Przy rafinacji olejów mineralnych po¬ wstaje kwas odpadkowy, z którego daja sie wydzielic wartosciowe produkty.Znanem jest, ze przez dzialanie pary wodnej na kwas odpadkowy mozna otrzy¬ mac olej, kwas siarkowy i asfalt. Sposób ten jednak wymaga wielkiej ilosci pary wodnej, gdyz musi sie tak dlugo przepu¬ szczac pare wodna, az przestana sie wy¬ dzielac pary kwasu siarkawego, wzglednie az do znikniecia kwasnej reakcji asfaltu.Z jednej strony ulatnianie sie kwasu siarkawego jest przykre dla otoczenia, a z drugiej strony aparatura zelazna pod wplywem dzialania goracego rozcienczone¬ go kwasu siarkowego ulega predko zni¬ szczeniu. W koncu otrzymuje sie tak roz¬ cienczony kwas siarkowy, ze koncentracja jego polaczona jest z wielkiemi kosztami.Nowy sposób polega na tern, ze sie o- grzewa kwas odpadkowy w zamknietem naczyniu, przyczem pod wplywem powsta-lego cisnienie tworza sie trzy warstwy w nastepujacym porzadkuj absorbowany o- lej, asfaft inr6zcl|ncz6ny kwas siarkowy.Przez kwas odpadkowy adsorbowany o- lej wydziela sie pod cisnieniem calkowicie, jest wprawdzie kwasny i ciemny, ale mozna go oczyscic wedlug znanych sposobów, Wy¬ dzielony asfalt jest slabo kwasny, po zobo¬ jetnieniu moze byc uzyty do tych samych celów, jak asfalt nattiralny, lub tez asfalt z ropy otrzymany. Trzecia warstwa stano¬ wi kwas siarkowy, którego mozna uzyc do fabrykacji nawozów sztucznych, lub tez po oczyszczeniu i skoncentrowaniu moze miec zastosowanie przy rafinacji olejów mine¬ ralnych.Okazalo sie, ze juz przy cisnieniu 3 do 5 atm kwas odpadkowy rozklada sie na wyzej wymienione trzy warstwy. Cisnienie wytwarza sie przez ogrzewanie zewnatrz naczynia, w kttórem sie ma odbyc reakcja.Skutecznie odbywa sie to w ten sposób, ze naczynie otoczone jest zelaznym plaszczem, do którego wprowadza sie pare wodna, przyczem gdy cisnienie zaczyna szybko wzrastac musi sie natychmiast doplyw pary przerwac, gdyz czesto sie zdarza, ze cisnie¬ nie podnosi sie nawet do 12 atm. Kwasy odpadkowe rozmaitych olejów zachowuja sie rozmaicie i nalezy wpierw wypróbowac pod jakiemi warunkami najpredzej i naj¬ latwiej zaczynaja sie wydzielac olej i asfalt, przyczem równiez trzeba wziac pod uwage wytrzymalosc naczynia, w którem proces rozkladania ma sie odbyc. Równiez i czas trwania reakcji nie jest zawsze jednakowy, niektóre kwasy odpadkowe juz po uplywie 3 godzin pod cisnieniem 3 atm rozkladaja sie na wyzej wspomniane trzy warstwy, a niektóre, przewaznie kwasy odpadkowe z rafinacji olejów smarowych ciezkich po¬ chodzace, potrzebuja dluzszego czasu i wiekszego cisnienia do skutecznego prze¬ biegu reakcji.Okazalo sie, ze przebieg reakcji jest lepszy, jesli przed zamknieciem naczynia dodaje sie do kwasu odpadkowego mala ilosc wody i mase te miesza sie powie¬ trzem lilb para wodna.Przyklad postepowania. 100 kg kwasu odpadkowego, pochodzacego z rafinacji o- leju smarowego o lepkosci 4,8°E przy 50°C, zadaje sie 5% wody w naczyniu cylindrycz- nem, które w rozmaitych wysokosciach jest zaopatrzone w kurki odpustowe, a w górze naczynia w manometr. Po zamknieciu na¬ czynia i kurków wprowadza sie do plaszcza pare wodna, celem ogrzania naczynia.Po jednogodzinnem wprowadzeniu pa¬ ry do plaszcza, cisnienie w naczyniu zaczy¬ na sie podnosic, a gdy dojdzie do 5 atm za¬ myka sie pare i zostawia sie aparat przez 6 godzin w spokoju, poczem przez otwo¬ rzenie górnego kurka opada cisnienie. Z górnych kurków odpuszcza sie 10 kg po¬ wstalego oleju, z dolnego kurka 40 kg kwa¬ su siarkowego o 51° Beaume, w naczyniu pozostaje 65 kg asfaltu, który przy ponow- nem ogrzaniu naczynia scieka.Kwas siatkowy, dzialajac na oleje ma¬ szynowe, polimeryzuje pewna czesc olejów, stwarzajac bardzo lepkie oleje, które wcho¬ dza w sklad kwasu odpadkowego. Pod wplywem cisnienia oddzielaja sie te oleje, zwlaszcza skoro sie przed dzialaniem ci¬ snienia kwas odpadkowy zmiesza z lekkim olejem mineralnym, np. olejem gazowym. PL