Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu jednoczesnego otrzymywania alkoholi, a mianowicie metylowego i amonjaku.Wiadomo, ze mozna otrzymywac alko¬ hol metylowy mniej lub wiecej zmieszany z innemi alkoholami jednoczesnie w tern samem urzadzeniu, co i amonjak, przepu¬ szczajac sprezone gazy najprzód przez jedna lub kilka rur, w których sie tworzy alkohol metylowy, a nastepnie przez rury, w których sie tworzy amonjak, przyczem krazenie w tych rurach amonjakalnych i alkoholowych odbywa sie kolejno.Te sama jednoczesna fabrykacje mozna osiagnac w urzadzeniu do wytwarzania amonjaku z krazeniem kolowem, przy¬ czem rure albo rury do wytwarzania alko¬ holu umieszcza sie przed urzadzeniem ko¬ lowem wytwarzajacem amonjak, a samo otrzymywanie alkoholu odbywa sie rów¬ niez w obiegu kolowym; sposób ten wyma¬ ga zastosowania dwóch pomp obiego¬ wych.Obecnie wykryto, ze urzadzenie to mozna znacznie uproscic i otrzymac jed¬ noczesnie doskonale wydajnosci alkoholu i amonjaku, stosujac w tym celu jeden tyl¬ ko cykl aparatów, a zatem i jedna tylko pompe krazenia.Na fig. 1 rysunku wyobrazono tytulem przykladu zespól urzadzen wedlug wyna¬ lazku.Gazy sprezone przed reakcja i zlozone np. z mieszaniny CO + N2 + 5H2, doply-wajaoe do A jprzechodza nastepnie do ru¬ ry ^albo rur B wytwarzajacych alkohol, po 'wyjsciu z kazdej rury oddziela sie w jaki¬ kolwiek sposób utworzony alkohol, po- czem gazy przechodza do rury albo rur C, gdzie nastepuje synteza amonjaku. Po wyj¬ sciu z tych rur oddziela sie amonjak, a po¬ zostale gazy zapomoca pompy P przesyla sie do D w celu zmieszania ich z gazami swiezemi, które w dalszym ciagu doplywa¬ ja do A.Rozumie sie, ze mozna ewentualnie miedzy rurami wytwarzajacemi alkohol a rurami wytwarzajacemi amonjak wlaczyc urzadzenie posrednie, przeznaczone do u- suwania albo przeksztalcania tlenku we¬ gla, nieuzytego podczas reakcji w rurach wytwarzajacych alkohol.Tak samo za urzadzeniem wytwarzaja- cean amonjak mozna wlaczyc aparat, prze¬ znaczony do usuwania mniej lub wiecej dokladnie reszty amonjaku z pozostalych gazów.Natezy zaznaczyc, ze urzadzenie we¬ dlug wynalazku umozliwia fabrykacje al¬ koholu z gazów o mniejszej zawartosci CO niz w gazie nowym, doplywajacym do A, dzieki czemu latwo jest usuwac cieplo wywiazywane podczas reakcji, nawet jesli stosowac do syntezy rury dotychczas znane.Moze sie jednak zdarzyc, ze w miesza¬ ninie gazowej, przeplywajacej ponad ka¬ talizatorem alkoholowym, nadmiar reagu¬ jacego gazu albo ilosc gazów obojetnych, sluzacych jako rozpuszczalniki, aby ulatwic usuwanie ciepla wywiazanego podczas reakcji, sa niewystarczajace, np. jesli da¬ na mieszanina nie zawiera tych gazów w zadanych ilosciach.Wynalazek niniejszy ma na celu umoz¬ liwienie fabrykacji nawet i w takim przy¬ padku. A mianowicie poczatkowo wprowa¬ dza sie do procesu kolowego dostateczny nadmiar gazów reakcyjnych lub gazów o- bojeteych albo jednych i drugich, przy- czem ilosc ta krazy w obiegu zamknietym.W tym celu mozna poczatkowo wprowadzic zadana ilosc azotu albo wodoru z innego jakiegokolwiek zródla, mozna równiez czesc lub cala mieszanine tlenku wegla, która sie ma do rozporzadzenia, przepu¬ scic przez palnik powietrzny w celu wy¬ tworzenia azotu przez spalanie albo wreszcie mozna przepuscic te mieszanine przez odpowiedni katalizator w obecnosci pary wodnej, aby wzbogacic te mieszanine w wodór; oczywiscie mozna równiez oba procesy stosowac jednoczesnie.Na fig. 2 rysunku przedstawiono sche¬ matycznie, tytulem przykladu, zespól apa¬ ratów do wykonania tego sposobu.Gazy przeznaczone do reakcji, zlozone np. z CO + N + H, po odpowiedniem o- czyszczeniu doplywaja w stanie sprezonym przez A i dostaja sie do B do obiegu kolo¬ wego dla gazów; w C znajduje sie aparat katalityczny do wytwarzania alkoholu me¬ tylowego, który sie skrapla w chlodnicy D i zbiera w zbiorniku spustowym E. Pozo¬ stale gazy po ich ewetualnem oczyszcze¬ niu przechodza do aparatu katalizacyjne- go O1, wytwarzajacego amonjak; amonjak ten oziebia sie w D1 i zbiera sie w B1, a reszte gazów mozna na zadanie prowadzic dalej zapomoca pompy obiegowej P.Przy puszczaniu w ruch aparatu mozna czesc gazów swiezo doplywajacych przez A wprowadzac do aparatu H, gdzie czesc tlenku wegla z para wodna przetwarza sie na wodór i kwas weglowy w reakcji kata¬ litycznej, poczem kwas weglowy po wyj¬ sciu z H mozna usuwac albo nie usuwac.Gdy gazy danego obiegu zostana dosta¬ tecznie nasycone wodorem, przerywa sie dzialanie aparatu H.Oczywiscie zamiast jednej rury katali- zacyjnej C moze ich byc kilka, sluzacych do wytwarzania weglowodorów utlenio¬ nych, zaleznie od zawartego w nich kata¬ lizatora.Mieszanine gazowa doplywajaca przez — 2 —A mozna otrzymywac w jakikolwiek spo¬ sób, np, z gazu wodnego traktowanego w o- becnosci pary wodnej katalitycznie pod ci¬ snieniem lub bezf przyczem jedynie czesc tlenku wegla zawartego w tym gazie prze¬ twarza sie na kwas weglowy i wodór. Dzie¬ ki temu, ze znaczna czesc tlenku wegla pozostaje w tym gazie, wymieniona reak¬ cja katalityczna zuzywa duzo mniej pary, niz przy wytwarzaniu samego tylko wo¬ doru.Ten sposób otrzymywania niezbednej mieszaniny gazowej, nadajacy sie zreszta do zastosowania we wszelkich procesach kolowych wytwarzania alkoholu i amonja¬ ku, umozliwia te fabrykacje bez skrapla¬ nia gazu, zawierajacego skladniki przezna¬ czone do polaczenia, poniewaz katalize tlenku wegla z para zatrzymuje sie w punkcie, w którym otrzymana mieszanina gazowa wykazuje zadana zawartosc tlen¬ ku wegla i kwasu weglowego potrzebna przy uzyciu tej mieszaniny jako takiej w procesie wytwarzania alkoholi, a nastep¬ nie amonjaku po ewentualnem calkowitem lub czesciowem usunieciu kwasu weglowe¬ go i lekkiem wyrównaniu ustosunkowania gazów. Poniewaz katalityczne przeksztal¬ canie tlenku wegla w obecnosci pary wod¬ nej mozna uskutecznic pod cisnieniem atmosferycznem, wiec do wysokiego cisnie¬ nia niezbedne jest sprezenie jedynie mie¬ szaniny gazowej otrzymanej po tej katali¬ zie, lecz oczywiscie mozna równiez i te ka¬ talize prowadzic pod cisnieniem równem albo nizszem od cisnienia przy katalizie al¬ koholi.Przewód równolegly, umieszczony przy przetwarzaczu tlenku wegla w obecnosci pary, umozliwia regulowanie ilosci gazu przeplywajacej przez ten przetwarzacz, a zatem i regulowanie zadanej zawartosci róznych skladników w gazie po katalizie.Zanieczyszczenia szkodliwe dla kataliza¬ torów usuwa sie znanemi srodkami, stosu¬ jac cisnienie lub bez niego.Wynalazek niniejszy ma na ce§|l*Wy- kazanie, ze jesli ilosc niezbednego /azotu jest za mala, to mozna ja zwiekszyc przez zmieszanie z gazem wodnym pewnej ilosci gazu spalonego i wytworzonego podczas okresu wydmuchiwania przy wytwarza¬ niu gazu wodnego; mozna równiez do gazu wodnego dodawac pewna ilosc gazu z ge¬ neratora.Prócz tego, jesli zamiast gazu wodne¬ go ma sie do rozporzadzenia gazy bogate w weglowodory, np. w metan, wystarczy przeksztalcic te weglowodory znanemi srodkami na tlenek wegla, kwas weglowy i pare wodna, ewentualnie na wodór, np. przez rozklad metanu w obecnosci pary wodnej i w wysokiej temperaturze albo przez spalenie tego metanu na drodze ka¬ talitycznej lub niekatalitycznej zapomoca mieszanin gazowych, zawierajacych tlen.Moznaby równiez zuzytkowac gazy z pieców wysokich i tak samo przeksztalcic czesc ich tlenku wegla na wodór i kwas weglowy.Po przejsciu przez rury wytwarzajace alkohol otrzymuje sie gaz pozostaly bo¬ gatszy w azot niz w przypadku gazu wod¬ nego otrzymywanego z wielkich pieców* W razie potrzeby do tej mieszaniny gazo¬ wej, przed jej wejsciem do rur wytwarza¬ jacych amonjak, mozna dodac potrzebna ilosc wodoru w celu otrzymania niezbed¬ nego stosunku ilosciowego N + Z73. PL