Przedmiotem wynalazku jest dozownica malych porcji materialów sypkich, szczególnie soli, zawierajaca element zasobnikowy o zwielokrotnionej pojemnosci pojedynczej dozy porcjowanego materialu oraz uklad sterowania me¬ chanizmem roboczym, sprzezony z silownikiem pneuma¬ tycznym.Wynalazek dotyczy urzadzen mechanizacji dozowania skladników konserw rybnych w przemyslowych procesach technologicznych przemyslu spozywczego.Znane sa i stosowane mechaniczne urzadzenia do dozo¬ wania tabletek lub malych porcji soli jak tez innych gra¬ nulowanych substratów, stosowanych w przemysle kon¬ serwowym. Urzadzenia te sa mechanizmami pólautoma¬ tycznymi, dzialajacymi na zasadzie pomiaru wagowego lub objetosciowego dozowanej pojedynczo porcji.Urzadzenia budowane jako dozownice wagowe, maja szalke pomiarowa wytarowana, stanowiaca jedna czesc wahliwego ramienia, którego druga czesc stanowi prze¬ suwny element wagowy, pozwalajacy na zmiane wagi do¬ zowanej porcji. Urzadzenie samoczynnie dziala jedynie w momencie napelniania szalki porcja dozowana natomiast wymaga recznej interwencji w momencie zadawania zwa¬ zonej porcji do podstawionego opakowania.Znane jest równiez urzadzenie do dozowania tabletek soli do puszek z opisu patentowego nr 106589, odmierzajace doze na zasadzie pomiaru objetosciowego, dzieki zamoco¬ waniu regulowanego listwowego zasobnika porcji do górnej czesci korpusu urzadzenia, w osi wypadowego otworu bebna zasobnika oraz dolaczeniu do tego zasobnika porcji 10 20 25 30 bezposrednio mechanicznego dwupolozeniowego dozow¬ nika tabletek.Listwowy zasobnik tworza, opoibwa listwa jako element staly oraz nastawna katowa listwa i plaska listwa umocowa¬ na na jednej wspólnej osi, a takze plaskie listwy umocowane na odrebnej wspólnej osi.Dozownik tworza ruchome sanie, skladajace sie z prawej i lewej czesci, osadzone na lebkowych sworzniach, umoco¬ wane da ruchomej podstawy, polaczone odcinajacym stos tabletek lacznikiem, w którego dolnej czesci mocowane sa nastawne plytki i katowa plytkai Prawa czesc san jest zaopatrzona w jarzmo, majace- pociagowy sworzen z od¬ bojowa sprezynai osadzona na koncu, drugi koniec sworznia zakonczony jest lozyskowa tuleja, osadzona wahliwie na osi, w wahliwej ramce, mocowanej do wysiegnika korpusu, zaopatrzonej u dolu w zderzak regulowany za pomoca mocujacych elementów.Zmiana czyli przezbrajanie urzadzenia na wieksze lub mniejsze porcje polega na przesunieciu (zmianie wzajem¬ nego polozenia) listw nastawnych w zasobniku substratu.Znane i opisane urzadzenia wykazuja mimo ich prak¬ tycznej przydatnosci, szereg wad i niedogodnosci technicz¬ nych, szczególnie w przypadku koniecznosci uzycia ich do dozowania bardzo dokladnych porcji substratu na przy¬ klad sypkiej lub tabletkowanej soli do opakowania konser¬ wowego, przy zamontowaniu go w automatycznym ciagu urzadzen potokowej produkcji konserw.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wskazanych wad znanych i opisanych urzadzen do dozowania materialów sypkich, szczególnie soli bezposrednio do opakowan kon- 111 477111 477 3 serwowych w przemysle spozywczym w potokowych liniach produkcji konserw rybnych.Zalozony cel spelnia dozownica malych porcji materialów sypkich, szczególnie soli do puszek konserwowych, dzieki zaprojektowaniu glowicy dozujacej osadzonej w otworze wylotowym zasobnika. Glowica dozujaca wedlug wy¬ nalazku sklada sie z wspólosiowo, nieprzesuwnie wzgledem siebie posadowionych, osadczej tulei, posredniczacej tulei i przelotowej tulei. Wewnatrz przelotowej tulei na trzpieniu pneumatycznego silownika pomiedzy jednostronnie stoz¬ kowym zbierakiem a dwustronnie stozkowym zbierakiem jest osadzona dystansowa tuleja o zmiennej dlugosci.Trzpien pneumatycznego silownika ponadto osadzony jest suwliwie w uszczelniajacym pierscieniu lozyska umiejsco- wknego; w °bu4owiel z która posredniczaca tuleja jest polaczona przynajmniej dwoma pretami.* Dozownica wedlug jj wynalazku spelniajac zalozony cel wykaeufe^jednotae^nie korzystne skutki techniczno-uzyt- jjkowe. Dzicki^Zjaó^atrzeniu zespolu dozujacego w stozkowe zbieraki dystansowe z wymienna tuleja o zmiennej dlugosci istnieje mozliwosc bardzo dokladnego okreslenia dozy materialu sypkiego. Doza ta jest ustalona przestrzenia pomiedzy powierzchnia zewnetrzna zbieraków od strony tulei dystansowej a powierzchnia zewnetrzna tulei prze¬ lotowej.Wymiennosc tulei dystansowej zapewnia mozliwosc regulacji wielkosci dozy materialu sypkiego. Powierzchnie stozkowe zbieraków zapewniaja dokladne wypelnienie przestrzeni okreslajacej doze materialu sypkiego.Istotne znaczenie dla trwalosci urzadzenia i ciaglosci pracy ma uklad trzech tulei: osadczej, posredniczacej i przelotowej, uklad ten umozliwia latwa wymiane posz¬ czególnych elementów ulegajacych na skutek tarcia w sro¬ dowisku soli szybkiemu zuzyciu.Dozownica moze pracowac w cyklu automatycznym z mozliwoscia montazu jej na dowolnym odcinku linii produkcji konserw. Urzadzenie jest ponadto proste w ob¬ sludze.Przedmiot wynalazku jest zobrazowany w przykladowym wykonaniu na rysunku na którym fig. 1 przedstawia pól- widok-pólprzekrój podluzny dozownicy, zas fig. 2 — sche¬ mat kinematyki oraz zasilania silownika pneumatycznego.Dozownica sklada sie zasadniczo z cylindrycznego za¬ sobnika 1, materialu sypkiego. Zasobnik 1 osadzony jest w nosnej konstrukcji 2, najlepiej trójnoznej. W otworze wylotowym zasobnika 1 posadowiona jest dozujaca glowica skladajaca sie z trzech tulei, przy czym w osadczej tulei 3 z oslona 4 osadzona jest posredniczaca tuleja 5, która po¬ laczona jest z obudowa 6 dolnego lozyska 7 i górnego lo¬ zyska 8. Dolne lozysko 7 ma uszczelniajacy pierscien 9. 4 Ponadto w tulei 5 jest osadzona przelotowa tuleja 10. Dwu- stozkowy zbierak 11 i jednostozkowy zbierak 12 stanowia zakonczenie osadzonego suwliwie w tulei 10 trzpienia 13 pneumatycznego silownika 14, oslonietego zabudowa 15 5 i osadzonego w zbiorniku 1 zamknietym od góry pokrywa 16. Silownik 14 jest zasilany sprezonym powietrzem za posrednictwem dolotowych i odlotowych przewodów 17 polaczonych pneumatycznym zaworem 18 sterowanym przez krzywke 19 z dzwignia 20 umieszczona na nosnej 10 konstrukcji 2. Posredniczaca tuleja 5 polaczona jest przy¬ najmniej dwoma pretami 21 z obudowa 6 a wewnatrz przelotowej tulei 10 na trzpieniu 13 miedzy zbierakiem 11 a zbierakiem 12 osadzona jest dystansowa tuleja 22.Zasada dzialania dozownicy jest nastepujaca: opakowa- 15 nie (konserwa) przemieszczajace sie pod konstrukcja, urzadzenia, za posrednictwem krzywki 19 i dzwigni 20 uruchamia pneumatyczny zawór 18, który otwiera doplyw powietrza do silownika 14 od strony tloczenia. Silownik 14 przemieszcza trzpien 13, na którym osadzone sa zbie- 20 raki 11 i 12. Przestrzen utworzona pomiedzy zbierakami 11 i 12 a tuleja 10 jest wypelniona sola przesypujaca sie/ z zasobnika 1. Dalszy ruch ku dolowi trzpienia 13 powoduje otwarcie i opróznienie komory zespolu dozujacego. Po przemieszczeniu sie opakowania spod dozownicy, sprezyna 25 zaworu 18 powoduje przelaczenie kierunku przeplywu powietrza i powrót silownika 14 w polozenie wyjsciowe.Jednoczesnie zbierak 12 spulchnia sól znajdujaca sie w za¬ sobniku. Cykl pracy powtarza sie.Przedmiot wynalazku znajduje zastosowanie w liniach 30 potokowej i seryjnej produkcji konserw, szczególnie kon¬ serw rybnych.Zastrzezenie patentowe 35 Dozownica malych porcji materialów sypkich, szcze¬ gólnie soli, skladajaca sie z osadzonych w konstrukcji nosnej zasobnika, ukladu sterowania mechanizmem ro¬ boczym i silownika pneumatycznego, znamienna tym, ze w otworze wylotowym zasobnika (1) zamocowana jest 40 dozujaca glowica skladajaca sie z usytuowanych wspól¬ osiowo nieprzesuwnie wzgledem siebie, osadczej tulei (3)* posredniczacej tulei (5) i przelotowej tulei (10), wewnatrz której na trzpieniu (13) pneumatycznego silownika (14) pomiedzy jednostronnie stozkowym zbierakiem (12) 45 a dwustronnie stozkowym zbierakiem (11) jest osadzona dystansowa tuleja (22) o zmiennej dlugosci, przy czym trzpien (13) jest ponadto osadzony suwliwie w uszczelnia¬ jacym pierscieniu (9) lozyska (7) umiejscowionego w obu¬ dowie (6), z która posredniczaca tuleja (5) jest polaczona 50 przynajmniej dwoma pretami (21).111477 PL