych wenty¬ latorów (9) doprowadzony ze wspólnej lunety (3) oddzielnydla kazdego wentylatora (8) kanal(4,5) wenty- lacyjny jest usytuowany wzdluz sciany (6) budynku (2) nadszybia. 2. Nadszybie wtdlug zastrz. 1, wmmikmmt Ijp, *ejedna ze Scian (6) budynku (2) nadszybia jestjednoczesnie pio¬ nowa sciana dla kanalów (4, 5) wentylacyjnych. 3. Nadszybie wedlug zastrz. 1, ti—irnnr tym. ze pio¬ nowe sciany (21) wewnetrzne kanalów (4,5)wentylacyj¬ nych sa wybudowane niezaleznie od sciany (6) budynku (2) nadszybia. 4. Nadszybie wedlug zastrz. 1, nsunians* tym, ze btoynek (2) nadszybia ma nad stropem (7) zabudowane Kanaly rewersyjne (13)polaczone z kanalami wentylacyj¬ nymi (4 5). ^115051 A-A Fig.1.B-B 11 10 9 8 17 Fig 2115OSI Fig.3 A-A Rg .^115051 Bi Fig. 5. PL