Przedmiotem wynalazku jest zawór sterujacy do maszyn hydraulicznych o posuwisto-zwrotnym ruchu organu wykonawczego, zwlaszcza do hydraulicznych mechanizmów udarowych.Znane jest rozwiazanie zaworu sterujacego zasilanego impulsem hydraulicznym jak w patencie polskim nr 87128.W rozwiazaniu tym zmiane polozenia suwaka zaworu sterujacego wjednym kierunku uzyskuje siepoprzez dop¬ rowadzenie medium roboczego pod cisnieniem na jedna strone suwaka, przy czym cisnienie to dziala na cala powierzchnie przekroju suwaka, a jednoczesnie to samo cisnienie stale oddzialywuje na niezalezny tloczek o powierzchni mniejszej od przekroju suwaka.Aby uzyskac wymagane duze przekroje przeplywu medium roboczego przez zawór sterujacy nalezy dobie¬ rac odpowiednio duza srednice suwaka zaworu badz tez wielkoscjego skoku. W zwiazku z dzialaniem medium na caly przekrój suwaka sterujacego, zawór w czasie przeste- rowania pochlania duza objetosc medium, która prze¬ znaczona jest na straty bez wykonania pracy uzytecznej, obnizajac tym samym sprawnosc calego ukladu hydraulicznego. 1 W praktyce straty energii zuzytej na przesterowanie zaworu osiagaja 20 procent energii doprowadzonej.Zmniejszenie powierzchni i skoku suwaka pogarsza z kolei sprawnosc ukladu w wyniku wzrostu oporów przeplywu w kanalach.Zagadnienie polega na opracowaniu takiej konstrukcji zaworu, która przy mozliwie malej powierzchni czynnej suwaka i krótkim skoku pozwalalaby na wymaganeduze otwarcie kanalów przeplywowych.Wedlug wynalazku zagadnienie to rozwiazano przez skonstruowanie zaworu w którego korpusie znajduja sie, suwak o dwustopniowej srednicy zewnetrznej, drazonyw srodku, o malej masie, nastepnie komora wlotowa, zasi¬ lania, sterowania i splywu oraz tloczek sterujacy.Komora wlotowa znajduje sie stale pod cisnieniem medium. Stale pod cisnieniem mediumjest równiez pier¬ scieniowa powierzchnia czynna suwaka, wynikajaca z, róznicy srednic obu stopni suwaka. Komora zasilajaca suwakajest polaczona z przewodem zasilajacym cylinder maszyny udarowej oraz w zaleznosci od polozenia suwaka jest polaczona z komora wlotowa,albo z komora splywu. Komora splywu natomiast polaczonajest stale z wylotem oraz z wydrazeniem w srodku suwaka, i komo¬ rami ograniczonymi przez obie powierzchnie czolowe suwaka.Przesterowanie suwaka uzyskuje sie przez zadzialanie cisnienia roboczego na tloczek sterujacy o srednicy zewnetrznej suwaka.Srednica tloczka sterujacego jest tak dobrana, aby powierzchniajego przekroju byla wieksza odpierscienio¬ wej powierzchni czynnej suwaka wynikajacej z róznicy jego srednic zewnetrznych. Impuls sterujacy w postaci medium roboczego pod cisnieniem doprowadzony z3 1 i .W 4 ukladu hydraulicznego pod tloczek sterujacy powoduje jego przesuniecie, a tym samym pokonanie oporów suwaka wynikajacych z sily wytworzonej na pierscienio¬ wej powierzchni czynnej, dzialajacej w kierunku przeciw¬ nym do kierunku ruchu tloczka sterujacego oraz sily bezwladnosci i oporów tarcia suwaka.Na skutek przylegania czola tloczka sterujacego do powierzchni czolowej suwaka, jego ruch powoduje jed¬ noczesne przemieszczenie suwaka sterujacego do poloze¬ nia w którym otwarte sa przewody doprowadzajace medium do ukladu hydraulicznego maszyny roboczej, powodujac jej zadzialanie. Zanik cisnienia na po¬ wierzchni tloczka sterujacego sprawia, ze stala sila na pierscieniowej powierzchni suwaka powoduje przemie¬ szczenie suwaka i stykajacego sie z nim tloczka steruja¬ cego w pierwotne polozenie, w którym otwierane sa przewody przeplywowe na zwrotny ruch tloka maszyny rotoczej.Wynalazek pokazanyjest blizej na rysunku, na którym pokazano przekrój podluzny zaworu sterujacego w ukla¬ dzie ze schematem hydraulicznym maszyny roboczej w postaci hydraulicznego mechanizmu udarowego.Zawór wedlug wynalazku sklada sie z obudowy 1, wewnatrz której znajduje sie dwustopniowy suwak 2 o srednicach zewnetrznych D i, D2 i wydrazeniem 3, tloczka sterujacego 4 o srednicy d osadzonego w osi suwaka 2, nastepnie z komory wlotowej 5 polaczonej z przewodem wlotowym 6, komory sterowania 7 polaczonej z przewo¬ dem sterujacym 8 oraz komory zasilajacej 9 polaczonej z przewodem zasilajacym 10 mechanizm udarowy.W zale¬ znosci od polozenia suwaka 2 komora zasilajaca 9 jest polaczona z komora wlotowa 5 albo z komora splywu 11 i przewodem wylotowym 12. Przecieki oleju na nieszczel¬ nosciach srednic d i Dl saodprowadzane otworami 13 do wydrazenia 3 suwaka 2 i z kolei otworami 25 do komory splywu 11.Zawór sterujacy polaczony jest, przewodem wloto¬ wym 6, sterujacym 8, zasilajacym 10 i wylotowym 12, z mechanizmem udarowym, skladajacym sie z cylindra 14i bijaka 15. Bijak 15 dzieli objetosc cylindra 14 na trzy komory 16, 17 i 18. W komorze 16 panuje cisnienie robocze, gdyz jest polaczona stale z przewodem wloto¬ wym 6. Komora 18 znajduje sie pod wysokim lub niskim cisnieniem w zaleznosci od polozenia suwaka 2, z którym polaczona jest przewodem zasilajacym 10. Bijak 15 nato¬ miast w zaleznosci od swego polozenia laczy przewód sterujacy 8 i komore sterowania 7 z komora 16 i przewo¬ dem wlotowym 6, albo poprzez odgalezienie 19 z komora 17 i przewodem wylotowym 12.Zawór sterujacy w polaczeniu z mechanizmem udaro¬ wym dziala nastepujaco: medium robocze doprowa¬ dzone przewodem wlotowym 6 doplywa jednoczesnie do komory wlotowej 5 oraz komory 16 cylindra 14. Cisnie¬ nie, które pojawilo sie w komorze wlotowej 5 powoduje przesuniecie suwaka 2 w kierunku tloczka sterujacego 4 do oporu. Nastepuje wtedy polaczenie komory zasilaja¬ cej 9 z komora splywu 11 i w komorze 18 cylindra 14 pojawia sie niskie cisnienie, co umozliwia przesuniecie bijaka 15 w kierunku powrotnym B.W tym czasie polaczenie komory wlotowej 5 z komora zasilajaca 9 jest odciete. Bijak 15 w czasie ruchu powrot¬ nego odslania krawedzia 20 jeden z otworów 21, przez które przeplywa medium z komory 16 i przewodem 8 do komory sterowania 7, co powoduje przesuniecie tloczka sterujacego 4 a zarazem przesuniecie suwaka 2. Suwak 2 laczy wówczas komore wlotowa 5 z komora zasilajaca 9, a odcina polaczenie komory zasilajacej 9 z komora splywu 11. W wyniku polaczenia komory wlotowej 5 z komora zasilajaca 9 nastepuje przeplywmedium przewo¬ dem zasilajacym 10 do komory 18 cylindra 14. Wytwo¬ rzona w cylindrze 14 sila przesuwa bijak 15, który wykonuje ruch roboczy w kierunku A.Ruch roboczy odbywa sie do momentu,w którym kra¬ wedz sterujaca 22 bijaka 15 odsloni jeden z otworów 23.Nastepuje wtedy splyw medium spod tloczka sterujacego 4 przez przewód sterujacy 8, odgalezienie 19 i komore 17 do przewodu wylotowego 12, a suwak 2 pod wplywem sily dzialajacej na róznice srednic D1D2 przesuwa sie ponownie w kierunku tloczka sterujacego 4 rozpoczyna¬ jac cykl od nowa.Nagromadzone medium w wyniku nieszczelnosci w komorze 24 przeplywa otworami 13 do wydrazenia 3 suwaka 2, które jest polaczone otworami 25 z komora splywu 11 i przewodem wylotowym 12 umozliwiajac tym samym swobodny przesuw suwaka 2.Zastrzezenie patentowe Zawór sterujacy hydraulicznego mechanizmu udaro¬ wego, skladajacy sie z obudowy z umieszczonym wew¬ natrz suwakiem oraz tloczkiem sterujacym, posiadaja¬ cym komore wlotowa, komore sterowania, komore splywu i komore zasilajaca, znamienny tym, ze pierscie¬ niowa powierzchnia suwaka (2) utworzona przez róznice srednic (Dl, D2)jest mniejsza od powierzchni wyznaczo¬ nej srednica (d), tloczka sterujacego (4) i jest stale pola¬ czona z przewodem wlotowym (6), a komora sterowania (7) tloczka sterujacego (4) jest przemiennie laczona z przewodem wlotowym (6), albo przewodem wylotowym (12). 112 309 16 JEL 24] 5] [£ ~ sn & 24 f -T 23 10 nr it .2 ——^—» /7 /* *7* / Ta' SI 20j 22 \ 15 14 fc/erunek % PL