PL110541B1 - Agent for preparing hydrophobic solutions extracting ions of nonferrous metals from aqueous solutions also a method of producing an agent for preparing hydrophobic solutions extracting ions of non-ferrous metals - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do sporza¬ dzania roztworów ekstrahujacych jony metali nie¬ zelaznych z roztworów wodnych.Przedmiotem wynalazku jest takze sposób wy¬ twarzania tego srodka.Do jonowymiennej ekstrakcji metali niezelaznych z roztworów wodnych stosowane sa srodki stano¬ wiace zwykle wieloskladnikowe mieszaniny hydro¬ fobowych ligandów, które przed uzyciem rozpusz¬ cza sie w nie mieszajacym sie z woda rozpusz¬ czalniku.Najczesciej stosowanymi w nich Ugandami sa a-hydroksyoksymy alifatyczne takie jak oksym 5,8-dwuetylo-7-hydroksy-6-dodekanonu i pochodne alkilowe oksymów o-hydroksybenzofenonu, takie jak oksym 2-hydroksy-5-dodecylobenzofenomi, jak równiez mieszaniny tych hydroksyoksymów alifa¬ tycznych i aromatycznych (R.L. Atwood, J.D. Miller, Transactions 254.319, 1973).Sklad ilosciowy tych mieszanin nie zostal podany do wiadomosci powszechnej. Przy jonowymiennej ekstrakcji jonów metali niezelaznych, do komplek- sowania tych jonów nie stosowano wraz iz alkilo¬ wymi pochodnymi o-hydroksybenzofenonu takich pochodnych ^oksymów o-hydroksybenzofenonu, w których pierscien hydroksyfenylowy nie jest pod¬ stawiony grupami alkilowymi.W pismiennictwie podano kilka metod otrzymy¬ wania pochodnych alkilowych oksymów o-hydro¬ ksybenzofenonu, a mianowicie przez synteze z po¬ lo 15 20 25 30 chodnych Kwfcsu salicylowego (opis patentowy,USA nr 3 655 347, opis patentowy francuski nr 2 093 173) lub przez synteze z pochodnych z kwasu salicylo¬ wego w modyfikacji Ullmanna (Ullmann, Goldberg, Ber. 35, 284; Ullmann, Goldberg, Ber. 29, 824) lub tez na drodze przegrupowania Friesa estrów pochod¬ nych kwasu benzoesowego i podstawionych fenoli (Ogata, Tabuchi Tetrahedren, 1661 1964, Cullinane, Edwards, J. Chem. Sec. 2926-29 1958).Znany jest wreszcie sposób syntezy takich zwiaz¬ ków przez reakcje podstawionych fenoli z benzotrój- chlorkiem w obecnosci chlorku glinu jako katali¬ zatora (francuski opis patentowy nr 2 093 173 New¬ man, Pinkus, J. Org. Chem. 19, 985 1954; opis pa¬ tentowy USA nr 3 415 616, opis patentowy USA nr 3 428 449). Reakcje te prowadzi sie w tempera¬ turze —35° do —23°C w rozpuszczalniku, którym jest badz to dwusiarczek wegla, badz tez chlorek etylenu. Otrzymane w ten sposób ketony poddaje sie oksymowaniu i uzyskana mieszanine hydrofo¬ bowych oksymów stosuje sie do ekstrakcji jonów metali niezelaznych ze srodowiska wodnego.Ekstrakcje prowadzi sie w ten sposób, ze miesza¬ nine tych oksymów rozpuszcza sie w nie mieszaja¬ cym sie z woda rozpuszczalniku organicznym i roz¬ tworem tym ekstrahuje sie wodne roztwory metali niezelaznych. Po ekstrakcji uzyskuje sie w fazie organicznej roztwór kompleksowanych jonów me¬ tali. Nastepnie zwiazki te rozklada sie za pomoca . wodnych roztworów kwasów przy czym metale sa 110 541110 541 3 reekstrahowane do fazy wodnej, z której wydziela sie je w postaoi metalicznej na drodze elektrolizy _ _jrstalizowuje sie lich sole. UwoMony jqzrt^2r^3symów zawraca sie do podob¬ nej ekstrakcji metali.Obecnie okazalo sit, ze odmienne wlasciwosci przy 'jonów metali niezelaznych wykazuja t- roztopy srodków zawierajacych rów¬ noczesnie od 55 do 65 czesoi wagowych pochodnych oksymów o-hydroksyalkilobenzofenonów o ogólnym wzorze 1, w którym Rj oznacza grupe alkilowa prostolancuchowa lub rozgaleziona, nasycona lub nienasycona zawierajaca; od 3 do 26 atomów wegla a R^ oznacza atom wodoru lub nizsza grupe alki¬ lowa, jak równiez od 17 do 25 czesci wagowych pochodnych oksymów . hydroksybenzofenonów o ogólnym wzorze 2, w którym R^ ma wyzej podane znaczenie, oraz od 0 do 10 czesci wagowych pochod¬ nych estrów kwasu benzoesowego * i "alkilofenoli o ogólnym wzorze 5* w którym Ri i R2 maja wyzej podane znaczenie. Oksymy hydroksybenzofenonów o ogólnym wzorze 2 (a wiec zwiazki nie zawierajace alkilowego podstawnika R^ ulatwiaja ekstrakcje i reekstrakcje jonów metali niezelaznych z roztwo¬ rów wodnych przy uzyciu alkilowych pochodnych oksymów hydroksybeSSfffióWo ^afiffEPL E^czrfep wllasciwosei eksteakc#$ne m^sz^dn^''Jifedti&foffis nW^o1ne1:^znch hy4m2#^&m9Miffiffi-' nalazku sa bowiem ko^ys^js^^Z^a^z^^^ nM,nM • ,™ _ bieg. tego zjawiska ma wplyw temperatura. Im jest ona wyzsza, tym stopien Ódalkiiówariia jest wyzszy. 10 15 20 ambidentnym odczynnikiem nukleofilowym, maja¬ cym pary elektronów na atomie wegla w pozycji orto oraz na tlenie. W Wyniku Ghacylowania pow¬ staje keton, natomiast w wyniku O-acylowania powstaje ester kwasu benzoesowego i danego alki- lofettrolu. Ester ten moze nastepnie na skutek prze¬ grupowania Friesa przeksztalcic sie równiez w ke¬ ton, taki sam jaki powstaje w wyniku C-acylowa- nia. Te dwie reakcje biegna jednak na ogól z róz¬ nymi predkosciami i ich równowagi sa odmienne.Stad tez w wyniku takich reakcji otrzymuje sie w mieszaninie poreakcyjnej zarówno keton, jak i es¬ ter kwasu benzoesowego i alkilofenolu, przy czym stosunek ilosciowy tych skladników zalezy od ro¬ dzaju i iloscr uzytego katalizatora oraz od tempe¬ ratury reakcji, "',.'''';' Niezaleznie od wyzej opisanych reakcji C-acy- lowania oraz O-acylowania na sklad mieszaniny poreakcyjnej ma równiez wplyw proces odalkilo- wania alkilofenoli. Obecnosc w tym zwiazku roz¬ galezionego rodnika alkilowego, który ma przy pierscieniu wegiel czwartorzedowy sprawia, ze w reakcji kondensacji prowadzonej wobec fluorku boru rodnik ten ulega latwo odszczepieniu. Odal- tego oczekiwac na podstawie wiasciwosicfi poszcze gólnych jej skladników. ,:'^-' Stwierdzono, ze korzystne\Wlasdiiwosci* ekstrak¬ cyjne wykazuje hydrofobowy roztwór srodka sta¬ nowiacego mieszanine o nastepujacym skladzie ilpsr ciowym: 55% do 65% wagowych oksymu 2-hydro- ksy-5-alkilobenzofenonu, 10% do 15% wagowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu, 7%! do 10% wago¬ wych oksymu 4-hydroksybenzofenonu, 0,5% do 10% wagowych estru kwasu benzoesowego i 5 alkilo¬ fenolu.Dotychczas nie proponowano srodka o powyzszym skladzie do sporzadzania roztworów ekstrahujacych jony metali niezelaznych z roztworów wodnych.Jest rzecza oczywista, ze srodki o.(takim skladzie mozna zestawic przez zmieszanie poszczególnych skladników otrzymanych odrebnie.Srodki o powyzszym skladzie mozna takze otrzy¬ mac na drodze kondensacji podstawionych fenoli o wzorze 3, w którym R± ma wyzej podane zna¬ czenie, z benzotrójchlorkiem o wzorze 4, w którym R2 ma wyzej podane znaczenie, w obecnosci katali¬ zatora, przy czym wedlug wynalazku kondensacje prowadzi sie wobec fluorku boru jako katalizatora reakcji zamiast dotychczas stosowanego chlorku gli¬ nu, stosujac równiez odmienne warunki reakcji, a mianowicie prowadzac reakcje w temperaturze 60° do 100°C, a otrzymana mieszanine ketonów oczysz¬ cza sie przez destylacje prózniowa i poddaje sie oksymowaniu.W zachodzacej w sposobie wedlug wynalazku reakcji benzotrójchlorku (trójchlorku benzylidenu) z alkilofenolem prowadzonej, w obecnosci kwasnego katalizatora jakim jest fluorek boru, istnieje mozli¬ wosc przebiegu dwóch konkurencyjnych reakcji, a mianowicie C-acylowania oraz O-acylowania.Jest to spowodowane faktem, ze alkilofenol jest 35 40 45 50 55 -65 Tak wiec, mimo1 zastosowania do kondensacji jako substr^a1 tu alkilowego'fenolu o l wzorze 3 uzyskuje sie w mieszaninie poreakcyjnej równiez zwiazek o ogólnym wzorze 2, a wiec zwiazek nie zawiera¬ jacy podstawnika R^. Zwiazek ten wystepuje w pro¬ dukcie realccji W mieszaninie ze zwiazkiem o ogól¬ nym"Wzorze Ir ¦;—¦¦ Sposobem wedlug wynalazku mozna zatem otrzy¬ mac w jednej syntezie mieszanine o pozadanym skladzie nadajaca sie jako srodek, który po roz¬ puszczeniu w hydrofobowym rozpuszczalniku ek¬ strahuje jony metali niezelaznych z roztworów wod¬ nych.Prowadzenie procesu syntezy sposobem wedlug wynalazku pozwala zatem na osiagniecie nastepu¬ jacych dalszych korzysci: — prowadzenie reakcji kondensacji w temperatu¬ rze wyzszej niz w znanych metodach jest do¬ godniejsze i wplywa na sklad jakosciowy pow¬ stajacej mieszaniny, — reakcja jest jednofazowa i nie wymaga miesza¬ nia roztworu podczas syntezy, — rozlozenie katalizatora i wyodrebnienie produk¬ tów reakcji ze wzgledu na homogenicznosc ukla¬ du, jest latwiejsze niz w dotychczas znanych procesach prowadzonych wobec chlorku glinu.W wyniku procesu wedlug wynalazku otrzymuje sie mieszanine wspóldzialajacych ze soba zwiazków dzieki czemu stopien ekstrakcji jorf^w jest nad¬ spodziewanie wysoki. Przy uzyciu tej mieszaniny mozna prowadzic ekstrakcje jonów metali. nieze¬ laznych z roztworów wodnych w szerokim zakresie Ph wynoszacym od 2,0 do 12,0 przy czym zdolnosc ekstrakcyjna preparatów jest srednio od 10% do 30%110 541 5 czesci wagowych benzoesanu nonylofenolu.Przyklad II. W ampulce o pojemnosci 500 cm3 umieszczono 97 g kompleksu nonylofenolu z fluorkiem boru, który skladal sie z 74 g nonylo¬ fenolu i 23 g fluorku boru. Ampulke schlodzono do temperatury 0°C i dodawano stopniowo 65,8 g 10 15 20 wyzsza od zdolnosci ekstrakcyjnej znanych prepa¬ ratów znajdujacych sie w handlu, W nizej podanych przykladach zilustrowano spo¬ sób wytwarzania skladników aktywnych wedlug wynalazku i wykazano wlasnosci ekstrakcyjne srodków wedlug wynalazku.Przyklad I. W ampulce o pojemnosci 500 cm3 umieszczono 27,5 g (0,125 mola) nonylofenolu i 24,5 g (0,125 mola) benzotrójchlorku. Zawartosc ampulki ochlodzono do temperatury 0°C i stopniowo doda¬ wano 250 g kompleksu fluorku boru z eterem n-bu- tylowym, zawierajacym okolo 1,25 mola fluorku boru. Ampulke zatopiono i ogrzewano przez 4 go¬ dziny w temperaturze 80°C, a nastepnie pozosta¬ wiono w temperaturze pokojowej na okres 72 go¬ dzin, po czym ampulke po ochlodzeniu do tem¬ peratury 0°C otwarto i zadano 100 cm3 wody. Uzys¬ kana mieszanine ekstrahowano eterem dwuety- lowym, warstwe eterowa przemyto dwukrotnie 200 cm3 10% roztworu weglanu sodu, a potem woda do odczynu obojetnego. Warstwe eiterowa osuszono bezwodnym siarczanem sodu. Po oddestylowaniu rozpuszczalników otrzymano 40 g oleju, który pod¬ dano destylacji pod zmniejszonym cisnieniem 1 mm Hg, zbierajac jako frakcje o-hydroksyketony wrzace w temperaturze 175—230°C. Wydajnosc reakcji 25 g. 20 g tego destylatu podclano oksymowaniu w naste¬ pujacy sposób: destylat ten rozpuszczono w 300 cni3 bezwodnego etanolu i dpdano, 25,8 g chlorowodorku hydroksyloaminy i 30,4 g bezwodnego octanu sodu.Zawartosc kolby ogrzewano przez 16 godzin do wrzenia pod chlodnica zwrotna. Nastepnie roztwór wylano do wody, warstwe organiczna przejeto do eteru dwuetylowego, przemyto woda do odczynu obojetnego i osuszono bezwodnym siarczanem sodu. r Eter odparowano pod zmniejszonym cisnieniem otrzymujac 18 g oleju stanowiacego mieszanine oksymów.Produkt reakcji zawieral: 57 czesci wagowych oksymu 2-hydroksy-5-nonylo- benzofenonu 12 czesci wagowych oksymu 2-hydroksybenzofe- nonu 9 czesci wagowych oksymu 4-hydroksybenzofe- 45 30 35 40 6 benzotrójchlorku, a potem 210 cm3 kompleksu fluorku boru z eterem dwuetylowym który zawie¬ ral 1,68 mola fluorku boru. Ampulke zatopiono i ogrzewano przez 6 godzin w temperaturze C0°C, a nastepnie pozostawiono w temperaturze pokojo¬ wej na okres 72 godzin. Po tym czasie ampulke, po schlodzeniu do temperatury 0°C, otwarto i wlano 200 om3 wody. Warstwe eterowa przemyto woda do odczynu obojetnego. Nastepnie warstwe orga¬ niczna osuszono siarczanem sodu. Po oddestylowa¬ niu rozpuszczalników otrzymano 102 g oleju, który poddano destylacji pod zmniejszonym cisnieniem 1 mm Hg, zbierajac jako mieszanine o-hydroksy- ketonów frakcje wrzaca w temperaturze 175—230°C.Wydajnosc reakcji 60 g. Olej ten poddano oksymo- waniu w warunkach analogicznych jak w przy¬ kladzie I.Produkt reakcji zawieral: 60 cz. wagowych oksymu 2-hydroksy-5-nonyloben- zofenonu, 8 cz. wagowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu, 6 cz. wagowych oksymu 4-hydroksybenzofenonu, 10 cz. wagowych benzoesanu nonylofenolu.Otrzymany preparat badano nastepujaco: 20 cm3 roztworu siarczanu miedzi o stezeniu 1,088 g Cu+2/dm3 i pH=10,9 poddano ekstrakcji 20 cm3 roztworu preparatu oksymowego o stezeniu 4 g/dm3 lub 50 g/dm3 w ksylenie. Ekstrakcje pro¬ wadzono w kolbsie okraglodennej o. pojemnosci 100 cm3 w temperaturze 20°C przy szybkosci obro¬ tów mieszadla 1000 obrotów/minute. Czas ekstrak¬ cji 30 minut. Uzyskano stopien ekstrakcji 27,4%.Jako stopien ekstrakcji przyjeto stosunek;., ilosci wyekstrahowanej miedzi do ilosci miedzi w wyjs¬ ciowym roztworze wodnym.Wyniki uzyskiwane przy ekstrakcji w róznych warunkach ^zestawiono w tabeli 1.Pojemnosc preparatu handlowego okreslona w analogicznych warunkach wynosi odpowiednio pH roztworu wodnego 10,9 8,8 5,0 2,0 8,4 pojemnosc preparatu mol Cu/mol preparatu 0,387 0,131 0,064 0,001 0,124 Uzyskane wyniki wskazuja, ze zdolnosc ekstrak- 50 cyjna preparatu jest srednio od 10 do 30% wyzsza od zdolnosci ekstrakcyjnej znanych preparatów znajdujacych sie w handlu.Tabela 1 Stezenie oksymu g/dm3 4,0 4,0 4,0 4,0 50,0 Stezenie miedzi w wyjsc. roztworze wodnym (g/dm3) 1,088 0,975 1,013 1,013 35,599 pH wyjsc. roztworu wodnego 10,9 8,8 5,0 2,0 8,4 Stopien ekstrakcji po 30 min,(%) 27,4 11,8 6,2 0,1 3,7 Pojemnosc preparatu mol Cu/mol preparatu 0,395 0,151 0,080 0,001 0,139110 541 Przyklad III. W kolbie o pojemnosci 500 cm3 umieszczono 20,6 g oktylofenolu i 19,5 g benzotrój- chlorku. Po ochlodzeniu kolby do temperatury 1Ó°C dodawano stopniowo 200 g kompleksu fluorku boru z eterem n-butylowym zawierajacym 1,0 mola fluorku boru. Kolbe zaopatrzona w sprawnie dzia¬ lajaca chlodnice ogrzewano w temperaturze 30°C przez 5 godzin, a nastepnie pozostawiono w tem¬ peraturze pokojowej na okres 24 godzin. Nastepnie zawartosc kolby po ochlodzeniu do temperatury 0°C zadano 200 cm8 wody, warstwe organiczna przyjeto do eteru dwuetylowego i przemywano najpierw dwukrotnie 200 cm3 10% weglanu sodu, a potem woda do odczynu pbojetnego. Warstwe eterowa osuszono bezwodnym siarczanem sodu. Po oddestylowaniu rozpuszczalników otrzymano 30 g oleju, który poddano destylacji pod zmniejszonym cisnieniem 1 mm Hg zbierajac jako o-hydroksy- ketony frakcje wrzaca w temperaturze 165°C do 230°C. Wydajnosc reakcji 17,5 g. Olej ten poddano oksymowaniu w warunkach analogicznych jak w przykladzie I.Produkt reakcji zawieral: 64 cz. wagowych oksymu 2-hydroksy-5-oktyloben- zofenomu, 15 cz. wagowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu, 10 cz. wagowych oksymu 4-hydroksybenzofenonu, 8 cz, wagowych benzoesanu oktylofenolu.Otrzymany preparat badano nastepujaco: Próbe przeprowadzono w analogicznych warunkach jak w przykladzie II. Preparat oksymowy rozpusz¬ czono w ksylenie — stezenie 4 g/dm3 lub 50 g/dmci3.Uzyskane wyniki obrazuje tabela 2. 8 Wyniki te wskazuja, ze zdolnosc ekstrakcyjna preparatu jest srednio od 10 do 20% wyzsza od zdolnosci ekstrakcyjnej znanych preparatów znaj¬ dujacych sie w handlu. 5 Przyklad IV. W analogiczny sposób jak w przykladzie II, okreslono wlasnosci ekstrakcyjne mieszaniny oksymów otrzymanej w przykladzie II, w stosunku do jonów niklu, kobaltu i cynku, przy czym ekstrakcje niklu i kobaltu ograniczono do io roztworów wodnych o pH nie przekraczajacym 5, a cynku do roztworów nie nizsz eh niz 8.Wyniki przedstawiono w tabeli 3. 15 Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do sporzadzania* hydrofobowych roz¬ tworów ekstrahujacych jony metali niezelaznych z roztworów wodnych, w sklad którego wchodza 20 pochodne oksymu o-hydroksyalkilobenzofenonu, znamienny tym, ze zawiera równoczesnie 55—65 czesci wagowych pochodnych oksymów o-hydro- ksyalkilobenzofenonów o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym Rj oznacza grupe alkilowa prostolancuchowa 25 lub rozgaleziona, nasycona lub nienasycona, zawie¬ rajaca od 3 do 26 atomów wegla, a R8 oznacza atom wodoru lub nizsza grupe alkilowa oraz 17—25 czesci wagowych pochodnych oksymów hydroksy- benzofenonów o ogólnym wzorze 2, w którym R2 30 ma wyzej podane znaczenie oraz od 0 do 10 czesci wagowych pochodnych estrów kwasu benzoeso¬ wego i alkilofenoli o ogólnym wzorze 5, w którym R4 i R2 maja wyzej podane znaczenie.T a b e 1 a 2 Stezenie oksymu g/dm3 4,0 4,0 4,0 4,0 50,0 Stezenie miedzi wyjsc, roztworu wodnego g/dm3 1,088 0,975 1,013 1,013 35,599 pH wyjsc. roztworu wodnego 10,9 8,8 5,0 2,0 8,4 Stopien ekstrakcji po 30 min. 26,9 12,1 5,5 0 4,0 Pojemnosc preparatu mol Cu/mol preparatu 0,372 0,149 0,072 0 0,145 Tabela 3 Ekstrahowany metal Nikiel Nikiel Nikiel Nikiel Kobalt Kobalt Kobalt Kobalt Cynk Cynk Stezenie oksymu g/dm3 4,050 4,050 4,050 50,0 4,050 4,050 4,050 50,0 4,00 50,0 Stezenie metalu w roztworze g/dm3 1,032 1,032 1,032 35,0 1,040 1,040 1,040 36,0 1,30 35,0 pH roztworu wodnego 10,6 8,9 5,9 8,3 10,7 8,7 5,8 8,6 8c,8 8,3 Stopien eksitrakcji po 30 min. 20,2 10,2 2,1 3,6 19,8 10,0 1,9 3,9 9,4 3,5110 541 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera mieszanine 55—65 czesci wagowych oksymu 2-hydroksy-5-alkilobenzofenonu, 10—15 czesci wa¬ gowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu, 7—10 cze¬ sci wagowych oksymu 4-hydroksybenzofenonu i 0—10 czesci wagowych estru kwasu benzoeso¬ wego i 5-aikilofenolu. 3. Sposób wytwarzania srodka do sporzadzania hydrofobowych roztworów ekstrahujacych jony me¬ tali niezelaznych z roztworów wodnych przez pod¬ danie kondensacji podstawionych fenoli o wzorze 10 3, w którym R± ma wyzej podane znaczenie z ben- zotrójchlorkiem o wzorze 4, w którym R2 ma wy¬ zej podane znaczenie, w obecnosci katalizatora i oksymowaniu uzyskanej mieszaniny po ewentual- 5 nym oczyszczeniu, znamienny tym, ze reakcje kon¬ densacji podstawionych fenoli o wzorze 3 z pod¬ stawionym benzotrójchlorkiem o wzorze 4 prowa¬ dzi sie wobec fluorku boru jako katalizatora, a 10 reakcje kondensacji prowadzi sie w temperaturze 60°C do 100°C.110 541 OH OH N-OH II c zor \ N-OH II C hzct2 R« R< Z6T l OH CCI, HJ0T<1 R, O O— C HZOT 5 K LDA — Zaklad 2 — zam. 316/ai — 110 egz.Cena 45 zl PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do sporzadzania* hydrofobowych roz¬ tworów ekstrahujacych jony metali niezelaznych z roztworów wodnych, w sklad którego wchodza 20 pochodne oksymu o-hydroksyalkilobenzofenonu, znamienny tym, ze zawiera równoczesnie 55—65 czesci wagowych pochodnych oksymów o-hydro- ksyalkilobenzofenonów o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym Rj oznacza grupe alkilowa prostolancuchowa 25 lub rozgaleziona, nasycona lub nienasycona, zawie¬ rajaca od 3 do 26 atomów wegla, a R8 oznacza atom wodoru lub nizsza grupe alkilowa oraz 17—25 czesci wagowych pochodnych oksymów hydroksy- benzofenonów o ogólnym wzorze 2, w którym R2 30 ma wyzej podane znaczenie oraz od 0 do 10 czesci wagowych pochodnych estrów kwasu benzoeso¬ wego i alkilofenoli o ogólnym wzorze 5, w którym R4 i R2 maja wyzej podane znaczenie. T a b e 1 a 2 Stezenie oksymu g/dm3 4,0 4,0 4,0 4,0 50,0 Stezenie miedzi wyjsc, roztworu wodnego g/dm3 1,088 0,975 1,013 1,013 35,599 pH wyjsc. roztworu wodnego 10,9 8,8 5,0 2,0 8,4 Stopien ekstrakcji po 30 min. 26,9 12,1 5,5 0 4,0 Pojemnosc preparatu mol Cu/mol preparatu 0,372 0,149 0,072 0 0,145 Tabela 3 Ekstrahowany metal Nikiel Nikiel Nikiel Nikiel Kobalt Kobalt Kobalt Kobalt Cynk Cynk Stezenie oksymu g/dm3 4,050 4,050 4,050 50,0 4,050 4,050 4,050 50,0 4,00 50,0 Stezenie metalu w roztworze g/dm3 1,032 1,032 1,032 35,0 1,040 1,040 1,040 36,0 1,30 35,0 pH roztworu wodnego 10,6 8,9 5,9 8,3 10,7 8,7 5,8 8,6 8c,8 8,3 Stopien eksitrakcji po 30 min. 20,2 10,2 2,1 3,6 19,8 10,0 1,9 3,9 9,4 3,5110 541
2. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera mieszanine 55—65 czesci wagowych oksymu 2-hydroksy-5-alkilobenzofenonu, 10—15 czesci wa¬ gowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu, 7—10 cze¬ sci wagowych oksymu 4-hydroksybenzofenonu i 0—10 czesci wagowych estru kwasu benzoeso¬ wego i 5-aikilofenolu.
3. 3. Sposób wytwarzania srodka do sporzadzania hydrofobowych roztworów ekstrahujacych jony me¬ tali niezelaznych z roztworów wodnych przez pod¬ danie kondensacji podstawionych fenoli o wzorze 10 3, w którym R± ma wyzej podane znaczenie z ben- zotrójchlorkiem o wzorze 4, w którym R2 ma wy¬ zej podane znaczenie, w obecnosci katalizatora i oksymowaniu uzyskanej mieszaniny po ewentual- 5 nym oczyszczeniu, znamienny tym, ze reakcje kon¬ densacji podstawionych fenoli o wzorze 3 z pod¬ stawionym benzotrójchlorkiem o wzorze 4 prowa¬ dzi sie wobec fluorku boru jako katalizatora, a 10 reakcje kondensacji prowadzi sie w temperaturze 60°C do 100°C.110 541 OH OH N-OH II c zor \ N-OH II C hzct2 R« R< Z6T l OH CCI, HJ0T<1 R, O O— C HZOT 5 K LDA — Zaklad 2 — zam. 316/ai — 110 egz. Cena 45 zl PL