Przedmiot wynalajzku stanowi sposób i odpowiednie urzadzenie do prowadzenia materjalu podsadzkowego na wieksze gle¬ bokosci zapomoca sprezonego powietrza.Droga, która prowadzi sie materjal pod¬ sadzkowy do kopalni, moze miec kierunek pionowy, poziomy lub pochyly. Sposób doprowadzania tego materjalu droga po¬ zioma, zapomoca sprezonego powietrza, jest znany i nie przedstawia szczególniej¬ szych trudnosci, natomiast doprowadzanie droga pionowa zapomoca sprezonego po¬ wietrza napotyka na trudnosci, gdyz ma¬ terjal pod dzialaniem wlasnego ciezaru i sprezonego powietrza nabywa tak wielkiej predkosci, ze w zagieciach rur wytwarza¬ ja sie zatory, które zatykaja rury.Wynalazek usuwa te trudnosci i umoz* liwia prowadzenie materjalu zapomoca sprezonego powietrza nawet do wiekszych glebokosci, przyczem na materjal oddizia* lywa tylko róznica sil ciezkosci i prezno¬ sci powietrza, wskutek czego materjal nie nabiera nadmiernej predkosci.Na rysunku fig. I wskazuje w rzucie pionowym przewód umieszczony pionowo i poziomo; fig, II — przewód pionowy; fig.III — w przekroju pionowym komore po¬ wietrzna przewodu pionowego z nasada wylotowa powietrza i klapa wsteczna; figIV — w przekroju pionowym i poziomym kópaore powietrzna ^pionowego przewodu z ^sasada wlotowa powietrza.Przygotowany '^poprzednio materjal podsadzkowy wprowadza sie zapomoca odpowiedniego urzadzenia, np. zapomoca dwóch walców 1, do pionowego przewodu 2, poczem materjal dostaje sie przez ko¬ lano 3 do przewodu poziomego 4, którym doprowadza sie do miejsca podsadzania- Na fig. I pokazano, ze przewód poziomy 4 ma znaczna dlugosc, przyczem materjal podsadzkowy przebywa najpierw droge pionowa, a potem pozioma.W pionowej rurze 2 materjal podlega dzialaniu sily ciezkosci tak, ze przy wiek¬ szych glebokosciach przybywa do kolana rurowego 3 z wielka predkoscia. Dotych¬ czas w urzadzeniach tego rodzaju wpu¬ szczano materjal do pionowej rury razem ze sprezonem powietrzem, wskutek czego na materjal dzialaly sila ciezkosci oraz sprezone powietrze, przyczem obie sily przyspieszyly opadanie materjalu, który spadal do kolana rurowego z wielka pred¬ koscia^ powodu bezwladnosci masy ma¬ terjalu, ten ostatni nie mógl tak szybko zmienic kierunku ruchu jak powietrze, . wiec uderzal z wielka sila w scianke rury, przyczepiajac sie do niej, i wytwarzal za¬ tory. Jezeli predkosc spadania materjalu byla wielka i materjal byl wilgotny, to za¬ tor mógl latwo zatkac rure, pomijajac juz szybkie zuzywanie sie tej rury. Ten spo^ sób doprowadzania materjalu nie mógl byc zatem stosowany przy wiekszych gleboko¬ sciach szybów, .Wynalazek niniejszy umozliwia zmniej¬ szenie i regulowanie predkosci spadania materjalu pionowo.W tym celu doprowadza sie powietrze w ten sposób, ze przeciwdziala ono sile ciezkosci materjalu na calej drodze, lub na pewnej czesci pionowej drogi, wskutek czego predkosc opadania materjalu zale¬ zy od róznicy sil wynikajacych z dziala¬ nia ciezkosci i preznosci powietrza, mozna zas stosowac powietrze o preznosci wiek¬ szej lub mniejszej od preznosci atmosfe¬ rycznej, przyczem mozna regulowac do¬ wolnie predkosc opadania materjalu.Regulacja odbywa sie w dwojaki spo¬ sób, zapomoca zmian sily pradu powie¬ trza, albo przez zmiane dlugosci drogi, na której prad powietrza przeciwdziala sile ciezkosci. Mozna równiez stosowac jedno¬ czesnie oba sposoby regulacji. Urzadzenie moze byc wykonane np. w sposób naste¬ pujacy. W odpowiedniem miejscu piono¬ wego przewodu dolacza sie przewód po¬ wietrzny, przyczem to miejsce nie znajdu¬ je sie tam, gdzie wprowadza sie materjal, lecz nieco glebiej tak, ze od tego miejsca poczawszy prad powietrza przeciwdziala swobodnemu spadkowi materjalu. Do wprowadzania powietrza, opózniajacego spadek materjalu, sluzy osobny przewód, lecz korzystniej jest uzywac do tego celu powietrza, które sluzy do przenoszenia materjalu w przewodzie poziomym. W miejscu doprowadzania powietrza rura jest lejkowato rozszerzona, wskutek czego powstaje komora powietrzna 5, w której rura 2 przerywa sie. Powietrze doprowa¬ dza sie do komory 5 rura 6, przyczem. w lejku 7 miesza sie dokladnie z materjalem podsadzkowym, wypadajacym z wylotu 8 rury 2. Powietrze wylatuje z komory 5 w dwóch kierunkach, mianowicie w kie¬ runku przeciwnym do ruchu materjalu w rurze 2 i w kierunku ruchu materjalu w rurze 3. Powietrze opóznia zatem ruch ma¬ terjalu przybywajacego, a przyspiesza ruch materjalu odplywajacego. Korzystnie jest doprowadzac powietrze wpoblizu ko¬ lana 3 miedzy pionowa i pozioma czescia przewodu tak, ze powietrze przeciwdziala sile ciezkosci na calej dlugosci drogi pio¬ nowej. Dlugosc tej drogi, na której po¬ wietrze przeciwdziala sile ciezkosci, zale¬ zy od miejsca, w którem doprowadza sie powietrze; mozna zatem to miejsce obrac — 2 —tak, aby predkosc malerjalu przybywaja¬ cego do kolana nie zagrazala ruchowi, to znaczy nie powodowala powstawania za¬ torów i zatykania rury, W poziomej cze¬ sci przewodu powietrze dziala tylko w kierunku przyspieszenia ruchu materjalu.Preznosc powietrza reguluje sie odpo¬ wiednio do oporów, przeciwdzialajacych ruchowi materjalu w rurze poziomej 4. W tym celu reguluje sie doplyw powietrza do komory 5- zapomoca zaworu 9. Ponie¬ waz dlugosc przewodu poziomego zalezy od polozenia miejsca podsadzanego, wiec stosownie do tego ostatniego ustawia sie zawór, lecz preznosc powietrza reguluje sie w ten sposób tylko w wyjatkowych ra¬ zach.Taka regulacja odbywa sie w sposób nastepujacy. Górny koniec pionowej rury doprowadza sie mozliwie blisko do urza¬ dzenia doprowadzajacego materjal pod¬ sadzkowy, wiec np. do walców 1. W pew¬ nej odleglosci ponizej walców 1 rura 2 rozszerza sie, tworzac komore powietrzna 10 (fig. I), do której wchodzi górna czesc pionowej rury 2. W górnej czesci komory 10 znajduje sie rura 11, która wypuszcza sie powietrze nazewnatrz tak, ze sprezo¬ ne powietrze dostaje sie do pionowej rury 2, wylatuje nazewnatrz rura 11, o ile nie moze sie wydostac pod walcami 1.W rurze // znajduje sie zawór 12, u- mozliwiajacy regulacje pradu powietrza, przeciwdzialajacego swobodnemu spadko¬ wi materjalu, gdyz zapomoca tego zaworu mozna mniej lub wiecej dlawic odplyw po¬ wietrza. Gdy zawór 12 jest zupelnie o- twarty, to prad powietrza w pionowej ru¬ rze 2 jest najsilniejszy. Dlugosc przewodu poziomego zalezy od polozenia miejsca podsadzanego i stosownie do tego regulu¬ je sie równiez preznosc powietrza zapo¬ moca zaworu 6. Dlugosc pionowego prze¬ wodu nie ulega najczesciej zadnym zmia¬ nom i dlatego tez nie powinna zmieniac sie predkosc pradu powietrza w rurze pionowej, przeciwdzialajacego swobodne¬ mu spadkowi materjalu. Ten warunek mo¬ ze byc zachowany przy zmiennej prezno* sci doprowadzanego powietrza! przez od¬ powiednie dlawienie odplywu powietrza zapomoca zaworu 12. Przy takiej regula^ cji pradu powietrza spadek (preznosci be¬ dzie sie zmienial, lecz droga, na której dziala prad powietrza, odpowiadajacy te¬ mu spadkowi preznosci, pozostaje niezmie¬ niona i odpowiada odleglosci komory wlo¬ towej 5 od komory wylotowej 10.Na fig. II pokazano przewód, w którym znajduje sie kilka wylotów powietrza. W miejscach, gdzie umieszczone sa wyloty, znajduja sie komory powietrzne 13, 14, 15, zaopatrzone w rury wylotowe 16, 17 i 18 z zaworami dlawiacemi. Jezeli prez¬ nosc powietrza musi byc zwiekszona, to w celu utrzymania pozadanej predkosci kon¬ cowej spadku materjalu skraca sie droge, na której przeciwny prad powietrza dzia¬ la na spadajacy materjal, przez otworze¬ nie najblizszego wylotu. Gdy preznosc po¬ wietrza jest mniejsza, to mozna przedlu¬ zyc dlugosc tej drogi, otwierajac wylot 17 wzglednie 18.Poniewaz prad powietrza uchodzace¬ go przez wyloty w pionowym przewodzie móglby porywac drobniejsze czastki ma¬ terjalu i zatykac zawory, wiec w komorach powietrznych wylot powietrza znajduje sie powyzej tego miejsca, w którem powie¬ trze wylatuje z pionowej rury, poza tern predkosc powietrza nagle maleje w komo¬ rze powietrznej wskutek jej wielkiego przekroju. W ten sposób zapobiega sie przedostawaniu materjalu do rury wylotom wej //.W jednem lub w kilku miejscach pio¬ nowego przewodu umieszczono jeszcze klapy 19, dzialajace jako zawory wstecz¬ ne, przyczem w tych miejscach przewód pionowy jest zaopatrzony w plaskie-po¬ wierzchnie przylgowe 20. Klapa. 19 waha sie na osi 21, zaopatrzonej w dzwignie 22 — 3 —z przeciwwaga. Klapa 19 otwiera sie stale pod dzialaniem wlasnego ciezaru, lecz ruch ten ograniczaja stale lub nastawiane odboje 23. Mozna tez nastawic dzwignie z przeciwwaga 22 w ten sposób, ze klapa 19 bedzie stale zamknieta. Spadajacy mate- rjal otwiera klape, natomiast przeciwny prad powietrza usiluje ja zamknac. Reak¬ cje klapy na dzialanie tych dwóch przeciw¬ nych sil mozna regulowac zapomoca dzwi¬ gni z przeciwwaga.Jezeli np. nastapi zatkanie przewodu poziomego, przez co sprezone powietrze niema ujscia w tym kierunku, to wtedy zwiekszy sie prad powietrza w przewodzie pionowym i zamknie klape, która pozo¬ stanie zamknieta jak dlugo preznosc po¬ wietrza wewnatrz bedzie wieksza od cie¬ zaru materjalu dzialajacego na klape z zewnatrz. Przy odpowiedniem wykonaniu klap 19, znajdujacych sie najblizej wal¬ ców 1, doprowadzajacych materjal, zamy¬ kanie tych klap powoduje zarazem samo¬ czynne wstrzymanie dalszego doprowa¬ dzania materjalu. Dzialanie klap jest waz¬ ne szczególnie wtenczas, gdy nastapilo za¬ tkanie przewodu poziomego, gdyz wtedy zatkanie przewodu ogranicza sie do tego miejsca, w którem ono nastapilo w pierw¬ szej chwili, a nie rozszerza sie na dalsze odcinki przewodu. PL