Przedmiotem wynalazkujestwskaznik do wykrywania i pólilosciowego oznaczania jonów kobaltu.Znane z opisów patentowych St. Zjednoczonych Ame¬ ryki nr3697225 i RFN nr2044801 wskazniki dooznacza¬ nia jonów kobaltu wykorzystuja kompozycje zlozona z 2-12% wagowych rodanków metali alkalicznych lub amonu, 2-5% tiosiarczanów tych metali. 2-15% fluorku sodowego. Wada tych wskazników jest brak nalezytego zabezpieczania przed zniszczeniem w czasie przechowy¬ wania, mala selektywnosc oraz wykrywalnosc tylko powyzej 10 ppm jonów kobaltu.Wskaznik wedlug wynalazku do wykrywania ipólilos¬ ciowego oznaczania jonów kobaltu zawiera kompozycje skladajaca sie w procentach wagowych z 3-62% werse- nianu sodowego, 5-50% buforu o pH10, 0,05-0,5% detergenta niejonowego, 3-6,8% nadtlenku organi¬ cznego lub nieorganicznego zdyspergowanego w gumie arabskiej.Ponadto kompozycja zawiera 1-5% tiosiarczanu sodu i/hib 1-3% mocznikajako substancji maskujacej. Kom¬ pozycja naniesiona jest na materiale hydroiilowym lub wymieniaczu jonowym anionoczynnym i/lub zabezpie¬ czona polimerem trudnoprzepuszczalnym dla skladni¬ ków atmosfery a rozpuszczalnym w wodnych roztwo¬ rach.Jako material hydrofilowy stosuje sie na przyklad bibule, wlókna celulozowe, lniane, bawelniane, lignine, gabke naturalna, gabke poliuretanowa, zel krzemionko¬ wy.Jako polimer trudnoprzepuszczalny dla skladników atmosfery i rozpuszczalny w wodnych roztworach sto¬ suje sie przykkdowo: winylopirolidyne rozpuszczalne w wodzie pochodne celulozy (metyloceluloza, etylocelu¬ loza, hydroksyceluloza), rozpuszczalne w wodzie poliak- ryloamidy, alkohol poliwinylowy, zelatyne, agar-agar, « gume arabska, polioctan celulozy, polioctan winylu.Jako wymieniaczjonowystosujesiezywicepolitiourei- dowa, Wofatyt SBW, Dawex N(CH3)\ Wskaznik wedlug wynalazku jest trwaly w czasie, odporny na wplywy zewnetrzne, charakteryzujesie duza selektywnoscia, a wykrywalnoscjonów kobaltujestmoz¬ liwa juz od 2ppm [mg/dm3].Przyklad I. Bibule nasycono roztworem I zawiera¬ jacym 3% wersenianu sodowego, 5% buforu fosforano¬ wego o pH = 12,9,0,05% decylofenolu polioksyetylowa- nego o liczbie etoksylowania równej 4. Po wysuszeniu bibule nasycono roztworem U zawierajacym 3% nad¬ tlenku mocznika, 50% gumy arabskiej, 0,5% decylofe¬ nolu pofioksyetylowanego o liczbie etoksylowania równej 4. Nadtlenek mocznika rozkladajacy siez wydzie¬ leniem mocznika spelnia tu funkcje równoczesnie nad¬ tlenku organicznego i mocznika.Oznaczono 5 mg/dm3 jonów kobaltu w wodzie powierzchniowej.Przyklad II. Pasek z plótna nasycono roztworem jak roztwórI w przykladzie I, nastepnie pasek nasycono roztworem zawierajacym 3% mocznika, 20% nadtlenku kumtnu i 40% gumy arabskiej. Po wysuszenia bibule zabezpieczono blona z pelioctafu winylu. 4Oznaczono114 464 25mg/dm3 Co*: w wodnym roztworze ZnCl* Przykladni. Pasek z gabki poliuretanowej nasy¬ cono roztworem zawierajacym 6,2% wersenianu sodo¬ wego, 1% mocznika, 5% tiosiarczanu sodowego i 50% buforu weglanowego o pH = 12. a nastepnie po wysusze¬ niu nasycono roztworem zawierajacym 68% nadtlenku metanu zdyspergowanego 5% roztworem gumy arabskiej i 0.5% undecylofenolu polioksyetylowanego o liczbie etoksylowania równej 14.Po wysuszeniu wskaznik zabezpieczono blona z alko¬ holu poliwinylowego. Oznaczono 60rag/dm3 Co2* w wodnym roztworze CoCh.Prz y k ld IV. Pasek z gabki naturalnej nasycono roz¬ tworem zawierajacym 10% wersenianiu sodowego, 0,05% fenolu polioksyetylowanego o liczbie etoksylowa¬ nia równej 3, 50% buforu weglanowego o pH = 13 i 5% tiosiarczanu sodowego, a nastepnie po wysuszeniu nasy¬ cono roztworem zawierajacym 40% gumy arabskiej, 20% nadtlenku strontu. Po wysuszeniu wskaznik zabezpie¬ czono foliacelulozowa nasycona 15% roztworem potioc¬ tanu winylu w octanie butylu iacetonie (2:1). Oznaczono 100mg/dm3 Co* w sciekach przemyslowych.Przyklad V. Bibule nasycono roztworem L zawiera¬ jacym 60% wersenianu sodowego, 15% buforu borakso¬ wego o pH = 10,1% tiosiarczanu sodowego, 3% mocznika. Nastepnie po wysuszeniu zanurzono do roz¬ tworu II zawierajacego 20% nadtlenku baru, 40% gumy arabskiej i 0,5% detergentu dodecylofenylopolioksyety- lowanego o liczbie etoksylowania równej 4. Po wysusze¬ niu bibule zabezpieczono blona z poliakryloamidu przepuszczalnego dla wody.Przyklad VI. Bibule z osadzomm wymieniaczem jonowym poliuretanowym nasycono roztworem zawie¬ rajacym 3% wersenianu sodowego, 5% buforu fosfora¬ nowego o pH = 12 oraz 0,05% dodecylofenylu polioksy¬ etylowanego o liczbie etoksylowania równej 4. Po wysuszeniu bibule nasycano'roztworem zawierajacym 50% nadtlenku kumenu zdyspergowanego 5% roztwo¬ rem gumy arabskiej z dodatkiem 0,5% dodecylofenolu polioksyetylowanego o liczbie etoksylowania równej 4.Po wysuszeniu wskaznik zabezpieczono blona przez zanurzenie w 5% roztworze z alkoholu poliwinylowego.Zastrzezenie patentowe Wskaznik do wykrywania i pólilosciowego oznaczania jonów kobaltu, mmmkamy tyai, ze zawiera kompozycje skladajaca sie w procentach wagowych z 3-62% werse¬ nianu sodowego, 5-50% buforu o pH10, 0,05-0,5% detergenta niejonowego, 3-68% nadtlenku organicznego lub nieorganicznego zdyspergowanego w gumie arab¬ skiej oraz jako substancje maskujace zawiera 1-3% mocznika i/lub 1-5% tiosiarczanu soda,przyczymkom¬ pozycja naniesiona jest na materiale hydroiilowym lub wymieniaczu jonowym anionoczynnym i/lub zabezpie¬ czona polimerem trudnoprzepuszczalnym dla skfadni- ków atmosfery a rozpuszczalnym w wodnych roztwo¬ rach.Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL