W praktyce jest juz znany sposób o- budowy szybów i chodników, wykonywa¬ ny zapomoca ukladanych szczelnie obok siebie pierscieni, skladajacych sie np. z kamieni betonowych lub zelbetowych.Oddzielne kamienie tworzace pierscienie kolowe albo wieloboczne maja te wade, ze jezeli obudowa jest narazona na wielkie cisnienie jednostronne, to pierscienie roz¬ suwaja sie w pewnych miejscach, a obudo¬ wa staje sie nieszczelna, wskutek czego kamienie moga latwo dostac sie do szybu, albo tez woda i powietrze, stykajace sie z sucha skala, moga spowodowac szkodli¬ we pecznienie tych skal.Przedmiotem wynalazku jest obudowa szybów i chodników, zlozona z pierscieni, opierajacych sie miedzy soba klinowemi powierzchniami, przyczem kazdy pier¬ scien sklada sie z oddzielnych kamieni o przekroju klinowym, skierowanym pro¬ mieniowo. Pierscienie, ustawione w szere¬ gi pionowe, zwezaja sie kolejno raz naze- wnatrz, raz do wewnatrz. W ten sposób kazdy kamien obudowy jest utrzymywa¬ ny przez boczne kamienie wlasnego pier¬ scienia i przez przylegle kamienie sasied¬ nich pierscieni. Jezeli obudowa otrzymu¬ je w pewnem miejscu jednostronne cisnie¬ nie skal, to poszczególne kamienie klinowe musza sie wcisnac glebiej pomiedzy sa¬ siednie kamienie, wskutek czego szczel¬ nosc obudowy jeszcze wzrasta. Taki sam skutek otrzymuje sie, jezeli cisnienie dzia-% na pierscien, który sciska sie od ze¬ wnatrz, bo jego klinowe odcinki musza sie y tjyrtr przypadki! sciskac glebiej pomie¬ dzy sasiednie kamienie w innych miej¬ scach wskutek znieksztalcania sie pier¬ scienia. Jak z tego widac cisnienie, dzia¬ lajace na obudowe w pewnem miejscu, rozklada sie na wielka powierzchnie, przyczem szerokosc pierscieni moze byc rozmaita.W celu wzmocnienia obudowy mozna ja wykonac z kilku scianek, umieszczo¬ nych wspólsrodkowo i stykajacych sie ca- lemi powierzchniami, albo tez w ten spo¬ sób, ze zewnetrzna scianka opiera sie na tych kamieniach wewnetrznej scianki, któ¬ re zwezaja sie w kierunku osi szybu i któ¬ re sa ulozone w ten sposób, ze wystaja na- zewnatrz wiecej anizeli kamienie zweza¬ jace sie w przeciwnym kierunku. Cisnie¬ nie, dzialajace na obudowe zlozona z paru scianek, rozklada sie naprzód na wielka powierzchnie pierwszej scianki, a potem przenosi sie jeszcze na scianke wewnetrz¬ na, wskutek czego wytrzymalosc takiej o- budowy zwieksza sie wielokrotnie.Wzajemne rozmieszczenie kamieni kli¬ nowych, wzglednie calych pierscieni, mo¬ ze byc rozmaite. Kamienie zewnetrznej scianki np. moga byc ustawione wspól¬ srodkowo przed kamieniami wewnetrznej scianki w ten sposób, ze szeroka podstawa klinowych kamieni zewnetrznego pierscie¬ nia opiera sie na waskiej powierzchni czo¬ lowej kamieni wewnetrznego pierscienia, podczas gdy uklad kamieni sasiednich pierscieni jest odwrotny. Uklad kamieni moze byc równiez taki, ze w jednym pier¬ scieniu kamienie opieraja sie szerokiemi po¬ wierzchniami, a w sasiednim pierscieniu— waskiemi powierzchniami. Moze byc rów¬ niez tak, ze kamienie jednej scianki obu¬ dowy beda wezsze lub szersze od kamie¬ ni drugiej scianki, przyczem spoiny jednej scianki sa przestawione wzgledem spoin drugiej scianki. Grubosc poszczególnych scianek moze byc rózna. Na rysunku po¬ kazano cztery odmiany wykonania obu¬ dowy.Fig. 1 wskazuje podluzny przekrój o- budowy o pojedynczej sciance, a fig. 2 — przekrój poprzeczny; fig. 3 — podluzny przekrój obudowy o podwójnej sciance, a fig. 4 — przekrój poprzeczny; fig. 5 i 6 wskazuja inne przyklady wykonania obu¬ dowy o podwójnej sciance w przekrojach podluznych.Obudowa sklada sie z pierscieni a i b, które sa zlozone z kamieni klinowych.Kamienie pierscieni a zwezaja sie naze¬ wnatrz, a kamienie pierscieni b do we¬ wnatrz. Cisnienie, dzialajace na obudowe z zewnatrz, wciska kamienie pomiedzy sasiednie jeszcze szczelniej, przyczem kazdy kamien jest przytrzymywany przez przylegajace kamienie wlasnego pierscie¬ nia i sasiednich kamieni. Mozna równiez zastosowac plyty uszczelniajace z olowiu lub innego stosownego materjalu.Na fig. 3 i 4 obie scianki c, d obudowy sa umieszczone wspólsrodkowo i maja te sama grubosc. Kazda scianka sklada sie z pierscienia /, którego przekrój zmniej¬ sza sie nazewnatrz i z pierscienia g, któ¬ rego przekrój zmniejsza sie do wewnatrz.Takie pierscienie sa kolejno ulozone na- przemian i stykaja sie ze soba pochylemi powierzchniami. Poszczególne kamienie sa ulozone w ten sposób, ze w pierscieniach / szerokie powierzchnie zewnetrzne pod¬ staw kamieni opieraja sie na waskich po¬ wierzchniach czolowych kamieni we¬ wnetrznej scianki d, natomiast w pierscie¬ niach g uklad kamieni jest odwrotny.Przytem, jak to zaznaczono na rysunku linjami kropkowanemi, zewnetrzna po¬ wierzchnia ograniczajaca zwezajaca sie nazewnatrz pierscienia / wewnetrznej scianki d moze byc nieco cofnieta poza powierzchnie ograniczajaca sasiednie pier¬ scienie. Jezeli cisnienie dzialajace np. z zewnatrz rozlozylo sie juz na wielka po- — 2 —wierzchnie zewnetrznej scianki obudowy, to wskutek wspólsrodkowego polozenia obu scianek takie cisnienie przenosi sie takze na scianke wewnetrzna i jeszcze dalej sie rozklada.W wykonaniu wedlug fig. 5 kamienie obu scianek sa ulozone wspólsrodkowo, przyczem opieraja sie wzajemnie i na- przemian szerokiemi oraz waskiemi po¬ wierzchniami. W wykonaniu wedlug fig. 6 grubosc obu scianek kim obudowy nie jest jednakowa, kamienie zas zewnetrznej scianki k sa wezsze od kamieni scianki wewnetrznej. PL