Przedmiotem wynalazku jest uklad optyczny przetwor¬ nika z siatka impulsowa, przeznaczonego do wyznacza¬ nia wzglednego przesuniecia przedmiotu za pomocq sia¬ tki impulsowej, polaczonej z tym przedmiotem w czasie pomiaru, przy czym linie siatki impulsowej sq prosto¬ padle do kierunku przesuniecia siatki i przedmiotu.Znane sq rozwiazania ukladów optycznych w których: siatka impulsowa przesuwa sie w bezposredniej bliskosci stalej siatki analizujacej; siatka impulsowa projektowa¬ na jest przez-obiektyw w plaszczyzne, w której umiesz¬ czona jest stala siatka analizujaca; siatka impulsowa znajduje sie w plaszczyznie swojego obrazu utworzone¬ go przez promienie spolaryzowane po odbiciu zwiercia¬ dla wkleslego.W ukladzie wedlug rozwiazania pierwszego odleglosc miedzy siatka impulsowa i analizujaca musi byc tym mniejsza im wieksza jest gestosc siatki impulsowej, tzn. im wieksza jest wymagana dokladnosc pomiaru. Uklady te posiadaja ograniczona dokladnosc z uwagi na me¬ chaniczne ograniczenie mozliwosci duzego zblizenia.Wada ukladu wedlug rozwiazania drugiego sa duze wy¬ miary ukladu. W ukladzie wedlug rozwiazania trzeciego zachodzi koniecznosc stosowania elementów polaryzuja¬ cych silnie pochlaniajacych swiatlo (okolo 75%) i innych elementów elektrooptycznych które wymagaja precyzyj¬ nego ustawienia, a tym samym podatnych na rozregulo¬ wania.Celem wynalazku jest uzyskanie ukladu optycznego przetwornika z siatka impulsowa, który nie posiada wyzej 15 20 25 30 wymienionych wad i niedogodnosci dotychczas znanych ukladów.Cel ten zostal osiagniety dzieki opracowaniu ukladu optycznego skladajacego sie ze zwierciadla wkleslego, ruchomej siatki impulsowej i plytki plaskorównoleglej z warstwa fazowa umieszczonej miedzy zwierciadlem i sia¬ tka. Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad optyczny w schemacie, fig. 2 — uklad optyczny w widoku z dolu.Uklad optyczny przedstawiony na fig. 1 sklada sie ze zwierciadla wkleslego 1, ruchomej siatki impuJsowej 3 i plytki plaskorównoleglej 2 z warstwa fazowa. Siatka impulsowa 3 znajduje sie w plaszczyznie swojego obrazu utworzonego przez zwierciadlo wklesle 1. Plytka plasko- równolegla 2 umieszczona miedzy zwierciadlem wkleslym 1 a siatka impulsowa 3 wprowadza róznice dróg optycz¬ nych miedzy wiazka przedmiotowa i obrazowa tak, by powiekszenie obrazu siatki nieznacznie róznilo sie od jednosci. Przezroczysta siatka impulsowa 3 podswietlo¬ na jest w dwóch miejscach miniaturowymi zródlami swia¬ tla 4, polozonymi mozliwie blisko osi ukladu. Symetrycz¬ nie wzgledem osi umieszczone sq dwa fotodetektory 5 T^jestrujace impulsy swietlne. Przesuwaniu sie siatki im¬ pulsowej 3 towarzyszy pulsowanie ukladu prazków, co przy odpowiednim rozlozeniu fotodetektorów 5 umozliwia okreslenie kierunku ruchu siatki impulsowej.Grubosc warstwy fazowej d okreslona wzorem: r •z n a= 4a n-1 110 939110 939 gdzie: r-promien krzywizny zwierciadla z-stala siatki impulsowej d - odleglosc zródla swiatla i fotodetektora od osi ukladu n - wspólczynnik zalamania warstwy fazowej powodu- je,ze fotodetektory obu kanalów 51 i 511 rejestruja impul¬ sy swietlne'z wzajemnym przesunieciem fazowym równym 1/4 okresu, przy czym I stanowi kanal pierwszy a II sta¬ rtowi kanal drugi.Przesunieciom siatki impulsowej w kierunku prosto¬ padlym do kierunku linii towarzyszy przesuwanie sie obra¬ zu siatki impulsowej w kierunku przeciwnym.Dzieki zastosowaniu takiego ukladu otrzymujemy dwu¬ krotne zwiekszenie czulosci odczytu w. stosunku do ukla¬ du ze stalymi szczelinami analizujacymi, a uklad pozba- 10 wiony jest aberracji równiez przy duzych aperturach, gwarantujacych wysoka zdolnosc rozdzielcza.Zastosowanie takiego ukladu mozliwe jest we wszys¬ tkich przetwornikach impulsowych limatowych do pomia¬ ru dlugosci i pozycjonowania liniowego, a szczególnie tam, gdzie zalezy nam na duzej zdolnosci rozdzielczej.Zastrzezenie patentowe Uklad optyczny przetwornika z siatka impulsowa, zna¬ mienny tym, ze plytka plaskorównolegla (2) umieszczona jest miedzy zwierciadlem wkleslym (1) a siatka impul¬ sowa (3), polozona w plaszczyznie swojego obrazu utwo¬ rzonego przez to zwierciadlo, przy czym plytka plasko¬ równolegla (2) wprowadza róznice dróg optycznych mie¬ dzy wiazka przedmiotowa i obrazowa tak, aby powie¬ kszenie obrazu siatki impulsowej nieznacznie róznilo sie od jednosci. i/npulseire/ \ r^^ ty »i 'i i 'i 'Hi li i liV( »i V 'i 'i 'i '¦ 'i 'i '¦ S »t »i ii »i»i »i S!it itli »iM»tiilfri Rg.1 i»t'tV»i»ti'iM»i| X 1 LDA - Zakl. 2 - zam. 583/81 - 110 egz.Cena 45 zl ( PL