PL106009B1 - Generator napiecia schodkowego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest generator napiecia schodkowego, majacy zastosowanie do zdejmowania charakterystyk pradowo-napieciowych ukladów elektrochemicznych.

Znany do tego celu generator, opisany w patencie PRL nr 74178 ma bardzo duza ilosc zródel pradowych sterujacych przerzutniki o wyjsciach sumowanych na wspólnej opornosci obciazenia, przy czym suma ta tworzy pozadany przebieg napiecia schodkowego. Dosc schodków napiecia w uzyskanym przebiegu jest równa ilosci równolegle polaczonych zródel pradowych, a po zakonczeniu przebiegu napiecia schodkowego wartosc tego napiecia zostaje skasowana do zera. Niedogodnoscia tego generatora jest koniecznosc zastosowania duzej ilosci zródel pradowych, zwlaszcza, gdy istnieje potrzeba uzyskania przebiegu napiecia schodkowego zmieniajacego sie w zakresie kilku woltów przy jednoczesnej wartosci napiecia pojedynczego schodka na przyklad kilku miliwoltów* Z tego powodu generator ten jest przydatny tylko do badan, w których wymagana ilosc schodków jest niewielka, na przyklad kilkanascie. Tnna niedogodnoscia jest niemozliwosc uzyskania w tym generatorze napiecia przebiegu schodkowego, który po osiagnieciu zadanej wartosci napiecia zaczalby w sposób schodkowy zmieniac sie w kierunku przeciwnym.

Znany jest tez generator o charakterystyce napiecia liniowego, opisany w zgloszeniu patentowym PRL nrP-171495, ma blok analogowy pracujacy wspólzaleznie z calym ukladem generatora, skladajacy sie z integratora polaczonego z dwoma komparatorami, które przez przerzutrtik steruja przelaczanym zródlem napiecia odniesienia. Wyjscie tego zródla jest polaczone z wejsciem integratora przez przelaczany opornik oraz klucz tranzystorowy i/lub elektromechaniczny. Niedogodnosc tego generatora polega na tym, ze mimo duzego zakresu mozliwosci zmian szybkosci narastania napiecia nie zezwala on na otrzymywanie przebiegu napiecia schodkowego, co mimo posiadania bloku analogowego, powszechnie stosowanego w tego typu generatorach.

Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci znanych generatorów i znalezienie ukladu umozliwiajacego otrzymywanie generacji dowolnej liczby schodków.

Istota generatora wedlug wynalazku polega na tym, ze ma on monowibrator okreslajacy amplitude schodka sprzezony z przelaczanym obwodem stalej czasu i polaczony przez monowibrator opózniajacy z blokiem2 106009 formowania impulsów i z blokiem startu recznego, oraz dwukrotnie dodatkowo polaczony przez dwa tranzystory z kontaktronem i przelacznikiem elektromechanicznym oraz przez dwa inne tranzystory i diode z tranzystorem polowym. Tak uformowany uklad za posrednictwem potencjometru wieloobrotowego jest polaczony z blokiem analogowym przez jego zespól napiecia odniesienia, oraz uklad ten jest polaczony dodatkowo za posrednictwem kontraktonu i przelacznika elektromechanicznego z tym samym blokiem przez ' jego integrator. Poza tym monowibrator okreslajacy amplitude schodka sprzezony z przelaczanym obwodem stalej czasu moze byc bezposrednio polaczony z blokiem formowania impulsów, oraz ma jednokrotne dodatkowe polaczenie z tranzystorem polowym przez dwa tranzystory, bedace w szeregowym polaczeniu zdioda. - . Zaleta generatora wedlug wynalazku jest prosta i tania budowa, umozliwiajaca uzyskanie przebiegu napieciowego bardzo duzej ilosci schodków, na przyklad do 10000.

Inna zaleta tego generatora jest mozliwosc uzyskania schodkowego przebiegu napieciowego, który po osiagnieciu,nastawionego poziomu napiecia zaczyna w sposób schodkowy zmieniac sie w kierunku przeciwnym, czego-do tej pory nie uzyskano.

Przedmiotem wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunkach generator, na których fig. 1 przedstawia schemat elektryczny generatora wedlug pierwszego przykladu wykonania,^ fig. 2 — schemat wedlug drugiego przykladu wykonania.

Przyklad I. Generator ma opózniajacy monowibrator 1 polaczony od strony wejscia z blokiem formowania impulsów 2 oraz z blokiem startu recznego 3, a od strony wyjscia jest polaczony z wejsciem monowibratora 4 okreslajacego amplitude schodka idodatkowo jest polaczony przez opornik 5 z baza pierwszego tranzystora 6 polaczonego z kontaktronem 7. Ponadto monowibrator 4 jest sprzezony z obwodem stalej czasu 8, przy czym wyjscie tego monowibratora jest polaczone przez opornik 9 z baza drugiego tranzystora sterujacego ten sam kontaktron, a przez opornik 11 jest polaczone z baza trzeciego tranzystora 12, którego kolektor przez opornik 13 jest polaczony z baza czwartego tranzystora 14. Kolektor tranzystora 14 jest polaczony przez diode zabezpieczajaca 15 z bramka tranzystora polowego 16, przy czym zródlo tego tranzystora jest polaczone ze suwakiem wieloobrotowego potenqometru 17. Jedno wyprowadzenie potencjometru 17 jest podlaczone do potencjalu zerowego ukladu, natomiast nastepne wyprowadzenie tego potencjometru jest polaczone z wyjsciem przelaczanego zespolu napiecia odniesienia 18 analogowego bloku 19, majacego od strony wejscia integratora 20 polaczenie z elektromechanicznym przelacznikiem 21 i dalej przez przelaczany opornik 22 z drenem tranzystora 16.

Generator ma zakres czestosci wystepowania schodków 0—50 Hz.

Dzialanie generatora polega na tym, ze impuls wejsciowy doprowadzony do bloku 2 zostaje przetworzony na ujemny skok napiecia wyzwalajacy monowibrator 1. Jednoczesnie wskutek zadzialania monowibratora 1 zostaje poprzez opornik 5 otwarty tranzystor 6 powodujac zwarcie styków przelacznika 21 kontaktronu 7. Przy tym tylne zbocze impulsu z monowibratora 1 wyzwala monowibrator 4, który poprzez opornik 9 i tranzystor 10 podtrzymuje zwarcie styków przelacznika 21 kontaktronu 7. Jednoczesnie w czasie trwania impulsu z monowibratora 4, na skutek otwarcia tranzystorów 12, 14, dodatni impuls otwiera tranzystor 16 poprzez diode , powodujac tym samym doprowadzenie pradu do wejscia integratora 20, którego natezenie jest okreslone napieciem suwaka potencjometru 17 i wartoscia opornika 22. Czas trwania przeplywu pradu jest okreslony czasem trwania impulsu moaowibratora 4 i wynika ze stalej czasu obwodu 8 tego monowibratora. Przeplyw tego pradji powoduje na wyjsciu integratora 20 pojawienie sie skoku napiecia, przy czym w czasie trwania impulsu z monowibratora 4 napiecie to narasta w sposób liniowy, a po skonczeniu impulsu z monowibratora 4 wskutek przerwania obwodu przez tranzystor 16 i przelacznik 21, napiecie na wyjsciu tego integratora pozostaje stale. Po osiagnieciu zadanego poziomu napiecia przez napiecie wyjsciowe, skutek zadzialania w znany sposób bloku 19 zostaje zmieniona na przeciwna polaryzacja napiecia wyjsciowego zespolu 18, co prowadzi do zmiany kierunku generacji schodków napiecia wyjsciowego generatora.

Przyklad II. Generator ma monowibrator 4 okreslajacy amplitude schodka polaczony od strony . wejscia z blokiem formowania impulsów 2. Monowibrator 4 sprzezony jest dodatkowo z obwodem stalej czasu 8, a wyjscie tego monowibratora przez opornik 11 polaczone jest z baza trzeciego tranzystora 12, którego kolektor przez opornik 13 jest polaczony z baza czwartego tranzystora 14. Kolektor tranzystora 14Jest polaczony przez diode zabezpieczajaca 15 z bramka tranzystora polowego 16, przy czym zródlo tego tranzystora jestt polaczone z suwakiem wieloobrotowego potencjometru 17. Jedno wyprowadzenie potencjometru 17 jest polaczone do potencjalu zerowego ukladu, natomiast wstepne wyprowadzenie tego potencjometru jest polaczone z wyjsctem przelaczanego'zespolu napiecia odniesienia 18 bloku analogowego 19, majacego od strony wejscia integratora 20 polaczenie przez przelaczany opornik 22 z drenem tranzystora polowego 16. Na skutek takiego ukladu polaczen generator ma zakres czestosci powtarzania schodków przykladowo do 50 kHz, to jest wiekszy, niz w generatorze z przykladu I.106 009 3 Dzialanie generatora jest takie samo jak w przykladzie I z ta tylko róznica, ze ujemny skok napiecia z bloku 2 bezposrednio wyzwala monowibrator 4, co sie odbywa z pominieciem opóznienia wnoszonego przez monowibrator 1 wedlug przykladu T. Nastepnie impuls wyjsciowy z monowibratora 4 w sposób wedlug przykladu I otwiera tranzystor 16, co przy wyeliminowaniu z ukladu kontaktronu 7 i przelacznika 21 powoduje jak w przykladzie I powstanie schodka napiecia na wyjsciu generatora. Dalsze dzialanie generatora przebiega wedlug przykladu I.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Generator napiecia schodkowego zaopatrzony w blok analogowy zawierajacy integrator, który przez komparatory i przerzutnik polaczony jest z przelaczanym zródlem napiecia odniesienia, znamienny tym, ze ma monowibrator okreslajacy amplitude schodka (4) sprzezony z przelaczanym obwodem stalej czasu (8) i przelaczony poprzez opózniajacy monowibrator (1) z blokiem formowania impulsów (2) i blokiem startu recznego (3), oraz dwukrotnie dodatkowo polaczony poprzez tranzystory pierwszy (6) i drugi (10) z kontaktronem (7) i elektromechanicznym przelacznikiem (21), oraz poprzez tranzystory trzeci (12) i czwarty (14) i diode (15) z polowym tranzystorem (16), przy czym uklad ten za posrednictwem wieloobrotowego potencjometru (17) jest polaczony z analogowym blokiem (19) poprzez jego zespól (18) napiecia odniesienia, oraz uklad ten jest polaczony dodatkowo za posrednictwem kontaktronu (7) i elektromechanicznego przelacznika (21) z tym samym blokiem poprzez jego integrator (20).

2. Generator napiecia schodkowego, zaopatrzony w blok analogowy zawierajacy integrator, który przez komparatory i przerzutnik polaczony jest z przelaczonym zródlem napiecia odniesienia, znamienny t y m , ze ma monowibrator okreslajacy amplitude schodka (4) sprzezony z przelaczanym obwodem stalej czasu (8) i polaczony z blokiem formowania impulsów (2) oraz dodatkowo polaczony przez tranzystory trzeci (12) i czwarty (14) i diode (15) z polowym tranzystorem (16), który za posrednictwem wieloobrotowego potencjometru (17) jest polaczony z analogowym blokiem (19) przez zespól napiecia odniesienia (18), przy czym tranzystor polowy (16) jest polaczony dodatkowo za posrednictwem przelaczanego opornika (22) z wejsciem integratora (20) bloku analogowego (19).106 009 3_ H fO'0 0 > > > r /•+ Rg.1 Rg.2 Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 + 18 Cena 45 zl