Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania przedzy polegajacy na wytworzeniu wiru powietrza w obracajacej sie komorze, z odstepem od osi i obra¬ cajacego sie wokól osi, przy ciaglym doprowadzaniu wlókien cietych do wiru i ciaglym wyprowadzaniu 5 przedzy z wiru.Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadzenie do wytwarzania przedzy.Konwencjonalny sposób wytwarzania przedzy, wykorzystujacy uklad obraczki i biegacza ma wiele 10 wad, wsród których wystepuje takze mala predkosc tworzenia przedzy oraz ograniczony rozmiar paczki.Wrzeciono nadajace skret ma ograniczenie do okolo 10000 obrotów na minute, ze wzgledu na ogranicze¬ nie predkosci biegacza, który przy 393,7 obrotach na 15 jeden metr umozliwia predkosc przedzy 25,4 metra na minute. Srednica paczki jest ograniczona srednica obraczki.Znane rózne sposoby i urzadzenia wykorzystuja przenoszenie pneumatyczne wlókien do wiru po- 20 wietrznego z czescia koncowa przedzy, znajdujaca sie w wirze, przy czym wlókna dolaczaja sie do tej czesci koncowej i przedluzaja te czesc koncowa.Jednym z takich sposobów i urzadzen jest sposób i urzadzenie omówione w amerykanskim opisie pa- 25 tentowym nr 3 851455. Wedlug tego opisu wlókna ciete sa doprowadzane do wiru powietrznego o osi nieruchomej, przy czym tworzy sie pierscien wló¬ kien obracajacych sie wokolo osi wiru. Swobodny koniec przedzy lub jej czesc koncowa jest wprowa- 20 dzana do wiru z miejsca wzdluz osi wiru. Kombino¬ wany laczny skutek sily odsrodkowej i wiru obra¬ cajacego sie powoduje, ze koniec przedzy obraca sie w wirze z czescia koncowa w pierscieniu wlókien.Wlókna przeplataja sie w pierscieniu miedzy soba i dolaczaja do czesci koncowej przedzy, przez co przedza zostaje przedluzona. Sposób ten i urzadze¬ nie sa stosowane przy wytwarzaniu pewnych rodza¬ jów przedzy, ale maja ograniczenie w predkosci two¬ rzenia przedzy oraz tworzeniu odpowiednio duzego skretu przedzy, poniewaz czesc koncowa przedzy jest jedynie napedzana wirem powietrznym.Zadaniem wynalazku jest opracowanie sposobu i urzadzenia do wytwarzania przedzy umozliwiaja¬ cych stosowanie wiekszych predkosci bez ogranicza¬ nia srednicy paczki, umozliwiajacego ciagla prace przy obciaganiu lub zmienianiu cewek bez koniecz¬ nosci przerywania formowania przedzy. Zadanie to osiagnieto przez sposób wedlug wynalazku, gdzie koniec przedzy przesuwa sie w wirze przy szybkosci wiekszej niz w przypadku, gdy koniec przedzy byl¬ by przesuwany za pomoca tylko samego wiru, dla podniesienia predkosci przedzy i ilosci skretów, które moga byc przekazane przedzy. Wir uklada sie osiowo niezmiennie.Urzadzenie do wytwarzania przedzy, zawierajace kolowo-cylindryczna komore formowania wiru po- powietrznego, wiele przelotowych otworów poboru powietrza rozmieszczonych wokól dolnej, obwodo¬ wej powierzchni komory, zatyczke majaca obwodo- 107 585107 585 3 wy srubowy rowek powietrzny w górnym koncu ko¬ mory oraz otwór wylotowy formowanej przedzy przesuwanej przez zatyczke wspólosiowo z komora, charakteryzuje sie tym, ze ma obrotowe, puste wrze¬ ciono przesuniete przez otwór wylotowy i majace swój 5 dolny koniec zakonczony blisko srodka wiru i uksztal¬ towany do napedzania konca predzy. Wrzeciono jest pusta rura majaca wystep oporowy do napedzania przedzy i ma takze powierzchnie cierna do napedza¬ niaprzedzy. 10 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku w przekroju pionowym, fig. 2 — urzadzenie w widoku w przekroju wykonanym wzdluz linii 2—2 na fig. 1, fig. 3 — w widoku z gó- 15 ry, czesciowo w przekroju inny przyklad wyko¬ nania urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 4 — widok w przekroju wykonany wzdluz linii 3—3 na fig. 3, oraz fig. 5 —czesciowy widok w przekroju podobny do czesci jak na fig. 4, na którym widac inny rodzaj 20 ukladu dla przesuwania czesci koncowej przedzy.Na fig. 1 przedstawiono przyklad wykonania we¬ dlug wynalazku w zastosowaniu do urzadzenia dla wytwarzania z koncem swobodnym z rodzajów ogólnych opisanych w amerykanskim patencie nr 25 3 851 455 oraz przedstawiony szczególnie odpowiednio na fig. 1 do 3. Urzadzenie ma prosta kolowo-cylin- dryczna komore 20, która ma górne zakonczenie czesciowo zamkniete zatyczka 22. Ssanie doprowadza sie do dolnego zakonczenia komory 20. Na fig. 1 i 2 30 widac, ze powietrze jest stycznie wprowadzane do komory 20 poprzez przelotowe otwory 24 powodujac, ze formowanie wirów powietrza przesuwa sie spi¬ ralnie w góre wewnatrz komory 20. Srubowy po¬ wietrzny rowek 26 jest uformowany na obrzezu za- 35 tyczki 22, która podobnie pobiera powietrze do kp- mory 20 w wirze spiralnie przesuwajacym sie w dól i obracajacym sie w tym samym kierunku jak wiry pochodzace z przelotowych otworów 24. Spiralnie przesuwajace sie do góry i do dolu wiry spotykaja 40 sie, tworzac wir 28 o osi nieruchomej, w odstepie od osi komory 20 i obracajacy sie wokolo tej osi. Po-** wietrze i wlókna sa stale doprowadzane do komory 20 poprzez wlotowy otwór 30, umieszczony w wi¬ rach, przesuwajacych sie spiralnie w góre z j^rze- 45 lotowych otworów 24, pirzy czym wlókna sa ciagle doprowadzane do wiru 28 o osi nieruchomej.Wrzeciono 32 w postaci pustej rurki Jest wysuniete z otworu w zatyczce 22 wspólosiowo z osia komory 20. Wrzeciono 32 obraca sie wokól swojej osi w tym 50 samym kierunku jak wiry oraz ma zakonczenie w srodku lub blisko srodka, wokól którego obraca sie wir 28. Dolny koniec wrzeciona 32 ma ksztalt spi¬ ralnej krzywki, która konczy sie w postaci ramienia lub wystepu 34 dla powodowania przesuwania za- 55 konczenia przedzy.Przedza 36 jest wprowadzana do dolu poprzez v wrzeciono 32. Koniec swobodny lub czesc koncowa przedzy 36 zostaje rzucona na zewnatrz od osi wrze- - ciona 32 sila odsrodkowa az zostanie przechwycona 60 przez wirujacy pierscien wlókien zawieszonych w wi¬ rze 28, przy czym zakonczenie przedzy uzyskuje styk i jest przesuwane za pomoca wystepu 34 z wieksza predkoscia obrotowa jak predkosc z jaka zakoncze¬ nie przedzy byloby napedzane samym tylko wirem 65 28. Poszczególne wlókna w widujacym pierscieniu przeplataja sie i dplaczaja dó zakonczenia przedzy, przy czym ciagle przedluzaja koniec przedzy, W wy¬ niku tego mozna przedze 36 stale wyprowadzac z wiru 28 w sposób ciagly.Poniewaz zakonczenie przedzy jest przesuwane z wieksza predkoscia obrotowa jak w przypadku, kiedy byloby przesuwane samym wirem 28, to mozna nadawac przedzy wiecej zwojów skretu w jednostce czasu. Przy jednakowej predkosci wy¬ prowadzania przedzy mozna w ten sposób nadac jej wiekszy skret. Przy zastosowaniu wzglednie malej predkosci wrzeciona równej 72000 obr/min okolo 69% wiecej skretów na metr przedzy nadano jej, kiedy byla przesuwana za pomoca wystepu 34 jak W przypadku, kiedy pracowano bez obrotu wrzecio¬ na 32, przy czym obydwa doswiadczenia przeprowa¬ dzono przy predkosci wyprowadzania przedzy rów¬ nej 137 metrów na minute. Mozna" uzyskiwac latwo duzo wieksze predkosci wrzeciona i predkosci prze¬ dzy, a wartosci podane wyzej dotyczace predkosci sa jedynie przykladowe.Na fig. 3 i 4 przedstawiono inne wykonanie przy¬ kladowe wedlug wynalazku komory 20. W tym przykladzie wykonania usunieto przelotowe otwory 24, komora 20 ma obszar o wiekszej srednicy obok zatyczki 22, a otwór 30 (dla doprowadzania po¬ wietrza i wlókien) ma polozenie w obszarze o wiek¬ szej srednicy. Jednakze ta uproszczona konstrukcja komory 20 bedzie zwykle tworzyla wieksze straty wlókien zwiazane ze zródlem ssania, jak to ma miej¬ sce w przykladzie wykonania pokazanym na fig. 1.Odpowiedni mechanizm do napedzania wrzeciona 32 jest przedstawiony na fig. 3 i 4. Poniewaz mecha¬ nizm jest w zasadzie identyczny jak mechanizmy konwencjonalne dla napedzania wrzecion ze skretem falszywym, wiec nie bedzie opisywany szczególowo.Po krotce — magnes, nie pokazany, powoduje prze¬ suwanie wrzeciona 32 az do zetkniecia sie z obrze¬ zem napedowych krazków 38 zalozonych na walku 40 oraz z obrzezem napedowych krazków 42 zalo¬ zonych na walku 44. Poniewaz napedowe krazki ma¬ ja znacznie wieksze srednice jak wrzeciono 32, moga one obracac sie z duzo mniejsza predkoscia przy na¬ pedzaniu wrzeciona 32 od predkosci bardzo duzej z jaka jest napedzane przez nie wrzeciono 32. Na¬ ped wrzeciona o podobnej konstrukcji osiaga war¬ tosc predkosci wrzeciona rzedu 1 000 000 obrotów na minute.Na fig. 5 przedstawiono jeszcze inny przyklad wy¬ konania wedlug wynalazku wrzeciona 32, w którym dolny koniec wrzeciona ma postac trabki, majacej powierzchnie cierna dla chwytania przedzy. Ko¬ rzystnie jest, aby powierzchnia trabki, utworzona z materialu trudno zuzywalnego, miala duzy wspól¬ czynnik tarcia wzgledem przedzy. Poliuretan i ma¬ terialy ceramiczne sa przydatne do tego celu. Sila odsrodkowa przytrzymuje przedze przy sciance trab¬ ki, powodujac toczenie sie przedzy po powierzchni trabki. To umozliwia dodanie wiecej zwojów skretu na jeden obrót wrzeciona 32 jak W przypadku wy¬ stepu 34 przedstawionego na fig. 1.Opisane przykladowe wykonania wedlug wyna¬ lazku nie okreslaja granic zakresu wynalazku. Na przyklad niektóre zadania wynalazku moga byc107 585 osiagane za pomoca innej budowy komory, która mo¬ ze byc taka, ze wlókna sa doprowadzane do spiral¬ nie poruszajacego sie wiru i sa z niego pobierane, aczkolwiek straty wlókien staja sie znacznie wieksze w takim przypadku. Równiez inne zadania wedlug wynalazku mozna uzyskac za pomoca innych srod¬ ków i sposobów napedzania czesci koncowej prze¬ dzy w wirze.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania przedzy polegajacy na wy¬ twarzaniu wiru powietrza w obracajacej sie komo¬ rze, z odstepem od osi i obracajacego sie wokól osi, ciaglym doprowadzaniu wlókien cietych do- wiru i ciaglym wyprowadzaniu przedzy z wiru, znamien¬ ny tym, ze koniec przedzy przesuwa sie w wirze przy szybkosci wiekszej niz w przypadku, gdy ko¬ niec przedzy bylby przesuwany za pomoca tylko samego wiru, dla podniesienia predkosci przedzy i ilosci skretów, które moga byc przekazywane prze¬ dzy. 15 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wir uklada sie osiowo niezmiennie. 3. Urzadzenie do wytwarzania przedzy, zawieraja¬ ce kolowo-cylindryczna komore formowania wiru powietrznego, wiele przelotowych otworów poboru powietrza rozmieszczonych wokól dolnej, obwodowej powierzchni komory, wlotowy otwór podawania o polozeniu srodkowym na powierzchni komory, za- tyczke majaca obwodowy srubowy rowek powietrz¬ ny w górnym koncu komory oraz otwór wylotowy do formowania przedzy przesunietej przez zatyczke wspólosiowo z osia komory, znamienny tym, ze ma obrotowe, puste wrzeciono (32) przesuniete przez otwór wylotowy i majace swój dolny koniec (34) za¬ konczony blisko srodka wiru i uksztaltowany do na¬ pedzania konca przedzy. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze wrzeciono (32) jest pusta rura majaca wystep opo¬ rowy (34) do napedzania przedzy. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze wrzeciono (32) ma powierzchnie cierna do napedza¬ nia przedzy.FIG. I FIG. 2.107 585 FIG. 3. iv \jm FIG. 4. 20- FIG. 5.LDA — Zaklad 2 — zam. 607/80 — 105 egz.Cena 45 zl PL PL