Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny uklad hamulcowy pojazdów o wysoko zawieszonym srodku ciezkosci, w których hamulce po przeciw¬ nych stronach pojazdu sa uruchamiane dzialaniem sterowanego noga zespolu glównej pompy hamul¬ cowej, który w celu uruchomienia hamulców, za¬ sila znajdujacym sie pod cisnieniem plynem ha¬ mulcowym cylindry hamulcowe, równoczesnie w celu wywolania zwyklego hamowania lub nie¬ zaleznie w celu ulatwienia zmiany kierunku pojazdu.W pewnych rodzajach pojazdów o wysoko za¬ wieszonym srodku ciezkosci, na przyklad w kom¬ bajnach zbozowych, wystepuje trudnosc w prze¬ ciwdzialaniu przed przechyleniem sie pojazdu w momencie gdy hamulce zostaja uruchamiane równoczesnie z predkoscia wyzsza od jego robo¬ czej predkosci poruszania sie po polu.Znane jest stosowanie w pojazdach tego rodza¬ ju, pomiedzy zespolem glównej pompy hamulco¬ wej, a cylindrami hamulcowymi — zaworów re¬ dukcyjnych lub ograniczajacych sluzacych do obnizenia cisnienia, które moglo by byc dostar¬ czone do cylindrów hamulcowych przez zespól glównej pompy hamulcowej. W* wyniku tego, nig¬ dy nie moze wystapic sila hamowania dostatecznie duza do tego, zeby bezwladnosc pojazdu mogla spowodowac jego przechylanie sie.Stosowanie tego typu redukujacych lub ograni¬ czajacych zaworów nie jest w pelni zadawalajace, 10 15 20 25 30 poniewaz obnizaja one cisnienie, które moglo by byc dostarczane do cylindrów hamulcowych z ze¬ spolu glównej pompy hamulcowej, przez caly czas.Powoduje to, ze efektywnosc dzialania hamulców po obu stronach pojazdu jest niepotrzebnie, ciagle obnizana, wtedy gdy hamulce sa uruchamiane równoczesnie w celu uzyskania zwyklego hamowa¬ nia, a równiez i wtedy gdy sa one uruchamiane niezaleznie w celu ulatwienia zmiany kierunku.Jest to nie korzystne zwlaszcza przy pracach polo¬ wych, poniewaz jest rzecza nieprawdopodobna, ze pojazd osiagnie wtedy predkosc wystarczajaca do wywolania sil bezwladnosci zdolnych do przechy¬ lenia go w czasie równoczesnego uruchomienia hamulców.Hydrauliczny uklad hamulcowy wedlug niniej¬ szego wynalazku zawiera, wstawiony pomiedzy zespolem ^glównej pompy hamulcowej i cylindra¬ mi hamulcowymi, zespól bezwladnosciowy zawo¬ rów w tym celu, zeby cisnienie plynu hamulco¬ wego podawanego przez zespól glównej pompy hamulcowej do hamulców po obu stronach pojazdu bylo zmniejszane przynajmniej wtedy gdy hamulce sa uruchamiane równoczesnie w celu zwyklego hamowania, gdy opóznianie pojazdu przekracza okreslona z góry wartosc.Zespól bezwladnosciowych zaworów; jest skon¬ struowany tak, zeby dzialal przy opóznieniu mniej¬ szym od opóznienia, przy którym moze wystapic przechylenie pojazdu a równoczesnie jest tak zbu- 112 397112 3d7 25 dowany i ustawiony, zeby nie dzialal gdy uru¬ chamiane zostaja hamulce tylko po jednej stronie pojazdu W celu ulatwienia zmiany kierunku w któ¬ rym to przypadku pojazd ma tendencje do zato¬ czenia luku o promieniu poprowadzonym od punk- 5 tu lezacego w zasadzie w miejscu znajdowania sie hamowanego kola.Zastosowanie zespolu zaworów bezwladnoscio¬ wych zapewnia to, ze w czasie normalnej pracy pojazdu przy której nie istnieje prawdopodobien- 10 stwo wystapienia okreslonej sily bezwladnosci mo¬ ze byc stosowane pelne cisnienie hamowania, nie¬ zaleznie od tego czy hamulce sa uruchamiane rów¬ noczesnie, czy tez oddzielnie.W przypadku, w którym zespól glównej pompy 15 hamulcowej zawiera pojedyncza glówna pompe sluzaca do zasilania cylindrów hamulcowych ha¬ mulców po obu stronach pojazdu, znajdujacym sie pod cisnieniem plynem hamulcowym poprzez roz¬ dzielacz, wtedy w przewód biegnacy pomiedzy roz- ao dzielaczem i cylindrami hamulcowymi wstawiony jest tylko jeden zawór bezwladnosciowy. W przy¬ padku, w którym zespól glównej pompy hamulco¬ wej jest podwójny, to znaczy, ze sklada sie z dwóch oddzielnych pomp hamulcowych, zasila¬ jacych znajdujacym sie pod cisnieniem plynem hamulcowym cylindry hamulcowe hamulców po przeciwnych stronach pojazdu, wtedy zastosowany jest zespól bezwladnosciowych zaworów, który sklada sie z dwóch zaworów bezwladnosciowych, 30 z których kazdy jest umieszczony na przewodzie biegnacym pomiedzy kazda z dwóch pomp hamul¬ cowych i cylindrem hamulcowym uruchamianym przez dana pompe. 35 Kazdy z bezwladnosciowych zaworów moze byc polaczony z pojedynczym zaworem odcinajacym.Korzystnie jednak, kazdy z bezwladnosciowych za¬ worów jest zbudowany i ustawiony w taki spo¬ sób, ze po wystapieniu okreslonego opóznienia, 40 cisnienie hamowania moze w dalszym ciagu wzra¬ stac lecz do wartosci mniejszej od tej, która by zostala wytworzona dzialaniem glównej pompy ha¬ mulcowej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy- 45 kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia podwójny uklad hamulcowy w sche¬ macie ideowym, a fig. 2 — ulepszony uklad hamul¬ cowy w schemacie ideowym.Przedstawiony w schemacie ideowym na fig. 1 50 uklad hamulcowy kombajnu zbozowego o polozo¬ nym wysoko srodku ciezkosci, posiada zespól pompy hamulcowej 1 skladajacy sie z dwóch pomp hamulcowych 2 i 3. Kazda z pomp hamulcowych 2 i 3 jest przystosowana do dostarczania plynu 55 hamulcowego do oddzielnych cylindrów hamulco¬ wych 4 i 5 uruchamiajacych hamulce 6 i 7 kól znajdujacych sie po przeciwnych stronach pojazdu.Pompy hamulcowe 2 i 3 sa uruchamiane oddziel¬ nymi pedalami równoczesnie w celu zwyklego ha- ¦ 60 mowania pojazdu lub tez oddzielnie w celu zmia¬ ny jego kierunkuruchu. r Pomiedzy kazda z pomp hamulcowych 2 i 3 uru¬ chamianymi przez nie cylindrami hamulcowymi 4 i $ umieszczony jest sterowany bezwladnosciowo* «5 zawór 8 i 9. Kazdy z bezwladnosciowych zaworów 8 i 9, znanego typu, jest zamontowany swoja glówna osia, równolegle lub prostopadle do glów¬ nej osi pojazdu i posiada uruchamiane bezwlad¬ noscia zawieradlo, normalnie kulke umieszczona w komorze korpusu i wchodzaca automatycznie w kontakt z gniazdem zaworu, w celu odciecia dostawy plynu hamulcowego do cylindra hamul¬ cowego gdy opóznienie ruchu pojazdu, w którym zawór bezwladnosciowy jest umieszczony, przekra¬ cza okreslona wartosc, mniejsza od takiej, która spowodowala by przechylenie sie pojazdu. Ko¬ rzystnie, zastosowany jest róznicowy tlok pracuja¬ cy w otworze o zmiennej srednicy wykonanym w korpusie, który to tlok wystawiony jest posia¬ dajacym mniejsza powierzchnie koncem na dzia¬ lanie cisnienia w komorze, a koncem posiadajacym wieksza powierzchnie, na cisnienie panujace w cy¬ lindrze hamulcowym, dzieki czemu po zamknieciu zaworu przez kulke wchodzaca * kontakt z gniaz¬ dem zaworu, cisnienie plynu hamulcowego dopro¬ wadzanego do cylindra hamulcowego wzrasta lecz stopien wzrostu cisnienia jest mniejszy niz wywo¬ lany przez glówna pompe hamulcowa.W celu zapewnienia tego, zeby stopien wzrostu cisnienia w cylindrach hamulcowych nie powodo¬ wal przechylania sie pojazdu przy równoczesnym uruchomieniu pomp hamulcowych 2 i 3 przy sa¬ mym hamowaniu, zostal odpowiednio dobrany sto¬ sunek powierzchni róznicowego tloka.Gdy zostaje uruchomiona jedna z pomp hamul¬ cowych 2 lub 3 w celu zahamowania jednej stro¬ ny pojazdu w celu ulatwienia zmiany jego kierun¬ ku ruchu to zasilany przez dana pompe hamulcowa zawór bezwladnosciowy pozostaje otwarty, ponie¬ waz stopien opóznienia pojazdu jest wtedy zbyt maly aby spowodowac wystapienie sil bezwladnos¬ ci zdolnych do przechylenia pojazdu. W warunkach wystepujacych przy hamowaniu tylko jednej stro¬ ny pojazdu ma on tendencje do zatoczenia luku, którego promien jest zatoczony z punktu znajdu¬ jacego sie w obszarze hamowanego kola, przy czym nie wystepuje w tym przypadku zmniejszanie efektu hamowania danego kola.Zespól glównej pompy hamulcowej 1 ukladu ha¬ mulcowego przedstawionego na fig. 2, posiada po¬ jedyncza pompe hamulcowa 10, z której sa zasi¬ lane plynem hamulcowym oba cylindry hamulco¬ we 4 i 5, poprzez sterowany recznie rozdzielacz 11, za pomoca którego cylindry hamulcowe 4 i 5 moga byc uruchamiane równoczesnie w celu samego ha¬ mowania lub tez niezaleznie, w celu zmiany kie¬ runku. Na pojedynczym przewodzie prowadzacym od pompy hamulcowej 10 do rozdzielacza 11 umie¬ szczony jest jeden zawór bezwladnosciowy 12.Poza tym, budowa i dzialanie ukladu hamulco¬ wego przedstawionego na fig. 2 sa takie same jak ukladu przedstawionego na fig. 1. W celu ozna¬ czenia odpowiednich czesci zastosowano odpowia¬ dajace sobie oznaczenia liczbowe. t Zastrzezenia patentowe 1. Hydrauliczny uklad hamulcowy pojazdów o wysoko zawieszonym srodku ciezkosci, w którychii2 m ó hamulce po przeciwnych stronach pojazdu sa uru¬ chamiane dzialaniem sterowanego noga zespolu glównej pompy hamulcowej, który w celu urucho¬ mienia hamulców zasila znajdujacym sie pod cis¬ nieniem plynem hamulcowym cylindry hamulco¬ we, równoczesnie w celu wywolania zwyklego hamowania lub niezaleznie w celu ulatwienia zmiany kierunku pojazdu, znamienny tym, ze po¬ miedzy zespolem glównej pompy hamulcowej (1) i cylindrami hamulcowymi (4) i (5) sa wstawione zawory bezwladnosciowe (8) i (9) lub (12) które stanowia zespól bezwladnosciowych zaworów wskutek czego cisnienie plynu hamulcowego poda¬ wanego przez zespól glównej pompy hamulcowej do hamulców po obu stronach pojazdu jest zmniej¬ szane przynajmniej wtedy gdy hamulce sa uru¬ chamiane równoczesnie w celu zwyklego hamowa¬ nia, gdy opóznienie pojazdu przekracza okreslona z góry wartosc. 2. Hydrauliczny uklad hamulcowy, wedlug za- strz. 1, znamienny tym, ze zespól glównej pompy hamulcowej (1) zawiera pojedyncza pompe hamul- 10 15 20 cowa (10), która sluzy do zasilania znajdujacym sie pod cisnieniem plynem hamulcowym, cylin¬ drów hamulcowych (4) i (5) hamulców po obu stro¬ nach pojazdu, poprzez zawór bezwladnosciowy (12) wstawiony w przewód biegnacy pomiedzy rozdzie¬ laczem (11) a cylindrami hamulcowymi (4) i (5). 3. Hydrauliczny uklad hamulcowy, wedlug za- strz. 1, znamienny tym, ze zespól glównej pompy hamulcowej (1) jest podwójny i zawiera oddzielne pompy hamulcowe (2), (3) sluzace do zasilania, znajdujacym sie pod cisnieniem plynem hamulco¬ wym, cylindrów hamulcowych (4) i (5) hamulców po obu stronach pojazdu, a zespól bezwladnoscio¬ wych zaworów zawiera dwa bezwladnosciowe za¬ wory (8) i (9), z których kazdy jest wstawiony w przeiwód biegnacy pomiedzy kazda z pomp ha¬ mulcowych i tym cylindrem hamulcowym, który jest przez dana pompe uruchamiany. 4. Hydrauliczny uklad hamulcowy, wedlug za- strz. 1 albo 2 albo 3, znamienny tym, ze kazdy z zaworów bezwladnosciowych (8), (9) i (12) jest polaczony z zaworem odcinajacym. 2H Z ^] G- FfG.1.112 397 FIG 2.ZGK 5, Btm. zam. 9133 — 100 egz.Cena 45 zl PL PL