Przedmiotem wynalazku jest rozpornica pelagiczna podwójna, stanowiaca element uzbrojenia holowanego pelagicznego narzedzia polowowego, sluzacy do uzyskiwania wlasciwego rozwarcia poziomego tegoz narzedzia. Wynalazek dotyczy rybolówstwa, zwlaszcza rybolówstwa dalekomorskiego; w szczególnosci zas elementów holowanego narzedzia polowowego, zapewniajacych wlasciwe rozwarcie wlotu narzedzia.Stan techniki. Znane sa róznego rodzaju rozpornice. Najbardziej rozpowszechnione sa rozpornice tzw. „wygiete" blaszane o profilu kolowym, charakteryzujace sie prosta konstrukcja i w miare dobranymi wlasciwos¬ ciami hydrodynamicznymi. W miare wzrostu wymiarów glównych wloków, uzywanych w rybolówstwie trawler- owym, zachodzila koniecznosc wprowadzania coraz to wiekszych rozpornic. zdolnych do nadania tym wlokom odpowiednio duzego rozwarcia poziomego. Wprowadzane w ostatnim okresie, na trawlerach uprzemyslowionych, rozpornice posiadaja powierzchnie 10—12 m2 a wymagane sa nawet o powierzchni 14—16 m2. Operowanie na statku rozpornicami o tak duzych wymiarach stwarza szereg problemów i niedogodnosci szczególnie przy wydawaniu i podwieszaniu za rufe, oraz skladowaniu na pokladzie.~" W celu wyeliminowania tych mankamentów podejmowano szereg prób wykonania rozpornic o mniejszych wymiarach, a miedzy innymi wykonywano rozpornice o profilu plasko wypuklym, skrzynkowe lub wieloplato- we przy czym konstrukcje wieloplatowe byly wykonywane zawsze jako sztywne (platy polaczone miedzy soba elementami sztywnymi). Konstrukcje te nie znalazly jednak szerszego zastosowania glównie ze wzgledu na duze koszty wykonania oraz duza objetosc zajmowana przy skladowaniu.Istota wynalazku. Celem wynalazkujest zaprojektowanie rozpornicy pelagicznej podwójnej nie wykazujacej wad znanych rozwiazan, to jest rozpornicy o niewielkich wymiarach glównych, prostej konstrukcji, a wiec taniej w produkcji, latwej w skladowaniu, a zapewniajacej odpowiednio znaczna sile rozwierajaca. Cel ten realizuje konstrukcja rozpornicy pelagicznej podwójnej, wedlug wynalazku skladajacej sie z glównego plata, zaopatrzone¬ go w uchwyty oraz z plata pomocniczego. Istota wynalazku jest polaczenie plata glównego i plata pomocnicze-109 299 Fig. 1 3 2 B 1 8 3 11 5» T\ 7717 ~ " X \ I i ¦ ! i2 109 299 go, ze soba gietkimi ciegnami dystansowymi oraz gietkimi ciegnami ustalajacymi wykonanymi korzystnie z lin stalowych lub lancuchów.Wedlug wynalazku plat pomocniczy od strony wewnetrznej jest wyprofilowany odpowiednio do zewnetrznej strony plata glównego, tak, ze. po zalozeniu przylega odpowiednio do zewnetrznej strony tego plata glównego.Wynalazek realizujac postawione cele, wykazuje korzystne skutki techniczne i techniczno-uzytkowe.Rozwiazanie jest proste, zawierajac znane i typowe elementy, sprawdzone w pracy w pelagialu. Po rozlozeniu rozpornica ma duze rozmiary, a po zalozeniu — odpowiednio niezbyt wielkie. Z uwagi na znaczna prostote ukladu nie istnieja obawy komplikacji podczas pracy w toni wodnej.Objasnienie figur. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na któiym fig. 1 przedstawia rozpornice w widoku z przodu, fig. 2 — rozpornice w widoku z góry, a fig. 3 — rozpor¬ nice po zlozeniu w widoku z góry.Przyklad wykonania wynalazku. Rozpornica pelagiczna podwójna wedlug wynalazku sklada sie z plata glównego 1, wykonanego w sposób identyczny jak typowa rozpornica o placie pojedynczym, zaopatrzonego w uchwyt 2 sluzacy do mocowania liny tralowej 3. Uchwyty 4 sluza do mocowania wodzy 5 a uchwyty 6 sluza do laczenia plata pomocniczego 7 z glównym platem 1 za pomoca ciegien gietkich (linowych lub lancucho¬ wych) dystansowych 8 i ustalajacych 9. Wregi 11 plata pomocniczego 7 posiadaja otwory sluzace do podlaczenia ciegien 8 i 9, przy czym plat 7 jest wyprofilowany w ten sposób ze przylega do górnej powierzchni plata glównego 1 dzieki czemu po zlozeniu obu platów (fig. 3) cala rozpornica zajmuje bardzo mala przestrzen.Dla celów transportowych plat glówny i pomocniczy laczone sa przy pomocy znanych zlaczy srubowych 12.Przebieg pracy i sposób dzialania rozpornicy podwójnej wedlug wynalazku jest nastepujacy. Transport i skladowanie rozpornicy na pokladzie statku odbywa sie wstanie zlozonym jak przedstawiono na rysunku fig. 3. Przed wystawieniem rozpornicy za rufe statku zostaja zdjete lacza srubowe 12, tak, ze platy 1 i 7 polaczone sa z soba tylko przy pomocy ciegien 8 i 9. Takprzygotowana rozpornica zostaje podwieszona za rufe na odpowiednich uchwytach lub linie tralowej 3 przy czym plat pomocniczy 7 zwisa swobodnie na ciegnach linowych 8 i 9, przyjmujac dowolne polozenie wzgledem plata 1. Po wydaniu rozpornicy do wody i rozpoczeciu holowania powstajace na placie pomocniczym 7 sily hydrodynamiczne powoduja ze przyjmuje on polozenie jak na fig. 2, a sila nosna rozwierajaca skierowana prostopadle do plaszczyzny plata 7 jest przenoszona na plat 1 za posrednictwem ciegien 8 powodujac tym samym ze laczna sila rozwierajaca rozpornicy jest okolo dwukrotnie wieksza. Ciegna 9 sluza do ustalenia polozenia plata 7 wzgledem plata 1 podczas pracy i zapobiegaja cofnieciu sie plata 7 co wplyneloby niekorzystnie na wlasciwosci hydrodynamiczne zastosowanego rozwiazania.W rozpornicy podwójnej wedlug wynalazku podstawowe sily od oporów wloka wystepujace w wodzach 5 sa przenoszone na line tralowa 3 tylko przez elementy konstrukcyjne plata glównego 1,, natomiast na placie pomocniczym 7 wystepuja tylko sily hydrodynamiczne (sila oporu i sila nosna), dzieki czemu plat moze byc wykonany jako konstrukcja znacznie lzejsza a tym samym i tansza.Rozpornica pelagiczna podwójna wedlug wynalazku znajduje zastosowanie w rybolówstwie dalekomor¬ skim glównie przy polowach pelagicznych wlokami wymagajacymi duzego rozwarcia poziomego, oraz wlokami podwójnymi lub potrójnymi.Zastrzezenie patentowe Rozpornica pelagiczna podwójna, skladajaca sie z glównego plata, zaopatrzonego w uchwyty, oraz z pomocniczego plata, znamienna tym, ze glówny plat (1) i pomocniczy plat (7) polaczone sa ze soba gietkimi ciegnami dystansowymi (8) oraz gietkimi ciegnami ustalajacymi (9), wykonanymi korzystnie z lin stalowych lub lancuchów przy czym pomocniczy plat (7) jest wyprofilowany od strony wewnetrznej odpowiednio do profilu glównego plata (1) tak, ze po zalozeniu przylega on do zewnetrznej powierzchni tego glównego plata (1). PL