Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do cyklicznego przemieszczania lawy obraczkowej w przedzarkach i skre¬ carkach, w którychlawajest polaczona ciegnem z koncowym colonem urzadzenia oddzialywujacym bezposrednio na ruchy lawy.W maszynach wlókienniczych przy nawijaniu przedzy na cewki lawa obraczkowa wykonujac ruchy posuwisto- zwrotne w góre i w dól, cyklicznie przemieszcza sie po kazdym skoku w góre wykonujac tak zwany podskok, którego wartosc zalezna jest od grubosci nawijanej przedzy.Do wprawiania w ruch posuwisto-zwrotny lawy obracz¬ kowej oraz do jednoczesnego cyklicznego jej podnoszenia w miare wykonywania nawoju przedzy sluza rózne, sprze¬ zone ze soba urzadzenia i mechanizmy.W rozwiazaniach znanych z patentów polskich nr 63277 i95284 urzadzenia do cyklicznego podnoszenialawy obracz¬ kowej skladaja sie z kilku przekladni zebatych lub ciegno¬ wych, sprzegiel, tarcz, kól zapadkowych itp. osadzonych na specjalnym wale polaczonym przekladnia zebata z czlo¬ nem koncowym urzadzenia sluzacego do podnoszenia iopuszczania lawy obraczkowej podczas jej ruchu robo¬ czego.Urzadzeniedo cyklicznego podnoszenia lawy obraczkowej wprawiane jest w ruch walem napedowym urzadzenia do ruchu posuwisto-zwrotnego lawy.Znane jest równiez rozwiazanie urzadzenia do napedza¬ nia lawy obraczkowej w przedzarkach i skrecarkach, skla¬ dajace sie z nieruchomego cylindra z przesuwajacym sie w nim tlokiem polaczonym ruchowo z tloczyskiem, na którym zamocowany jest slimak wspólpracujacy z kolem 2 na wale polaczonym ciegnem 10 15 20 25 30 slimakowym osadzonym z lawa obraczkowa.W rozwiazaniu tym slimak i kolo slimakowe sluza jed¬ noczesnie do wahadlowego obracania walu polaczonego z ciegnem lawy obraczkowej oraz do cyklicznego prze¬ mieszczania lawy obraczkowej po kazdym jej skoku zwanym „podskokiem lawy".Celem wynalazku jest maksymalne uproszczenie kon¬ strukcji urzadzenia do cyklicznego przemieszczania lawy obraczkowej oraz bezposrednie sprzezenie tego urzadzenia z koncowym czlonem urzadzenia do podnoszenia i opusz¬ czania tej lawy wykonujacej ruchy posuwisto-zwrotne podczas procesu roboczego.Zagadnienie to rozwiazane zostalo w ten sposób, ze urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku umieszczone zostalo bezposrednio na wale koncowego czlonu urzadzenia do podnoszenia i opuszczania lawy obraczkowej. Urzadze¬ nie to charakteryzuje sie tym, ze na wspomnianym wale osadzona jest nieprzesuwnie wzgledem tego walu obrotowa tuleja zaopatrzona w wodzik przesuwajacy sie równo¬ czesnie w prostoliniowym rowku wykonanym w korpusie urzadzenia i w srubowym wycieciu nastepnej tulei posiada¬ jacej ramie z zapadka zazebiajaca sie z zapadkowym kolem.Kolo to polaczone jest ruchowo np. wielowypustowo z okre¬ sowo obracajacym sie walem skrecajacym za pomoca znanych mechanizmów ciegno obraczkowej lawy.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada nastepujace zalety: — zwarta i prosta budowa dzieki umieszczeniu urzadzenia na wale wykonujacym ruchy posuwisto-zwrotne, 108 491108 491 3 — uproszczona konstrukcja podnosi stopien niezawodnosci dzialania maszyny, — znaczne zmniejszenie ilosci czesci maszynowych w sto¬ sunku do dotychczas znanych rozwiazan korzystnie wplywa na zmniejszenie ciezaru, obnizenie materialo¬ chlonnosci, pracochlonnosci i kosztów maszyny, — prosty i pewny w dzialaniu uklad mechaniczny umozli¬ wia nastawienie podskoku lawy obraczkowej w duzym zakresie.Urzadzenie bedaceprzedmiotem wynalazku jest uwidocz¬ nione w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju wzdluznym, fig. 2 — urzadzenie w przekroju poprzecznym plaszczyzna A-A na fig. 1, fig. 3 — w widoku fragment urzadzenia w kierunku W na fig. 1 i fig. 4 — w widoku koncowy czlon urzadzenia w innym rozwiazaniu konstrukcyjnym.Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku sklada sie z walu 1, wykonujacego ruchy posuwisto-zwrotne, obro¬ towo osadzonejna tym wale i przesuwajacej sie razem z nim ruchem posuwisto-zwrotnym tulei 2, zaopatrzonej w wo¬ dzik 3 wchodzacy w prostoliniowy rowek 4 korpusu 5.Miedzy korpusem 5 a walem 1 ulozyskowana jest obro¬ towatuleja 5posiadajaca wyciecie 7 o,Uniisrubowej, w które wchodziwodzik 3 tulei 2. Tuleja6 posiada ramie 8 zzapadka 9 zazebiajaca sie z zapadkowym kolem 10 polaczonym ruchowo np. wielowypustewo z walem 1. Kolo to zaopa¬ trzone jest w dodatkowy wieniec zebaty 11 zazebiajacy sie z kolem zebatym urzadzenia, niepokalanego na rysunku, sluzacego do ruchów pomocniczych obraczkowej lawy 12.Na korpusie 13 osadzony jest nastawny pólpierscien 14 przeznaczony do wyzebrania zapadki 9 z zapadkowego kola 10. Na koncu walu 1 zamocowany jest slimak 15 zazebiajacy sie z slimakowym kolem 16 zamocowanym na wale 17, na który nawija sie ciegno 18 polaczone z obraczkowa lawa 12.W innym rozwiazaniu koncowy czlon urzadzenia laczacy wal 1 z obraczkowa lawa 12 moze miec np. polaczenie gwintowe ruchowe z zastosowaniem nakretki 19, w która wkreca sie nagwintowana koncówka walu 1. W tym roz¬ wiazaniunakretka 19jestpolaczonaciegnem 1$zobraczkowa lawa 12. Cale urzadzenie do cyklicznego przemieszczania obraczkowej lawy 12 jest umieszczone bezposrednio na wale 1 koncowego czlonu, wykonujacego ruchy posuwista- -zwrotne, znanego urzadzenia do podnoszenia i opuszcza¬ nia obraczkowej lawy 12.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala nastepujaco: wal 1 wraz z zamocowanym na nim slimakiem 151, otrzymujac naped od urzadzenia nie pokazanego na rysunku,wykonuja razem ruchy posuwisto-zwrotne zamieniane nastepnie przez slimakowe kolo 16 na ruch wahliwy walu 17. Ciegno 18 nawijane lub odwijane z walu 17 powoduje ruchy po¬ suwisto-zwrotne, w góre i w dól, obraczkowej lawy 12.W przypadku zastosowania w czlonie koncowym nakretki 19 umieszczonej na wale 1 przenosi ona ruch posuwisto- -zwrotny tego walu na obraczkowa lawe 13 za posrednic¬ twem ciegna 18. Razem z walem 1 przesuwa sie równiez 5 tuleja 2 zaopatrzona w wodzik 3, który przesuwajac sie równoczesnie w prostoliniowym, stanowiacym dla niego prowadzenie,rowku 4 korpusu 5 i w srubowym wycieciu 7 tulei 6 powoduje jej obrót.Wspólpraca wodzika 3 z obrotowa tuleja 6 zblizona jest 10 do dzialania mechanizmu krzywkowego, w którym prosto¬ liniowy ruch wodzika 3 zamieniany jest na ruch obrotowy tulei 6. Tuleja ta obraca sie wspólnie z jej ramieniem 8, na którym umieszczona jest zapadka 9 obracajaca zapadkowe kolo 10, i powoduje obrót walu 1 razem ze slimakiem 15 15 dzialajacym wówczas lacznie ze slimakowym kolem 16 jak typowa przekladnia slimakowa.Ruch obrotowy slimaka 13 przeniesiony zostaje na sli¬ makowe kolo 16 oraz wal 17 i powoduje skrócenie ciegna 18 obraczkowej lawy 12 podnoszac ja o pewna wartosc » w góre w zaleznosci od grubosci przedzy 20 nawijanej na wrzeciono 21. W przypadku zastosowania w czlonie kon¬ cowym nakretki 19 wspólpracujacej z nagwintowana kon¬ cówka walu 1 obrót tegp walu powoduje przesuw nakretki 19~ do dolu. z przymocowanym do niej ciegnem 18 i stop- 25 niowe podnoszenie sie obraczkowej lawy 12.Nastawny pólpierscien wchodzacy rniedzy zapadka 9 a zapadkowe kolo 10 wylacza mechanizm zapadkowy i pozwala na obrót zapadkowego kola 10 wraz z walem 1 tylko o pewnien kat wynikajacy z zadanego podskoku 3Q obraczkowej lawy 12.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do cyklicznego przemieszczania lawy obraczkowej w przedzarkach i skrecarkach sprzezone z na- 35 pedzanym mechanicznie lub hydraulicznie urzadzeniem do podnoszenia i opuszczania lawy, wyposazonym w wal, wykonujacy ruchy posuwisto-zwrotne i obrotowe oraz polaczony przekladnia slimakowa lub mechanizmem sru¬ bowym z ciegnem lawy obraczkowej, znamienne tym, 4* ze na wale (1) osadzona jest nieprzesuwnie wzgledem tego walu obrotowa tuleja (2) zaopatrzona w wodzik (3) prze¬ suwajacy sie równoczesnie w prostoliniowym rowku (4) korpusu (5) i w srubowym wycieciu (7) tulei (6) posiada¬ jacej ramie (8) z zapadka (9) zazebiajaca sie z zapadkowym 4* kolem (10) polaczonym ruchowo, na przyklad, wielowy- pustowo z walem (1) skracajacym za pomoca znanych mechanizmów ciegno (18) obraczkowej lawy (12). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze umieszczone jest bezposrednio na wale (1) koncowego 5» czlonu wykonujacego ruchy posuwisto-zwrotne znanego urzadzenia do podnoszenia i opuszczania obraczkowej lawy (12).108 491 Fig. 2 PL