Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny dó ste¬ rowania dwurecznego maszyn, zwlaszcza pras, uniemoz¬ liwiajacy dzialanie przy zablokowaniu na stalejednego z przycisków.W znanych ukladach sterowniczych istnieje mozliwosc wlaczenia na stale przez zablokowanie jednego z przyci¬ sków i manewrowanie tylkojednym. Tegorodzaju mozli¬ wosc jest czesto wykorzystywana przez obslugujacych w celu zwiekszenia wydajnosci pracy i w efekcie byla przy¬ czyna uciecia palców* lub innych temu podobnych wypadków.Znane sa równiez uklady elektryczne zabezpieczajace, które przeciwdzialaja zablokowaniu jednego z przyci¬ sków i uniemozliwiaja prace przy uzyciu tylko jednego przycisku. Zastosowane sa w nich dodatkowe urzadzenia mechaniczne, magnetyczne, elektromagnetyczne, elek¬ troniczne, hydrauliczne, pneumatyczne, fotooptyczne itp. Urzadzenia te znacznie zwiekszaja pewnosc osiagnie¬ cia zamierzonego celu, sa jednak bardzo rozbudowane i skomplikowane, przy czym szybko ulegaja zanieczy¬ szczeniu i unieruchomieniu lub uszkodzeniu.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze posiada wylacznik drogowy polaczony w szereg ze sty¬ kami zwiernymi dwóch styczników lub tylko z jednym z nich oraz dodatkowy stycznik, którego styk zwiemy polaczony jest szeregowo ze stykami zwiernymi tych dwóch styczników lub tylko z jednym z nich.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony, w przykla¬ dzie wykonania na rysunku w postaci schematu ideowego.Uklad wedlug wynalazku zawiera stycznik 1S sluzacy do sterowania silnikiem. Szeregowo zjegocewka sa pola¬ czone styki wylacznika termicznego PT dla zabezpiecze¬ nia silnika przed przeciazeniem. Styki zwierne przycisku 1P polaczone sa równolegle ze stykami zwiernymi sty¬ cznika 1S sluzacymi do podtrzymania jego pracy po zwolnieniu przycisku 1P. Styki rozwierne przycisku 2P majacego na celu wylaczanie silnika oraz równolegle ze soba polaczone styki wylaczników kluczykowych 7P3 i 6P1 sluza do odlaczenia silnika przy nastawieniu ukladu na ruch nastawczy.Stycznik 2S jest stycznikiem pomocniczym, sluzacym do zapewnienia koniecznosci uruchomienia urzadzenia oburecznie. Szeregowo z jego cewka sa polaczone: styki zwierne stycznika 1S, majace na celu zabezpieczyc urza¬ dzenie przed wlaczeniem bez wlaczonego silnika, styki t rozwierne styczników 3S i 4S, równolegle z nimi jest wlaczony styk wylacznika kluczykowego 6P4 pozwala¬ jacy na nastawienie urzadzenia na ruch ciagly (ruch zala¬ czajacy urzadzenie na czas przytrzymywania przycisków 3P i 4P w polozeniu wcisnietym), styki wylacznika klu- czykowego 8P1 sluzacego do nastawiania na sterowanie obureczne przyciskami 3P i 4P lub nozne pedalem N oraz styki rozwierne 3P1i 4P1 przycisków 3P i 4P. Równolegle do styków 8P1, 3P1 i 4P1 polaczone sa styki wylacznika kluczykowego iP2 i styk rozwierny NI pedalu N, zas z drugiej strony styk zwiemy stycznika 2S.Styczniki 3S i 4S sluza do sterowania elektromagne¬ sami. Szeregowo polaczone sa z nimi: mikrowylacznik BM sterowany mechanicznym bezpiecznikiem przeciaze-3 »«»•• 4 niowym, mikrowylacznik UMC — wylacznik cisnie¬ niowy przy sterowaniu sprzegla na przyklad sprezonym powietrzem, styk zwiemy stycznika 2S do którego rów¬ nolegle polaczone sa styki wylaczników kluczykowych 7P4i €P4, styki wylacznika kluczykowego IP3 oraz styki zwierne 3P2 i 4P2 przycisków 3P i 4P, natomiast równo¬ legle do styków 8P3, 3P2 i 4P2 polaczone sa styki wyla¬ cznika kluczykowego SP4oraz styk zwiemyN2pedalu N.Dodatkowo równolegle do styków 2S, 8P3,3P2 i 4P2 sa polaczone styki wylacznika drogowego WD oraz styki zwierne styczników 3S i 4S zjednej strony i styki zwierne j£tycl3lik0w' 5S, 3S, 4S z drugiej strony. Wylacznik dro¬ gowy WIZ sterowany krzywka w tym ukladzie sluzy do osiagniecia ruchu pojedynczego urzadzenia,jak równiez do ponownego ustawienia w polozenie wyjsciowe. Sty¬ cznik 5S ma na celu umozliwienie pracy urzadzenia w ruchu ciaglym trwalym (ruch podczas którego urzadze¬ nie pracuje nada) po zwolnieniu nacisku na przyciski 3Pi 4P do chwili wylaczenia przyciskiem 5P). Szeregowo z tym stycznikiem sapolaczonestyki wylacznika kluczyko¬ wego 7P2 sluzacego do nastawienia na ruch ciagly trwaly lub pojedynczy, nastepnie styk zwiemystycznika 5Soraz styk rozwierny przycisku 3P. W ukladziejest dodatkowe polaczenie przewodem 32 pozwalajace na wlaczenie (przy ruchu ciaglym trwalym) równoczesnie styczników 3S, 4S i 5S przyciskami 3P i 4P.Zasada dzialania ukladu wedlug wynalazkujest naste¬ pujaca: po wlaczeniu silnika nastepuje zwarcie styku zwiemego 1S w obwodzie stycznika 2S. Powoduje jego zadzialanie i zwarcie styku zwiernego stycznika 2S w obwodzie styczników 3S i 4S. Pozwala to na zadzialanie tych styczników po nacisnieciu przycisków 3P i 4P. W tym momencie nastepuje jednak rozwarcie styków roz- wiernych styczników 3S i 4S w obwodzie stycznika 2S, jego wylaczenie i rozwarcie styku zwiernegostycznika 2S w obwodzie styczników 3S i 4S. Teraz nastapiloby ich rozlaczenie, jednak obwód skladajacy sie z wylacznika drogowego WD oraz styków zwiemych styczników 3S i 4S powoduje podtrzymanie ich pracy ale tylko na jeden skok, poniewaz krzywka spowoduje wylaczenie wyla¬ cznika drogowego. Dalsze przytrzymywanie przycisków 3P i 4P nie spowodujejuz zadzialania styczników 3S i 4S — jest to mozliwe tylko po zadzialaniu stycznika 2S i zwarciu styku zwiernego stycznika 2S w ich obwodzie.Zadzialanie natomiast stycznika 2Sjest mozliwe dopiero po zwolnieniu obydwu przycisków 3P i 4P.Jak widac z powyzszego uklad ten nie pozwala na sterowanie jednym przyciskiem przy zablokowaniu dru¬ giego. Podobna sytuacja jest przy ruchu ciaglym trwa¬ lym. Po nastawieniu przyciskiem kluczykowym 7P i przycisnieciu na przyciski 3P i 4P nastepuje zadzialanie styczników 3S i 4S, ale równiez i 5S. Tutaj wlacza sie do dzialania drugi obwód podtrzymania skladajacy sie ze styków zwiemych styczników 5S, 3S i 4S. Pó kazdym skoku nastepuje wylaczenie wylacznika WD, lecz to tym razem nie spowoduje wylaczenia, poniewaz dziala drugi obwód podtrzymania. Podtrzymanie natomiast sty¬ cznika SS nastepuje przez styk zwiemy stycznika 5S i rozwierny przycisku 5P w jego obwodzie. Jak widac z rysunku stycznik 5S mozna teraz wylaczyc tylko przyci¬ skiem 5P. Po jego wylaczeniu role podtrzymania pracy styczników 3S i 4S przejmuje na siebie obwód pierwszy z wylacznikiem WD, który dziala jak juz poprzednio zos¬ talo opisane.Uklad dodatkowojest zaopatrzony w przycisk kluczy- kowy 9P sluzacy do wlaczania calego ukladu sterowania oraz przycisku WK sluzacego do awaryjnego wylaczenia calej maszyny. Uzycie stycznika 5S do sterowania ruchem ciaglym trwalym zamiast dotychczasowego — tylko zabezpieczenia przed wlaczeniem elektromagne¬ sów bez cisnienia w ukladzie. Obecnie role zabezpiecze¬ nia spelnia sam wylacznik cisnieniowy UMC wlaczony w obwód styczników 3S i 4S.Dodatkowa zaleta tego ukladu jest fakt dzialania mchu nastawczego urzadzenia bez wzgledu na polozenie krzywki w stosunku do wylacznika drogowego.Zastrzezenie patentowe Uklad elektryczny do sterowania dwurecznego maszy¬ ny, zwlaszcza prasy, znamienny tym, ze posiada wyla¬ cznik drogowy (WD) polaczony w szereg ze stykami zwiernymi dwóch styczników (3S) i (4S) lub tylko zjed¬ nym z nich oraz dodatkowy stycznik (5S), którego styk zwiemy polaczony jest szeregowo ze stykami zwiernymi tych dwóch styczników (3S) i (4S) lub tylko z jednym z nich.112 800 9P1 "K_ T 7P3 i \ ? 6* *L fPf /pvl .1 5P cfl s&p isó^\ ssdp *sdp 5sun ~ij'w i? w iv Wlv(*rw («/ w *j .'ji fij r«j PL