PL105692B1 - Srodek do ekstrakcji jonow metali niezelaznych z roztworow wodnych oraz sposob wytwarzania srodka do ekstrakcji jonow metali niezelaznych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest hydrofobowy sro¬ dek do ekstrakcji metali niezelaznych z roztwo¬ rów wodnych. Przedmiotem wynalazku jest takze spósób wytwarzania tego srodka.

Do jonowymiennej ekstrakcji metali niezelaz¬ nych z roztworów wodnych stosowane sa od¬ czynniki stanowiace zwykle wieloskladnikowe mie¬ szaniny hydrofobowych ligandów, rozpuszczonych w nie mieszajacych sie z woda rozpuszczalnikach.

Udzial ligandów w tych odczynnikach wynosi oko¬ lo 45%.

Najczesciej stosowanymi w nich Ugandami sa a-hydroksymy alifatyczne, takie jak oksym 5,8- -dwuetylo-7-hydroksy-6-dodekanonu oraz pochod¬ ne alkilowe oksymów o-hydroksybenzofenonu ta¬ kie jak oksym 2-hydroksy-5-nonylobenzofenonu, jak równiez mieszaniny tych hydroksymów alifa¬ tycznych i aromatycznych /R. L. Atwood, J. D.

Miller, Transactions 254, 319, 1973/. Sklad iloscio¬ wy tych mieszanin nie zostal podany do wiado¬ mosci powszechnej.

Przy jomowymiennej ekstrakcji nie stosowano do¬ tad do kompleiksowania jonów metali niezelaz¬ nych takich pochodnych oksymów o-hydroksyben¬ zofenonu, w których pierscienie fenylowe nie sa podstawione grupami alkilowymi lub tez sa pod¬ stawione jedynie nizszymi grupami alkilowymi.

Ekstrakcje prowadzi sie w ten sposób, ze pre¬ paraty zawierajace ligandy rozpuszcza sie w nie- rnieszajacym sie z woda rozpuszczalniku organicz- 2 nym i roztworem tym ekstrahuje sie wodne roz¬ twory jonów metali niezelaznych. Po ekstrakcji uzyskuje sie w fazie organicznej roztwór zwiaz¬ ków kompleksowych metali. Nastepnie kompleksy te rozklada sie za pomoca wodnych roztworów kwasu, przy czym metale sa reekstrahowane do fazy wodnej, z której wydziela sie je w postaci metalicznej na drodze elektrolizy, lub tez wyikry- stalizowuje sie ich sole. Uwolniony od metali roz¬ twór okisymów zawraca sie do ponownej ekstrak¬ cji metali.

Wedlug wynalazku okazalo sie, ze odmienne wlasciwosci przy ekstrakcji jonów metali nieze¬ laznych wykazuja srodki, których aktywny sklad¬ nik zawiera równoczesnie: 1—24 czesci wagowych pochodnych oksymów hydroksybenzofenonów, o ogólnym wzorze 1, w którym Rt i R2 sa równe lub rózne i oznaczaja atom wodoru lub nizsza grupe alkilowa, 55—&5 czesci wagowych pochod¬ nych alkilowych oksymów hydroksybenzofenonów o ogólnym wzorze 2, w którym Rt ma wyzej po¬ dane znaczenie, R3 oznacza grupe alkilowa pro- stólancuchowa lub rozgaleziona, nasycona lufo nie¬ nasycona zawierajaca od 7 do 26 atomów wegla, a R4 i R5 sa rózne i oznaczaja atom wodoru lub grupe hydroksylowa oraz 0,2.—25 czesci wagowych oksymów acyloin o ogólnym wzorze 3, w którym R6 i R7 sa równe lub rózne i oznaczaja grupy al¬ kilowe prostolancuchowe lub rozgalezione, nasyco- 105 6923 ne lub nienasycone zawierajace sumarycznie nie mniej niz 12 atomów wegla.

Oksymy acyloin o ogólnym wzorze 3 ulatwiaja ekstrakcje i reekstrakcje jonów metali niezelaz¬ nych z roztworów wodnych przy uzyciu alkilo¬ wych pochodnych oksymów hydroksybenzofenoau o wzorze 2.

Pochodne oksymów hydroksybenzofenonu p ogól¬ nym wzorze 1, które nie zawieraja duzych grup alkilowych powoduja dalsza poprawe kinetyki ekstrakcji i reekstrakcji jonów metali przy uzyciu mieszanin pochodnych oksymów hydrcksybenzofe- nonu o wzorze 2 z oksymami acyloin o wzorze 3.

Zmniejszona hydrofobowosc tych pochodnych po¬ zwala na ich glebsze przenikanie do fazy wodnej niz w przypadku alkilowych pochodnych oksy¬ mów hydroksybenzofenonu, o wzorze 2 oraz oksy¬ mów acyloin o wzorzec 3, co wplywa korzystnie na rozwiniecie przestrzeni reakcji, oraz uwidacznia sie w poprawie kinetyki ekstrakcji i reekstrakcji.

Po utworzeniu kompleksu przez pochodne oksy¬ mu hydroksybenzofenonu o ogólnym wzorze 1, przenikaja one do fazy organicznej, gdzie ustala sie stan równowagi miedzy poszczególnymi sklad¬ nikami synergicznej mieszaniny ekstrakcyjnej.

Laczne wlasnosci ekstrahujace mieszaniny sa wyzsze nizby to wynikalo z zsumowania wlasci¬ wosci ekstrakcyjnych tych skladników stosowa¬ nych oddzielnie. Pochodne oksymów hydroksyben- zofenonów o ogólnym wzorze lv.nie byly dotych- ; czas .proponowane do ekstrakcji jonów metali nie¬ zelaznych.

Stwierdzono, ze korzystne wlasnosci ekstrak¬ cyjne wyikazuje srodek, którego skladnik aktyw¬ ny stanowi mieszanine o nastepujacym skladzie ilosciowym: 65 do 85 czesci wagowych. oksymu 2-hydroksy-5- -alkilobenzofenonu, 0 do 12 czesci wagowych oksymu 2-hydroksyben- zofenonu. 0 do 12 czesci wagowych oksymu ^hydroksyben¬ zofenonu, 0,2 do 25 czesci wagowych oksymu acyloiny.

Korzystne wlasnosci ekstrakcyjne wyikazuje tez srodek, którego skladnik aktywny stanowi miesza¬ nine o nastepujacym skladzie ilosciowym: 65 do 85 czesci wagowych oksymu 2-hydroksy-4'- -alkilobenzofenonu, 0 do 12 czesci wagowych oksymu 2-hydroksyben- zofenonu, 0 do 12 czesci wagowych oksymu 4-hydroksyben- zofenonu, 0,2 do 25 czesci wagowych oksymu acyloiny.

Dotychczas nie proponowano preparatów o po¬ wyzszym skladzie do ekstrakcji jonów metali nie¬ zelaznych z roztworów wodnych. Jest rzecza o- czywista, ze preparaty o takim skladzie mozna zestawic przez zmieszanie poszczególnych skladni¬ ków otrzymanych odrebnie. Okazalo sie jednak, ze w takim przypadku wystepuja pewne trudnosci przy ich rozpuszczaniu w hydrofobowym niemie- szajacym sie z woda rozpuszczalniku organicznym.

Do rozpuszczenia pochodnych oksymów hydroksy¬ benzofenonu o ogólnym wzorze 1 oraz oksymów acyloin o ogólnym wzorze 3 konieczne jest pod- 692 4 grzewanie roztworu powyzej 100°C, co jest ener¬ gochlonne. Równoczesnie po wychlodzeniu roztwo¬ ru do temperatury otoczenia nastepuje, czesciowe wytracanie tych skladników, czemu nie mozna za¬ pobiec wprowadzajac mawet odpowiednie dodatki solubilizujace, np. alkohole.

Nieoczekiwanie okazalo sie jednak, ze w przy¬ padku zmieszania ketonów o ogólnych wzorach 4, 5, 6, gdzie Rj i R2, R3, R4, R5, R6 i R7 maja wyzej podane znaczenie, po przeprowadzeniu re¬ akcji oksymowania uzyskuje sie mieszanine oksy¬ mów rozpuszczajaca sie bardzo dobrze na zim¬ no w stosowanych rozpuszczalnikach organicznych.

Równoczesnie pozwala to na zmniejszenie ilosci operacji i obnizenie kosztów, gdyz eliminuje ko¬ niecznosc oddzielnego oksymowania poszczególnych skladników. Otrzymana mieszanina pozwala na ekstrakcje jonów metali niezelaznych z roztwo¬ rów wodnych w szerokim zakresie pH wynosza- cym od 1,5 do 12,0, przy czym zdolnosc ekstrak¬ cyjna jest wyzsza od zdolnosci ekstrakcyjnej zna¬ nych preparatów.

Prowadzenie ekstrakcji sposobem wedlug wy¬ nalazku pozwala nie tylko na uzyskanie dobrej zdolnosci ekstrakcyjnej w srodowisku alkalicznym i kwasnym, lecz takze zapewnia duza szybkosc ekstrakcji i reekstrakcji jonów metali niezelaz¬ nych. W ponizszych przykladach zilustrowano spo¬ sób wytwarzania preparatów i wykazano ich wlas- nosci ekstrakcyjne.

Przyklad I. a. Otrzymywanie mieszaniny 2- -hydroksy-4'-kerylobenzofenonu i 2^-hydroksyben- zofenonu.

Do kolby trójszyjnej o pojemnosci 1000 cm8 wprowadzono 27i6 g /2 mole/ kwasu salicylowego.

Dodano 464 g /3,9 mola/ chlorku tionylu i mala grudke chlorku glinu. Zawartosc kolby zaopatrzo¬ nej w chlodnice zwrotna, przy ciaglym mieszaniu, ogrzano do temperatury 35°C i utrzymywano ja 4o w tej temperaturze przez 3 godziny. Nastepnie nad¬ miar chlorku tionylu usunieto pod ipróznia, a do pozostalosci po ochlodzeniu dodano 730 g /okolo 3 mole/ kerylobenzenu. Tak sporzadzona miesza¬ nine pozostawiono na okolo 24 godziny w tempe- 45 raturze pokojowej. W kolbie trójszyjnej o pojem¬ nosci 2000 cm8 umieszczono 310 g /2,3 mola/ chlor¬ ku glinu w 700 cm8 nitrobenzenu. Po schlodzeniu zawartosci kolby do temperatury —5°C, wkrapla- no powoli otrzymana uprzednio mieszanine chlor- 50 ku kwasowego z kerylobenzenem utrzymujac tem¬ perature od —5°C do 0°C. Po zakonczeniu tej operacji, kontynuujac mieszanie, zawartosc kolby ogrzano bardzo powoli do temperatury 40°C i utrzymywano ja w tej temperaturze przez dal- 55 szych 5 godzin.

Po ochlodzeniu mieszaniny reakcyjnej do tem¬ peratury otoczenia wylano ja na 1000 g lodu i dodano mieszajac 300 cm8 stezonego kwasu sol¬ nego. Oddzielono warstwe organiczna, a wodna 60 ekstrahowano eterem etylowym. Polaczone wycia¬ gi organiczne przemywano woda destylowana, na¬ stepnie 5% roztworem kwasnego weglanu sodu i powtórnie woda destylowana. Rozpuszczalniki i nadmiar kerylobenzenu oddestylowano pod zmniej- 65 szonym cisnieniem. Frakcje ketonowa zbierano w105 692 temperaturze 235°C do 249°C przy cisnieniu 1 mm H^. Otrzymano 203 g oleju, który zawieral: 82% wagowych 2-hydroksyT4f-kerylobenzofenonu, ll^o wagowych 2.-hydroJksybenzofecionu, 4°/o wagowych estrów pochodnych kwasu salicylo¬ wego. b. Kondensacja acylóinowa estru metylowego kwasu laurynowego.

W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 2000 cm8 za¬ opatrzonej w mieszadlo, wikraplacz i chlodnice po¬ wietrzna z doprowadzeniem azotu umieszczono 800 cm8 ksylenu i 23 g /l mol/ sodu. Aparature wy¬ pelniono azotem i w czasie reakcji przepuszczano powoli jego strumien. Sód rozdrabniano przy ener¬ gicznym mieszaniu w temperaturze 105°C. Nastep¬ nie powoli wkraplano 107 g /0;5. mola/ laurynia- nu metylu utrzymujac temperature mieszaniny re¬ akcyjnej okolo 110°C. Mieszanie kontynuowano przez nastepna godzine. Po ochlodzeniu zawartos¬ ci kolby do 80°C resztki sodu rozkladano przez wkroplenie 40 cm8 metanolu i pózniej 500 cm8 wody. Warstwe organiczna oddzielono od war¬ stwy wodnej i przemywano ja kolejno: woda, roz¬ tworem rozcienczonego kwasu solnego i 5% roz¬ tworem kwasnego weglanu sodu. Po oddestylowa¬ niu ksylenu pozostalosc krystalizowano z alkoho¬ lu etylowego. Otrzymano 81 g laurynoiny o tem¬ peraturze topnienia 61—S2°C. c. Oksymowanie mieszaniny 2-hydroksy-4'-kery- lobenzofenonu, 2-hydroksybenzofenonu i laury¬ noiny.

Zmieszano 49 g otrzymanego w punkcie a oleju zawierajacego 2-hydroksy-4'-kerylobenzofenon i 2- -hydroksybenzofenon z 1 g otrzymanej w punkcie 2 laurynoiny. Sporzadzona w ten sposób miesza¬ nina zawierala: 80% wagowych 2-hydroksy-4'-kerylobenzofenonu, 11% wagowych 2-hydroksybenzofenonu, 4% wagowych estrów pochodnych kwasu salicylo¬ wego, % wagowych laurynoiny.

Mieszanine te poddano oksymowaniu z uzyciem dwukrotnego nadmiaru molowego chlorowodorku hydroksyloaminy w obecnosci bezwodnego octa¬ nu sodu w srodowisku bezwodnego alkoholu ety-" lowego ogrzewajac roztwór przez 16 godzin na wrzacej lazni wodnej. Po odparowaniu etanolu pod zmniejszonym cisnieniem, do pozostalosci dodano wody destylowanej i ekstrahowano ja kilkakrot¬ nie eterem. Polaczone wyciagi eterowe przemyte woda, suszono bezwodnym siarczanem magnezu, po odsaczeniu srodka suszacego odpedzono eter etylowy. Otrzymano 49 g oleju, który zawieral: 78% wagowych oksymu 2-hydroksy-4'^keryloben- zofanonu, 11% wagowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu, 2% wagowych oksymu laurynoiny. d. Badanie wlasnosci ekstrakcyjnych.

Wlasciwosci ekstrakcyjne otrzymanej mieszaniny zbadano w nastepujacy sposób: porcje po 20 cm8 roztworu siarczanu miedzi o stezeniu 35,8 g Cu+2/dm8 i pH—8,35 poddano ekstrakcji porcjami po 20 cm8 roztworu otrzymanego oleju w ksylenie o stezeniu 50 g/dm8. Ekstrakcje prowadzono w kol¬ bach okraglodennych o pojemnosci 100 cm8 w 85 6 temperaturze 20°C przy szybkosci obrotów mie.^ szadla 1000 obrotów/minute. Czas ekstrakcji 30 minut. W analogicznych warunkach prowadzono reekstrakcje stosujac jako czynnik reekstrahujacy kwas siarkowy o stezeniu 200 g HsSOa/dm8.

Wyniki badan zdolnosci ekstrakcyjnej miesza¬ niny w kolejnych cyklach ilustruje ponizsza ta¬ bela I.

Tabela I 40 45 50 55 60 Nr cyklu 1 2 3 4 Ekstrakcja Ilosc ek¬ straho¬ wanej miedzi mg 107,6 107,6 107,7 107,8 107,6 Stopien ekstrak¬ cji % ,1 ,1 ,2 ,2 ,1 Reekstrakcja Ilosc re- ekstraho- wanej mie¬ dzi mg 107,6 107,6 107,7 107,8 107,6 Stopien reekstrak- cji % lilii Uzyskane wyniki wskazuja, ze zdolnosc ekstrak¬ cyjna preparatu jest srednio 2—3 krotnie wyzsza od zdolnosci ekstrakcyjnych znanych preparatów handlpwych.

Tabela II obrazuje stopien ekstrakcji i reekstrak- cji uzyskany przy uzyciu takiego handlowego pre¬ paratu konrpleksujacego.

Tabela II Nr cyklu . 1 2 3 4 Ekstrakcja Ilosc ek¬ straho¬ wanej miedzi mg 40,8 38,1 37,6 37,5 37,6 Stopien ekstrak¬ cji % . ,7 ,3 ,3 ,3 ,3 Reekstrakcja Ilosc re- ekstraho- wanej mie¬ dzi mg 37,4 37,6 37,5 37,5 37,6 Stopien reekstrak- cji. % 91,7 98,7 99,7 100,0 100,0 Przyklad II. Zmieszano 37,5 g oleju zawie¬ rajacego 2-hydroksy-4/jkerylobenzofenonu i 2-hy; droksybenzofenonu otrzymanego jak w przykladzie I a z 12,5 g laurynoiny otrzymanej jak w przy¬ kladzie I b. Sporzadzona w ten sposób mieszani¬ na zawierala: 62% wagowych 2-hydroksy-4'-keryiobenzofenonu, 8% wagowych 2-hydroksybenzofenonu, % wagowych laurynoiny, 3% wagowych estrów pochodnych kwasu salicy¬ lowego.

Mieszanine te poddano oksymowaniu w warun¬ kach identycznych jak w przykladzie I c. Uzys¬ kano 49 g oleju, który zawieral: 60% wagowych oksymu 2-hydrolksy-4'-keryloben- zofenonu,108 092 24% wagowych oksymu laurynoiny, &h wagowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu.

* Wlasciwosci ekstrakcyjne otrzymanej mieszaniny badano w identyczny sposób jak w przykladzie I d. Wyniki tych badan w kolejnych cyklach ilu¬ struje ponizsza tabela III.

Tabela III Nr kcyklu 1 2 ,3 *4 Ekstrakcja IldsC ek¬ straho¬ wanej miedzi mg 100,4 100,3 100,2 100,2 100,4 Stopien ekstrak¬ cji % 14,0 14,0 14,0 14,0 14,0 1 Reekstrakcja 1 1 Aosc re- ekstraho- wanej mie¬ dzi mg 100,4 100,3 100,2 100,2 100,4 | Stopien reekstrak- ¦cji •/• 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 16 40 Uzyskane wyniki wskazuja, ze zdolnosc ekstrak¬ cyjna preparatu jest srednio 2—3 krotnie wyzsza od zdolnosci ekstrakcyjnej znanych preparatów znajdujacych sie w handlu.

Przyklad III. a. Otrzymywanie mieszaniny 2-hydroksy-'5-nonylobenzofenonu, 2-hydroksyben- zoienonu i 4-hydroksybenzofenonu.

W kolbie trójiszyjnej o pojemnosci 2O00 cm* u- mieszczono 1'07 g /0,8 mola/ bezwodnego chlorku glinu w 750 ig chlorku etylenu. Kolbe ochlodzono do temperatury — 5°C i wkraplano roztwór zawie¬ rajacy 105 g /0,7S mola/ nonylofenolu w 100 g chlorku etylenu. Utrzymujac temperature od —5°C do 0°C wkroplono stopniowo 146 g /0,75 mola/ benzotrójchlorku w 100 g chlorku etylenu. Zawar¬ tosc kolby mieszano intensywnie jeszcze przez 2 godziny utrzymujac temperature nie wyzsza niz 0°C, nastepnie mieszanine reakcyjna przeniesiono dc kolby do destylacji z para wodna i dodano ostroznie 500 cm8 bezwodnego alkoholu metylowe¬ go, a potem 250 cm* wody. Przeprowadzono de¬ stylacje z para wodna zbierajac w sumie okolo 45 2500 cm8 destylatu. Pozostalosc destylacyjna wla¬ no do 700 cm8 5n kwasu solnego i ekstrahowano eterem; warstwe eterowa przemywano woda do odczynu obojetnego i osuszono bezwodnym siarcza¬ nem sodu. Po odparowaniu ropuszezalników otrzy¬ mano ciemnoczerwony olej, który destylowano pod zmniejszonym cisnieniem zbierajac frakcje keto¬ nowa, w temperaturze 170-n250°C/l mm Hg. Otrzy¬ mano 155 g oleju, który zawieral: 83% wagowych 2-hydroksy-5-nonylobenzofenonu, 7?/r wagowych 2-hydroksybenzofenonu, 6% wagowych 4-hydroksybenzofenonu, 2% wagowych estrów pochodnych kwasu benzo¬ esowego /glównie benzoesanu nonylofenolu/. b. Kondensacja acyloinowa estru metylowego kwasu laurynowego.

Reakcje przeprowadzono w analogicznych warun¬ kach i z uzyciem tych samych ilosci reagentów jak-w przykladzie I b. Otrzymano tym razem 80 g laurynoiny o temperaturze topnienia 61—626C. 50 55 60 8 c. Oksymowanie mieszaniny 2-hydroksy-5^nony- lobenzofertonu, 2-hydroksybenzofenonu, 4-hydroksy¬ benzofenonu i laurynoiny.

Zmieszano 47,5 g oleju otrzymanego w przykla¬ dzie III a zawierajacego 2-hydroksy-5t-nonyloben- zofenon, 2-hydroksybenzofenon i 4-hydroksybenzo- fenon z 2,5 g laurynoiny otrzymanej w przykladzie III b. Sporzadzona w ten sposób mieszanina za¬ wierala: 79% wagowych 2-hydroksy-5-nonylobenzofenonu, 7% wagowych 2-hydroksybenzofenonu, 6% wagowych 4-hydroksybenzofenonu, % wagowych laurynoiny, 2% wagowych estrów pochodnych kwasu benzo¬ esowego.

Mieszanine te poddano oksymowaniu w identycz¬ nych warunkach jak w przykaldzie I c. Otrzyma¬ no 48 g oleju, który zawieral: 76% wagowych oksymu 2-hydroksy-5-nonyloben- zofenonu, 6% wagowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu, 6% wagowych oksymu 4-hydroksybenzofenonu, % wagowych oksymu laurynoiny. d. Badanie wlasnosci ekstrakcyjnych.

Wlasciwosci ekstrakcyjne otrzymanej miszaniny badano w identyczny sposób jak w przykladzie I d.

Wyniki tych badan w kolejnych cyklach ilustru¬ je ponizsza tabela IV.

Tabela IV Nr cyklu 1 2 3 1 4 Ekstrakcja Uosc ek¬ straho¬ wanej miedzi mg 109,5 109,5 109,8 109,4 109,7 ' Stopien ekstrak¬ cji % ,4 ,3 ,4 ,3 ,4 Reekstrakcja IJosc re- ekstraho- wanej mie¬ dzi mg 109,5 109,4 109,8 109,4 109,7 Stopien reekstrak- cji % 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 1 Uzyskane wyniki wskazuja, ze zdolnosc ekstrak¬ cyjna preparatu jest srednio 2—3 krotnie wyzsza od zdolnosci ekstrakcyjnej znanych preparatów znajdujacych sie w handlu.

Przyklad IV. Zmieszano 37,5 g otrzymanego w punkcie a przykladu III oleju zawierajacego 2- -hydroksy-5-nonylobenzofenon, 2-hydroksybenzofe¬ non i 4-hydroksybenzofenon z 12,5 g laurynoiny otrzymanej w punkcie b przykladu III. Sporzadzo¬ na w ten sposób mieszanina zawierala: 62% wagowych 2-hydroksy-5-nonylobenzofenonu, % wagowych 2-hydroksybenzofenonu, 4,5% wagowych 4-hydroksybenzofenonu, % wagowych laurynoiny, 1,5% wagowych estrów pochodnych kwasu benzo¬ esowego.

Mieszanine te poddano oksymowaniu w warun¬ kach identycznych jak w punkcie c przykladu I.

Uzyskano 48,5 g oleju, który zawieral:9 60§/o wagowych oksymu 2-hydroksy-5^nonylobenzo- fenonu, °/o wagowych oksymu 2-hydroksybenzofenonu, 49/o wagowych oksymu 4^hydroksybenzofenonu, 24% wagowych oksymu laurynoiny.

Wlasciwosci ekstrakcyjne otrzymanej mieszani¬ ny badano w identyczny sposób jak w przykladzie I d. Wyniki tych badan w kolejnych cyklach ilu¬ struje ponizsza tabela V.

Tabela V Nr cyklu 1 2 3 4 Ekstrakcja Ilosc ek¬ straho¬ wanej rr iedzi mg 99,0 P8,9 99,0 99,0 99,1 Stopien ekstrak¬ cji % 13,7 13,7 13,7 13,7 13,7 Reekstrakcja Ilosc re- ekstraho- wanej mie¬ dzi mg 99,0 96,9 99,0 99,0 99,1 Stopien reekstrak¬ cji 0/6 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Uzyskane wyniki wskazuja, ze zdolnosc ekstrak¬ cyjna preparatu jest srednio 2—3 krotnie wyzsza od zdolnosci ekstrakcyjnej znanych preparatów znajdujacych sie w handlu.

Claims (4)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek do ekstrakcji jonów metali niezelaz¬ nych z roztworów wodnych, w sklad którego oprócz rozpuszczalników stosowanych zwykle w te¬ go rodzaju srodkach wchodza jako skladniki ak¬ tywne pochodne oksymu o-hydroksyalkilobenzofe- nonu oraz a-hydroksymy alifatyczne, znamienny tym, ze jego skladnik aktywny zawiera równo¬ czesnie 1—24 czesci wagowych pochodnych hy- droksybenzofenonów o ogólnym wzorze 1, w któ¬ rym RA i R2 sa równe lub rózne i oznaczaja atom 692 10 wodoru lub nizsza grupe alkilowa, 55—85 czesci wagowych pochodnych alkilowych oksymów hy- droksybenzofenonów o ogólnym wzorze 2, w któ¬ rym Rj ma wyzej podane znaczenie, R3 oznacza 5 grupe alkilowa prostolancuchowa lub rozgalezio¬ na, nasycona lub nienasycona, zawierajaca od 7 do 26 atomów wegla, a R4 i R5 sa rózne i ozna¬ czaja, atom wodoru lub grupe hydroksylowa oraz 0,2—25 czesci wagowe oksymu acyloin o ogólnym ia wzorze 3, w którym R6 i R7 sa równe lulb rózne i oznaczaja grupy alkilowe prostolancuchowe lub rozgalezione, nasycone lub nienasycone, zawiera¬ jace sumarycznie nie mniej niz 12 atomów wegla.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 15 jego skladnik aktywny zawiera 55—80 czesci wa¬ gowych oksymu 2-hydroksy-5-alkilobenzofenonu, 0—12 czesci wagowych oksymu 2-hydroksyibenzo- fenonu, 0—12 czesci wagowych oksymu 4-hydro- ksybenzofenonu, 0;2—25 czesci wagowych oksymu 20 acyloiny.

3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego skladnik aktywny zawiera 55—80 czesci wa¬ gowych oksymu 2-hydroksy-4'-alkilobenzofenonu, 0—12 czesci wagowych oksymu 4-hydroksybenzo- 25 fenonu, 0—12 czesci wagowych oksymu 2-hydro- ksybenzofenonu, 0,2-h25 czesci wagowych oksymu acyloiny.

4. Sposób wytwarzania srodka do ekstrakcji jo¬ nów metali niezelaznych z roztworów wodnych ao stanowiacego mieszanine zawierajaca pochodne o- ksymów cnhydroksybenzofenonu i oksymów a-hy- droksyketonów alifatycznych, znamienne tym, ze poddaje sie oksymowaniu mieszanine ketonów o ogólnych wzorach 4, 5 i 6, w których Ri i R2 sa 35 równe lub rózne i oznaczaja atom wodoru lub niz¬ sza grupe aliklowa, R8 oznacza grupe alkilowa pro¬ stolancuchowa lub rozgaleziona, nasycana lub nie¬ nasycona, zawierajaca 7 do 26 atomów wegla, R4 i R5 sa rózne i oznaczaja atom wodoru lub grupe 40 hydroksylowa, a R« i R7 sa równe lub rózne i ozna¬ czaja grupy aliklowe prostolancuchowe lub rozga¬ lezione, nasycone lub nienasycone, zawierajace su¬ marycznie nie mniej niz 12 atomów wegla.