Przedmiotem wynalazku jcat sprzeglo zebate podatne, zwteszcza do przenoszenia duzych momentów obrotowych.Znane sa sprzegla podatne, w których elementami prze¬ noszacymi podatnie moment obrotowy sa elastyczne wkladki lub sprezyny. Sprzegla podatne zawierajace elastyczne wkladki wykonane najczesciej z gumy, która przenosi male naciski powierzchniowe w porównaniu do stali, charakte¬ ryzuja sie duza srednica i masa w stosunku do przenoszo¬ nego momentu obrotowego.Innym rodzajem sprzegiel podatnych sa sprzegla zao¬ patrzone w elementy sprezyste w postaci sprezyn plytko¬ wych osadzonych w rowkach wykonanych w kolnierzach tarcz sprzegla. Sprezyny plytkowe sa osadzone w rowkach bez wstepnego napiecia i z pewnym luzem montazowym.Luz ten powiekszajac sie w czasie eksploatacji, niekorzystnie wplywa na prace sprzegla, zwlaszcza przy zmiennych kie¬ runkach obrotów.Znane sa równiez sprzegla podatne bedace polaczeniem sprzegla zebatego i podatnego, zaopatrzone w sprezyny srubowe umieszczone na obwodzie jego tarcz, natomiast kolnierze tulei zebatych sprzegla zebatego, przenoszacych moment obrotowy z jednego walu na drugi, sa ze soba sztywno polaczone.Powstale z polaczenia sprzeglo, w którym tarcza sprzegla podatnego jest spoczynkowo osadzona w otworze piasty sprzegla zebatego, zawiera zalety sprzegla zebatego oraz podatnego i umozliwia podatne przenoszenie momentu obrotowego. Charakteryzuje sie jednak duza iloscia ele¬ mentów i prawie dwukrotnie wieksza dlugoscia w stosunku 10 15 20 25 30 2 do znanych sprzegiel podatnych, co ze wzgledów konstruk¬ cyjnych ogranicza jego stosowanie.Sprzeglo zebate podatne, zawierajace tuleje zebate z kolnierzami, wyposazonymi w gniazda, w których miesz¬ cza sie elementy sprezyste, wedlug wynalazku charaktery¬ zuje sie tym, ze kolnierz jednej tulei zebatej, skladajacy sie z tarczy zakonczonej czescia cylindryczna, ma w tarczy rozmieszczone na pewnej srednicy otwory o wydluzonym obwodów© ksztalcie oraz na czesci cylindrycznej ma pro¬ mieniowe, wewnetrzne wystepy, natomiast kolnierz drugiej tulei zebatej ma tarcze zakonczona promieniowymi, zew¬ netrznymi wystepami, które znajduja sie pomiedzy tarcza a wewnetrznymi wystepami kolnierza pierwszej tulei zebatej. Otwory i wystepy w kolnierzu pierwszej tulei zebatej oraz wystepy kolnierza drugiej tulei zebatej maja lezace naprzeciw siebie cylindryczne gniazda, w których mieszcza sie poduszki o ksztalcie zblizonym do rozcietego wzdluznie walca, pomiedzy którymi znajduja sie elementy sprezyste. Poduszki maja wystajace od strony plaskiej, lezace naprzeciw siebie trzpienie, na których sa osadzone suwliwie tuleje podtrzymujace elementy sprezyste.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia sprzeglo w przekroju wzdluznym, fig. 2 przedstawia rzut boczny sprzegla z czesciowym przekrojem, a fig. 3 przed¬ stawia przekrój A — A przez zespól sprezyn talerzowych w stanie obciazenia momentem obrotowym.Piasty zebate li osadzone spoczynkowo na czopach walów napedowego i napedzanego, wspólpracuja z tulejami zebatymi 2 i 3 zaslepionymi od strony czolowej pokrywami 108 546108 546 4 zaopatrzonymi w uszczelki 5. TuTeje zebate 2 i 3 maja z jednej strony wewnetrzne uzebienia 6, a z drugiej czesci cylindryczne 7 i 8. Czesc cylindryczna 7 tulei zebatej 2 stanowi czop drazony, na którym jest osadzona obrotowo swoja czescia cylindryczna 8, spelniajaca funkcje lozyska slizgowego, tuleja zebata 3. Polaczenie obrotowe tulei. zebatych 2 i 3 ma uszczelke 9 osadzona w czesci cylindrycz¬ nej 7 tulei zebatej 2, zabezpieczajaca-przed wyciekami oleju ze sprzegla. Na zewnetrznej stronie tuleje zebate 2 i 3 maja kolnierze 10 i 11, przy czym pólprzekrój kolnierza 10 tulei zebatej 2 ma ksztalt litery L, a kolnierz 11 tulei zebatej 3 ma teowy pólprzekrój. Czesc cylindryczna 12 kolnierza 10 ma zewnetrznie promieniowo usytuowane wystepy 14, natomiast kolnierz 11 ma o tej samej, co wystepy 14, obwodowej szerokosci zewnetrznie usytuowane wystepy 15.Kolnierz 10 tulei zebatej 2 wraz z wewnetrznymi wystepami 14 ma przekrcj zblizony do litery C, w który wchodza swoja gruboscia luzno pasowane zewnetrzne wystepy 15 kolnierza 11 tulei zebatej 3, zabezpieczajac w ten sposób tuleje 2 i 3 przed poosiowym rozlaczeniem. Wystepy 14 i 15 oraz tarcza 13 kolnierza 10 tulei 2 maja obwodowo rozmiesz¬ czone gniazda 17, których rzut boczny ma ksztalt odcinka kola, przy czym gniazda 17 wykonane w tarczy 13 przecho¬ dza w styczne do promienia, podluzne otwory 18. W gniaz¬ dach 17 sa umieszczone elementy sprezyste 19 najkorzystniej wykonane w postaci szeregowo zestawionych parami zes¬ polów sprezyn talerzowych 20, charakteryzujacych sie duza sztywnoscia, która mozna zwiekszac przez odpowiednie równolegle zestawianie. Kazdy zespól sprezyn talerzowych 20 zawiera dwie poduszki 21 wykonane w postaci wzdluznie przecietego walca, przylegajace czescia cylindryczna do gniazd 17. Po stronie cylindrycznej poduszki 21 maja po dwa kolnierze 22, które osadzone w odpowiednich rowkach 23 wykonanych w gniazdach 17 wystepów 14 i 15 zabezpie¬ czaja zespoly sprezyn talerzowych 20 przed wypadnieciem.Czolowe sciany poduszek 21 sa zaopatrzone w otwory 24 przeznaczone do naczepiania znanego przyrzadu sciskaja¬ cego sprezyny w czasie osadzania zespolów sprezyn ta¬ lerzowych 20 w gniazdach 17. Poduszki 21, po stronie plaskiej, posiadaja po dwa prostopadle trzpienie 25. Prze¬ ciwlegle trzpienie 25 sa suwliwie polaczone tuleja 26.W polowie dlugosci kazda tuleja 26 ma zewnetrzny kol¬ nierz 27. Po obu stronach kolnierza 27, na tuleje 26 sa na¬ lozone zespoly sprezyn talerzowych 20. Sprezyny talerzowe 20 z jednej strony opieraja sie o kolnierz 27 tulei 26, a z dru¬ giej o plaskie powierzchnie poduszek 21. Tuleje 26, nie¬ co dluzsze od zespolów sprezyn talerzowych 20, luzno wchodza do otworów 28 wykonanych w poduszkach 21.Sumaryczna glebokosc otworów 28 jest tak dobrana, ze ogranicza wielkosc strzalki ugiecia sprezyn talerzowych 20, która nie powinna przekraczac 0,75 maksymalnej strzalki ugiecia.Sprzeglo wedlug wynalazku moze byc wyposazone 5 w znane urzadzenie elektryczne 29, w postaci potenqo- metru lub lacznika krancowego, polaczonego przewodami 30, poprzez pierscienie slizgowe 31 osadzone na walach, z ukladem sterowania silnikanapedu.Wystapienie momentu czynnego, np.. od strony tulei 10 zebatej 3 powoduje, ze wysjtepy 15 kolnierza 11 dzialaja silami obwodowymi poprzez zespoly sprezyn talerzowych 20 na wystepy 14 kolnierza 10 tulei zebatej 2, przy czym dynamiczne dzialanie sil obwodowych jest tlumione przez zespoly sprezyn talerzowych 20. 15 Konstrukcja sprzegla wedlug wynalazku, dzieki podat¬ nemu polaczeniu kolnierzy 10 i 11 tulei zebatych 2 i 3, ma jednoczesnie zalety sprzegla zebatego i podatnego, przy zachowaniu dotychczasowej! dlugosci sprzegla zebatego, o nieco powiekszonej srednicy kolnierzy tulei zebatych. 20 Wyposazenie sprzegla, w odpowiednio wyregulowane i wlaczone do ukladu sterowania silnikiem napedu urzadze¬ nie elektryczne 29, umozliwia biezace odczytywanie prze¬ noszonego momentu obrotowego oraz wylaczanie silnika napedu w przypadku przekroczenia dopuszczalnego mo- 25 mentu obrotowego, co pozwala na stosowanie sprzegla wedlug wynalazku jako sprzegla przeciazeniowego.Zastrzezenia patentowe 1. Sprzeglo zebate podatne, zwlaszcza do przenoszenia 30 duzych momentów obrotowych, zawierajace tuleje zebate z kolnierzami wyposazonymi w gniazda, w których mieszcza sie elementy sprezyste, znamienne tym, ze kolnierz (10) tulei zebatej (2) ma w tarczy (13) rozmieszczone na pewnej srednicy otwory (18) o wydluzonym obwodowo ksztalcie 35 oraz na czesci cylindrycznej .(12) ma promieniowe, wew¬ netrzne wystepy (14), natomiast kolnierz (11) tulei ze¬ batej (3) ma promieniowe, zewnetrzne wystepy (15) lezace pomiedzy tarcza (13) a wystepami (14) kolnierza (10), przy czym, wystepy (14) i (15) oraz otwory (18) maja 40 lezace naprzeciw siebie cylindryczne gniazda (17) w któ¬ rych mieszcza sie poduszki (21), pomiedzy którymi znaj¬ duja sie elementy sprezyste, korzystnie w postaci sprezyn talerzowych. 2. Sprzeglo zebate wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze 45 poduszki (21) maja wystajace od strony plaskiej, lezace naprzeciw siebie sztywne trzpienie (25), na których sa osadzone suwliwie tuleje (26) podtrzymujace elementy sprezyste (19) przy czym, kazda tuleja (26) ma w srodkowej czesci zewnetrzny kolnierz (27).108 543 6 10 21 20 \29 fia i 2120 23 22 15 11 14 fig. 2108 546 13 18 20 27 25 26 28 24 11 15 fig. 3 LZG Z-d 3, z. 648/1400/80, n. 115 + 20 egz.Cena 45 zl PL