Wynalazek niniejszy dotyczy celowni¬ ków, w których dla szybkiego nastawiania potrzebnego kazdorazowo calkowitego podniesienia, jako sumy kata polozenia i kata celownika, szczególnie przy ostrzeli¬ waniu przedmiotów niewidocznych, kazdy z tych katów, to jest kat polozenia i kat celownika, mozna nastawiac osobno, nieza¬ leznie jeden od drugiego.Osiaga sie to w mysl wynalazku w ten sposób, ze podstawa lunety celowniczej, zaopatrzona w poprzeczna i podluzna po- ziomnice, jest sprzezona nierozlaczalnie z wycinkiem kola slimakowego, obracajacym sie okolo osi poziomej, prostopadlej do li- nji celu i zazebiajacym sie ze slimakiem, który mozna obracac za posrednictweiti glówki nakarbowanej, przyczem wielkosc obrotu slimaka mozna odczytac na przy¬ mocowanym do tej glowicy kregu z po- dzialkami, zapomoca rysy wskaznikowej, wykonanej na tulejce, która mozna obra¬ cac na wale slimaka. Wylaczalne sprzeglo cierne sprzega tulejke z walem slimaka, przyczem przekrecenie walu w stosunku do podstawy, przytwierdzonej do dziala lub karabinu, mozna odczytac na drugiej skali z podzialkami.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rysunkach w postaci wykonania ce¬ lownika do karabinów maszynowych. Fig. 1 przedstawia widok boczny, czesciowo wprzekroju podluznym, fig. 2 — widok zgó- ry, fig^ 3 — glówny przekrój poprzeczny, fig. 4 — Rfzekftfj *przez* beben z podzialka- mi dla katów polozenia wedlug linji R—R fig. 1, fig. 5 — przekrój przez beben z po- dzialka dla katów celownika wedlug linji B—B fig. 1, fig. 6 i 7 — przekrój podluzny i rzut innej postaci wykonania bebnów z podzialkami albo tulejek o samoczynnych zatrzymach.W palaku 2, przykrecony na stale do karabinu maszynowego w gniezdzie prosto- padlem do osi lufy, spoczywa obracajacy sie w niem czop 3, na którym jest osadzo¬ ny wycinek kola slimakowego 4, polaczony na stale z podstawa lunety Fl. Z kolem slimakowem, osadzonem w pokrywie 2a, nalozonej na palak 2 tak, ze sie moze obra¬ cac, zazebia sie slimak, nasadzony na wal 5, na którego czworograniastym koncu 5a jest umocowana glówka nakarbowana 6.Na obsadzie tej glowicy jest wykonana po- dzialka 6a; na jej czesci odsadzonej jest naciety gwint 66, z którym zazebia sie wy¬ cinek nakretki 7, przesuwajacy sie przy przekrecaniu glowicy w podluznej szcze¬ linie bebna, albo tulejki 8, wspólsrodkowej w stosunku do walu 5, przyczem ilosc pel¬ nych obrotów walu mozna odczytac na ska¬ li, wykonanej po obu stronach szczeliny podluznej, zapomoca rysy wskaznikowej 7a na wycinku nakretki 7, zas kazdy ula¬ mek obrotu walka odczytuje sie na skali kregu 6a zapomoca rysy 8c wykonanej na krawedzi 8b bebna 8. Poniewaz beben 8 mozna obracac, dla wygodniejszego nasta¬ wiania wskazane jest wykonanie trzech ta¬ kich szczelin z podzialkami w odstepach o 120° od siebie. Na prawym koncu bebna 8 je&t wykonany srubowy zlobek 8d1 w który wchodzi wycinek nakretki 9, który przy ob¬ rocie bebna 8 zapomoca krawedzi uchwyto¬ wej 86 moze przesuwac sie tylko w kie¬ runku osi w podluznej szczelinie krócca 10, osadzonego w oslonie 2a. Równiez i wycinek nakretki 9 jest zaopatrzony w ry¬ se wskaznikowa 9a, która wskazuje wiel¬ kosc przekrecenia tulejki na skali 8e, wy¬ rytej miedzy zwojami srubowanego zlobka.Prawy koniec bebna 8 jest zaopatrzony w wspólsrodkowy otwór nagwintowany, w który po zalozeniu sprezyny 11 wkreca sie pierscien 12. Na powierzchni czolowej te¬ go pierscienia znajduja sie drobne uzebie¬ nia, biegnace w kierunku promienia Z, któ¬ re pod naciskiem sprezyny 11 zazebiaja sie z dokladnie dopasowanemi zazebieniami na stronie czolowej pierscienia 13, pola¬ czonego na stale z walkiem 5 i jedno¬ czesnie sluzacego jako jego czop lozysko¬ wy w króccu 10 oslony 2a. Takie urzadze¬ nie umozliwia niezaleznosc ustawiania o- bu podzialek i stanowi przedmiot wyna¬ lazku. Dzialanie tego urzadzenia jest na¬ stepujace.Przy strzelaniu do celu widocznego ce¬ luje sie lunete do przedmiotu, widzianego pod pewnym katem polozenia, skutkiem czego optyczna linja przezierania bedzie pochylona pod tym katem. Wobec tego, ka¬ ta tego nie bierze sie juz dalej pod uwage i dlatego skale katów polozenia 6a—8a na¬ stawia sie na zero zapomoca rys wskazni¬ kowych 8c i 7a. Odbywa sie to, wyciagajac beben 8 zapomoca jego krawedzi uchwyto¬ wej, przyczem przezwycieza sie napiecie sprezyny i biegnace w kierunku promienia uzebienia pierscieni 12 i 13 rozlaczaja sie.Nastepnie nastawia sie odpowiedni do od¬ leglosci kat celownika (nachylanie linji przezierania w stosunku do osi lufy) w ten sposób, ze sie przekreca wspólnie sprzezo¬ ne ze soba przez nacisk sprezyny 11 glo¬ wice uchwytowe 6 i 86 i nastawia w ten sposób ryse 9a na skali odleglosci 8c bez¬ posrednio na odleglosc celu i nastawia sie linj e przezierania na cel zapomoca sruby mechanizmu podniesien karabinu maszyno¬ wego, wskutek czego nadaje sie osi lufy po-, trzebne calkowite podniesienie. — 2 —Przy strzelaniu do celu niewidocznego, gdy do celu nie mozna celowac, nastawia sie dokladnie na skalach 6a i 8a, zapomoca rys wskaznikowych Sc i 7c, okreslony w ja¬ kikolwiek sposób kat polozenia, mianowicie zapomoca przekrecenia obu glowic uchwy¬ towych 6 i 86, po uprzedniem rozlaczeniu pierscieni 12 i 13; nastepnie pokrywajac te obie glowice razem nastawia sie na skali 8c zapomoca rysy 9a okreslona w jakikolwiek inny sposób odleglosc celu, poczem zapo¬ moca sruby mechanizmu podniesien kara¬ binu maszynowego zgrywa sie poziomnice podluzna, umieszczona przy lunecie.Ze wzgledu na wystepujace przy strze¬ laniu wstrzasnienia, wskazane jest zatrzy¬ manie dokonanego nastawienia, jak to wi¬ dac z fig. 6 i 7, przedstawiajacych inna po¬ stac wykonania urzadzenia. Tutaj pier¬ scien 12a, wkrecony w beben 8, przylega calkowicie swa powierzchnia czolowa do zwróconej ku niemu powierzchni czolowej pierscienia oporowego 13a, osadzonego na wale slimaka; natomiast tulejka 6, na sta¬ le osadzona na czworogranie 5a walu 5 slimaka, posiada na obwodzie bardzo drobne uzebienie 6z, podobne do uzebienia kól czolowych; uzebienie to zazebia sie z uzebieniem wewnetrznem pochwy uchwyto¬ wej G, przesuwajacej sie w kierunku po¬ dluznym i jednoczesnie takze z uzebieniem zewnetrznem 8z bebna 8, dopasowanem do uzebienia Gz tak, ze beben 8 we wskaza- nem na rysunku polozeniu jest sprzezony z pochwa 6. Piasta pochwy uchwytowej G ma postac tulei i zawiera, sprezyne 11, je¬ den koniec której cisnie na jedna ze scian czolowych tulei, drugi zas — na plyte 5b, majaca ksztalt tloka, na wale slimaka; w ten sposób sprezyna ta unieruchomia tule¬ je G w polozeniu sprzezonem.Dla nastawienia kata polozenia na skali 6a i 8a zapomoca rys wskaznikowych 8c i 7a wysuwa sie pochwe uchwytowa G (w lewo) dopóty, dopóki nie stanie sie widocz- nem zupelnie uzebienie bebna S, wskutek ezego nastepuje rozlaczenie jej z tulejka 4 tak, ze mozna juz pokrecac te czesci w sto¬ sunku do siebie. Po nastawieniu podzialki, uzebienie wewnetrzne pochwy uchwytowej G nasuwa sie, przy wspóldzialaniu spre- zynyf na uzebienie zewnetrzne bebna 8, wskutek czego skala zostaje zatrzymana w nadanem jej polozeniu. Dla zatrzymania równiez i skali kata celownika w nastawio- nem polozeniu, ozraczonem na skali 8e zapomoca rysy 9a, przednia pierscieniowa krawedz pochwy uchwytowej G ma biegna¬ ce w kierunku promienia uzebienie Gz, w które wchodzi ostrze S rygla 12, umocowa¬ nego na oslonie 10 bebna. Z tego wynika, ze nastawianie skali do kata celownika moze sie odbywac niezaleznie od nastawia¬ nia skali do katów polozenia przez wysu¬ niecie pochwy uchwytowej o niewielki ka¬ walek glebokosci zebów osiowych w uze¬ bieniu osiowem Gz.Rozumie sie, ze skale 6a, 8a mozna u- zywac jako skale do kata celownika, a ska¬ le 8e — jako skale do katów polozenia. PL