Przedmiotem wynalazkujest regulator adaptacyjnego sterowania szlifierki do plaszczyzn z okraglym stolem.Znane sa uklady regulatorów przeznaczonych do adaptacyjnego sterowania procesu szlifowania wszlifier¬ kach do walków, otworów i plaszczyzn, w których wiel¬ koscia regulowanajest prad, moc silnikasciernicy lubsily skrawania wystepujace w proceac sMifowania a wielkos¬ cia nastawiajacajestszybkoscdosuwu sciernicydoszlifo¬ wanego przedmiotu. Sygnal elektryczny proporcjonalny do wielkosci regulowanej doprowadzany jest do wezla sumujacego regulatora. Przedtemjednak wcelu wyelimi¬ nowania skladowych wywolanych zaklóceniami musi byc filtrowany. W znanych rozwiazaniach pomiedzy przetwornik wielkosci regulowanej, a wezel sumujacy wlaczone sa filtry bierne RC lub LC oraz aktywne dolnoprzepustowe.Wlaczenie do ukladutakichfiltrów powoduje opóznie¬ nie sygnalu proporcjonalnego do wielkosci regulowanej, a w przypadku szlifierek do plaszczyzn z obrotowym stolem dodatkowo, na skutek temana nierównomier- nego naddatku wzdluzobwodu stolu, wahaniaszybkosci dosuwu w ciagu jednego obrotu. Uklady te nie zapew¬ niaja dobrej jakosci regulacji.W rozwiazaniu wedlug wynalazku pomiedzy przet¬ wornikiem wielkosci regulowane) a wezlem sumujacym wlaczony jest filtr zawierajacy: przylaczony do wyjscia przetwornika obrotowo-impulsowego licznik binarny o wyjsciu dolaczonym do jednego wejscia pierwsze) bramki, której drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem komparatora, do którego jednego wejsciajest doprowa¬ dzana wartosc zadana, zasdo drugiego wejsciajestdop¬ rowadzane napiecie proporcjonalne do pradu silnika napedzajacego sciernice. Wyjscie wymienionej pierwszej bramki jest dolaczone do pierwszego generatora poje¬ dynczego impulsu polaczonego z jednym wejsciem dru¬ giej bramki, której drugie wejstie jest starowane z drugiego generatora pojedynczego impulsupolaczonego z detektorem przejscia przez zero napiecia proporcjonal¬ nego do pradu silnika, a wejscie jest dolaczone do prze- rzutnika bistabimego o jednym wyjsciu policzonym z pierwszym elementem opózniajacym sterujacym prace pierwszego tranzystora przylaczonego do zacisku pier¬ wszego kondensatora zasilanegopopraczpterwsaa diode napieciem proporcjonalnym do pradu silnika. Napiecie to poprzez druga diodejestjednoczesnie doprowadzane do drugiego kondensatora z przylaczonym dojego zaci¬ sków drugim tranzystorem o bazie przylaczonej za pos¬ rednictwem drugiego czlonu czasowego do drugiego wyjscia wymienionegoprzerzutnika bistabimego. Napie¬ cia, naprzemienniefedowanych wymienionych dwu kon¬ densatorów sa doprowadzane poprzez dwie nastejme diody, z której kazda jest przyporzadkowana jednemu kondensatorowi, do wtórnika napieciowego o wyjsciu dolaczonym do wezfc sumujacego ukladu regulacji.Licznik binarny posiada petlesprzezenia zwrotnego blo- kujacego jego wejscie po zapemieniu pojemnosci licznika. Impulsy zerujace licznik sa doprowadzane z komparatora.114 714 4 Zastosowanie ukladu filtru wedlug wynalazku powo¬ duje, ze ujemne wartosci uchybu, regulator kompensuje natychmiast, zas kompensacja dodatnich wartosci uchybu regulacji, nastepuje po jednym obrocie stolu, a potem sygnal nastawiajacy regulatora jest zalezny od wartosci maksymalnej uchybu wystepujacego podczas jednego obrotu stolu szlifierki. W przypadku, gdy wiel¬ koscia regulowana jest moc lub prad silnika asynchroni¬ cznego napedzajacego sciernice, dodatkowo filtr tenjest synchronizowany impulsami wytwarzanymi przezdetek¬ tor przejscia przez zero pradu fazy silnika. Zastosowanie takiego filtru eliminuje wplyw zaklócen okresowych, w postaci zmian oporu skrawania wzdluz obwodu stolu,na prace ukladu napedu dosuwu nie pogarszajacjednoczes¬ nie wlasciwosci regulatora w przypadku wystapienia zaklócen nieokresowych.Nadto, jezeli wielkoscia regulowana jest prad fazowy lub moc silnika napedzajacego sciernice, umozliwia otrzymanie wygladzonego ksztaltu napiecia proporcjo¬ nalnego do wielkosci regulowanej bez wprowadzania dodatkowej stalej czasowej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, przedstawiajacymjego sche¬ mat blokowy z zaznaczeniem filtru wliczonego do ukladu regulatorapradu silnika napedzajacegosciernice.Napiecie przemienne Y proporcjonalne do pradu sil¬ nika 1 sciernicy 2jest doprowadzane poprzez diodyDi i Dido kondensatorów Ci i C2, do komparatoraI porów¬ nujacego jego wartosc z wartoscia zadana X oraz do detektora przejscia napiecia przez zero D pouczonego z generatorem pojedynczego impulsu Ga, wytwarzajacego krótkotrwale impulsy w chwilach przejscia napiecia Y przez zero. Napiecia na kondensatorach Ci i C2 zwiera¬ nych naprzemian odpowiednio przez tranzystory Tj i T2 przekazywanejest przez diodyD3i D4dowtórnikanapie¬ ciowego W, którego napiecie wyjsciowe przekazywane jest do wezla sumujacego e ukfedu regulacji R. Tranzy¬ story Ti i T2 sterowane sa, za posrednictwem elementów opózniajacych ti i ta, przez praerzutnik bistabilny P, zmiane stanu przerzutnika P powoduja wytwarzane przezgenerator Ga impulsy przechodzace przez bramke B2 (iloczyn logiczny). Opóznienie elementówtiit2wynosi 1/2 f, gdzie fjest czestotliwoscia napiecia sieci zasilajacej silnik sciernicy i jest tak dobrane, aby kondensator Ci zostal zwarty w chwili, gdy kondensator Ca jest nalado¬ wany do napiecia równego wartosci szczytowej iodwrot¬ nie kondensator C2 jest zwierany w chwili, gdy do napiecia równego wartosci szczytowej naladowany jest kondensator Ci. Przetwornik obrotowo-impulsowy 4 wytwarza n impulsów w ciagu jednego obrotu stolu 3.Impulsy te doprowadzone sa do licznika binarnego L ze sprzezeniem zwrotnym blokujacym jego wejscie wchwili, gdy liczba impulsów wejsciowych zrównasiez pojemnos¬ cia licznika wynoszaca n+1.Sygnaly logiczne z licznika L — odpowiadajacy sta¬ nowi „wypelniony"orazz komparatora K, poprzez sume logiczna Bi, pobudzajagenerator pojedynczegoimpulsu Gi. Impulsy z tego generatora oczasie trwania t spelnia¬ jacym nierównosc (l/2f) hodzenie przez bramke B2 impulsów z generatora Ga, a zatem bezzwloczne nadazanie napiecia wyjsciowego Yf filtru za wartoscia szczytowa napiecia Y.Jezeli wartosc tego napieciajest niniejsza od wartosci zadanej X znikaja impulsy wytwarzane przez generator Gi. Na wyjsciu fil¬ tru utrzymuje sie wartosc napiecia Yf jaka wystapila w chwili zrównania sie wartosci X i Y. Stan taki trwa do chwili zmiany stanu przerzutnika P.Nastapi to dopiero wtedy, gdy licznik L wypelni sie, czyli pojednym pelnym obrocie stolu 3, albo gdy wartosc napiecia Y przekroczy wartosc zadana X.Zastrzezenia patentowe 1. Regulator adaptacyjnego sterowania szlifierki do plaszczyzn z okraglym stolem, wyposazony wfiltr elimi¬ nujacy zaklócenia sygnalu wlaczony pomiedzyprzetwor¬ nikiem wielkosci regulowanej, a wezlem sumujacym, mamify tym, ze filtr eliminujacy zaklócenia sygnalu wielkosci regulowanej zawiera przylaczony do wyjscia przetwornika obrotowo-impulsowego (4)Ecznik binarny (L) o wyjsciu doliczonym do jednego wejscia bramki (Bi), której drugiewejsciejest polaczone z wyjsciem kom¬ paratora (K),do którego wejsciajestdoprowadzona war* tosc zadana (X), zas do drugiego wejscia jest doprowadzone napiecie (Y) proporcjonalne do pradu silnika (1) napedzajacego sciernice(2), przy czym wyjscie wymienionej bramki (Bi) jest dolaczone do generatora (Gi) pojedynczego impulsu polaczonego z wejsciem dru¬ giej bramki (B2), której drugie wejscie jest sterowane z drugiego generatorapojedynczegoimpulsu (G2)polaczo¬ nego z detektorem (D) przejscia przezzero napiecia (Y), a wyjsciejest dolaczone do przerzutnika bistabilnego (P)o jednym wyjsciu polaczonym z pierwszym elementem opózniajacym (ti) sterujacym praca pierwszego tranzy¬ stora (Ti) przylaczonego do zacisków pierwszego kon¬ densatora (Ci) zasilanego poprzez diode (Di) napieciem (Y) proporcjonalnymdopradu silnika (1), którepoprzez druga diode (D2)jest jednoczesnie doprowadzane dodru¬ giego kondensatora (C2) z przylaczonym do jego zaci¬ sków tranzystorem (Ta) o bazie przylaczonej poprzez drugi czlon czasowy (ta) do drugiego wyjscia wymienio¬ nego przerzutnika bistabilnego (P), przy czym napiecie naprzemiennie ladowanych kondensatorów (Ci i C2) sa doprowadzane poprzez diody (D3 i D4) do wtórnika napieciowego(W)o wyjsciu dolaczonymdowezlasumu¬ jacego (e) ukladu regulacji (R). 2. Regulator wedlug zastrz. 1, irfih "j tym, ze licznik (L) posiada petle sprzezenia zwrotnego blokuja¬ cego jego wejscie po wypelnieniu pojemnosci licznika. 3. Regulator wedlug zastrz. i, immimmj tym, ze impulsy zerujace licznik (L) sa doprowadzane z kompa¬ ratora (K).114 784 PL