Opublikowano: 3.VH.1968 55701 KI. 74 b, 5/01 MKP G08c /I9/46 "czytelnia] flftfcft Patentowej 1 ssrLn^ Wspóltwórcy wynalazku: Stanislaw Prus, Tadeusz Pirowski Wlasciciel patentu: Huta im. Lenina, Kraków (Polska) Uklad do przesylania impulsów elektrycznych Przedmiotem wynalazku jest uklad do przesyla¬ nia impulsów elektrycznych sterujacych i sygnali¬ zacyjnych przy wykorzystaniu do tego celu zwlasz¬ cza kaibli teletechnicznych.Znane uklady do przesylania impulsów elek¬ trycznych — linie dozorowe — sa zlbudowane w ten sposób, ze poza przesylaniem impulsów elek¬ trycznych posiadaja zdolnosc kontrolowania linii przesylowej. Kontrola ta polega na wykrywaniu przerw w linii przesylowej na przyklad przez za¬ stosowanie dodatkowego przekaznika Wlaczonego na prad ciagly, kontrolowaniu opornosci izolacja wzgledem ziemi przez zastasowainie dodatkowego przekaznika reagujacego na obnizenie sie opor¬ nosci izolacji linii wzgledem ziemi, lufo kontroli zwarc mdedzyiprzewodowych.Uklady te moga byc wyposazone równiez w za¬ bezpieczenia chroniace uklad przesylowy przed skutkami uszkodzen.Uklady te spelniaja wystarczajaco swoja role przy przesylaniu impuHsóW sygnalizacyjnych na przyklad w sygnalizacji ateimowej przeciwpoza¬ rowej.Tego typu irtclady zastosowane do sterowania waznymi urzadzeniami technologicznymi w prze¬ mysle i energetyce nie zapewniaja dostatecznej niezawodnosci. W obwodach tych latwo moga po¬ wstac zaklócenia na przyklad przez obnizenie sie opornosci izolacji miejdzyprzewodowej linii, zwar¬ cie przewodów linii przez opornik, wzglednie przez 10 15 20 25 30 przypadkowe lu!b rozmyslne podanie na linie prze¬ sylowa impuLUsu elektrycznego.Zaklócenia te moga spowodowac wylaczenia lulb zalaczenie urzadzen elektrycznych pracujacych w cyklu technologicznym. Takie nieprzewidziane za¬ laczenie lulb wylaczenie urzadzen elektrycznych moze spowodowac straty w produkcji lulb zagro¬ zenie dla zycia ludzkiego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad w wyzej podanych ukladach elektrycznych w zasto¬ sowaniu ich do sterowania i skonstruowanie ta¬ kiego ukladu, który poza samokontrola i sygnali¬ zacja stanu sprawnosci linii nie reaguje na obce impulsy elektryczne zapewniajac niezawodne dzia¬ lanie.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie ukladu skladajacego sie z dwóch obwodów, a mia¬ nowicie obwodu sterowniczego i sygnalizacyjno- ^blokujacego, w którym obwód sterowniczy zas'l*-. ny jest przez transformator, a obwód sygnalizacyj- no-blokujacy ze zródla pradu stalego. W obwodzie sterowniczym, po stronie nadawczej srodek uzwo¬ jenia wtórnego transformatora uziemiony jest po¬ przez przekaznik ziemnozwarciowy 2Jbocznilkowa- ny dioda.Na wyjsciu z uzwojenia wtórnego tego transfor¬ matora wlaczone sa szeregowo kondensatory po¬ przez które zasilana jest strona wykonawcza ukladu sterowniczego. Równolegle do kondensato¬ rów wlaczony jest przycisk zalaczajacy. Po stro- 557013 nie wykonawczej obwodju sterowniczego, równo¬ legle do przewodów linii; sterujacej wlaczony jest poprzez -kondensator przekaznik kontrolno-bloku- jacy zbocznikowany dioifcLa, a obydwa przewody linii;. sterujacej uzieiiiiorte sa poprzez szeregowo polaczone diody i przekajzniki wykonawczo-bloku- jace. ii W obwodzie sygnailizacyjno-blokujacym znajduje sie przekaznik wykonawczy podajacy impuls ma urzadzenie sterowane, przekaznik blokujacy uklad oraz dwie lampM sygnalizacyjne, z których jedna umieszczona jest po stronie wykonawczej, a dru¬ ga po stronie nadawczej ukladu. Przekaznik wy¬ konawczy pobudzany je&t stykaimi przekazników wykonawczo-lblolkujacycl4 a przekaznik blokujacy stykiem przekaznika fcbntrolno-blokujacego oraz stykami przekazników ^ykonawczo-blokujacycli.Lampka umieszczona po stronie wykonawczej sterowana jest przez styk przekaznika blokujacego i 'przycisk^cfiblokowiujacy natomiast lampka po stronie nadawczej wlaczona jest szeregowo z opo¬ rem do zródla pradu stalego i sterowana jest sty¬ kiem przekaznika blokujacego/stykiem przekazni¬ ka ziemnozwarciowego oraz stykiem, przekaznika wykonawczego. _Zastosowanie,ulkladn^wedluig .wynalazku, pozwa»~ la na wyeMminowianie zaklócen w cyklach .pro¬ dukcyjnych w przemysle, które powodowane sa przez bledne dzialanie dotychczas stosowanych ukladów sterowniczych. iUklaid ten jest szczegól¬ nie przydatny tam gdizie zachodz oibawa przypad¬ kowego lub rozmyslnego podania impulsu elek¬ trycznego ma linie, co w;., konsekwencji spowodo¬ wac moze nieprogramowe zasterowanie urzadze¬ niem.Uklad sterowniczy wedlug wynalazku moze byc stasowany do sterowania przy pomocy kaibli te¬ letechnicznych, które sa tansze od sterowniczych kabli energetycznych. Moznia rcfwiniez do tego celu wykorzystywac rezerwy w istniejacych sieciach teletechnicznych.Uklad sterowniczy wedlug wynalazku jest opisa¬ ny szczególowo na podstawie pirzykladu uwidocz¬ nionego na rysunku, na którym przedstawiono jego schemat ideowy.Jak pokaizamo na schemacie zasilanie ukladu od¬ bywa sie przez transformator 1, którego srodek wtórnego uzwojenia poprzez ziemnozwarciolwjy przekaznik 9 ^bocznikowany dioda 5d jest uzie¬ miony. Przekaznik ziamno-zwarciowy kontroluje stan izolacji obwodów prad'u zmiennego. Dioda 5d pelni funkcje bocznika przy dzialaniu programo¬ wym oraz prostownika dla przekaznika ziemno¬ zwarciowego w chwili pojawienia sie doziemienia W obwodach pradu zmiennego.Wlaczone szeregowo w obwód kondensatory 4a i 4b eliminuja zadzialanie ukladu w przypadku pojawienia sie w obwodach olbcego napiecia sta¬ lego i zmiennego. Przycisk 2a zwierajacy konden¬ satory 4a i 4b sluzy do programowego zalaczenia, ukladu tzn. do równoczesnego pobudzenia wyko^ nawczo-blokiujacych przekazników 6 i 7 zainstalo¬ wanych po stronie wykonawczej ukladu, które powoduja z kolei poprzez styki 6c i 7c pobudzenie wykonawczego przekaznika 12 a ten stykiem 12b podaje impuls na urzadzenie sterowane. 55701 < 4 Kontrolno-blokujacy priekaznik. 8 zbocznikowa- ny dioda 5c polaczony szeregowo z kondensato¬ rem 4c, wlaczony miedzy jprzewody lOa i lób kab¬ la kontroluje ciaglosc db^odów pradlu zmiennego. 5 Cewki wykonawczo-^okujacych przekazników 6 i 7 sa uziemione. Przekaznik blokujacy w obwo¬ dzie pradu stalego 11 ^raz* ze. swoimi'¦¦ stykami lla i llb kontroluje i sygnalizuje poprzez lampki 15a i 15b sprawnosc calego ukladu. Przycisk 2b 10 • sluzy do odblokowania ulpadu w przypadku jego zablokowania w wyniku ^aistniialego zaklócenia.'" W przypadku gdy uklad przygotowany,,jest do dzialania przez podaniel napiecia zmiennego na transformator 1 oraz naciecia, stalego w obwody 15 pradu stalego, po nacisnieciu pi^ycisku 2a dziala¬ ja równoczesnie wykonawozo^blofcujaoe przekazni¬ ki 6 i 7 otwierajac swoje styki 6b i-7b, a zamyika- ja styki 6a, 6c, 7a i 7c powodujac zadzialanie prze- .kaznilka.. 12,.który, „swoim stykiem 12b podaje im- 20 puls na urzadzenie sterowane.O zadzialaniu przekaznika wykonawczego 12 i uruchomieniu urzadzenia sterowanego sygnalizu¬ je jasnym swiatlem lampka 15b zainstalowana w punkcie nadawczym w której to obwodzie zwarty 25 zostaje opór 16 stykiem 12a wykonawczego prze- ~~ kaznika 12/W~przypadku zaniku" napiecia stalego, które zasila uklad po stronie wykonawczej, gasna obie lampki sygnalizacyjne.W przypadku doziemienia na przewodach lOa 30 i 10b dziala ziemnozwarciowy przekaznik 9 otwie¬ rajac swój styk 9a i powoduje zgasniecie lampki 15b, która sygnalizuje zaistniale doziemianie w obwodzie pradu zmiennego. Jesli na przewodach lDa i lOb pojawi sie obce napiecie stale lub zmien- 35 ne, diody 5a i~5b blokuja zadzialanie przekazni¬ ków 6 i 7. Gdy pojawi sie napiecie stale lub zmienne na przewodzie lOa wówczas zadziala wy- konawczo-blokujacy przekaznik 6 otwierajac swój styk 6b, zamyka styk 6a i 6c i uruchamia bloku- *° jacy przekaznik 11, a ten otwierajac styki lla i llb powoduje zgasniecie laimpek 15a i 15b.Blokujacy przekaznik 11 zamyka równiez swój styk lic poprzez który podtrzymuje swoje dziala¬ nie blokujac caly uklad. W analogiczny sposób 45 nastepuje zablokowanie ukladu przy podaniu na¬ piecia, stalego lub zmiennego na przewód lOb, Przerwy W zylach kablowych lOa lub lOb wzgled¬ nie zanik napiecia zmiennego zasilajacego powo¬ duje odpadniecie stale trzymajacego kontrolno- 50 bloKujacego przekaznika 8, który swoimi stykami 8a powoduje zadzialanie blokujacego przekaznika 11. Zadzialanie przekaznika 11 blokuje i sygnali¬ zuje zadzialanie ukladu, w sposób opisany wyzej.Odblokowanie ukladu moze nastapic przy uzyciu 55 przycisku 2b, po uprzednim usunieciu uszkodzenia.Lampka sygnalizacyjna. 15b zainstalowana w punkcie nadawczym swieci swiatlem ciaglym przy¬ ciemnionym, sygnalizujac tym samym sprawnosc ukladu. 60 PL