PL104245B1 - Olej bazowy do smarow litowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest olej bazowy do smarów plastycznych zageszczanych mydlami, a w szczególnosci smarów do lozysk tocznych, zageszczanych mydlami litowymi kwasu stearynowego lub 124iydroksystearynowego.

Do wytwarzania smarów plastycznych, zageszczanych mydlami litowymi, przeznaczonych do smarowania lozysk tocznych w zakresie temperatur pracy od okolo ~30°C do okolo +130°C, stosuje sie oleje niskokrzepnace o lepkosci w temperaturze 50°od 30 do 90 cSt i temperaturze krzepniecia ponizej -20°C. Oleje te otrzymuje sie najczesciej przez rafinacje destylatów olejowych z rop naftenowych.

W technologii wytwarzania plastycznych smarów litowych do lozysk tocznych, stosowane sa takze oleje niskokrzepnace otrzymane przez glebokie odparafinowanie destylatów olejowych z rop parafinowych i ich .rafincje selektywnymi rozpuszczalnikami, wodorem lub kwasem siarkowym.

Smary plastyczne wytworzone na bazie olejów naftenowych charakteryzuja sie wprawdzie dobrymi wlasnosciami uzytkowymi lecz oleje naftenowe sa produktami drogimi i deficytowymi. Oleje z rop parafinowych, stosunkowo mniej deficytowe i tansze, daja jednak smary o gorszych wlasnosciach niz smary Otrzymane na bazie olejów naftenowych, a w szczególnosci o mniejszej stabilnosci strukturalnej i mechanicznej oraz wysokiej lepkosci strukturalnej w temperaturach ujemnych.

Powyzsze niedogodnosci zostaly wyeliminowane dzieki opracowaniu oleju bazowego do wytwarzania smarów plastycznych, wedlug wynalazku, na .bazie którego otrzymane smary charakteryzuja sie dobrymi wlasnosciami uzytkowymi a jednoczesnie sa stosunkowo tanie.

Olej bazowy wedlug wynalazku sklada sie z frakcji o temperaturze poczatku wrzenia powyzej 360°C, charakteryzujacej sie lepkoscia powyzej 15 cSt w temperaturze 50°C i temperatura zaplonu powyzej 190°C, wydzielonej na drodze destylacji alkilatu, po alkilowaniu benzenu chloroparafina Ci0 do CM oraz z rafinowanego oleju mineralnego, przy czym udzial woleju bazowym frakcji alkilatu wrzacej w temperaturze powyzej 360°C wynosi 5 do 80% wagowych, zas udzial oleju mineralnego wynosi 20 do 95% wagowych.

Frakcja wydzielona z alkilatu - bedacego mieszanina monoalkilobenzenu, polialkilobenzenów, produktów cyklizacji i kondensacji - charakteryzuje sie niska temperatura krzepniecia ponizej - 40°C oraz2 104 245 wskaznikiem lepkosci wynoszacym okolo 60. Korzystnie jest poddac frakcje przed zmieszaniem z rafinowanym olejem mineralnym procesowi rafinacji kwasem siarkowym i/lub ziema odbarwiajaca; uzyskuje sie wtedy produkt o jasniejszej barwie i zwiekszonej odpornosci na starzenie. Jako olej mineralny, olej bazowy zawiera odparafinowane i rafinowane oleje z rop parafinowych i/lub rafinowane oleje z rop naftenowych o lepkosci powyzej 40 cSt w temperaturze 50°C i temperaturze krzepniecia ponizej - 10°C.

Najlepsze efekty osiaga sie przy uzyciu oleju mineralnego sporzadzonego z rop parafinowych o lepkosci 80 do 120 cSt w temperaturze 50°C i temperaturze krzepniecia ponizej —12°C i z oleju naftenowego o lepkosci 50 do 90 cSt w temperaturze 50°C i temperaturze krzepniecia ponizej — 20°C, uzytych w ilosciach: -p~t>lej parafinowy ^0 do 70% wagowych, a olej naftenowy 30 do 50% wagowych.

I j Najkorzystniej udzial frakcji alkilatu wrzacej w temperaturze powyzej 360°C w kompozycji z olejem *¦ mineralnym jest* w granicach 20 do 40% wagowych. Proporcje tych skladników dobiera sie tak, aby uzyskac olej bazowy o lepkosci powyzej 30 cSt w temperaturze 50° C i o temperaturze krzepniecia ponizej — 20°C.

¦¦ .^ OleJ^bazdwy wedlug wynalazku zageszczony mydlami litów/mi, korzystnie z udzialem dodatków antyutleniajacyeh, pozwala na otrzymanie smarów o wysokiej jakosci — wysokiej stabilnosci strukturalnej i mechanicznej oraz dobrych wlasnosciach Teologicznych. Jednoczesnie uzyskuje sie zaoszczedzenie deficytowych i drogich olejów naftenowych. Oprócz smarów litowych dobre rezultaty osiaga sie przy stosowaniu oleju bazowego wedlug wynalazku do produkcji suarów kompleksowych. Dla porównania podano ponizej wlasnosci smarów litowych wytworzonych na: — bazie oleju otrzymanego przez rafinacje selektywna z ropy parafinowej, odparafinowanie rozpuszczalnikowe oraz hydrorafinacje, charakteryzujacego sie lepkoscia 55 cSt w 50°C, wskaznikiem lepkosci 85, temperatura krzepniecia - 12° oraz — na bazie oleju otrzymanego z mieszaniny 65 czesci wagowych oleju uzyskanego przez rafinacje selektywna destylatu z ropy parafinowej, odparafinowanie i hydroraHnacje, charakteryzujacego sie lepkoscia 81 cSt w 50°C, wskaznikiem lepkosci 8] i temperatura krzepniecia — 11°C i 35 czesci wagowych frakcji alkilatu o lepkosci 21 cSt w 50°C — uzyskujac olej o porównywalnej lepkosci 55 cSt w 50°C.

Smary litowe na obydwu porównywanych bazach wytworzono w ten sam sposób uzywajac 9,2% wagowych kwasu 12-hydroksy-stearynowego i 1,44% wagowych wodorotlenku litu oraz jednakowa ilosc 3% wag. dodatków uszlachetniajacych. Uzyskano smary o wlasnosciach: Baza olejowa Baza olejowa bez frakcji alkilatowej z frakcja alkilatowa Penetracja mm/10 po ugn. 60X 311 291 Temperatura kropienia,°C 184 187 Penetraga mm/10 w-20°C 145 230 Penetracja mm/l0 w-30°C 108 215 Stabilnosc median. 4 godz. walkowania w 60°C, % wzrostu mikropenetracji 18,2 6,12 Wydzielanie oleju ze smaru w temp. 100°C/30h,% 5,7 1,98 Jak wynika z powyzszego, przy tej samej ilosci zageszczacza, dodatek alkilatu wybitnie wplywa na spadek penetracji wraz z obnizeniem sie temperatury oraz znacznie zwieksza s! j jilnosc strukturalna i mechaniczna.

Przyklad I. Destylat z ropy naftowej poddano rafinacji selektywnej, odparafinowaniu i rafinacji wodorem, otrzymujac olej o lepkosci 60 cSt w temperaturze 50°C, temperaturze krzepniecia -12°C i wskazniku lepkosci 69. Ciezki olej pozostalosciowy z ropy parafinowej poddano procesowi rafinacji i odparafinowania Otrzymano olej o lepkosci 270 cSt w temperaturze 50°C, wskazniku lepkosci 81 i temperaturze krzepniecia — 11°C. Obydwa oleje zmieszano w proporcji 1:1 wagowo. Uzyskany olej mineralny rafinowany w ilosci 65% wagowych zmieszano z frakcja alkilatu o lepkosci 19 cSt w temperaturze 50°C w ilosci 35% wagowych. Uzyskano olej bazowy o wlasnosciach: Lepkosc w50°C 55 CSt wskazniklepkosci 73 temperatura krzepniecia -21°C104245 3 Olej zastosowano do wytworzenia smaru litowego, uzywajac 9% wagowych kwasu 12-hydroksystearynowego i 1,4% wodorotlenku litu oraz dodatki przeciwstarzeniowe w ilosci lacznej 4%.

Otrzymano smar o nastepujacych wlasnosciach: penetracja po ugniataniu 60X 300 mm/10 temperaturakropienia 200°C penetracja w temperaturze—20°C 199 mm/10 penetracja w temperaturze —30°C 156 mm/10 zawartosc wolnychzasad 0,09% NaOH stabilnosc mechaniczna, % wzrostu mikrop. 1,4 korozja na plytkach Cu (100°C/3 godz. wytrzymuje Przyklad II. 100 100 kg oleju z ropy parafinowej odparafinowanego i rafinowanego o lepkosci 64 cSt w 50°, temperaturze krzepniecia —18°C i wskazniku lepkosci 81 zmieszano z 100 kg oleju naftenowego, rafinowanego kwasem siarkowym, o lepkosci 59 cSt w 50°C, temperaturze krzepniecia -25°C i wskazniku lepkosci 36 i z 90 kg frakcji alkilatu o lepkosci 21 cSt w 50°C i poczatku wrzenia powyzej 400°C.

Otrzymano olej bazowy o wlasnosciach: lepkosc w50°C 48 cSt wskazniklepkosci 53 temperaturakrzepniecia -25°C "

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Olej bazowy do smarów litowych, znamienny tym, ze sklada sie z 5 do 80% wagowych frakcji o temperaturze poczatku wrzenia powyzej 360°C, wydzielonej przez destylacje alkilatu po alkilowaniu benzenu chlorowana parafina C10—C14 i 95 do 20% wagowych oleju mineralnego, przy czym olej mineralny stanowia odparafinowane i rafinowane oleje z rop parafinowych, i/lub rafinowane oleje z rop naftenowych o lepkosci powyzej 40 cSt w temperaturze 50° C i temperaturze krzepniecia ponizej minus 10°C.

2. Olej bazowy wedlug zastrz. 1, znan ienny tym, ze zawiera frakcje alkilatu o temperaturze poczatku wrzenia powyzej 360°C rafinowana kwasem siarkowym i/lub ziemia odbarwiajaca.