Przedmiotem wynalazku jest uklad rozdzialu kierunków transmisji w translacji dalekopisowej, w której transmisja informacji od strony daleko¬ pisu odbywa sie dwukierunkowo naprzemiennie po laczu jeanotorowym, a transmisja informacji od stacji przeciwleglej odbywa sie dwukierunkowo po laczu dwutorowym, w kazdym torze w innym kie¬ runku.Znane dotychczas uklady rozdzialu kierunków transmisji zbudowane sa z dwóch elektromecha¬ nicznych przekazników polaryzowanych odpowied¬ nio ze soba polaczonych. Przyklady takiego rozwia¬ zania opisane sa w ksiazce „Podstawy i uklady no¬ woczesnej telegrafii" autor W. Winogradów, str." 135—141. Inny przyklad rozwiazania ukladu w oparciu o przekazniki elektromechaniczne opisa¬ ny jest w dokumentacji eksploatacyjnej „Przystaw¬ ka telegraficzna wieloukladowa aparatowa typ PTWA-2" nr T-7/I-201-089 — Wielkopolskie Za¬ klady Teleelektroniczne „Teletra" Poznan.Niedogodnosc takiego rozwiazania polega na tym, ze stosowane przekazniki maja duze wymiary ga¬ barytowe, ograniczaja predkosc transmisji informa¬ cji, ponadto wymagaja czestego czyszczenia styków, czestej regulacji i okresowej wymiany, sa energo¬ chlonne i ograniczaja miniaturyzacje urzadzen.Istota wynalazku jest uklad rozdzialu kierunków transmisji zawierajacy tranzystor kluczujacy oraz zespól blokady transmisji sygnalów wysylanych do stacji przeciwleglej. Kolektor tranzystora kluczuja- 10 15 20 25 30 cego dolaczony jest do jednego zacisku jednotoro¬ wego lacza dalekopisowego, baza dolaczona jest do wejscia translacji, emiter poprzez rezystor emitero- wy dolaczony jest do jednego z biegunów baterii zasilajacej. Drugi biegun baterii zasilajacej dola¬ czony jest do drugiego zacisku jednotorowego ob¬ wodu dalekopisowego. Spadek napiecia na rezysto¬ rze emiterowym wykorzystywany jest do sterowania wyjscia translacji dalekopisowej.Zespól blokady transmisji wlaczony jest miedzy emiterem tranzystora kluczujacego a wyjsciem translacji dalekopisowej. Zespól ten zbudowany jest z cyfrowych podzespolów logicznych i zawiera trzy inwertery i trzy dwuwejsciowe elementy NAND, przy czym emiter tranzystora kluczujacego dola¬ czony jest poprzez pierwszy inwerter do jednego z wejsc pierwszego elementu NAND, którego wyjs¬ cie stanowi wyjscie zespolu blokady transmisji i którego drugie wejscie dolaczone jest do wyjscia drugiego elementu NAND. Jedno z wejsc drugiego elementu NAND polaczone jest poprzez drugi in¬ werter z baza tranzystora kluczujacego, a drugie wejscie dolaczone jest do wyjscia trzeciego elemen¬ tu NAND. Jedno z wejsc trzeciego elementu NAND dolaczone jest do wyjscia ukladu rozrózniania kie¬ runków komutacyjnych, a drugie wejscie poprzez trzeci inwerter dolaczone jest do wyjscia zespolu blokady transmisji.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest wyelimi¬ nowanie przekazników elektromechanicznych 111 0083 z dróg transmisyjnych. Ponadto takie rozwiazanie stwarza mozliwosc budowy translacji dalekopiso¬ wych w pelni elektronicznych. Przy odpowiednim doborze wartosci rezystancji rezystora emiterowe- go translacja moze byc zbudowana przy pelnym zastosowaniu monolitycznych ukladów scalonych.Stosowanie ukladu wedlug wynalazku praktycznie eliminuje ograniczenia predkosci transmisji sygna¬ lów przez translacje, umozliwia jej miniaturyzacje, zwieksza niezawodnosc i wplywa na zmniejszenie kosztów wytwarzania.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowy ukladu rozdzialu kierunków trans¬ misji oraz sposób dolaczenia tego ukladu do ukla¬ du rozrózniania kierunków komutacyjnych i zacis¬ ków zewnetrznych translacji dalekopisowej.Uklad rozdzialu kierunków transmisji sklada sie z tranzystora kluczujacego 1 oraz zespolu blokady transmisji sygnalów wysylanych do stacji przeciw¬ leglej 2. Kolektor tranzystora kluczujacego 1 do¬ laczony jest do jednego z dwóch zacisków jednoto¬ rowego lacza dalekopisowego 3, baza dolaczona jest do wejscia translacji we, a emiter poprzez rezystor emiterowy 4 dolaczony jest do ujemnego bieguna baterii zasilajacej —B. Dodatni biegun baterii za¬ silajacej +B dolaczony jest do drugiego zacisku jednotorowego lacza dalekopisowego 3.Emiter tranzystora kluczujacego dolaczony jest równiez do wejscia zespolu blokady transmisji 2, które stanowi wejscie inwertera 5. Wyjscie tego inwertera dolaczone jest do jednego z wejsc ele¬ mentu NAND .6, którego wyjscie stanowi wyjscie zespolu blokady transmisji, a zarazem wyjs¬ cie translacji wy. Drugie wejscie elementu NAND 6 dolaczone jest do wyjscia elementu NAND 7, przy czym do jednego z wejsc dolaczona jest baza tranzystora kluczujacego 1 poprzez inwerter 8. Dru¬ gie wejscie elementu NAND 7 dolaczone jest do wyjscia elementu NAND 10, którego jedno z wejsc dolaczone jest do ukladu rozrózniania kierunków komutacyjnych UK, a do drugiego wejscia dolaczo¬ ne jest wyjscie elementu NAND 6 poprzez inwer¬ ter 7.Dzialanie ukladu przedstawionego na rysunku jest nastepujace. Impulsy przychodzace ze stacji przeciwleglej steruja baze tranzystora kluczujacego 1, w wyniku czego zmienia sie prad kolektora, który jest jednoczesnie pradem obwodu dalekopisu lokalnego D. W ten sposób nastepuje przekazanie informacji ze stacji przeciwleglej do dalekopisu lo¬ kalnego. W przypadku przekazywania informacji w kierunku odwrotnym zmiana pradu kolektora odbywa sie z inicjatywy dalekopisu lokalnego.Kazdej zmianie pradu kolektora odpowiada zmia¬ na pradu emitera, który na rezystorze emiterowym 4 powoduje okreslony spadek napiecia. Odpowiedni dobór wartosci rezystancji rezystora emiterowego pozwala zmienny spadek napiecia prze transformo¬ wac na sygnaly zero-jedynkowe w konwencji TTL oraz umozliwia sterowanie bazy tranzystora kluczu¬ jacego 1 równiez napieciem w konwencji TTL. Syg¬ naly zero-jedynkowe podawane sa na wejscie zes¬ polu blokady transmisji 2, który przepuszcza tylko te impulsy, które inicjowane sa przez lokalny dale- 008 4 kopis. Impulsy pochodzace ze stacji przeciwleglej blokowane sa na elemencie NAND 6 sygnalami, które steruja baze tranzystora kluczujacego 1. Sy¬ gnaly te podawane sa poprzez inwerter 8 i element 5 NAND 10 do jednego z wejsc elementu NAND 6.W przypadku pojawienia sie impulsów z obu kie¬ runków jednoczesnie zespól blokady transmisji 2 ustala pierwszenstwo transmisji. Funkcje te reali¬ zuje inwerter 10 i element NAND 9. Ustalenie pier- io wszenstwa zalezne jest dodatkowo od stanu ko¬ mutacyjnego translacji, co jest niezbednym wa¬ runkiem dla poprawnego rozrózniania impulsów komutacyjnych od impulsów korespondencyjnych.Funkcje te realizuje element NAND 7, którego is jedno z wejsc dolaczone jest do wyjscia ukladu rozrózniania kierunków komutacyjnych UK.W przypadku transmisji sygnalów komutacyj¬ nych wyjscie tego ukladu jest w stanie logicznym „zero", zas w przypadku transmisji sygnalów ko¬ respondencyjnych jest w stanie logicznym „jeden".Zastrzezenia patentowe 1. Uklad rozdzialu kierunków transmisji w trans¬ lacji dalekopisowej dolaczonej z jednej stro¬ ny dwutorowo do urzadzen telegrafii wielokrotnej, 25 a z drugiej strony jednotorowo do dalekopisu lo¬ kalnego, gdzie transmisja informacji w obwodzie dalekopisowym odbywa sie dwukierunkowo, a trans¬ misja informacji w obwodach urzadzen telegrafii wielokrotnej odbywa sie w kazdym torze jedno- 30 kierunkowo, przy czym translacja dalekopisowa zawiera uklad rozrózniania kierunków komutacyj¬ nych niezbedny dla rozrózniania impulsów komu¬ tacyjnych od impulsów korespondencyjnych, zna¬ mienny tym, ze posiada tranzystor kluczujacy (1), 35 którego kolektor dolaczony jest do jednego z dwóch zacisków jednotorowego lacza dalekopisowego (3), baza dolaczona jest do wejscia translacji (we), a emiter dolaczony jest poprzez rezystor emitero¬ wy (4) do ujemnego bieguna baterii zasilajacej 40 (—B), przy czym dodatni biegun baterii zasilajacej . (+B) dolaczony jest do drugiego zacisku jednoto¬ rowego lacza dalekopisowego (3), a spadek napie¬ cia na rezystorze emiterowym (4) wykorzystywany jest do sterowania wyjscia translacji (wy). 45 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze po¬ siada zespól blokady transmisji (2) sygnalów po¬ chodzacych z dalekopisu lokalnego i podawanych na wyjscie translacji (wy), wlaczony pomiedzy emi¬ ter tranzystora kluczujacego (1), a wyjscie trans- 50 lacji (wy), zbudowany ze scalonych cyfrowych pod¬ zespolów logicznych zawierajacy trzy inwertery (5), (8), (10) i trzy dwuwejsciowe elementy NAND (6), (7) i (9), przy czym emiter tranzystora kluczujace¬ go (1) dolaczony jest poprzez inwerter (5) do jed- 55 nego z wejsc elementu NAND (6), którego wyjscie stanowi wyjscie zespolu blokady transmisji, a któ¬ rego drugie wejscie dolaczone jest do wyjscia ele¬ mentu NAND (7), przy czym do jednego z wejsc tego elementu dolaczona jest baza tranzystora klu- 60 czujacego (1) poprzez inwerter (8), a drugie wejscie dolaczone jest do wyjscia elementu NAND (9), przy czym jedno z wejsc tego elementu dolaczone jest do wyjscia ukladu komutacyjnego (UK), a do dru¬ giego * wejscia dolaczone jest wyjscie elementu 65 NAND (6) poprzez inwerter (10).111 008 PL