Przedmiotem wynalazku jest wielostykowe gniazdo elektryczne skladajace sie z izolacyjnej, odpowiednio uformowanej górnej plytki zwanej tez pokrywa, zamyka¬ jacej izolacyjny dolny korpus wewnatrz którego zamoco¬ wane sa poprzecznie do osi styki gniazdowe przeznaczo¬ ne do tworzenia polaczen wtykowych ze stykami wtyków lub stykami na plytce obwodu drukowanego, szczególnie przeznaczone do sprzetu elektronicznego powszechnego uzytku takiego jak odbiorniki telewizyjne, radiowe, mag¬ netofony i gramofony, w których stosuje sie coraz czesciej wymienne plytki tworzace okreslone obwody elektryczne ulatwiajacenaprawy serwisowe.W znanych rozwiazaniach gniazd wielostykowych prze¬ znaczonych do wspomnianego na wstepie celu sa one tak skonstruowane, ze elementy przewodzace na przyklad kolki wtyku lub plytki drukowanej wprowadzane moga byc do gniazda z dwóch dowolnych stron, przy zachowa¬ niu w obu przypadkach tych samych wlasciwosci elek¬ trycznych zestyku. Takie rozwiazania znane sa z opisu zgloszeniowego RFN nr P 2 328 602, oraz z opisu pa¬ tentowego PRL nr 90189.Wada tych gaiazd wielostykowych i styków wedlug rozwiazan w podanych opisach patentowych jest fakt, ze przystosowane sa one wylacznie do wprowadzania, przewodzacego elementów z dwóch stron gniazda, co niekiedy jest niewystarczajace.Przy stale postepujacej miniaturyzacji sprzetu i towa¬ rzyszacemu jej zageszczeniu podzespolów powstaje po¬ trzeba stosowania tanich, niezawodnych zlacz umozli¬ wiajacych wzajemne polaczenie dowolnie usytuowanych 10 15 wzgledem siebie poszczególnych zespolów plytek dru¬ kowanych, które dodatkowo umozliwiaja wykorzystanie przejsciowo innych ulozen tychze plytek potrzebnych dla dokonania regulacji, strojenia, napraw, pomiarów itp.Bez dokonania przejsciowych dyslokacji zabiegi te byly¬ by trudne lub wrecz niemozliwe, uwzgledniajac wspom¬ niane zageszczenie podzespolów i zespolów. Zlacza takie stwarzaja zatem znaczna swek*4e w projektowaniu sprze¬ tu, uwzgledniajac najbardziej optymalne wykorzystanie miejsca.Istnieje wiec niekiedy potrzeba stosowania prostego i taniego, o róznych ilosciach styków gniazda elektrycznego wyposazonego w tani i prosty styk, do którego element stykowy moze byc wprowadzony dowolnie z jednej, dru¬ giej lub trzeciej strony styku bez jakiejkolwiek zauwazal¬ nej zmiany wlasnosci gniazda.Inna wada znanych z powolanych opisów patentowych rozwiazan konstrukcyjnych styków jest to, ze posiadaja one elementy sprezyste uzyskane na drodze jodpowiedr niego tloczenia co w warunkach produkcji, biorac pod uwage wystepujaca na ogól niejednorodnosc sprezys¬ tosci materialu, stwarza powazne trudnosci przy uzyski* waniu powtarzalnosci zalozonych ksztaltów* co z feotai ma istotny wplyw na jednorodnosc wlasnosci mfttJwricz* nych i elektrycznych poszczególnych ttyków -m goicidzie* Istnieje wiec równiez potrzeba skonstruowania pros¬ tego i niedrogiego styku, który móglby byc wykorzystany bez koniecznosci stosowania tloczenia a jedynie na drodze prostego wykrawania, przy której to metodzie doklad- 107 965107 965 3 nosc ksztaltów otrzymywana nie zalezy od jednorodnosci sprezystosci materialu.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad przez budowe takiego gniazda w którym wprowadzenie ele¬ mentu przewodzacego mogloby nastepowac z jednego, dwóch lub trzech kierunków, przy zachowaniu wlas¬ nosci powstajacego zestyku pomiedzy gniazdem a wty¬ kiem, jak równiez zapewnieniu wymagania, aby styk nadawal sie do masowej, taniej stosunkowo produkcji.Zadanie to wedlug wynalazku zostalo rozwiazane w ten sposób, ze wielostykowe gniazdo elektryczne skladajace sie z izolacyjnej odpowiednio uformowanej pokrywy zamy¬ kajacej dolny korpus, wewnatrz którego zamocowane sa poprzecznie do osi styki gniazdowe, majace postac litery C powstalej ze zgiecia figury plaskiej z uformowa¬ nymi obustronnie wystepami sluzacymi do mocowania w dolnym korpusie izolacyjnym, w którym na przeciwle¬ glych bocznych sciankach wykonanych jest szereg otwo¬ rów, charakteryzuje sie tym, ze w pokrywie wykonanych jest szereg otworów, przy czym kazdy z trzech otworów zarówno pokrywy, jak i przeciwleglych bocznych scia¬ nek korpusu izolacyjnego, lezacych na linii poprzecznej do osi gniazda, laczy sie z komora stykowa, w której osa¬ dzony jest styk o budowie umozliwiajacej poprzez otwo¬ ry przyjmowanie styków wtykowych z jednego, dwóch lub trzech kierunków.Dalej gniazdo wielostykowe wedlug wynalazku charak¬ teryzuje sie tym, ze w styku gniazdowym linie giecia przebiegaja poprzecznie przez wyciecia, które rozdzielaja dwa sprezynujace ramiona laczace sie z obu stron sy¬ metrycznie z koncówkami przylaczeniowymi, przy czym w miejscu polaczenia ramion uformowane sa obustronne wystepy sluzace do mocowania w dolnym korpusie izo¬ lacyjnym.Styk do gniazda wielostykowego wedlug wynalazku charakteryzuje sie równiez tym, ze na kazdym wspom¬ nianym wyzej sprezynujacym ramieniu uformowane sa w polowie jego dlugosci wewnetrzne wystepy stykowe o ksztalcie kolowym tworzace szczeline stykowa przezna¬ czona do przyjmowania styku wtykowego z dwu kierun¬ ków.W innej wersji wykonania styku wedlug wynalazku wykonane sa na kazdym sprezynujacym ramieniu, w po¬ lowie jego dlugosci, wystepy stykowe odgiete ku dolowi, które tworza szczeline stykowa przeznaczona do przyj¬ mowania styku wtykowego z kierunku pionowego do powierzchni plytki górnej.Nastepnie gniazdo wielostykowe wedlug wynalazku charakteryzuje sie równiez tym, ze dolny korpus izolacyj¬ ny wykonanych ma szereg równoleglych wglebien za¬ konczonych szczelinami, które w polaczeniu z pokrywa tworza komory stykowe przeznaczone do osadzenia sty¬ ków, przy czym od spodu uformowana jest pusta przest¬ rzen przebiegajaca wzdluz calego zlacza, a w sciance dol¬ nej korpusu wykonane sa otwory bedace w osi z otwora¬ mi pokrywy. Dalej gniazdo wielostykowe charakteryzu¬ je sie tym, ze dolny korpus izolacyjny wykonanych ma w czesci dolnej szereg symetrycznych wyzlobien dla wpro¬ wadzenia koncówek przylaczeniowych styku gniazdowego w kierunku prostopadlym lub równoleglym do glównego kierunku wprowadzania styku wtykowego.Dzieki rozwiazaniu ujawnionemu w istocie wynalazku uzyskano wielostykowe gniazdo elektryczne, które wy¬ kazuje zdolnosc do przyjmowania styków kolków wtyku lub kolków zamocowanych na plytce obwodu drukowanego 4 z trzech kierunków. Rozwiazanie gniazda wedlug wyna¬ lazku daje znacznie wieksze mozliwosci przy konstruo¬ waniu sprzetu elektronicznego nie ograniczajac przestrze¬ ni i kierunku z którego moze byc wetkniety wtyk lub 5 plytka obwodu drukowanego.Dzieki rozwiazaniu styków wedlug wynalazku otrzyma¬ no stosunkowo prosty styk, którego budowa spelnia mo¬ zliwosc przyjmowania kolków stykowych z dwóch lub trzech kierunków, przy zachowraniu wlasnosci sprezy¬ lo nujacych, przy czym styk charakteryzuje sie wlasnos¬ ciami samoczyszczacymi sie, co jest wazne przy tego ro¬ dzaju zestykach slizgowych.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest jako przy¬ klad wykonania na rysunku, na którym poszczególne 15 figury uwidaczniaja: fig. 1 — widok perspektywiczny gniazda wielostyko¬ wego z czesciowym przekrojem poprzecznym z uwzgled¬ nieniem styków gniazdowych fig. 2 — styk w widoku perspektywicznym w wersji 20 przeznaczonej do dwustronnego wtykania kolków wtyku z zaznaczeniem za pomoca strzalek kierunków wprowadza¬ nia kolków stykowych fig. 3 — styk w widoku perspektywicznym w innej wersji wykonania przeznaczony do trójstronnego wty- 25 kania kolków wtyku z zaznaczeniem za pomoca strzalek kierunków wprowadzania kolków stykowych fig. 4 — gniazdo wielostykowe na przykladzie zasto¬ sowania przeznaczone do plytki z obwodami drukowa¬ nymi i z przykladem wprowadzania wtyków wielosty- 30 kowych, przy czym calosc przedstawiona jest w wido¬ ku perspektywicznym z czesciowym przekrojem przez komore stykowa. fig. 5 — gniazdo wielostykowe na przykladzie zasto¬ sowania przymocowane w inny sposób do plytki z ob¬ wodami drukowanymi wraz z przykladami wprowadzania wtyków wielostykowych, przy czym calosc przedstawiona jest w widoku perspektywicznym z czesciowym przekro¬ jem przez komore stykowa. fig. 6 — gniazdo bez styków skladajace sie z czesci dolnej i przykrywy w stanie rozmontowanym w widoku perspektywicznym.Przedstawione na przykladzie wykonania na fig. 1 gniaz¬ do wielostykowe wedlug wynalazku sklada sie z dolnego korpusu 1 bedacego czescia dolna gniazda, oraz z pokry¬ wy 2, przy czym dolny korpus 1 uformowane ma szere¬ gowo lezace wglebienia 3, które w polaczeniu z pokrywa 2 tworza komory stykowe 4, wewnatrz których moga byc osadzone poprzecznie do osi styki 5 lub 6, które moga EA miec róznorodna postac w zaleznosci do jakiego celu prze- 50 znaczone jest gniazdo. Pokrywa 2 oraz korpus 1 wyposa¬ zone sa w szereg otworów 7, 8 i 9, przy czym otwory 8 i 9 wykonane sa w przeciwleglych bocznych sciankach 10 i 11. Wszystkie otwory 7, 8 i 9 leza na linii poprzecznej do osi gniazda, przy czym kazdy otwór z wyzej wymie¬ nionych laczy sie z komora stykowa 4 w której osadzony jest styk 5. Poprzez otwory 7,8 i 9 moga byc wprowadzone kolki stykowe wtyków z dwóch lub trzech kierunków za¬ leznie od tego, które wykonanie styków 5 lub 6 umieszczo¬ ne zostanie w komorze stykowej 4. Pokrywa 2 polaczona jest z dolnym korpusem izolacyjnym 1 za pomoca kleju lub zgrzewania ultradzwiekowego.Uwidoczniony na fig. 2 i 3 poszczególny styk gniazdowy 5 i 6 wedlug wynalazku wykonany jest zawsze jako je¬ li den element i nastepnie zginany od strony koncówek po-l#7MS 8 laczeniowych 12, przy czym styki 5 i 6 maja postac li* tery C powstalej ze zgiecia figury plaskiej, przy czym li¬ nie giecia 13 przebiegaja poprzecznie przez wyciecie 14, które rozdziela dwa sprezynujace ramiona 15 laczace sie z obu stron symetrycznie z konc6wkani przylaczeniowy¬ mi 12, zas w miejscu polaczenia 16 ramion 15 uformowane sa obustronne wystepy 17, sluzace do zamocowania w szczelinach 18 dolnego korpusu 1. Ramiona 15 sa wzgle¬ dem siebie symetryczne w dwóch prostopadlych do sie-? bie plaszczyznach pionowych, co gwarantuje miedzy innymi niezmiennosc wlasnosci.Uwidoczniony na fig. 2 styk 5 ma wykonane na kazdym sprezynujacym ramieniu 15 w polowie jego dlugosci wew¬ netrzne wystepy stykowe 18 tworzace'szczeline stykowa 19 przeznaczona do przyjmowania styków wtykowych z dwóch przeciwleglych kierunków. Ksztalt kolowy wys¬ tepów 18 zapewnia lagodie wprowadzenie elementów wtykowych. Szczelina 20, która powstala nredzy ramio¬ nami 15 spelnia role otworu, który umozliwia swobodne bez oporów wprowadzenie elementu stykowego az do spotkania sie z powierzchniami stykowymi 2f wystepów 18. Sprezynujace ramiona 15 oraz szczelina 2fr sa sy¬ metryczne wzgledem plaszczyzny przechodzacej przez linie wierzcholkowe powierzchni stykowej 21 wystepów 18, dzieki czemu jak wspomniano wlasnosci styku sa jednakowe bez wzgledu na to z którego konca wprowadzo¬ ny jest element stykowy do gniazda. Krawedzie 22 wys¬ tepów 17 przeznaczone sa do ustalenia zamocowania w korpusie dolnym 1.Uwidoczniony na f'g. 3 styk 6 w innej postaci wykona¬ nia, wykonane ma wystepy wewnetrzne 23 odgiete ku dolowi, które tworza szczeline wtykowa 24 przeznaczona do przyjmowania styku wtykowego z kierunku pionowe¬ go do powierzchni pokrywy 2 oraz z dwóch przeciwnych kierunków równoleglych do osi styku.Fig. 6 przedstawia korpus izolacyjny skladajacy sie z czesci dolnej i pokrywy 2 gniazda wielostykowego, we¬ dlug przykladu wykonania wynalazku. Strona górna czesci dolnej korpusu 1 zawiera poprzeczne do kierunku wzdluznego gniazda, rozmieszczone w równoleglych od¬ stepach wystepy 25 rozdzielajace komory 4 dla styków gniazdowych 5 lub 6. W komorach 4 znajduja sie wys¬ tepy 26 po dwa w kazdej komorze 4 czesci dolnej kor¬ pusu 1, które razem z podanymi wystepami 27 czesc górnej tworza ustalenia dla styku 5 lub 6. Rowki miedzy wystepami 26 i 27 stanowia lacznie otwór prowadzacyi dla elementu wtykowego. Komora 4 posiada przy kon¬ cach swoich otwory 28 przeznaczone dla wprowadzenia koncówek przylaczeniowych 12 styku gniazdowego 5 lub 6. Czesc dolna korpusu 1 i górna 2 posiadaja odpo¬ wiednie skosy 29 i 20 po obydwu stronach komór 4, przy otworach 28 sluzacych do wprowadzenia elementów stykowych wtyku.W czesci górnej 2 i sciance dolnej 31 korpusu dolnego 1 znajduja sie takze otwory 7 i 32, pozwalajace na wpro¬ wadzenie do gniazda wielostykowego wedlug wynalazku styku wtykowego z trzeciego kierunku prostopadlego do osi wzdluznej styku gniazdowego 6. Od spodu czesci dolnej korpusu 1 znajduja sie odpowiednie wyzlobienia 33 stanowiace prowadzenia i kieszenie dla zagietych kon¬ cówek przylaczeniowych 12 styku gniazdowego 5 lub 6 Aby korpus izolacyjny skladajacy sie z pokrywy 2 i czesci dolnej 1 produkowany w odpowiednio duzej dlu¬ gosci mógl byc w zaleznosci od potrzeb ciety na krótsze 6 dlugosci, W czesci dolnej 2 przewidziano przestrzen pus* ta 34, a w czesci górnej 2 rowki 35 oslabiajace przekrój pokrywy 2.Wielorakie mozliwosci zastosowania gniazda wie¬ lostykowego wedlug wynalazku pokazuja przyklady za¬ stosowan pokazane na fig. 4 i 5. Jezeli koncówki przyla¬ czeniowe 12 styków 5 lub 6 odgiete sa pod katem na zew¬ natrz, jak to pokazano na fig. 1 i 4, to gniazdo stykowe wedlug Wynalazku moze byc umieszczone na poziomej plytce z obwodami drukowanymi 36, tak ze styki gniaz¬ dowe 5 lub 6 zajma polozenie prostopadle w stosunku do plytki z obwodami drukowanymi 36 (fig. 4). Drugi rzad koncówek polaczeniowych 12 moze byc Wówczas usu¬ niety.Przedstawiony sposób mocowania pozwala na umiesz-* czenie innej plytki z obwodami 37, wyposazonej w od¬ powiedni wtyk 38 pod katem prostym do plytki z obwo¬ dami 36 posiadajacy gniazdo wielostykowe wedlug wy¬ nalazku. Jezeli wtyk 39 przymocowany jest dla przykla¬ du do innej plytki z obwodami 40 tak, ze kolki stykowe usytuowane sa pod katem prostym do powierzchni plyt¬ ki, to ta plytka40wprowadzona jej kolkami stykowymi do gniazda wedlug wynalazku, usytuowana moze byc równolegle do plytki z obwodami 36.Gdy na plytce z obwodami 36 z przymocowanym gniaz¬ dem wedlug wynalazku wykonane zostana odpowiednie otwory 41 to, mozliwe jest zalozenie do wyboru z jed¬ nej strony gniazda wedlug wynalazku jednej z opisanych plytek z obwodami 37 i 40 lub tez z drugiej strony przy¬ kladowo wtyku z przewodami do badan 42.Na fig. 5 oba rzedy koncówek 12 styku 5 tkwia w o- tworach umieszczonych w plytce z obwodami 36. Sty¬ ki gniazdowe 5 gniazda wielostykowego wedlug wynalaz¬ ku zajmuja w tym przykladzie wykonania polozenie rów¬ nolegle do plytki z obwodami drukowanymi 36.Jezeli, jak to podano wprowadzi sie do gniazda wedlug wynalazku plytke z obwodami zaopatrzona we wtyk 38 lub wtyk z przewodami 42, to elementy podobnie jak styki gniazdowe 5 wykaza polozenie równolegle do plasz¬ czyzny plytki z obwodami 36.Niezaleznie od tego plytka z obwodami drukowanymi 36 wyposazona w gniazdo wielostykowe wedlug wyna¬ lazku przedstawiona jest jako pionowa. Z tego polozenia zamontowania styków gniazdowych uzyskuje sie to, ze plytka 40 polaczona z wtykiem 39 po wlozeniu do gniaz¬ da wielostykowego wedlug wynalazku zajmie polozenie prostopadle do jej plytki z obwodami 36.Ponadto we wszystkich przykladach zastosowan fig. 4 i 5 do gniazda wielostykowego wedlug wynalazku u- mieszczonego na plytce 36 mozna wprowadzic kazdy z wymienionych przykladowo wtyków 38, 39 lub 42 od strony czesci górnej 2 korpusu 1 przez otwory 7.Zastrzezenia patentowe ss 1. Wielostykowe gniazdo elektryczne, skladajace sie z izolacyjnej odpowiednio uformowanej pokrywy za¬ mykajacej dolny korpus, wewnatrz którego zamocowane sa poprzecznie do osi styki gniazdowe, majace postac litery C powstalej ze zgiecia figury plaskiej, z uformowa- 60 nymi obustronnie wystepami sluzacymi do mocowania w dolnym korpusie izolacyjnym, w którym to korpusie na przeciwleglych bocznych sciankach wykonanych jest szereg otworów, znamienne tym, ze w pokrywie (2) wykonanych jest szereg otworów (7), przy czym kazdy tl z trzech otworów (7, 8, 9) zarówno pokrywy (2) jak i 10 *5 *• 25 30 SS 40 45 50 55 60IW MS przeciwleglych bocznych scianek (10) i (11) korpusu izolacyjnego (1), lezacych na linii poprzecznej do osi gniazda laczy sie z komora stykowa (4), w której osa¬ dzony jest styk (5) lub (6) o obudowie umozliwiajacej poprzez otwory (7), (8) i (9) przyjmowanie styków wty¬ kowych z jednego, dwóch lub trzech kierunków* 2. Wielostykowe gniazdo wedlug zastrz. 1» znamienne tym, ze w styku gniazdowym (5) lub (6) link giecia (13) przebiegaja poprzecznie przez wydecia (14), które rozdzielaja dwa sprezynujace ramiona (1S) laczace sie B obu stron symetrycznie z koncówkami przylaczeniowy¬ mi (12), przy czym obustronne wystepy (17) uformowa¬ ne sa w miejscach polaczenia (16) ramion (15). 3. Wielostykowe gniazdo wedlug zastrz. 1 albo 2, zna¬ mienne tym, ze na kazdym sprezynujacym ramieniu (15) styku (5) uformowane sa w polowie jego dlugosci wewnetrzne wystepy stykowe (18) o ksztalcie kolowym tworzace szczeline stykowa (19) przeznaczona do przyj¬ mowania styku wtykowego z dwu przeciwnych kierun¬ ków równoleglych do osi styku (5). 4. Wielostykowe gniazdo wedlug zastrz. 1 albo 2» zna- tym, ze w styku gniazdowym (6) w innej wersji 10 16 wykonania uformowane sa na kazdym sprezynujacym ra¬ mieniu (15) w polowie jego dlugosci wystepy (2) od¬ giete ku dolowi, które tworza szczeline wtykowa (24) przeznaczona do przyjmowania styku wtykowego z kie¬ runku pionowego do powierzchni pokrywy (2), oraz z dwóch kierunków przeciwnych, równoleglych do osi styku (6). 5. Wielostykowe gniazdo wedlug zastrz. 1, znamien¬ ne tym, ze dolny korpus izolacyjny (1) wykonanych ma szereg równoleglych wglebien (3) zakonczonych szczeli¬ nami (18), które w polaczeniu z pokrywa (2) tworza ko¬ mory stykowe (4) przeznaczone do osadzenia styków (5) lub (6), przy czym od spodu uformowana jest pusta przes¬ trzen (34) przebiegajaca wzdluz calego zlacza, a w sciance dolnej (31) korpusu (1) wykonane sa otwory (32) be¬ dace w osi z otworami (7) pokrywy (2). 6. Wielostykowe gniazdo wedlug zastrz, 1, znamienne tym, ze dolny korpus izolacyjny (1) ma w czesci dolnej szereg symetrycznych wyzlobien (33) dla wprowadzania koncówek przylaczeniowych (12) styku gniazdowego (5) lub (6) w kierunku prostopadlym lub równoleglym do glównego kierunku wprowadzania styku wtykowego R9.1107 965 Ftg.2107 965107 965107 965 R§.6 LZG Z^d 3, z. SB1/14O0/8O, in. ,110+20 e®z.Cena 45 zl PL