Przedmiotem wynalazku jest wrzeciono maszyny wlókienniczej, szczególnie przedzarki lub skrecarki.W znanych przedzarkach i skrecarkach wrzeciona sa lozyskowane w lozyskach tocznych. Znane sa rózne rozwiazania konstrukcyjne lozyskowania wrzecion, jednak we wszystkich znanych rozwiazaniach, w których za¬ stosowano lozyska toczne wystepuje duzy poziom halasu. Dodatkowa niedogodnoscia jest to, iz lozyska wyma¬ gaja okresowego smarowania przy zatrzymaniu maszyny, a nadto dosyc czestej ich wymiany, co spowodowane jest duza iloscia obrotów wrzecion.Znane jest takze z patentu RFN nr 2349072 wrzeciono maszyny przedzalniczej ulozyskowane w lozys¬ kach aerostatycznych zasilanych sprezonym powietrzem. Rozwiazanie to w porównaniu z lozyskowaniem tocz¬ nym wrzecion nie wymaga tak czestej wymiany elementów lozyskowych. Niedogodnoscia tego rozwiazania jest koniecznosc zasilania lozysk sprezonym powietrzem.Wrzeciono maszyny wlókienniczej, szczególnie przedzarki lub skrecarki wedlug wynalazku jest podparte w lozyskach powietrznych samogenerujacych sila nosna, przy czym lozysko poprzeczne stanowi jeden koniec wrzeciona bedacy czopem lozyskowym, naprzeciw którego sa umieszczone dwa rzedy obwodowych segmentów lozyskowych po co najmniej trzy w jednym rzedzie, podpartych przegubami w obudowie wrzeciona, zas lozysko wzdluzne stanowi czolo czopa oraz tarcza nosna podparta kulistym przegubem w obudowie.Dodatkowo w obudowie na wysokosci rzedu obwodowych segmentów jest otwór, w którym umieszczono suwliwie trzpien oparty swym czolem o jeden z obwodowych segmentów, który spelnia dodatkowa funkqe szczeki hamulcowej.W innym rozwiazaniu w poblizu rzedów obwodowych segmentów lozyskowych jest umieszczony naprze¬ ciw czopa dodatkowy segment obwodowy stanowiacy szczeke hamulcowa, zlaczony jednym swym koncem z obudowa za pomoca przegubu plaskiego, zas drugi jego koniec jest zlaczony z koncem trzpienia osadzonego sgwliwie w otworze w obudowie.Wrzeciono wedlug wynalazku podparte w lozyskach powietrznych samogenerujacych sile nosna pracuje przy niskim poziomie halasu, nadto wymaga mniejszej mocy dla napedu dzieki malemu tarciu czopa wirujacego w powietrzu. Dodatkowa zaleta wrzeciona wedlug wynalazku jest duza zywotnosc jego lozysk, wynikajaca z braku metalicznego kontaktu czesci wirujacych i nieruchomych.2 ' 110 825 Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wrzeciono w przekroju wzdluz jego osi, fig. 2 — wrzeciono w przekroju wzdluz linii A-A, na fig. 1 i fig. 3 wrze¬ ciono w przekroju wzdluz linii B-B na fig. 2.W obudowie 1 wrzeciona 2 jest umieszczony jeden z konców wrzeciona 2 stanowiacy lozyskowy czop 3.Naprzeciw czopa 3, takze w obudowie 1, sa umieszczone dwa rzedy segmentów lozyskowych 4 podpartych w obudowie 1 za pomoca przegubów kulistych 5. Naprzeciw czola czopa 3 jest umieszczona nosna tarcza 6 pod¬ parta kulistym przegubem 7 w obudowie 1. O jeden z segmentów lozyskowych 4, jak to pokazano na fig. 3, oparte jest czolo trzpienia 8 umieszczonego suwliwie w przelotowym otworze w obudowie 1, przez co segment ten zyskuje dodatkowa funkcje szczeki hamulcowej.W innym rozwiazaniu funkcje szczeki hamulcowej pelni dodatkowy segment 9, jak to pokazano na fig. 2, umieszczony miedzy dwoma rzedami obwodowych segmentów lozyskowych 4. Segment 9 polaczony jest jed¬ nym swym koncem z obudowa 1 za pomoca przegubu plaskiego 10, zas drugi jego koniec jest zlaczony z trzpie¬ niem 11 osadzonym suwliwie w otworze w obudowie 1. Po wprowadzeniu wrzeciona 2 w ruch obrotowy miedzy powierzchnia wewnetrzna segmentów lozyskowych 4 a powierzchnia cylindryczna czopa 3 oraz nosna tarcza 6 i czolem czopa 3 powstaje strefa podwyzszonego cisnienia bedaca zródlem sily nosnej lozysk.Hamowanie wrzeciona dokonywane jest przez wcisniecie trzpienia 8 w obudowe 1, co powoduje dosunie- cie segmentu 4 do powierzchni czopa 3.W innym rozwiazaniu hamowanie dokonywane jest przez wcisniecie trzpienia 11 w obudowe 1, co powo¬ duje dosuniecie segmentu 9 do powierzchni czopa 3.Zastrzezenia patentowe 1. Wrzeciono maszyny wlókienniczej, szczególnie przedzarki lub skrecarki, którego koniec stanowi czop lozyskowy, podparty w lozysku powietrznym, znamienne tym, ze lozysko powietrzne poprzeczne, samogenerujace sile nosna, stanowi czop (3) oraz umieszczone naprzeciw niego dwa rzedy obwodowych seg- metow lozyskowych (4) podpartych w obudowie (1) za pomoca przegubów (5), zas lozysko powietrzne wzdluz¬ ne, samogenerujace sile nosna, stanowi czolo czopa (3) oraz tarcza nosna (6) podparta kulistym przegubem (7) w obudowie (1). 2. Wrzeciono maszyny wlókienniczej wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w obudowie (1) na wy¬ sokosci rzedu obwodowych segmentów lozyskowych (4) jest otwór, w którym jest umieszczony suwliwie trzpien (8) oparty swym czolem o jeden z segmentów (4). 3. Wrzeciono maszyny wlókienniczej wedlug zastrz. 1, znamienne t y m, ze w poblizu rzedu obwo¬ dowych segmentów lozyskowych (4) jest umieszczony naprzeciw czopa dodatkowy obwodowy segment (9), stanowiacy szczeke hamulcowa, zlaczony jednym swym koncem z obudowa (1) za pomoca przegubu plaskiego (10), zas drugi jego koniec jest zlaczony z koncem trzpienia (11) osadzonego suwliwie w otworze w obudowie (1).110 825 fig. 1 fig 3 PL