Przedmiotem wynalazku jest sposób rozdzielania mieszaniny ziarn mineralów w osrodku wodnym przy skrepowanym osiadizamiiu ziarn o róznym cie¬ zarze wlasciwym oraz urzadzenie do realizacji tego sposobu. Sposób i urzadzenie znajduja zasto- 5 sowanie przy wzbogacaniu kopalin uzytecznych, a w szczególnosci wegla i rud.Podczas procesu wzbogacania mineralów wedlug znanych sposobów ziarna mineralu przemieszczaja sie w urzadzeniach wzbogacajacych pod wplywem 10 pulsujacego ruchu wody i naporu doprowadzanej masy surowego mineralu, wzdluz torów mieszcza¬ cych sie w pionowych plaszczyznach biegnacych prosto od miejsca doprowadzenia nadawy do miej¬ sca odbioru produktów wzbogacania. Dlugosc dro- 15 gi jaka jest niezbedna dla dokonania rozdzialu mieszaniny ziarn mineralów, a tym samych dlu¬ gosc urzadzen stosowalnych do wzbogacania stano- wii charakterystyczna wielkosc dla 'oceny skutecz¬ nosci sposobu wzbogacania i oceny konstrukcji 20 urzadzen wzbogacajacych. | Znane sa sposoby wzbogacania mineralów przy skrepowanym osadzaniu ziarn w pulsujacym i przeplywajacym osrodku wodnym, w którym su¬ rowa mieszanine mineralów przed procesem wzbo- ^ gacania poddaje sie w oddzielnej operacji odmu- laniu, polegajacemu na usunieciu z nadawy naj¬ drobniejszych ziarn. Proces odmulania realizowany jest wedlug znanych sposobów poza urzadzeniem wzbogacajacym. Zasady te dotycza równiez i sa 30 podstawa budowy osadzarek o ksztalcie cylindrycz¬ nym i zblizonym do cylindrycznego.Z rosyjskiego opisu patentowego nr 195097 zna¬ na jest osadzarka cylindryczna do której surowy mineral doprowadza sie, a frakcje ciezka odprowa¬ dza sie z pierscieniowego koryta roboczego w po¬ blizu osi centralnej, natomiast frakcja lekka od¬ plywa na calym obwodzie skrzyni wodnej.Z francuskiego opisu patentowego nr 1269592 znana jest osadzarka cylindryczna do której nada- wa doprowadzona jest w poblizu osi centralnej osadzarki, a frakcja lekka i frakcja ciezka odpro¬ wadzone sa przez odbieralniki umieszczone w po¬ blizu sciany zewnetrznej osadzarki.W osadzarce cylindrycznej znanej z niemieckie¬ go opisu patentowego nr 47967 nadawa doprowa¬ dzana w osi centralnej na powierzchnie stozkowa po której splywa promieniowo do koryta roboczego w poblizu jego sciany zewnetrznej. Nadawa roz¬ dziela sie w korycie wedlug ciezaru wlasciwego ziarn i przemieszcza sie promieniowo od sciany zewnetrznej w kierunku osi centralnej. Frakcja lekka odplywa przewodem syfonowym umieszczo¬ nym ponizej pokladu sitowego, a frakcja ciezka odprowadzana jest przez otwory pokladu sitowego.W znanych wymienionych osadzarkach cylin¬ drycznych podczas procesu rozdzielania ziarn rm neralu niezaleznie od sposobu doprowadzenia na¬ dawy i sposobu odprowadzenia produktów rozdzie- 113 266113 266 lenia, ziarna przemieszczaja sie wzdluz plaszczyzn pionowych promieniowych.Sposób wedlug wynalazku rozdzielania mieszani¬ ny ziarn mineralów w osrodku wodnym w osa- dzarce cylindrycznej lub podobnej, polega na tym, 5 ze surowa mieszanine z woda doprowadza sie stycznie do osadzarki, z predkoscia poczatkowa za¬ pewniajaca krazenie mieszaniny przynajmniej w poblizu górnej krawedzi sciany osadzarki. W kra¬ zacym strumieniu mieszanina wstepnie rozdziela 10 sie wedlug ciezaru wlasciwego ziarn i wielkosci ziarn na skutek zróznicowanych predkosci prze¬ plywu ziarn, zaleznie od odleglosci poszczególnych ziarn od powierzchni. Wstepnie rozdzielona mie¬ szanina pod naporem ciagle doplywajacej surowej 15 mieszaniny, przeplywa nastepnie do torach spiral¬ nych zbiegajacych sie w osi centralnej. Podczas tego spiralnego przeplywu mieszanine poddaje sie pulsacyjnemu dzialaniu wody, co powoduje zupel¬ ny rozdzial ziarn na frakcje lekka i ciezka. 20 Z krazacego strumienia mieszaniny w poblizu górnej krawedzi sciany zewnetrznej osadzarki, czesc tej mieszaniny zawierajacej tylko najdrob¬ niejsze ziarna odprowadza sie na zewnatrz osa¬ dzarki. 25 Osadzarka wedlug wynalazku, do rozdzielania mieszaniny ziarn mineralów ma skrzynie wodina w ksztalcie cylindrycznym lub zblizonym do cylin¬ drycznego w której zabudowane sa komory po¬ wietrzne pierscieniowe otwarte od dolu, a poklad 30 sitowy ma ksztalt odwróconego scietego ostroslupa lub stozka. Górna krawedz sciany zewnetrznej skrzyni wodnej uksztaltowana jest W postaci ryn¬ ny otwartej w kierunku osi centralnej osadzarki.Ponizej rynny na stronie zewnetrznej sciany skrzy¬ ni wodnej utworzony jest zbiornik wyrównawczy dla sprezonego powietrza i kolektor zbiorczy dla rozprezonego powietrza. Po stronie wewnetrznej sciany skrzyni wodnej, ponizej wspomnianej rynny utworzona jest pulsacyjna komora powietrzna, wy¬ prowadzona czesciowo ponad poklad sitowy. Ko¬ mora powietrzna ma ksztalt pierscienia kolowego lub wielobocznego i jest otwarta od dolu. Poklad sitowy ma szczelinowe otwory najkorzystniej w przyblizeniu .równolegle do tworzacej stozka sito¬ wego.Rynna utworzona nad górna krawedzia sciany zewnetrznej podzielona jest na czesc wewnetrzna i zewnetrzna siitem szczelinowym o otworach w 5Q przyblizeniu równoleglych do tworzacej. Do we¬ wnetrznej czesci rynny wprowadzone sa stycznie do obwodu dysze wlotowe doprowadzajace do osa¬ dzarki mieszanine surowego mineralu z woda.Wewnatrz skrzyni wodnej osadzarki utworzona 55 jest pierscieniowa komora powietrzna, do której doplywa i odplywa sprezone powietrze poprzez za¬ wory pulsacyjne. Komora powietrzna podzielona jest na dwa lub wiecej odcinków z których kazdy wspólpracuje z oddzielnym zaworem pulsacyjnym.. m W celu wytworzenia intensywniejszego pulsacyj¬ nego przeplywu wody, osadzarka ma pod pokla¬ dem sitowym dodatkowe komory powietrzne otwarte od dolu, wyprowadzone promieniowo z od¬ cinków pierscieniowej komory powietrznej. 05 35 40 45 Poklad sitowy wsparty jest wieksza podstawa na scianie pierscieniowej komory powietrznej, a mniejsza podstawa na górnej krawedzi obudowy odbieralnika frakcji ciezkiej. Odbieralnikiem frak¬ cji aiezkiej, a zwlaszcza mineralu drobnoziarnistego jest cylindryczny przewód pionowy, którego otwór wylotowy zaopatrzony jest w przyslone o ksztalcie krazka zawieszonego na ciagle polaczonym z nape¬ dem przemieszczajacym przyslone w kierunku pio¬ nowym.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze wprawienie mieszaniny surowego mineralu z woda w ruch krazacy w poblizu sciany zewnetrznej osadzarki zapewnia równomierne rozprowadzenie ziarn mineralów na calym obwodzie zewnetrznym osadzarki cylindrycznej i umozliwia ich odmula- nie, a przez to równiez podwyzszenie sprawnosci i skrócenie procesu rozdzielania.Przeplyw strumieni mieszaniny ziarn mineralów w osrodku wodnym oraz osadzarka wedlug wyna¬ lazku zilustrowane sa na rysunku, gdzie fig. 1 obra¬ zuje przeplyw strumieni w osadzarce cylindrycz¬ nej, fig. 2, przeplyw strumieni w osadzarce w ksztalcie zblizonym do czworoboku z czterema wlo¬ tami zawiesiny, fig 3 przedstawia osadzarke w przekroju pionowym przez os centralna/a fig .4 — przedstawia te osadzarke w rzucie poziomym, fig. 5 przedstawia osadzarke w przekroju pionowym, czesciowo przez os osadzarki i czesciowo wzdluz sciany zewnetrznej skrzyni wodnej, fig. 6 przedsta¬ wia osadzarke w rzucie poziomym z czesciowo zdjetym pokladem sitowym i przekrojem pozio¬ mym przez rynne, fig 7 przedstawia schemat insta¬ lacji osadzarki z urzadzeniami wspólpracujacymi.Mieszanina mineralu i wody doprowadzona jest stycznie do obwodu zewnetrznego osadzarek z predkoscia poczatkowa Vp zapewniajaca kraze¬ nie zawiesiny po torze tk przynajmniej w poblizu krawedzi zewnetrznej skrzyni wodnej. Krazacy strumien zawiesiny na sicie szczelinowym odmula sie i najdrobniejsze ziarna z czescia wody odply¬ waja na zewnatrz osadzarki po torach tm, a pozo¬ stala czesc po torach spiralnych tw i to, przeplywa w kierunku osi centralnej. Po torach tw przemiesz¬ cza sie frakcja lekka, a po torach to frakcja ciez¬ ka. Na skutek krazenia zawiesiny po torach tk oraz przeplywu po torach spiralnych tw i to uzys¬ kuje sie droge Lw i Lo jaka jest niezbedna dla pelnego rozdzialu mieszaniny.Osadzarka cylindryczna ma skrzynie wodna, któ¬ rej górna krawedz zewnetrznej sciany 1 uksztalto¬ wana jest w formie rynny 2 otwartej w strone osi centralnej 3. Rynna posiada szczelinowe sito 9 o szczelinach równoleglych do tworzacej walca. Do wewnatrz rynny sitowej 2 wprowadzona jest wlo¬ towa dysza 10, doprowadzajaca mieszanine mine¬ ralu surowego z woda z predkoscia poczatkowa za¬ pewniajaca krazenie zawiesiny w tej rynnie. Dysza jest przestawialna dla uzyskania przeciwnego kie¬ runku krazenia mieszaminy w osadzarce. W zew¬ netrznej czesci rynny 2, zbiera sie odsacz stano¬ wiacy zawiesine najdrobniejszych ziarn surowego mineralu w wodzie. Po zewnetrznej stronie sciany5 1, ponizej rynny 2 utworzony jest wyrównawczy zbiornik 4 dla sprezonego powietrza i zbiorczy ko¬ lektor 5 dla rozprezonego powietrza. Ze zbiornika 4 sprezone powietrze przeplywa przez zawór pul¬ sacyjny 14 do powietrznej komory 6 z której po wykonaniu pracy wyplywa przez pulsacyjny za¬ wór 14 do zbiorczego kolektora 5. Powietrzna ko¬ mora 6 utworzona jest ponizej sitowej rynny 2 po wewnetrznej stronie sciany 1 skrzyni wodnej, przy czym jej górna czesc wystaje ponad sitowy poklad 7. Poklad 7 w ksztalcie odwróconego scietego stoz¬ ka wieksza podstawa wsparty jest na scianie po¬ wietrznej komory 6, a mniejsza podstawa na obu¬ dowie 8 odbieralnika frakcji ciezkiej. Poklad si¬ towy wykonany jest z plyt, lub pretów zamocowa¬ nych w sposób trwaly, lub lez zaluzji o regulowa¬ nym kacie pochylenia. Odbieralnik frakcji ciezkiej stanowi odcinek przewodu posiadajacego od dolu przyslone 16 w postaci krazka, polaczonego cieglem z napedem 18. W zaleznosci od ilosci frakcji ciez¬ kiej na pokladzie sitowym 7, w poblizu osi central¬ nej 3, przyslona 16 jest opuszczona lub podniesio¬ na. Frakcja lekka odplywa grawitacyjnie z osa¬ dzarki wraz z woda przewodem 17 i 19. Frakcja ciezka opada grawitacyjnie do przewodu 11, a przepad podsitowy do przewodu 12, skad odply¬ waja do urzadzen odwadniajacych. iNa figurach 5 ii 6 uwidoczniano osadzarke duzej wydajnosci przeznaczona do wzbogacania minera¬ lów wymagajacych intensywnej pulsacji wody, na przyklad mineralów zawierajacych znaczna ilosc frakcji ciezkiej. Sito 9 w rynnie 2 wyprowadzone jest nieco powyzej dna rynny w celu ograniczenia jego zuzycia przez ziarna o silnym dzialaniu scie¬ rajacym. W tym tez celu przewidziano mozliwosc zmiany kierunku doplywu zawiesiny do osadzarki przez wlotowe dysze 10.x Pierscieniowa komora 6 powietrzna podzielona jest na cztery odcinki, pio¬ nowymi promieniowymi sciankami 13. Z kazdego odcinka pierscieniowej komory 6, ponizej sitowego pokladu 7 wyprowadzone sa trzy dodatkowe ko¬ mory 15, przebiegajace promieniowo do obudowy 8 odbieralnika frakcji ciezkiej. Poklad sitowy 7 po¬ siada otwory w przyblizeniu równolegle do tworza¬ cej stozka. Odbiór frakcji lekkiej z woda odbywa sie przez rurowy przewód 17 i rurowy przewód 19, stanowiacy jednoczesnie element przenoszacy ruch obrotowy z napedu 18 na przyslone 16 odbieralni¬ ka frakcji ciezkiej, oraz przez otwór w przyslonie 16. Frakcja ciezka odprowadzona z sitowego po¬ kladu 7 opada grawitacyjnie z przyslony 16 na dno skrzyni wodnej, skad odprowadzana jest razem z przepadem podsitowym, przez otwór 12.Schemat osadzarki wraz z urzadzeniami wspól¬ pracujacymi do realizacji sposobu wedlug wyna¬ lazku, przedstawia fig. 7. Surowy mineral z woda doprowadzony jest istycznie do rynny 2, wlotowy¬ mi dyszami 10, przy czym zawiesina krazac w ryn¬ nie 2 odmula sie na sicie 9. Odmulony mineral. przemieszcza sie nastepnie na pokladzie sitowym 7 przy pulsujacym ruchu wody po torach spiral¬ nych w kierunku osi 3 osadzarki. Frakcja lekka odplywa z osadzarki przewodem 17 i 19, a frakcja ciezka poprzez odbieralnik z przyslona 16, przewo- - $266 6 dem 11 i przepad podsitowy przewodem 12 do zna¬ nych urzadzen odwadniajacych.Zastrzezenia patentowe 5 1. Sposób rozdzdetlania mieszaniny ziarn minera¬ lów o róznym ciezarze wlasciwym w warunkach skrepowanego osadzania ziarn w osadzarce cylin¬ drycznej lub w osadzarce w ksztalcie zblizonym io do cylindrycznego z pneumatycznym wymuszaniem pulsacji wody w pierscieniowym korycie roboczym, znamienny tym, ze surowa mieszanine ziarn mine¬ ralów z woda doprowadza sie stycznie do osadzar¬ ki przy zewnetrznej scianie skrzyni wodnej, 15 z predkoscia poczatkowa zapewniajaca krazenie strumienia mieszaniny przynajmniej w poblizu górnej krawedzi wymienionej zewnetrznej sciany i zapewniajaca przeplyw ziarn mineralów po to¬ rach spiralnych w korycie roboczym od sciany ze- 20 wnetrznej do osi centralnej, przy czym podczas wi¬ rowania strumienia po torach kolowych przy scia¬ nie zewnetrznej, surowy mineral Wstepnie rozdzie¬ la sie wedlug ciezaru, a podczas ruchu po torach spiralnych przy pulsacyjnym dzialaniu wody mi- 25 neral rozdziela sie zupelnie na frakcje lekka i ciez¬ ka, które to frakcje odprowadzane sa w pobliza osi centralnej. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze z krazacego strumienia mieszaniny w poblizu gór- 30 nej krawedzi sciany zewnetrznej skrzyni wodnej osadzarki, czesc tej mieszaniny zawierajacej tylko najdrobniejsze ziarna odprowadza sie na zewnatrz osadzarki. 3. Osadzarka do rozdzielania mieszaniny ziarn 3 mineralów o róznym ciezarze wlasciwym majaca ksztalt cylindryczny lub zblizony do graniastoslu- pa foremnego, którego sciany stanowia wycinki powierzchni cylindrycznej, posiadajaca komory po¬ wietrzne pierscieniowe otwarte od dolu i poklad 40 sitowy w postaci odwróconego scietego ostroslupa lub stozka oraz majaca doprowadzenie nadawy na obwodzie zewnetrznym i odprowadzenie produk¬ tów w poblizu osi centralnej, znamienna tym, ze górna krawedz sciany (1) skrzyni wodnej uksztal- 45 towana jest w postaci rynny (2) otwartej w kie¬ runku osi centralnej (3) osadzarki i przykrytej od góry, a wokolo sciany (1) na zewnatrz skrzyni wodnej ponizej rynny (2) utworzony jest pierscie¬ niowy zbiornik wyrównawczy (4) dla sprezonego powietrza i pierscieniowy kolektor (5) dla. rozpre¬ zonego powietrza oraz po stronie wewnetrznej skrzyni wodnej wokolo sciany (1) utworzona jest powietrzna pierscieniowa komora (6) wyprowadzo- ^ na czesciowo ponad wsparty na niej poklad sitowy (7), który wsparty jest równiez w poblizu osi cen¬ tralnej na obudowie (8) odbieralnika frakcji ciez¬ kiej. 4. Osadzarka wedlug zastrz. 3, znamienna tym, 60 ze rynna (2) jest podzielona szczelinowym sitem (9) na czesci wewnetrzna i zewnetrzna, przy czym powierzchnia sitowa stanowi wycinek powierzchni bryly obrotowej, a podluzne otwory -w sicie (9) rozmieszczone sa w przyblizeniu równolegle do es tworzacej.I113 266 8 5. Osadzarka wedlug zastrz. 3 albo 4, znamienna tym, ze do wewnetrznej czesci rynny (2) wprowa¬ dzona jest stycznie co najmniej jedna dysza wloto¬ wa (10) doprowadzajaca do osadzarki surowy mi¬ neral z woda, a z czesci zewnetrznej rynny (2) wy¬ prowadzony jest przynajmniej jeden przewód od¬ prowadzajacy odsacz. 6. Osadzarka wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze pierscieniowa komora powietrzna (6) podzielona jest pionowymi sciankami (13) przebiegajacymi pro¬ mieniowo na szereg odcinków, z iktorych kazdy wspólpracuje z oddzielnym zaworem pulsacyjnym (14). 7. Osadzarka wedlug zastrz. 6, znamienna tym, 10 ze z kazdego odcinka pierscieniowej komory po¬ wietrznej (6) wyprowadzone sa promieniowo, po¬ nizej pokladu sitowego (7) dodatkowe powietrzne komory (15), do których sprezone powietrze do¬ plywa z pierscieniowej komory (6). 8. Osadzarka wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze odbieralnik frakcji ciezkiej posiada przyslone (16) w postaci krazka, który wprawiany jest w ruch przez naped (18). 9. Osadzarka wedlug zastrz. 8, znamienna tym, ze przyslona (16) zawieszona jest na rurowym przewodzie (19) odprowadzajacym frakcje lekka, który to przewód (19) polaczony jest z napedem (18).-- —X- o tm hu /—, Rg.1 \ fy2 tm J V V i M ¦ii \ 113 266 ± -L Jl A ' JL Ji^ n J4 1 /A\ / A w tf 11 12 Fig. 3 fO /FigA itfy Jl _L 3 -i- Jl JL n Fig.5 J± w ^113 266 Fig.7 ZGK Zaklad nr 5 Bytom zam. 9159 — 105 egz.Cena zl 100 PL