W celu zwiekszenia powierzchni przy¬ legania pretów zelaznych, przeznaczonych do uzbrojenia konstrukcyj zelazobetono¬ wych, powierzchnia tychze posiadala do¬ tychczas ksztalt chropowaty, wypukly, fa¬ listy lub zebrowaty. W ostatnim czasie u- zyskano najlepsze przyleganie zapomoca skreconych pretów, Celem niniejszego wynalazku jest uzy¬ skanie znacznego bezpieczenstwa przy kon¬ strukcjach zelazobetonowych, przez stoso¬ wanie przy bezpieczenstwie, odpowiadaja- cem normalnemu, mniejszych przekrojów zelaza, jako tez powiekszenie powierzchni przylegania zelaznych pretów do betonu.Wynalazek niniejszy osiaga to dzieki wydluzeniu pretów zelaznych ponad ich naturalna granice elastycznosci i równo¬ czesne ich skrecenie. Granica elestycznosci w ten sposób obrabianych pretów lezy po¬ nad naturalna granica zastosowanego ma- terjalu.Na rysunkach fig. 1 przedstawia pret zelazny, wykonany wedlug wynalazku, i fig. 2 — schematycznie urzadzenie do wy¬ konania takiego preta.Wynalazek niniejszy moze byc wyko¬ nany fabrycznie, np. w nastepujacy spo¬ sób.Na jednym koncu stolu 1, zaopatrzone¬ go w prowadnice 2, miesci sie kolo napedo¬ we 3, napedzajace za posrednictwem prze¬ kladni 4 uchwyt 5, którego oporowe lozy¬ sko 6 jest umocowane na stale do stolu 1.Drugi nieruchomy uchwyt 7 jest umie¬ szczony na wózku 8, przesuwanym w kie-runku podluznym i dajacym sie ustalac na prowadnicy 2 stolu 1. Wózek 8 jest zaopa- tczpny «w nozyce %*sluzace do obcinania gotowych pretów zelaznych, jako tez we wskaznik 10, przesuwajacy sie po podzial- ce, znajdujacej sie na stole 1 i sluzacej do ustawienia oddalenia konców preta przy umocowaniu go na stole 1. Poniewaz wy¬ dluzenie przy pewnym materjale zalezy od oddalenia umocowanych konców i ilosci skrecen (obrotów), kazda maszyna posia¬ da tabele, ustalajace te wartosci dla ozna¬ czonego materjalu, wedlug których usta¬ wiony na stole 1 (nieprzedstawiony na ry¬ sunku) przyrzad wylaczajacy dziala tak, ze naped moze byc wylaczony przy osia¬ gnieciu pewnego wydluzenia, czyli po pew¬ nej ilosci obrot#w.Skrecany pret zelazny przeciaga sie przez uchwyt 7 i umocowuje*w uchwycie 5.Wózek 8 ze stalym uchwytem 7 ustawia sie nastepnie na oznaczona dlugosc tak, ze zarówno wózek, jako tez i uchwyt zamo¬ cowalja sie na stole 1. Przez wlaczenie na¬ pedu pret zelazny zostaje skrecany i wy¬ dluzany, Po osiagnieciu ilosci obrotów, odpowiedniej zadanemu skreceniu i wydlu¬ zeniu (przyczem jednak natezenie czesci zelaza, lezacych najblizej osi skrecenia, musi lezec ponizej granicy plynnosci na¬ pietego preta) wylacza sie naped (najle¬ piej automatycznie), a skrecony pret odci¬ na sie na zadana dlugosc zapomoca nozyc 9, dzialajacych najdogodniej zapomoca sruby pociagowej.Zarówno przyrzad wylaczajacy, jako- tez i naped nozyc sa konstrukcji znanej.Wyzej przedstawiony sposób wydluza¬ nia nadaje sie zwlaszcza do pretów zelaz¬ nych o prostokatnym przekroju, moze byc jednak równiez zastosowany do pretów o okraglym przekroju, przyczem nalezy skrecac dwa lub wiecej takich pretów. Ce¬ lem osiagniecia wydluzenia przy skrecaniu umocowuje sie jedne konce dwu przy sobie lezacych pretów nieprzesuwnie w uchwy¬ cie przesuwanym w kierunku podluznym i dajacym sie ustalic, a drugie konce w obra¬ canym, lecz nieprzesuwanym uchwycie, przyczem os obrotu tego ostatniego musi lezec miedzy pretami. Wykrecenie obracal- nego uchwytu powoduje skrecenie i równo¬ czesne wydluzenie pretów w analogiczny sposób, jak przy wyzej podanym przykla¬ dzie. Przy zastosowaniu wiecej niz dwu pretów, skrecenie moze byc dokonane w inny dowolny sposób (np, przez umocowa¬ nie kazdego preta w osobnym uchwycie, podobnie jak przy znanych maszynach do wyrobu drucianych linek), przyczem jed¬ nak w celu osiagniecia zadanego wydluze¬ nia konce pretów nie powinny byc przesu¬ wane w kierunku podluznym.Naprezenie preta, osiagniete przez wy¬ dluzenie i skrecenie ponad granice ela¬ stycznosci, wywoluje zwyzke elastyczno¬ sci i plynnosci preta tak, ze w ten sposób uzbrojona konstrukcja betonowa jest o wiele bezpieczniejsza, niz dotychczas zna¬ ne konstrukcje zelbetowe. Stosunek mie¬ dzy wspólczynnikiem elestycznosci zelaza a betonu wzrasta z normalnego 15 az do najmniej 20, Silne przyleganie miedzy be¬ tonem a pretem, uzyskane przez skrecenie oraz przygotowanie preta sposobem we¬ dlug wynalazku niniejszego, umozliwia o- siagniecie znacznyfch oszczednosci przy wszelkich betonowych konstrukcjach, 0- prócz tego, z powodu scislego przylegania, prety zelazne moga nie posiadac zakon¬ czen hakowatych, dzieki czemu osiaga sie znaczna oszczednosc robocizny, Przy opisanem wydluzeniu i skreceniu preta czesci jego oddalone bardziej od osi skrecenia sa silniej naprezane, niz czesci lezace blizej tej osi. Jezeli wiec czesci o- siowe zostaja naprezone ponad granice e- lastycznosci, ale ponizej granicy plynno¬ sci, czesci preta oddalone bardziej od osi skrecenia moga ewentualnie byc napreza¬ ne ponad granice plynosci. Nie jest to jed¬ nak wada, lecz wywoluje przeciwnie zwyz-ke granicy plynnosci, przyczyniajaca sie do zwyzki bezpieczenstwa konstrukcji ze- lazobetonowej. PL