Przedmiotem wynalazku jest sposób i przyrzad sluzacy do przygotowania rur do spawania czolowego majacy zastosowanie szczególnie przy budowie wszelkiego rodzaju rurociagów, w przypadkach, w których zacho¬ dzi koniecznosc spawania czolowego rur.Celem przygotowania dwóch odcinków rur do spawania czolowego dokonuje sie najpierw odciecia zbednych odcinków rur, najczesciej ukosnie palnikiem acetylenowym, recznie lub za pomoca umocowania palnika w raznego rodzaju przyrzadach. Znanym przyrzademjest urzadzenie opublikowane w Przegladzie Spawal¬ nictwa nr 1 z 1977 r. Urzadzenie to jest przystosowane jedynie do ciecia rur palnikiem, bez mozliwosci dalszej obróbki rur w celu czolowego spawania. Przygotowanie rur do spawania odbywa sie przez reczne szlifowanie ich powierzchni Istnieja wprawdzie urzadzenia do ciecia i przygotowania rur do czolowego spawania konstrukcji firm zachodnich, ale ich budowa jest bardzo skomplikowana. Sa to cale zestawy maszyn z wlasnymi napedami duzej mocy. Tymsamym sa to urzadzenia bardzo kosztowne.Istota sposobu przygotowania rur do spawania czolowego polega na tym, ze w miejsce palnika spawalnicze¬ go, nie zmieniajac umocowanego na rurze usytuowania przyrzadu, mocuje sie najkorzystniej pneumatyczna szlifierke wyposazona w narzedzie skrawajace o wysokiej wydajnosci, a nastepnie nadajac jej ruch obiegowy dookola rury obrabia sie wpierw plaszczyzne czolowa rury, a nastepnie skos rury. wymagana plaszczyzne czola rury oraz skos rury pod zadanym katem uzyskuje sie poprzez odpowiednie operowanie nastawczym zespolem mocowanianarzedzia.Przyrzad sluzacy do przygotowania rur do spawania czolowego zamocowany na rurze posiada zespól mocowania narzedzia, który stanowi prowadnica, w której prowadzana jest nakretka napedzana sruba przy pomocy pokretla, do której przymocowany jest przebug a do niego przytwierdzony mechanizm zaciskowy, w którymz kolei zamocowanajest reczna szlifierka pneumatyczna.Zastosowanie wynalazku umozliwia, przy wykorzystaniu prostego w konstrukcji oprzyrzadowania i ogólnie dostepnych narzedzi, przygotowanie czolowego styku spawalniczego rur. Rozwiazanie wedlug wynalazku po¬ zwala na osiagniecie wysokiej jakosci przygotowania styku, a tym samym gwarantuje wykonanie spoiny najwyz-2 111384 szej klasy. Lekkosc i prostota rozwiazania przyrzadu daje mozliwosc jego zastosowania nie tylko w warsztacie ale równiez w warunkach terenowych przy budowie wszelkiego rodzaju rurociagów. Na podkreslenie zasluguje fakt, ze calosc operacji sprowadza sie do obslugi przez jednego czlowieka oraz to, ze znacznie skraca sie czas obróbki w stosunku do przygotowania recznego.Przyrzad sluzacy do przygotowania rur do spawania czolowego jest przedstawiony w przykladzie wykona¬ nia na rysunku w postaci schematu kinematycznego.Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z zespolu napedzajacego A, który stanowi korpus 1 zamocowany za pomoca sciagaczy 2 na obrabianej rurze 3, na którym ulozyskowane jest duze kolo zebate 4 wspólpracujace z kolami zebatymi 5, które zamocowane sa na wspólnych walkach z kolami zebatymi lancuchowymi 6. Z jed¬ nym z kól zebatych lancuchowych 6 wspólpracuje za pomoca lancucha kolo zebate lancuchowe 7 napedzane pokretlem 8. Do duzego kola zebatego 4 przymocowany jest nastawczy zespól mocowania narzedzia B, który stanowi prowadnica 9, w której prowadzona jest nakretka 10 napedzana sruba 11 przy pomocy pokretla 12. Do nakretki 10 przymocowany jest przebu g 13, do którego przytwierdzony jest przesuwny mechanizm zaciskowy 14 sluzacy do mocowania narzedzia, a wiec palnika lub recznej szlifierki pneumatycznej 15 uzbrojonej w narzedzie skrawajace.Sposób dzialania przyrzadu oraz sposób przygotowania rur do spawania czolowego jest nastepujacy. Po zamocowaniu przyrzadu na obrabianej rurze i dokonaniu upalenia zbednego odcinka za pomoca palnika spawalni¬ czego ukosnie pod zadanym katem, w miejsce palnika mocuje sie najkorzystniej reczna szlifierke pneumatyczna 15 tak, aby nie zostalo naruszone usytuowanie przyrzadu na rurze 3. Szlifierke 15 ustawia sie prostopadle do osi rury 3. Po wlaczeniu szlifierki 15 za pomoca sruby 11 przysuwa sie szlifierke wraz z zamocowanym narzedziem skrawajacym 16 do obrabianej powierzchni rury 3. Po osiagnieciu styku wprowadza sie narzedzie skrawajace 16 w material rury 3 i równoczesnie nadaje sie ruch obiegowy szlifierce 15. Ruch obiegowy uzyskuje sie w ten sposób, ze pokreca sie pokretlem 8 poprzez system przekladni lancuchowych i zebatych, nadaje sie ruch obrotowy duzemu kolo zebatemu 4, powodujac tym samym obiegowy ruch dookola obrabianej rury 3 szlifierki 15 wraz z calym jej zamocowaniem. Obróbke czola rury prowadzi sie tak dlugo, dopóki nie osiagnie sie zadanego wymiaru fazy w najwezszym jej miejscu. Nastepnie ustawia sie szlifierke 15 pod odpowiednim katem w celu uzyskania zadanego skosu zmieniajac polozenie przegubu 13. Po czym dokonuje sie operacji obróbki skosu, wykonujac czynnosci jak przy obróbce czola rury, z tym, ze w celu wyrównania wymiaru fazy na calym obwodzie rury, zmienia sie odpowiednio polozenie szlifierki w glab lub na zewnatrz materialu, co osiaga sie za pomoca przesuwania nakretki 10 sruba 11.W efekcie tego otrzymuje sie powierzchnie spawalnicze takie, ze fazajest równomierna na calym obwodzie i równiez jest jednakowy skos na calym obwodzie, czyli zachowany jest staly kat nachylenia skosu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób przygotowania rur do spawania czolowego, po ukosnym odcieciu koncówki rury najkorzystniej palnikiem spawalniczym, znamienny tym, ze w miejsce palnika spawalniczego, nie zmieniajac umocowa¬ nia na rurze usytuowania przyrzadu, mocuje sie najkorzystniej pneumatyczna szlifierke wyposazona w narzedzie skrawajace o wysokiej wydajnosci, a nastepnie nadajac jej ruch obiegowy dookola rury obrabia sie wpierw plaszczyzne czolowa rury, a nastepnie skos rury, przy czym wymagana plaszczyzne czola rury oraz skos rury pod zadanym katem uzyskuje sie poprzez odpowiednie operowanie nastawczym zespolem mocowania narze¬ dzia (B). 2. Przyrzad sluzacy do przygotowania rur do spawania czolowego zamocowany na obrabianej rurze, wypo¬ sazony w zespól napedzajacy, który stanowi korpus, sciagacze, duze kolo zebate oraz zespoly kól zebatych i pokretlo, znamienny tym, ze posiada nastawny zespól mocowania narzedzie (B), który stanowi pro¬ wadnica (9), w której prowadzona jest nakretka (10) napedzana sruba (11) przy pomocy pokretla (12), do której przymocowany jest przegub (13) a do niego przytwierdzony mechanizm zaciskowy (14), w którym z kolei zamocowana jest reczna szlifierka pneumatyczna (15).111384 B 7 Xwrd A ~i PL