***- w i- ¦*? I t L Twqrcy wynalazku: Zygmunt Wisniewski, Mieczyslaw Borkowski, Zbigniew Kotlega, Zbigniew Woziwodzki, Jan Sadowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Techniczno-Rolnicza im. J. J. Sniadeckich, Bydgoszcz (Polska) Sposób montazu z równoczesna rektyfikacja elementów budowlanych, zwlaszcza rygli i slupów Przedmiotem wynalazku jest sposób montazu, z równoczesna rektyfikacja elementów budowlanych zwlaszcza rygli i slupów mogacy miec zastosowanie w budownictwie przy stawianiu szkieletów konstrukcji budowlanych. ' Dotychczas mocowanie rygli do slupów i odwrotnie odbywalo sie za pomoca nakladanych w trakcie montazu polaczen spawanych, które byly niemozliwe do ponownego demontazu w przypadku zaistnialych ku temu przyczyn. Inne sposoby laczienia polegaly na zastosowaniu wysokich srub zakotwionych w ryglach lub slupach z koncówka gwintowana na pewnej dlugosci w ilosci od 2 do 4 na jederi wezel. Laczone rygle i slupy posiadaly tyle samo otworów technologicznych przez które przechodzily zakotwione w dolnym elemencie sru¬ by. Rozstaw otworów technologicznych byl scisle okreslony i odpowiadal rozstawowi srub. Laczenie odbywalo sie przez zakrecanie z góry nakretki mocujacej.Inne rozwiazania to zastosowanie do laczenia wezlów konstrukcji wsporników katowych, zabetonowanych zarówno w slupie i na koncu rygla. Wspornik slupa posiadal na zewnetrznej czesci wybrania, na które wchodzily elementy wystajace wspornika rygla. Ustalenie wzajemnego polozenia i laczenie odbywalo sie przez przelozenie w specjalne otwory wzajemnie przenikajacych sie wsporników srub mocujacych.Opisane dotychczas sposoby laczenia posiadaja kilka wad. Wymagaja precyzyjnego i dokladnego montazu poszczególnych elementów. Wystajace laczniki srubowe i wsporniki moga zostac zniszczone lub uszkodzone ' w trakcie transportu lub montazu, co eliminuje praktycznie cala belke do dalszego wykorzystania, ponadto dlugie otwory technologiczne w ryglach i slupach, powaznie oslabiaja przekrój czynny. Wykonywanie skompli¬ kowanych wsporników jest pracochlonne jak i sama metoda montazu. Ponadto br?k mozliwosci rektyfikaqi zmontowanych juz elementów, zarówno w pionie jak i w poziomie powodowalo powstanie duzych bledów montazowych, których nie mozna bylo praktyczniejuz usunac, a które decydowaly ojakosci stawianego szkieletu.Cdem wynalazku jest usuniecie znanych wad i niedogodnosci przez opracowanie nowego sposobu montazu z równoczesna rektyfikacja elementów budowlanych.2 109407 Istota wynalazku polega na tym, ze do przetransportowanego rygla na plac montazowy wkreca sie w tuleje stala przyspawana do ceownika zabetonowanego w ryglu, ruchoma tulejke rektyfikacyjna. Nastepnie urzadze¬ niem dzwigowym przehosi sie rygiel i cementuje koncówke tulei rektyfikacyjnej w owalny otwór pierscienia rektyfikacyjnego, przyspawanego do ceownika slupa, obejmujacego obszar regulacji w poziomie rygla, po czym przez otwór owalny w ceowniku wkreca sie lekko srube sprezajaca w wewnetrzny otwór tulejki rektyfikacyjnej i dokreca sie nakretke sprezajaca i reguluje sie w pionie polozenie rygja wzgledem slupa, dokreca sie silnie srube sprezajaca do plytki i kluczem dynamometrycznym poprzez podkladke sprezajaca spreza sie nakretka cala konstrukcje wezla.Ponadto stosuje sie zmodyfikowana tulejke stala i tulejke rektyfikacyjna pozwalajaca na niezalezny ruch sruby sprezajacej wzgledem tulejki rektyfikacyjnej. A przy budowie ostatniej kondygnacji budynku stosuje sie specjalne rygle, które laczone sa ze soba plytka i nastepnie sruba sprezajaca i nakretka.Opisany sposób montazu rygli i slupów jest prosty i latwy do wykonania w warunkach montazowych. Nie wymaga wyspecjalizowanego montazu oraz duzej dokladnosci w trakcie montowania poszczególnych elementów konstrukcji, gdyz bledy montazowe mozna usuwac natychmiast W nieskomplikowany sposób przy pomocy urzadzen rektyfikacyjnych wbudowanych w slupy i rygle, co powoduje, ze konstrukcja zmontowana zostaje prawidlowo z dopuszczalnymi bledami montazowymi, podnoszac jakosc stawianych konstrukcji budowlanych i obiektów. Sposób montazu jest bezpieczny z punktu widzenia warunków bezpieczenstwa pracy.Sposób montazu elementów budowlanych wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku na którym: fig. 1 przedstawia przekrój A-A polaczenia rygla i slupa z fig. 2, fig. 2 t- przekrój B-B polaczenia rygla i slupa z fig. 1, fig. 3 -przekrój polaczenia rygla i slupa z zmodyfikowanym urzadzeniem rektyfikacyjnym niz fig. 1, fig. 4 — pólwidok z przodu i pólprzekrój sposobu polaczenia 2 rygli i slupa przy wykorzystaniu urzadzenia rektyfikacyjnego, fig. 5 — widok z przodu sposobu polaczenia dwóch rygli i slupa z przekrojem czastkowym jednego rygla w przypadku, gdy mamy do czynienia z montazem ostatniej kondygnacji szkieletu budowlanego.W sklad laczonego wezla wchodza nastepujace elementy: ceownik 9, który stanowi jedna calosc ze slu¬ pem 11 i jest zamocowany do slupa 11 za pomoca pretów zbrojeniowych 10 i 19 przyspawanych do ceownika i zabetonowanych koncami w slupie 11. W sklad elementów rygla wchodza: Ceownik 5 zbrojony pretami po¬ przecznymi 14 i wzdluznymi 13 zabetonowany w ryglu 1, tuleja gwintowana 3 z przyspawana plytka 2 przyspa¬ wana do ceownika 5, tuleja regulacyjna (rektyfikacyjna) ruchoma 4 pozwalajaca na rektyfikacje slupa 11 lub rygla 1 w pionie poruszajaca sie w pionie w tulei stalej 5, owalny pierscien rektyfikacyjny 6, przyfcpawany do ceownika 9 umozliwiajacy regulacje w poziomie, rygla 1 w zalozonym polu dopuszczalnej tolerancji montazowej, sruba sprezajaca 15 wraz z nakretka sprezajaca 8 i podkladka 7, za pomoca której sprezamy cala konstrukcje.Sposób montazu rygla 1 i slupa 11 jest nastepujacy. Po przetransportowaniu rygla 1 i slupa 11 na plac montazowy wkreca sie w tuleje stala 3 do oporu tulejke rektyfikacyjna ruchoma 4, nastepnie dzwigiem przenosi sie rygiel 1 i cementuje sie koncówke tulei regulacyjnej 4 w owalny otwór pierscienia rektyfikacyjnego 6. W ten i sposób mamy zachowane pole tolerancji montazu rygla 1 w poziomie. Nastepnie przez otwór owalny 12 w ceowniku 9 wkreca sie srube sprezajaca do polowy gwintu wewnetrznego tulejki rektyfikacyjnej 4 i dokreca sie lekko poprzez podkladke sprezajaca 7 nakretka sprezajaca 8. Z kolei ustala sie tulejka rektyfikacyjna 4 za pomoca klucza plaskiego potrzebne polozenie rygla 1 wzgledem slupa 11. Po tych czynnosciach dokreca sie silnie srube sprezajaca 15 do plytki 2 i z kolei kluczem dynamometrycznym spreza sie nakretka 8 cala kon¬ strukcje wezla do okreslonego momentu sprezajacego.W innym rozwiazaniu pokazano budowe wezla, rygla 1 i slupa 11, którego sposób montazu jest taki sam jak poprzednio z tym, ze w rygiel 1 wbudowana jest tuleja stala 16, posiadajaca w górnej czesci dodatkowy gwintowany otwór pod srube sprezajaca, natomiast tulejka rektyfikacyjna 17 posiada gwint zewnetrzny anie posiada gwintu wewnetrznego lecz tylko otwór cylindryczny 25. W ten sposób w trakcie montazu sruby spreza¬ jacej jej ruchy sa niezalezne od ruchów tulejki rektyfikacyjnej 17. Kolejne rozwiazanie przedstawia sposób monta¬ zu dwóch rygli 1 do slupa 11 wedlug sposobu opisanego powyzej. Otwór owalny 12 w dlugim ceowniku 9 pozwala na dowolne przemieszczenie rygli 1 w kierunku poziomym w granicach obszaru obejmowanego przez owalny pierscien rektyfikacyjny 6 przyspawany z dwóch stron do ceownika 9, przed calkowitym sprezeniem sruba 15 calej konstrukcji.Ostatnie rozwiazanie przedstawia sposób polaczenia dwóch rygli 20 do slupa 11 w przypadku zakonczenia ostatniej kondygnacji budynku. Rygle 20 posiadaja specjalne wybrania 24 aby umozliwic schowanie spuszczonej maksymalnie tulejki rektyfikacyjnej 4, która dla ostatniej kondygnacjijest niewykorzystana. Rygle 20 laczone sa plytka 21 posiadajaca owalne otwory 12 i sprezane srubami sprezajacymi 15 przy pomocy nakretki sprezajacej 8 kluczem dynamometrycznym. Ceownik 5 w ryglu 20 przyspawany jest do plytki 22,do której spawa sie prety zbrojeniowe.Sposób montazu slupa do rygli przebiega identycznie jak przy laczeniu rygli ze slupem.109407 3 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób montazu z równoczesna rektyfikacja elementów budowlanych, zwlaszcza rygli i slupów, zna¬ mienny t y m , ze do przetransportowanego rygla na plac montazowy wkreca sie w tuleje stala (3) przyspa- wana do ceownika (5) zabetonowanego w ryglu (1), ruchoma tulejke rektyfikacyjna (4), nastepnie urzadzeniem dzwigowym przenosi sie rygiel (1) i cementuje sie koncówke tulei rektyfikacyjnej (4) w owalny otwór pierscienia rektyfikacyjnego (6) przyspawanego do ceownika (9) slupa (11), obejmujacego obszar regulacji w poziomie rygla (11), po czym przez otwór owalny (12) wceowniku(9) wkreca sie lekko srube sprezajaca (15) w wewnetrzny otwór tulejki rektyfikacyjnej (4) i dokreca sie nakretka sprezajaca (8) i reguluje sie w pionie polozenie rygja (1) wzgledem slupa (11), dokreca sie silnie srube sprezajaca (15) do plytki (2) i kluczem dyna¬ mometrycznym poprzez podkladke sprezajaca (17) spreza sie nakretka sprezajaca (8) cala konstrukcje wezla. 2. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze stosuje sie zmodyfikowana tulejke stala (16) i tu¬ lejke rektyfikacyjna (17) pozwalajaca na niezalezny ruch sruby sprezajacej (18) wzgledem tulejki rektyfika¬ cyjnej (17). 3. Sposób montazu wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie przy budowie ostatniej kon¬ dygnacji budynku specjalne rygle, które laczone sa ze soba plytka (21) i nastepnie sprezane sruba spreza¬ jaca (15) i nakretka (8).109 407 v\yy/ / / / / /.''%¦ Il \w ii. —r A.4 1 i!i 'I1 —M1 ¦JL.g% ^U-t^ ¦x fi P « T/'f 1 J.X ' iOL ZE 1 A tf lii -TT- I ¦ 'II Ul' _._j r — ~ ^ i— i —i r~TT —i L-m- 11 I ''I 1,1 -•-^-"t? %.s l.'l I i h Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL