Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru niesygnalizowanych punktów.W geodezji pomiary katowe, liniowe i wysokos¬ ciowe wykonuje sie miedzy scisle okreslonymi punktami celu, które musza byc uprzednio zasyg¬ nalizowane np. za pomoca lat, tyczek czy tez marek celowniczych.Do pomiarów tych," umozliwiajacych wyznacze¬ nie wspólrzednych przestrzennych celu sluzy mie¬ dzy innymi auitoredukcyjny taohimetr dwuofara- zowy.Tacihimetrem dwuoibrazowym mozna dokonywac pomiarów odleglosci oraz katów poziomych i pio¬ nowych obiektów widocznych i zasygnalizowa¬ nych. W warunkach ograniczonej widocznosci lub przy pomiarze punktów niedostepnych, brak od¬ powiedniej sygnalizacja uniemozliwia dokonanie pomiaru.W celu wyeliminowania wyzej wymienionych przeszkód w dokonywaniu pomiarów tachometrycz¬ nych znane sa próby wykorzystania laserów He-Ne jako pomocniczych urzadzen do sygnalizacji celu.W przypadkach tych laser sluzy wiec jedynie do utworzenia punktu swietlnego na niedostepnym obiekcie, przy czym stanowi on oddzielny element urzadzenia pomiarowego, gdyz nie jest polaczony z tachimetrem. Taki zestaw obydwu urzadzen umozliwia wyznaczenie wspólrzednyeh przestrzen-' nych tylko punktów przypadkowych, a nie scisle okreslonych i lezacych w jednej plaszczyznie. 15 20 30 Stwierdzono, ze przez odpowiednie zespolenie znanego autoredukcyjnego tachimetru dwuobra- zowego z laserem helowo-neonowym uzyskuje sie uklad pomiarowy, za pomoca którego mozna do¬ konac pomiaru odleglosci kata poziomego i kata pionowego do scisle okreslonych punktów lezacych zawsze w z góry zaplanowanych plaszczyznach i to nawet w takich przypadkach, kiedy punkty celu sa niewidoczne i niedostepne.Uklad1 wedlug wynalazku sklada sie z autore- diukcyjnego tachimetru dwuobrazowego i geodezyj¬ nej nasadki laserowej', zamocowanej rozlacznie na tachimetrze. Nasadka laserowa stanowi zespól skladajacy sie z glowicy laserowej z wmontowa¬ nym w niej laserem gazowym He-Ne i lunety na¬ dawczej do ogniskowania emitowanej wiazki la¬ serowej na zadanej odleglosci. Glowica laserowa zaopatrzona jest w obejmy w postaci dwóch pier¬ scieni umocowanych trwale do poziomej plyty laczacej. Plyta laczaca polaczona jest z pozioma podstawa za pomoca przegubu usytuowanego na jednym z konców tej podstawy. Na drugim koncu podstawa wyposazona jest w srube elewacyjna.Podstawa umieszczona jest na jaskólczym ogon:e lacznika przymocowanego trwale do obudowy kre¬ gu pionowego tachimetru.Uklad wedlug wynalazku przedstawiony jest w schematycznym przekroju na zalaczonym rysunku.D,o obudowy kregu pionowego tachimetru 11 za¬ mocowany jest na s'tale lacznik 5 z jaskólczym ogo- 114 692114 692 nem 9, na którym mocowana jest rozlacznie na¬ sadka laserowa, skladajaca sie z poziomej podsta¬ wy 6, wyposazonej w srube elewacyjna 4, regulu¬ jaca polozenie lunety nadawczej oraz w przegub 7 laczacy pozioma podstawe 6 z pozioma plyta 8, do której to plyty dwoma pierscieniami 2, zaopa¬ trzonymi w sruby rektyfikacyjne 10 przytwier¬ dzona jest glowica laserowa 3 z wmontowanym w niej laserem gazowym He-^Ne i luneta nadawcza 1.W celu zapewnienia prawidlowej pracy ukladu podczas wykonywania pomiarów konieczne jest poza tym' odpowiednie ustawienie lunety nadaw¬ czej nasadki laserowej wzgledem osi celowej ta- chimetru. W tym celu. wiazke swiatla laserowego wychodzaca z lunety; nadawczej 1 (ogniskujacej emitowana wiazke swiatla laserowego na zadanej odleglosci) ustawia sie za pomoca, lacznika 5 i srub rektyfikacyjnych 10 w jednej plaszczyznie pionowej z osia celowa tachometru. Nastepnie za pomoca sruby elewacytfnej 4 zmaenia sie .polozenie glowicy laserowej z luneta nadawcza w plaszczyz¬ nie pionowej i ustawia sie je tak, azeby w zada¬ nym punkcie pomiarowym wiazka swiatla lasero¬ wego przeciela sie z osia celowa tachometru. Po¬ wstajaca przy tym plamka swiatla stanowi punkt celu, dla którego mozna wyznaczyc wspólrzedne przestrzenne X, Y, Z, mierzac tachometrem za zo¬ rientowanego stanowiska odleglosc oraz kat po¬ ziomy i pionowy.Odpowiednio zaprogramowane nastawy na ta- chimetrze umozliwiaja uzyskanie wspólrzednych; scisle okreslonych punktów oraz przekrojów w zalozonych plaszczyznach. 10 15 20 Ukladem wedlug wynalazku mozna okreslic za¬ tem ksztalt i wymiary niedostepnych obiektów, zwlaszcza wyrobisk kopalnianych. Dalsza, równie istotna zaleta tego ukladu jest to, ze pozwala on na jednoznaczne wyznaczenie i okreslenie w róz¬ nych okreisach czasu wspólrzednych przestrzen¬ nych zawsze tych samych punktów.Dalsza zaleta ukladu wedlug wynalazku jest to, ze nasadke laserowa mozna szybko i latwo zdej¬ mowac z tachometru jak tez szybko i jednoznacz¬ nie ponownie , laczyc z itachimetrem. Lacznik 5 trwale polaczony z tachometrem nie stanowi prze¬ szkody w umieszczeniu; tachometru w typowej skrzynce transportowej. : 30 Zastrzezenie patentowe i Uklad do jjomiani niesyginalizowanych punktów zawierajacy autoredukcyjny tachometr dwuobrazo- wy, znamienny tym* ze do obudowy kregu piono¬ wego tachimetru (11) zamocowany jest na stale lacznik (5) z jaskólczym ogonem (9), na którym = mocowana jest rozlacznie inasadka laserowa skla¬ dajaca sie z poziomej podstawy (6), wyposazonej w srube elewacyjna (4), regulujaca polozenie lune¬ ty nadawczej, oraz w przegub (7) laczacy pozioma podstawe (6) z pozioma plyta (8), do której to plyty dwoma pierscieniami (2) zaopatrzonymi, w sruby rektyfikacyjne (10) przytwierdzona jest glo¬ wica laserowa (3) z wmontowanym w niej laserem gazowym He-Ne i luneta nadawcza (1).PZGraf. Koszalin D-452 95 egz. A-4 Cena 100 zl PL