Przedmiotem wynalazku jest stolik mikrotomu chlodzony cieklym azotem, znajdujacy zastosowanie w lecznictwie.Mikrotomy sa to przyrzady sluzace do ciecia zamrozonych lub utrwalonych wycinków materialów biologicznych na cienkie skrawki histologiczne. Zasada dzialania mikrotomów jest jednakowa i polega na przesuwaniu preparatu do góry ruchem posuwistym za pomoca noza przez dzialanie sruby mikrometrvcznej i kola zebatego. Wycinki materialów biologicznych sa zamrazane w rózny sposób, np. suchym lodem, roztworem cieczy z suchym lodem, gazowym dwutlenkiem wegla, gazami cieklymi, termoelektrycznie lub w komorze chlodniczej kriostatu.Najbardziej czasochlonnne i trudne sa czynnosci techniczne zwiazane z procesem zamrazania wycinka i skrojenie odpowiedniej grubosci skrawka histologicznego na mikrotomie.Znane sa mikrotomy konstrukcji radzieckiej MZ—1, które skladaja sie z korpusu wyposazonego w wspornik, zwiazanego z nim noza z uchwytem, osi polaczonej z uchwytem noza i wyposazonej w dzwignie wspólpracujaca z zebatka i sruba mikrometryczna oraz polaczonego z nimi stolika mikrotomu, polaczonego równiez z osia. Stolik do zamrazania sklada sie z korpusu z nakrecona uzebrowana pokrywka z otworami na obwodzie. W korpus wkrecone sa dwa zawory iglicowe i zlaczka przewodu cisnieniowego. W zaworach iglicowych rozpreza sie dwutlenek wegla chlodzacy stolik. Mikrotom dziala w ten sposób, ze przyciagajac do siebie uchwyt noza skrawa sie jednoczesnie wycinek tkanki o zadanej grubosci. Odsuwajac nóz od siebie nastepuje jednoczesnie automatyczne przesuniecie stolika do góry. Stolik nie posiada zadnej automatyki zapewniajacej zadane parametry chlodzenia i jest oziebiany na wyczucie osoby obslugujacej, operujacej zaworami doprowadzajacymi gaz.Celem wynalazku jest opracowanie stolika mikrotomu chlodzonego cieklym azotem, pozwalajacego na uzyskanie wysokiej jakosci preparatów histologicznych, uzyskiwanie optymalnych temperatur w optymalnym czasie dla kazdej tkanki, utrzymywanie stalej temperatury stolika mikrotomu w dowolnym czasie, wyeliminowa¬ nie procesu utrwalania preparatu i podniesienia jego jakosci.2 110 362 Stolik mikrotomu chlodzony cieklym azotem, wedlug wynalazku, wyposazony jest w termoelektryczny termometr polaczony z elektromagnetycznym zaworem zasilania cieklym azotem za posrednictwem regulatora temperatury.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1, przedstawia schematyczny rysunek stolika mikrotomu chlodzonego cieklym azotem oznaczonym NL2 w widoku z góry, a fig. 2 — przekrój poprzeczny przez stolik mikrotomu po linii A—A z fig. 1.Stolik mikrotomu 1 wyposazony jest w termoelektryczny termometr 2, polaczony z elektromagnetycznym zaworem 4 zasilania cieklym azotem za posrednictwem regulatora 3 temperatury. Termoelektrycznytermometr 2 do sterowania automatycznym ukladem zasilania cieklym azotem, umieszczony jest na stoliku mikrotomu 1.Elementem sterujacym jest elektromagnetyczny zawór 4 usytuowany w glowicy zbiornika cieklego azotu.Urzadzeniem regulujacym temperature w zakresie od temperatury otoczenia do 83 K(—190°C), jest regulator 3 temperatury, wlaczony miedzy stolik mikrotomu 1, a elektromagnetyczny zawór 4. Wyniki pomiarów rejestro¬ wane sa przy pomocy rejestratora dwukanalowego ciaglego zapisu. * Dzialanie urzadzenia jest nastepujace. Wycinek tkanki kladziony jest na stoliku mikrotomu 1. Termoelek¬ tryczny termometr 2 mierzy temperature po srodku stolika mikrotomu 1. Po osiagnieciu wymaganej temperatury nastawionej na regulatorze 3 temperatury nastepuje zamkniecie elektromagnetycznego zaworu 4. Regulator 3 temperatury wlaczajac i wylaczajac elektromagnetyczny zawór 4 utrzymuje stala wymagana temperature stolika mikrotomu 1 w czasie krojenia skrawków z wycinka tkanki, które odbywa sie sposobem opisanym wczesniej.Zbiornik napelniony cieklym azotem jest zamkniety glowica wyposazona w elektromagnetyczny zawór 4, manometr oraz w kapiiare, na koncu której nawinieta jest grzalka elektryczna 24 V. Wlaczenie grzalki powoduje wzrost cisnienia w zbiorniku. Przy cisnieniu 0,5 atmosfery grzalka zostaje wylaczona. Glowica mocowana jest do zbiornika naciagami sprezynujacymi, które stanowia zabezpieczenie przed nadmiernym wzrostem cisnienia w zbiorniku. Glowica polaczona jest przewodem zasilania cieklym azotem ze stolikiem mikrotomu 1.Przeprowadzono doswiadczenia na tkankach róznej spoistosci: 20 guzach lagodnych i zlosliwych sutka. Z kazdego guza sutka pobierano po kilka wycinków, z których czesc utrwalono w goracej 10% formalinie. Wycinki te zamrazane z rózna predkoscia do róznych ujemnych temperatur koncowych, od 30 do 100. a nastepnie krojono zwracajac szczególna uwage na stan i grubosc skrawka. Skrawki barwiono metodami rurynowymi i pod mikroskopem oceniono jakosc preparatu. Jako optymalna ustalono temperature zamrazania 228 K, tj. —45°C, uzyskana w ciagu 0,5 min. W tej temperaturze uzyskiwano najmniej uszkodzone skrawki i bardzo czytelne preparaty histologiczne. Okazalo sie, ze proces utrwalania w formalinie poprzedzajacy zamrozenie wycinka nie wplywa na poprawe jakosci obrazu mikroskopowego.Doswiadczenia wskazaly przydatnosc i wysokie zalety stosowania cieklego azotu jako czynnika zamrazaja¬ cego wycinki tkanek na stoliku mikrotomu w porównaniu do dwutlenku wegla. W krótszym czasie uzyskano preparaty histologiczne, charakteryzujace sie swietna jakoscia. Wyeliminowano proces utrwalania preparatów w goracej formalinie.Urzadzenie wedlug wynalazku stwarza mozliwosc uzyskania predkosci zamrazania tkanki zapewniajacej dobra jakosc preparatów mikroskopowych, jak równiez utrzymanie stalej temperatury stolika mikrotomu w dowolnym czasie. Termoregulator 3 pozwala droga prób pilotowych ustalic optium temperatury zamrazania dla kazdej pobranej sródoperacyjnie czy autopsyjnie tkanki. Dzieki temu uzyskuje sie powtarzalnosc metody zamrazania i dobra jakosc preparatów mikroskopowych oraz znaczne skrócenie czasu trwania badania.Urzadzenie wedlug wynalazku poza badaniami sród operacyjnym i moze byc wykorzystywane do badan histochemicznych oraz histoenzymatycznych.Zastrzezenie patentowe Stolik mikrotomu chlodzony cieklym azotem, znamienny tym, ze wyposazony jest w termoelek¬ tryczny termometr (2) polaczony z elektromagnetycznym zaworem (4) zasilania cieklym azotem za posrednic¬ twem regulatora (3) temperatury.110 362 FLaA J_l ^y.AzL Fig. Z PL