Twórcywynalazku: Adam Dzierzkawski, Andrzej Sajkowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Centrum Badawczo-Konstrukcyjne Obrabiarek, Pruszków (Polska) Paleta z imadlem palet Przedmiotem patentu jest paleta z imadlem palet, w której imadlo palet stanowi jednoczesnie plyte stolu obrotowego obrabiarki.Ustalenie palety w imadle wymaga rozwiazania sposobu pozycjonowania palety oraz zacisku palety. W zna¬ nych systemach pozycjonowania palety najbardziej rozpowszechnione jest rozwiazanie z wysuwanymi kolkami.Po dostarczeniu palety na imadlo wysuwaja sie z imadla dwa kolki walcowe lub kolek walcowy i sciety, które sa wprowadzane w odpowiednie gniazda w palecie. Kolki moga byc zamocowane w osi imadla palet lub po przekatnej w celu zwiekszenia odleglosci miedzy kolkami, a wiec i zwiekszenia dokladnosci pozycjonowania.Przy tym rozwiazaniu konstrukcyjnym istnieja zawsze bledy powtarzalnosci pozycjonowania wynikle z luzów pasowania kolka z gniazdem.Innym znanym rozwiazaniem pozycjonowania palet jest docisk palety do powierzchni pryzmatyczno-plas- kiej. W jednym kierunku paleta jest ustalana przez powierzchnie plaska, a w kierunku prostopadlym przez po¬ wierzchnie pryzmatyczna. Powierzchnia plaska i pryzmatyczna sa na tym samym boku i powstaje trudnosc dopa¬ sowania wzgledem siebie wymiarów tych powierzchni w imadle i palecie.W znanych rozwiazaniach zacisku palety mozna rozróznic zacisk dwoma listwami teowymi - sila wywoly¬ wana jest sprezynami, zacisk jedna centralna plyta — sila pochodzi od cylindra hydraulicznego oraz zacisk punk¬ towy wywolywany dzwigniami zaciskowymi — sila pochodzi od mechanizmów klinowych.Istota wynalazku polega na tym, ze w imadle palet usytuowany jest szereg cylindrów hydraulicznych z nur¬ nikami do odciskania listew zaciskowych, które wyposazone sa w szereg pakietów sprezyn talerzowych, szereg unoszacych rolek tocznych o poziomej osi obrotu, szereg prowadzacych rolek tocznych o pionowej osi obrotu oraz w sruby ograniczajace.Rozwiazanie to pozwala osiagnac duza dokladnosc pozycjonowania, poniewaz zastosowany tu system po¬ zycjonowania jest bezluzowy. Zastosowanie bocznych listew zaciskowych daje, poza wzgledami latwosci procesu technologicznego, bardzo sztywne polaczenie palety z imadlem palet, poniewaz sily przylozone sa najdalej od osi palety. Zastosowanie bocznych docisków powoduje tez zwiekszenie sztywnosci samej palety, poniewaz nie jest ona przecinana w dolnej czesci zadnymi rowkamimocujacymi. N Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 jest widokiem z góry na imadlo palet po zdjeciu palety, fig. 2 — przekrojem wedlug A-A na fig. 1, a fig. 3 - przekro¬ jem wedlug B-B na fig. 1.2 110 802 Imadlo palet wedlug wynalazku zamontowane w stole prostokatnym centrum obróbkowego jest jednolita plyta stalowa 1. W plycie 1 jest zamocowana stalowa tuleja 2 z wysuwnym klinem 3. Na przeciwleglym brzegu plyty 1 w jej osi zamontowana jest oporowa plytka klinowa 4. Paleta wprowadzona wstepnie na imadlo docis¬ kana jest pryzma 5 do plytki klinowej 4. Precyzyjne pozycjonowanie jej uzyskuje sie przez wysuniecie klina 3 za pomoca sprezyn 6. Klin 3 wprowadzany jest do plytki pryzmatycznej 7. Sily wywierane przez niego powo¬ duja docisniecie palety do powierzchni bazowych. Wysuwajacy sie klin 3 powoduje zabieranie tloczka 8 rozdzie¬ lacza sterujacego.Po osiagnieciu polozenia, w którym paleta jest zapozycjonowana, otwierana jest droga wyplywu oleju z odciskajacych cylindrów hydraulicznych 9 i nastepuje zacisniecie palety.Paleta jest zaciskana przez dwie boczne listwy zaciskowe 10. Sila zacisku jest realizowana pakietami spre¬ zyn talerzowych 11, po piec pakietów w kazdej listwie zaciskowej 10. Listwy zaciskowe 10 sa prowadzone w rowkach pryzmatycznych wykonanych w imadle palet 1. Do palety przykrecone sa listwy prowadzace 12 majace powierzchnie bazowo-oporowe, na których lezy paleta po zacisnieciu jej w imadle palet. Listwy prowadzace 12, a tym samym i paleta, dociskane sa bezposrednio przez listwy zaciskowe 10. Sila wywierana przez sprezyny talerzowe 11 zamyka sie w ukladzie: imadlo palet — listwa zaciskowa — listwa prowadzaca — imadlo palet.Imadlo palet wedlug wynalazku stanowi gladka plyte 1 co pozwala na dokladne oczyszczenie wszystkich powierzchni bazowych zgarniaczami 13 zwiazanymi z paleta. Dodatkowe oczyszczenie powierzchni bazowych palety i imadla jest przeprowadzane sprezonym powietrzem.Zluzowanie palety nastepuje za pomoca zespolu cylindrów hydraulicznych 9 po szesc z kazdej strony.Po doprowadzeniu oleju pod cisnieniem do cylindrów 9 powoduja one ugiecie sprezyn talerzowych 11 za pomo¬ ca nurników 17 i uniesienie listew zaciskowych 10. Paleta unoszona jest w góre na rolkach tocznych 14 o pozio¬ mych osiach obrotu umozliwiajacych toczenie sie po nich palety. Paleta po uniesieniu jest prowadzona w kierun¬ ku poziomym przez rolki toczne 15 o pionowych osiach obrotu. Wielkosc uniesienia listew zaciskowych 10, a wiec i palety, ponad imadlo palet 1 mozna regulowac srubami ograniczajacymi 16.Przy doprowr ~9niu oleju pod cisnieniem do cylindrów 9 jest on jednoczesnie podawany na tloczek 8 rozdzielacza sterujac^ pod dzialaniem którego klin 3 jest chowany co umozliwia transport palety na stanowi¬ sko zmiany palet: PL