Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie naprezajace nitke w maszynach wlókienniczych, zwlaszcza w przewijarkach przedzy wyposazonych w naprezacze talerzykowe.Podczas procesu nawijania stosowane sa w maszynach wlókienniczych rózne urzadzenia do naprezania nitek. Urzadzenia te umieszczone sa na kazdym punkcie nawijajacym maszyny. Najczesciej spotykane urzadzenia do wywolywania naprezen nitek wyposazone sa w naprezacze talerzykowe zaopatrzone w pewna ilosc obciazni¬ ków uksztaltowanych w postaci krazków natknietych na os naprezacza. Tego rodzaju naprezacz znany jest np. z polskiego wzoru uzytkowego nr Ru22365 i opisu patentowego nr 96229. Dla przedz wytwarzanych z róznych surowców wlókienniczych oraz w zaleznosci od ich numeru metrycznego stosuje sie rózne naprezenia poczas procesu nawijania. Dlatego tez w kazdym naprezaczu istnieje mozliwosc regulowania wartosci tego napre¬ zenia.Zakres regulacji wartosci tych naprezen jest jednak ze wzgledów konstrukcyjnych, ograniczony. W prak¬ tyce moga wystepowac takie przypadki, ze mimo zdjecia wszystkich obciazników w naprezaczu, naprezenie nitki jest jeszcze za duze, badz tez po zalozeniu wszystkich obciazników naprezenie jest jeszcze zbyt male w stosunku do wymogów procesu technologicznego. Dlatego tez w jednym urzadzeniu moga wystepowac nawet dwa naprezacze przeznaczone dla jednej i tej samej nitki.Znanychjest szereg odmian urzadzen naprezajacych nitke, w których wystepuja dwa naprezacze talerzyko¬ we. Tego rodzaju urzadzenie znane jest na przyklad ze szwajcarskiego opisu patentowego nr 503652. W rozwiaza¬ niu tym dwa naprezacze talerzykowe umieszczone sa na obrotowej plycie, która zmieniajac swe polozenie powoduje jednoczesne, katowe przemieszczenie obu naprezaczy z równoczesna zmiana kata opasania nitki prze¬ chodzacej miedzy talerzykami tych naprezaczy. Znane jest równiez z opisu patentowego czeskiego nr 122130, rozwiazanie, w którym miedzy dwoma nieruchomymi naprezaczami talerzykowymi jest umieszczona obrotowa tarcza posiadajaca dwie tulejki stanowiace przewaly dla nitki.Obrót tarczy z tulejkami powoduje zmiane kata opasania nitki, a tym samym i zmiane wartosci jej napreze¬ nia. Podobne rozwiazanie znane jest z polskiego wzoru uzytkowego nrRu22521, w którym miedzy nierucho-2 106 963 mymi naprezaczami talerzykowymi jest umieszczona ruchoma tuleja przesuwajaca sie w podluznym otworze korpusu urzadzenia. Tuleja ta, osadzona na ruchomej listwie, zmieniajac swe polozenie, zmienia równoczesnie kat opasania nitki ijej naprezenie.Zagadnienie regulacji wartosci naprezenia nitek, w szerokim zakresie podczas procesu nawijania rozwiazane zostalo przez urzadzenie wedlug wynalazku, w którym na sworzniu lezacym w osi symetrii szczeliny ramki i przewalu paraflnera, osadzone sa obrotowo dwie listwy, na których w podluznych otworach umieszczone sa dwa talerzykowe naprezacze. W rozwiazaniu tym polozenie szczeliny bedacej miejscem nabiegu nitki i styczne do punktu powierzchni przewalu paraflnera sa w stosunku do siebie niezmienne, przy czym styczna ta pokrywa sie z osia symetrii wglebienia prowadnika.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada nastepujace zalety: — istnieje mozliwosc szerokiej regulacji wartosci naprezania nitek przez manipulacje obciaznikami napreza- czy oraz zmiane katów opasania nitek — istnieje mozliwosc stosowania jednego lub dwu naprezaczy — istnieje mozliwosc uzyskania maksymalnych lub minimalnych, wymaganych w procesie technologicz¬ nym, katów opasania, a tym samym i naprezenia nitek na poszczególnych naprezaczach.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie w widoku z góry przy maksymalnym naprezeniu nitki, fig. 2- ten sam widok przy minimalnym naprezeniu nitki i f|g. 3 — urzadzenie w widoku z boku.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z ramki 1 uksztaltowanej w swej przedniej czesci w postaci sy¬ metrycznych skosów 2 ulatwiajacych wprowadzenie nitki 3 w szczeline 4. W ramce tej osadzone sa obrotowo dwie listwy 5, 6 z przemieszczajacymi sie wzgledem siebie i przeznaczonymi dla jednej nitki 3 talerzykowymi naprezaczami 7, 8 oraz przewal paraflnera 9 i prowadnik 10 posiadajacy wglebienie 11.Obrotowe listwy 5 i 6, osadzone na sworzniu 13, maja podluzne otwory 12 i 14 umozliwiajace przesuw naprezaczy 7 i 8. Talerzykowe naprezacze 7 i 8 zaopatrzone sa wprzewalowe sworznie 15 o przekroju kolo¬ wym, po którym przesuwa sie nitka 3 miedzy talerzykami 16 dociskanymi obciaznikami 17.Sworzen 13 lezy w osi symetrii szczeliny 4 ramki 1 i przewalu paraflnera 9, natomiast polozenie tej szczeli¬ ny, bedacej miejscem nabiegu nitki 3 i styczna do punktu powierzchni przewalu paraflnera 9, sa w stosunku do siebie niezmienne. Styczna ta pokrywa sie z osia symetrii wglebienia 11 prowadnika 10.W zaleznosci od wymaganego naprezenia nitki 3 zmienia sie obciaznikami 17 docisk talerzyków 16 w na¬ prezaczach 7, 8 oraz kat opasania nitki 3 przez zmiane polozenia tych naprezaczy przesuwajacje wzdluz otwo¬ rów 12 i 14 listew 5, 6 oraz przez zmiane polozenia katowego tych listew. W urzadzeniu tym nitka 3 przebiega zawsze po stycznych wewnetrznych pomiedzy punktami powierzchni jednego lub dwu przewalowych sworz¬ ni 15 talerzykowych naprezaczy 7, 8 a punktem powierzchni przewalu paraflnera 9.Urzadzenie dziala nastepujaco: nitke 3 wprowadza sie po skosach 2 ramki 1 w szczeline 4 i nastepnie miedzy talerzykami 16 tylko jednego badz tez obu naprezaczy 7,8 i przeciaga sie ja do przewalu paraflnera 9 oraz prowadnika 10. W zaleznosci wiec od rodzaju i numeru metrycznego nitki 3 wartosc naprezenia dobiera sie przez zmiane ilosci obciazników 17 w jednym lub obu naprezaczach 7, 8 i zmiane kata opasania nitki 3 na jednym lub obu przewalowych sworzniach 15 nastawnych naprezaczy 7,8. Mimo wzajemnego przemieszczania sie wzgledem siebie obu naprezaczy 7, 8 oraz zmiany katów opasania nitki 3 na przewalowych sworzniach 15 i przewale paraflnera 9 zachowany jest warunek niezmiennosci miejsca nabiegu nitki 3 (szczelina 4) i kata jej zejscia z przewalu paraflnera 9.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie naprezajace nitke w maszynach wlókienniczych, zwlaszcza w przewijarkach przedzy, zaopatrzo¬ nych na kazdym punkcie przewijajacym w ramki z symetrycznymi skosami ulatwiajacymi wprowadzanie nitki w szczeline bedaca punktem nabiegu tej nitki oraz w jeden lub dwa talerzykowe naprezacze, znamienne t y m, ze na sworzniu (13), lezacym w osi symetrii szczeliny (4) ramki (1) i przewalu paraflnera (9), osadzone sa obrotowo listwy (5), (6), na których w podluznych otworach (12), (14) umieszczone sa przesuwnie dwa talerzykowe naprezacze (7), (8), natomiast polozenie szczeliny (4), bedacej miejscem nabiegu nitki (3), i styczne do punktu powierzchni przewalu paraflnera (9) sa w stosunku do siebie niezmienne, zas styczna do paraflnera (9) pokrywa sie z osia symetrii wglebienia (11) prowadnika (10).106 963 13 / J5. _7_ J_ 2 Fig. 1 Fig. 2 1Q_ _9_ 17 1 3 en i w w * * FI9.3 PL