Przedmiotem wynalazku jest iskrobezpieczny, bezpieczny na dzialanie pradów bladzacycb jedno¬ zylowy uklad sterowania dwoma elektrycznymi na¬ pedami zwlaszcza napedami maszyn górniczych za pomoca dwóch laczników manewrowych.Znane rozwiazania ukladów sterowania za pomo¬ ca laczników manewrowych w ukladzie jednozylo¬ wym posiadaja szeregowo polaczone przekazniki sterownicze pierwszego i drugiego lacznika, przy czym ich konce zwane punktami zerowymi polaczo- me sa z ziemia tworzac przed zalaczeniem ukladu •bwód elektrycznie zamkniety bez przerwy elektro- izolacyjnej, przystosowany do zasterowania w pier¬ wszej kolejnosci lacznika drugiego, a nastepnie la¬ cznika pierwszego.W stosowanym ukladzie sterowania istnieje nie¬ bezpieczenstwo niekontrolowanego samozalaczenia przekazników sterowniczych lacznika pierwszego i drugiego na skutek pojawienia sie róznicy poten¬ cjalów pomiedzy punktami zerowymi tych przekaz¬ ników, wywolanych pradami bladzacymi, przy czym uklad ten wymaga stosowania dodatkowych urzadzen do nadawania sygnalizacji ostrzegawcze} przed uruchomieniem napedów maszyn. Wszystkie wielozylowe uklady sterowania stwarzaja dodatko¬ we zagrozenia samozalaczenia w przypadku uszko¬ dzenia zyl sterowniczych i zwarc miedzy soba.Uklad sterowania dwoma elektrycznymi napeda¬ mi maszyn wedlug wynalazku nie posiada wymie¬ nionych wad i niedogodnosci. 19 16 29 Istota wynalazku polega na zastosowaniu w ukla¬ dach elektrycznych pierwszego i drugiego lacznika ukladów czasowo-zaleznych obwodów pomocniczych i glównych z których kazdy wlaczony jest miedzy przekaznik sterowniczy i uklad uzaleznien funkcjo¬ nalnych swojego lacznika, przy czym uklad czaso- wo-zalezny pierwszego lacznika posiada dwa nor¬ malnie otwarte styki, z których pierwszy styk za¬ laczany z opóznieniem rl na okres czasu ?2 polaczo¬ ny jest jednym zaciskiem z uzwojeniem iskrobez- piecznym transformatora pierwszego lacznika i dio¬ da polaczona z ziemia a drugim zaciskiem z ziemia bocznikujac te diode, zas drugi styk zalaczony z opó¬ znieniem t3 uzwojeniem iskrobezpiecznym transformatora pierw¬ szego lacznika i przekaznikiem sterowniczym po¬ przez uklad uzaleznien funkcjonalnych, a drugim za¬ ciskiem z zyla sterownicza laczaca pierwszy i dru¬ gi lacznik systemu sterowania.Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia stwo¬ rzenie przed zalaczeniem w kazdym obwodzie ukla¬ du sterowania, przed jego zalaczeniem, przerw ele- ktroizolacyjnych zapobiegajacych samozalaczeniu na skutek pojawienia sie róznicy potencjalów pomie¬ dzy dowolnymi punktami zerowymi systemu, wy¬ wolanych pFadami bladzacymi, przy równoczesnym wyeliminowaniu stosowanych dodatkowo urzadzen do nadawania sygnalizacji ostrzegawczej, która we¬ dlug rozwiazania nadawana jest z lacznika pierw- 109 042109 042 3 szego za pomoca ukladu czasowo-zaleznego obwo- . d&w pgmocniczych i glównych* tego lacznika..'.Przedmiot ,wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który jest schema¬ tem ideowym ukladu elektrycznego.Uklad sterowania wedlug wynalazku sklada sie z ukladów elektirycznyeh dwóch laczników mane¬ wrowych 1 i 2, sterownika kontaktronowego 7, dwóch zyl sterowniczych 5 i 8, ukladu do nadawa¬ nia sygnalów ostrzegawczych 6 i jest zasilany z dwóch transformatorów iskrobezpiecznych T na¬ pieciami zgodnymi fazowo.Uklady elektryczne laczników 1 i 2 polaczone pierwsza zyla sterownicza 5 sa zbudowane podobnie i kazdy z nich sklada sie z przekaznika sterowni¬ czego KI, wymienionego wyzej transformatora is- krobezpiecznego T i ukladu czasowo-zaleznego ob¬ wodów pomocniczych i glównych 3 wlaczonego mie¬ dzy przekaznikiem 1 i ukladem uzaleznien funkcjo¬ nalnych 4. Uklad czasowo-zalezny 3 pierwszego lacznika 1 posiada dwa normalnie otwarte styki KO i K z których pierwszy styk KO zalaczany z opóz¬ nieniem rl na okres czasu t2 jest polaczony jednym zaciskiem z uzwojeniem iskrobezpiecznym transfor¬ matora T pierwszego lacznika 1 i dioda VI polaczo¬ na z ziemia, a drugim zaciskiem z ziemia boczniku¬ jac te diode, zas drugi styk K zalaczany z opóznie¬ niem t3 wojeniem iskrobezpiecznym transformatora T i prze¬ kaznikiem KI poprzez uklad uzaleznien funkcjonal¬ nych 4 lacznika 1, a drugim zaciskiem z zyla ste¬ rownicza 5. W czasie zalaczania styku KO w syste¬ mie sterowania za pomoca ukladów czasowo-zalez¬ nyeh 3 wylaczników li 2 odbywaja sie czynnosci laczeniowe i kontrolno-pomiarowe, przy czym uklad 3 za pomoca ukladu 6 przylaczonego do trzeciego zacisku c lacznika 1, nadaje sygnalizacje ostrze¬ gawcza przez okres czasu r3. Normalnie otwarty styk K ukladu 3 lacznika 1 stwarza przed jego za¬ laczeniem przerwe elektroizolacyjna miedzy prze¬ kaznikami KI laczników 1 i 2 oraz w obwodzie transformatora T lacznika 1 i przekaznika KI lacz¬ nika 2.Uklad czasowo-zalezny 3 drugiego lacznika 2 ma równiez normalnie otwarty styk K polaczony jed¬ nym zaciskiem z uzwojeniem iskrobezpiecznym transformatora T a drugim zaciskiem z ziemia po¬ przez diode V2, który stwarza przerwe elektroizo- lacyjna w obwodzie transformatora T i przekazni¬ ka KI tego lacznika polaczonego poprzez drugi za¬ cisk b i diode Y4 z ziemia.Sterownik kontaktronowy 7, przeznaczony do za¬ laczania i wylaczania systemu sterowania oraz stwa¬ rzania przed zalaczeniem przerwy elektroizolacyj- nej w obwodzie transformatora T i przekaznika KI lacznika 1, zawiera diode V3, dwa przyciski, za¬ laczajacy I i wylaczajacy 0 i jest polaczony z dru¬ gim zaciskiem b lacznika 1 poprzez druga zyle ste¬ rownicza 8.Dzialanie ukladu sterowania wedlug wynalazku jest nastepujace. Po podaniu napiec uzgodnionych fazowo na iskrobezpieczne transformatory T wy¬ laczników 1 i 2 z opóznieniem rl zostaje zalaczony styk KO ukladu czasowo- zaleznego obwodów pomo¬ cniczych i glównych 3 w wylaczniku 1, boczniku¬ jacy diode VI i umozliwiajacy zasilanie z transfor¬ matora T wylacznika 1 obwodu wlasnego przekaz¬ nika KI i sterownika kontaktronowego 7, .napie¬ ciem jednopolówkowym o kierunku prostowania 5 diody V3.Z_ chwila zalaczenia przyciskiem I sterownika kontaktronowego 7 uruchomiony zostaje w laczniku 1 przekaznik sterowniczy KI podajacy sygnal swo¬ jego zalaczenia do ukladu 3, który po skontrolowa¬ lo niu rezystancji izolacji odplywu i funkcji wewnetrz¬ nych ukladu elektrycznego lacznika 1 przestawi styki uzaleznien funkcjonalnych 4 i poprzez zacisk c za¬ laczy uklad do nadawania sygnalizacji ostrzegaw¬ czej 6; a po uplywie czasu x2 wylaczy uklad 6 a za- 15 laczy styk K ukladu czasowo-zaleznego 3, w wyni¬ ku czego zostanie zalaczony przekaznik KI drugie¬ go lacznika 2 zasilanego napieciem drugiej polówki transformatora T pierwszego wylacznika 1 poprzez zyle sterownicza 5 przylaczona do zacisków a obu 20 laczników. W laczniku 2 przekaznik KI poda syg¬ nal swojego zalaczenia do ukladu 3, który po skon¬ trolowaniu rezystancji izolacji odplywu i funkcji wewnetrznych ukladu elektrycznego lacznika 2 przestawi styki uzaleznien funkcjonalnych 4 i za- 15 laczy styk K, w wyniku czego zostanie zalaczony transformator T umozliwiajacy poprzez zyle stero¬ wnicza 5 zasilanie przekaznika KI wylacznika 1 na¬ pieciem jednopolówkowym o kierunku prostowania diod V2 i V3. Po uplywie czasu x3 od chwili zala- 3i czenia ukladu sterowania, który to czas jest potrze¬ bny do zalaczenia obwodów sterowniczych i po¬ twierdzenia stanu zalaczenia styków K ukladów 3 obu laczników, styk KO ukladu 3 lacznika 1 prze¬ staje bocznikowac diode VI przerywajac zasilanie 35 przekaznika sterowniczego KI lacznika 1 z jego wlasnego transformatora T.Wylaczenie ukladu sterowania nastepuje za po¬ moca przycisku 0 sterownika 7, lub przerwaniu do¬ wolnego obwodu ukladu, przy czym ponowne jego 40 zalaczenie jak przedstawiono powyzej moze nasta¬ pic po uplywie czasu rl z chwila zalaczenia styku KO ukladu czasowo-zaleznego obwodów pomocni¬ czych i glównych 3 lacznika 1. 45 Zastrzezenia patentowe 1. Iskrobezpieczny, bezpieczny na dzialanie pra¬ dów bladzacych uklad sterowania dwoma elektrycz¬ nymi napedami, zwlaszcza napedami maszyn gór¬ niczych zlozony z dwóch laczników polaczonych ze m soba zyla sterownicza, sterownika kontaktronowe¬ go i ukladu do nadawania sygnalizacji ostrzegaw¬ czej, znamienny tym, ze zawiera dwa uklady cza- sowo-zalezne obwodów pomocniczych i glównych (3) wlaczone miedzy przekazniki sterownicze (KI) 55 i uklady uzaleznien funkcjonalnych (4) pierwszego i drugiego lacznika, przy czym uklad czasowo-za¬ lezny (3)' pierwszego lacznika (1) posiada dwa nor¬ malnie otwarte styki (KO i K) z których pierwszy styk (KO) zalaczany z opóznieniem rl na okres r2, w gdzie r oznacza okres czasu jest polaczony jed¬ nym zaciskiem z uzwojeniem iskrobezpiecznym transformatora (T) pierwszego lacznika (1) i dioda (VI) polaczona z ziemia; a drugim zaciskiem z zie¬ mia bocznikujac te diode, zas drugi styk (K) zala- w czany z opóznieniem t3 zaciskiem z uzwojeniem iskrobezpiecznym transfor¬ matora (T) i przekaznikiem sterowniczym (KI) po¬ przez uklad uzaleznien funkcjonalnych (4) pierw¬ szego lacznika (1) a drugim zaciskiem z zyla stero¬ wnicza (5) laczaca pierwszy i drugi lacznik systemu sterowania. 2. Iskrobezpieczny, bezpieczny na dzialanie pra¬ dów bladzacych uklad sterowania wedlug zastrz. 1, 6 znamienny tym, ze do drugiego zacisku (b) pierw¬ szego lacznika (1) jest przylaczony za pomoca dru¬ giej zyly sterowniczej (8) kontaktronowy sterownik (7) wyposazony w przycisk zalaczajacy (I) d wyla¬ czajacy (0), zas do trzeciego zacisku (c) tego lacz¬ nika jest przylaczony uklad sygnalizacji ostrzegaw¬ czej (6) uruchomiony na okres czasu t3 za pomoca ukladu czasowo-zaleznego (3). kjC7 \ PL