Sposób niniejszy dotyczy traktowania ciezkich weglowodorów, umozliwiajacego zwiekszenie wydajnosci i jakosci latwo zgeszczalnych olejów, otrzymywanych z tych ciezkich weglowodorów, w porówna¬ niu z osiaganemi dotychczas wynikami przy stosowaniu znanych sposobów.Osiaga sie to dzieki stosowaniu oleju mineralnego odpowiednio przyrzadzonego i dzieki zastosowaniu pewnych urzadzen, w których olej podlega tak silnemu wirowa¬ niu i duzej szybkosci,* ze temperatura ta¬ kiego oleju, jego cisnienie, wymieszanie sta¬ lych czastek i ilosc wytwarzanej benzyny nie zmieniaja sie wcale lub bardzo malo podczas calego przebiegu. Zapobiega to o- sadzaniu sie wegla i innych stalych czesci, wobec czego nie potrzeba zatrzymywac dzialania urzadzenia, celem usuniecia tych nagromadzonych stalych cial.Wspomniana powyzej temperatura, ci¬ snienie oleju, wymieszanie stalych czastek i powstawanie benzyny w poszczególnych czesciach aparatu sa prawie jednakowe, tak iz male róznice tych wielkosci moga byc nie brane pod uwage.Próby wykazaly, ze najlepsze wyniki o- siaga sie przy wytwarzaniu benzyny z ole¬ ju mineralnego, jezeli olej przeprowadza sie pod cisnieniem przez urzadzenie pra¬ dem okreznym z tak wielka szybkoscia, ze temperatura oleju podczas przejscia przez strefe ogrzewania podnosi sie bardzo malo, a czas, potrzebny do przeplyniecia olejurzez reszte J*go &o$ zpdwrotem do po¬ czatku jsJrefy ogrzewania, jest tak krótki, ze strata ciepla podczas przeplywu oleju od konca do poczatku tej strefy nie powo¬ duje widocznego spadku temperatury. Przy tej duzej szybkosci olej wiruje podczas ca¬ lego obiegu w aparacie, stale czastki roz¬ dzielaja sie równomiernie, a wszystkie cze¬ sci oleju w aparacie posiadaja taka sama zdolnosc wytwarzania benzyny, Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala utrzymac na równej wysokosci temperatu¬ re, cisnienie, wymieszanie stalych czastek i ilosc wytwarzanej benzyny we wszelkich czesciach aparatu, skutkiem czego otrzy¬ muje sie wieksza ilosc produktu koncowe¬ go i w lepszym gatunku, Zapomoca tego sposobu otrzymuje sie lekkie oleje z ciezkich weglowodo¬ rów, przygotowanych uprzednio w sposób szczególny, w zamknietem urzadzeniu de- stylacyjnem, które sklada sie z górnego dlugiego kotla, Jezacego nad szeregiem rur laczacych dwa kotly, przedmi i tyhay. Tyl¬ ny kociol polaczony jest z kotlem górnym zapomoca krócców, przyczem jeden z nich zaopatrzony jest w urzadzenie do wytwa¬ rzania pradu okreznego, Olej, skladajacy sie z plynnych weglowodorów, zawieraja¬ cych drobno rozdzielony srodek pochlania¬ jacy, traktuje sie ciagle przy temperaturze, odpowiadajacej roziszczefpianiu zapomoca ogrzewania rur z zewnatrz, a nastepne ilo¬ sci oleju doprowadza sie stale, odciagajac równoczesnie pary i pozostalosci, przyczem jednoczesnie ciecz, znajdujaca sie w urza¬ dzeniu, wprawiona zositaje w obieg o duzej szybkosci, Ssybkose flfeiflgifc olaju podwyzisza sie do tego stopnia, ze cala masa rozszczepiona w aparacie jest przepedzana szybko i kilka¬ krotnie przez strefe ogrzewania, w której doprowadza sie do masy male ilosci ciepla, utrzymujace ja w równomiernej tempera¬ turze, rówH©H*te*n£m cjsnieijiu, wymiesza¬ niu stalych czastek i równomiernem wytwa¬ rzaniu benzyny. Bardzo waznym wynikiem równomiernego doprowadzania ciepla jest zwiekszenie ilosci powstajacych lekkich weglowodorów o lepszych wlasnosciach wybuchowych w porównaniu z dotychczas otrzymywanemi lekkiemi weglowodorami.Nastepna zaleta wynalazku jest zupel¬ ne zrównowazenie urzadzenia napedzaja¬ cego, dzialajacego w jednym kierunku, tak ze wstrzasnienia sa jak najmniejsze, skut¬ kiem czego lozyska nie niszcza sie, unika sie czestych unieruchomien celem napraw, koszty utrzymywania nie sa wysokie.Nastepna wlasciwoscia wynalazku jest odsrodkowy ruch cieczy w jednym kierun¬ ku, wywolujacy uderzenia jej o scianki pio¬ nowego krócca, zawierajacego kolo lopat¬ kowe, zanim ruch wirujacy zmieni sie w ruch postepowy cieczy wzdluz scianek. W razie potrzeby przez zmiane kierunku ob¬ rotu mozna ruchy wirujacy i postepowy skierowac w przeciwnym kierunku, zwykle jednak stosuje sie kolo lopatkowe, dziala¬ jace tylko w jednym kierunku z szybkoscia dostateczna, Zapomoca kola lopatkowego osiagnieto juz wprawdzie do pewnego stopnia wiek¬ sze szybkosci obiegu cieczy, odpowiadajace terazniejszym wymaganiom pod wzgledem zuzycia ciepla i jakosci produktu; zwiek¬ szenie jednak szybkosci obrotowej kola lo¬ patkowego powoduje nieproporcjonalne zuzycie sily i czesto zbyt silne wstrzasnie¬ nia. Przy dotychczasowych sposobach sto¬ suje sie srednia szybkosc obiegu w rurach mniej wiecej od 3 do 4 m; szybkosc ta jed¬ nak nie wystarcza do zapobiegania osadza¬ niu sie warstwy wegla na sciankach we¬ wnetrznych rur, przytzem przenoszenie cie¬ pla zmniejsza sie, a wkoncu obieg staje sie powolniejszy. Osiagane dotychczas szybko¬ sci nie wystarczaja do niezmieniaj^ego sie i równomiernego wymieszania w calej masie cieczy aparatu stalych czesci, zawartych w — 2 —tej cieczy, jako tez nie sa odpowiednie przy stosowaniu substancyj pochlaniajacych w stosunkowo znacznych ilosciach.Osadzone odpowiednio kolo lopatkowe nie drga przy wiekszych szybkosciach, a dzialanie jego jest w zupelnosci zadowala¬ jace, co stanowi bezsprzeczna zalete urza¬ dzenia wedlug wynalazku.Kolo lopatkowe wedlug wynalazku w porównaniu ze zwyklem kolem lopatko- wem, nieposiadajacem wienca moze miec mniejsza srednice i mniejsza ilosc obrotów, nadajac jednoczesnie cieczy wieksza szyb¬ kosc obiegowa. W tych warunkach mozna utrzymywac w rurach szybkosc 6 m/sek, która nie stanowi jednak koniecznego wa¬ runku wykonywania sposobu. Mniejsza srednica kola lopatkowego wymaga tez sto¬ sunkowo wezszego krócca, pozatem zwiek¬ sza sie wytrzymalosc kola lopatkowego i jego oslony, co jest bardzo waznym szcze¬ gólem przy budowie aparatów pracujacych pod cisnieniem.Przy przeróbce ciezkich weglowodorów dazy sie do stosowania coraz wiekszych szybkosci obiegowych; przy wykonaniu jed¬ nak sposobu wedlug wynalazku szybkosci od 6 do 7 m na sekunde wystarczaja dla zapobiezenia wszelkiemu osadzaniu sie stalych czastek, a wiec do utrzymywania w calej masie cieczy urzadzenia niezmie¬ rna jacego sie i równomiernego wymiesza¬ nia czesci reagujacych i niereagujacych.Nastepstwem utrzymania równomiernego wymieszania wszelkich czastek reagujacych jest regularny rozklad czasteczek ciezkich weglowodorów, co wspólnie z wieksza szyb¬ koscia obiegowa, a wiec przy krótszych od¬ stepach czasu, podczas których na drobiny dziala cieplo, powoduje, ze otrzymane lzej¬ sze weglowodory zatrzymuja niezmiennie jak najwieksza ilosc bocznych lancuchów ciezszych czasteczek pierwotnego ladunku i wytwarzaja benzyne o lepszych wlasno¬ sciach wybuchowych.Szybkosc obiegli, wystarczajaca dt u- trzymywania w ruchu dostatecznej ilosci stalych czastek, jest szczególnie wazna przy stosowaniu srodków pochlaniajacych, które wymagaja pewnego czasu do wywo¬ lania odpowiedniego skutku lub sa stoso¬ wane w duzych dawkach. Przy peWnych su¬ rowcach, zawierajacych wiele asfaltu w ce¬ lu otrzymania dobrych wyników konieczne jest dodanie srodka pochlaniajacego, jak np. wegla w ilosci x/2 do 2% kg na 150 1 obrabianego produktu.Dokladne wymieszanie tak wielkiej ilo¬ sci wegla wymaga duzej szybkosci, która mozna osiagnac dzieki urzadzeniu wedlug wynalazku.Przy stosowaniu obiegu o duzej szybko¬ sci i jednym kierunku ruchu rury pozostaja czyste, tak ze wymiana ciepla jest bardzo silna, a zuzycie paliwa jest male; z dru¬ giej strony zwiekszona szybkosc obiegowa powoduje przenoszenie jak najmniejszej i- losci ciepla na kazda jednostke ciezaru o- leju, przeplywajacego przez strefe ogrze¬ wania, przyczem czastki calej masy ogrze¬ waja sie ciagle i równomiernie dzieki wiel¬ kiej ilosci szybko po sobie nastepujacych poszczególnych powtarzajacych sie obie¬ gów. Takie równomierne i lagodne dziala¬ nie rozszczepiajace nie jest szkodliwe w najmniejszym stopniu dla weglowodoru, o- trzymanego z pozostalosci ladunku i wpro¬ wadzonego ponownie do obiegu, prócz tego przy tym sposobie wytwarza sie jak naj¬ mniej trwalych gazów.Szybkosc i równomiernosc obiegu osia¬ ga sie dzieki szczególnej budowie kola lo¬ patkowego, posiadajacego wieniec rozpedo- wy dokladnie zrównowazony i o wielkim ciezarze, który dzieki bezwladnosci zapew¬ nia równomierne wirowanie kola lopatko¬ wego, zapobiegajace mozliwemu powsta¬ niu par przy zmianie cisnienia cieczy. Wie¬ niec polaczony jest z piasta zapomoca pewnej ilosci lopatek, najlepiej czterech. — 3 —Kolo lopatkowe mozna odlac w calosci, wówczas jednak umieszczenie tego kola wymaga stosunkowo wielkiego wlazu. W celu latwiejszego umieszczenia kola lopat¬ kowego w aparacie destylacyjnym lub wy¬ jecia go z tego aparatu, kolo buduje sie z dwóch lub wiekszej ilosci czesci i sklada sie wewnatrz urzadzenia, tak ze potrzebny jest ó wiele mniejszy wlaz, a równoczesnie przez to zwieksza sie wytrzymalosc urza¬ dzenia.Kolo lopatkowe wykonywa sie jako pel¬ ny odlew, poczem dzieli go sie wzdluz sred¬ nicy, przechodzacej przez srodek kata po¬ miedzy dwiema po sobie nastepujacemi lo¬ patkami, poczem oddzielne odcinki wienca nituje sie lub spawa. Piasta zabezpieczona jest dwiema nakretkami: górna, posiada¬ jaca gwint prawy, i dolna — gwint lewy.Nakretki zabezpieczajace przy zwyklym kierunku obrotu kola same sie dokrecaja.Górna nakretka posiada ksztalt pólkuli lub stozka, tak ze kieruje latwiej strumien ply¬ nu ku lopatkom, podczas gdy dolna nakret¬ ka posiada ksztalt paraboloidy w celu zmniejszenia oporu wzgledem plynu. Nada¬ wanie nakretkom tych ksztaltów nie jest jednak niezbedne.Kolo lopatkowe najlepiej umiescic w tylnym pionowym króccu na wale, przecho¬ dzacym przez górny podluzny kociol urza¬ dzenia; do napedzania tego walu sluzy sil¬ nik umieszczony na koncu walu. Bezpo¬ srednio ponad wiencem rbzpedowym kola lopatkowego umocowany jest na wewnetrz¬ nej scianie krócca pierscien. Wewnetrzna strona pierscienia jest scieta w kierunku scianek krócca, a górna powierzchnia wien¬ ca znajduje sie pod tym pierscieniem. U- rzadzenie to zabezpiecza dokladnosc dzia¬ lania kola lopatkowego i ulatwia doplyw o- leju do tegoz.Na fig, 1 rysunku przedstawione jest w przekroju podluznym urzadzenie, sluzace do wykonywania sposobu wedlug wynalaz¬ ku; fig, 2 uwidocznia w rzucie poziomym kolo lopatkowe zdjete z walu; fig. 3 — przekrój podluzny w zwiekszonej podzial- ce kola lopatkowego, umieszczonego w tyl¬ nym króccu, a fig. 4 — czesciowo odmien¬ ne wykonanie kola lopatkowego i lezacej przy niem czesci urzadzenia destylacyj¬ nego.Pompa 4 doprowadza ciagle przetwa¬ rzany ciezki olej przez rure 1, zaopatrzo¬ na w zawór wsteczny 2 i zawór zamykaja¬ cy 3 do kolana rozdzielajacego 5, umie¬ szczonego w górnej czesci wiezy mieszaja¬ cej 6, w której znajduja sie plyty prowa¬ dzace 61. Przy przeplywie wdól olej na¬ trafia na gorace pary benzynowe, plynace wgóre w przeciwpradzie i doplywajace z urzadzenia destylacyjnego przez przewód 7 do dolnej czesci wiezy. Lzejsza benzyna, czesciowo skroplona, odplywa u góry z wiezy przewodem 9 i nastawialnym zawo¬ rem 10 w celu dalszego oczyszczania, pod¬ czas gdy pozostalosc z wiezy wraca prze¬ wodem 11 do aparatu destylacyjnego.Urzadzenie destylacyjne 8 sklada sie z górnego podluznego kotla 12, ulozonego ponad rurami 13, laczacemi przedni i tyl¬ ny poprzeczne kotly 14 i 15. Kotly te po¬ laczone sa z kotlem górnym zapomoca przedniego i tylnego krócców 16 i 17. Pale¬ nisko 18 ogrzewa rury do takiej temperatu¬ ry i przy takiem cisnieniu, jakich wymaga¬ ja pozadane wyniki i sklad produktu. Nad¬ miar cisnienia reguluje sie zaworem bezpie¬ czenstwa 19.Olej utrzymuje sie w aparacie destyla¬ cyjnym na poziomie 20, uwidocznionym w urzadzeniu wskaznikowem 21, i odplywa ciagle z aparatu przez zawór 22 i przewód 23 z szybkoscia zalezna od jakosci wytwa¬ rzanej benzyny, od pozostalosci wiezy mie¬ szajacej i od szybkosci doplywu. Szybkosc ta jest w zasadzie w stalym stosunku do szybkosci doplywu swiezego ladunku. Po¬ zostalosc odplywajaca poddaje sie nastepr — 4 —nie odparowaniu w innych urzadzeniach przy niskiem cisnieniu celem otrzymania z niej wartosciowych czesci skladowych, po- czem usuwa sie ja zupelnie z obiegu, jako ciezka pozostalosc olejowa* Równoczesnie utrzymuje sie caly ladu¬ nek oleju w obiegu zapomoca kola lopatko¬ wego 24, osadzonego na wale 25, przepro¬ wadzonego przez dlawice 26 i napedzane¬ go silnikiem 27.Kolo lopatkowe sklada sie dwóch cze¬ sci 28 i 281 (fig. 2) i posiada dwudzielna piaste 29, lopatki 30, wieniec 31 i polacze¬ nia nitowe 32 i 321.Umocowanie kola na koncu walu 25 w ksztalcie stozka 33 dokonane jest zapomo¬ ca klina 34 (fig. 3). Do górnych i dolnych powierzchni czolowych piasty 29 przysru¬ bowane sa dolna i górna nakretki 35 i 36, posiadajace odwrotne gwinty. Lopatki 30 przedstawione sa na fig. 3 czesciowo w rzu¬ cie pionowym, a czesciowo w przekroju, podczas gdy wieniec rozpedowy uwidocz¬ niony jest w zupelnosci w przekroju. Scie¬ cie, pierscienia 37, który znajduje sie bez¬ posrednio ponad wiencem, sluzy do zmniej¬ szania tarcia cieczy i polepszenia wydaj¬ nosci kola lopatkowego.W postaci wykonania kola lopatkowego, przedstawionego w przekroju na fig. 4, boczne wewnetrzne powierzchnie wienca sa skosnie sciete, tak ze zbedny jest pierscien.Kolo lopatkowe daje jednak lepsze wy¬ niki.Wal utrzymywany jest w kierunku pio¬ nowym w króccu 17 zapomoca lozyska 38, podczas gdy odchylanie sie górnego konca walu, powstajace przy obrotach, zostaje usuniete zapomoca górnego lozyska 39 (fig. 1). Aparat destylacyjny posiada wlaz 40, przez który wprowadza sie dwudzielne kolo lopatkowe.Czesc aparatu destylacyjnego, która u- tworzona jest przez górny podluzny kociol, krócce, kotly poprzeczne i rury ogrzewaja¬ ce, i w której znajduje sie olej, jest ozna¬ czona jako zbiornik, przez który kolo. lo¬ patkowe przepedza calkowita ilosc oleju w obiegu okreznym.Wyzej wymienione szybkosci, wielkosci i okresy czasu nie stanowia koniecznego warunku przy wykonywaniu sposobu we¬ dlug wynalazku. PL