Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu rozszczepiania weglowodorów ciezkich na weglowodory lzejsze. Sposób ten odznacza sie tern, iz ogrzewanie, rozszczepianie i odparowywanie zachodza w trzech róznych stadjach czyli zabiegach, przyczem zabieg pierwszy — ogrzewanie — uskutecznia sie w ten sposób, iz materjal surowy ogrzewa sie szybko pod cisnieniem w stanie plyn¬ nym do okreslonej temperatury, wszelako bez rozszczepiania. Wegiel nie osadza sie wiec w strefie ogrzewania, dzieki czemu przeróbke mozna uskuteczniac w sposób ciagly. Olej surowy, opuszczajacy strefe ogrzewania w pewnej temperaturze, prze¬ chodzi nastepnie do strefy rozszczepiania, gdzie pozostaje w tej samej temperaturze i pod tern samem cisnieniem przez czas dluz¬ szy, niezbedny do zupelnego rozlozenia go oraz do osadzania wegla. Nalezycie rozlo¬ zony olej surowy przechodzi potem do ko¬ mory odparowujacej, gdzie mozna go ob¬ rabiac w jakikolwiek odpowiedni sposób.Ogrzewanie uskutecznia sie np. w wezów- nicy umieszczonej w piecu. Rozklad na¬ stepuje natomiast w strefie rozszczepiania, wykonanej w postaci jednej lub kilku komór rozszczepiaj acyeh (konwertorów) zaopatrzonych w niezbedne urzadzenia do zabezpieczenia odpowiednich temperatur i cisnien. Destylacje rozlozonego oleju moz¬ na prowadzic z zastosowaniem (lub bez zastosowania) chlodnicy umieszczonej po¬ miedzy komorami, wyparnicza i rozszcze¬ piajaca.Istote wynalazku niniejszejgo stanowiaudoskonalenia, dotyczace strefy rozszcze¬ piania (konwertorów) oraz sposobu jej -pracy; Nftwy 4erf jspojpób i odnosne urza¬ dzenia umozliwiaja usuwanie co pewien czas wegla z jednego z konwertorów bez przerywania ciaglosci pracy, a ponadto pozwalaja osiagnac powyzsze wyniki, sto¬ sujac temperatury znacznie nizsze od uzy¬ wanych w metodach innych.Na rysunku fig, 1 przedstawia schemat nowego ukladu, fig. 2 — schemat strefy o- grzewajacej, a fig. 3 -— schemat przyrzadu do ogrzewania konwertorów.Na fig, 1 nie uwidoczniono szczególów ogrzewacza oraz chlodnicy, gdyz figura ta daje jedynie schemat strefy rozszczepia¬ nia oleju, polaczonej z wynalazkiem.Urzadzenie sklada sie z pieciu retort rozszczepiajacych, czyli konwertorów, z których kazdy posiada przyrzady utrzy¬ mujace w nim odpowiednia temperature i cisnienie. Przyrzady te powszechnie sa zna¬ ne, wobec czego pominieto je na rysunku.Konwertory ogrzewa sie do temperatury rozszczepiania z zewnatrz lub od wnetrza zapomoca np. plomieniówek, ale najko¬ rzystniej w taki sposób, aby temperatura czynnika grzejacego byla zblizona do tem¬ peratury oleju, co zapobiega przepalaniu konwertorów lub plomieniówek. Mozna to osiagnac, przepuszczajac np. bardzo szyb¬ ko gazy spalinowe o odpowiedniej tempe¬ raturze przez plomieniówki lub kanalami biegnacemi naokolo konwertorów. Na fig. 2 piec 5 ogrzewany palnikiem 40 zawiera. wezownice 6, do której pompa 7 wtlacza olej, najwlasciwiej przez wymiennice tem¬ peratur 9. Po ogrzaniu sie w wezownicy 6 olej odplywa do przewodu / (fig. 1). Re¬ torty rozszczepiajace ogrzewa np. palnik 41 (fig. 3) lub gorace gazy wylotowe, przy- czem szeregi przegród 27 tworza kanal o- taczajacy komory i polaczony z czopuchem 28. Olej doplywa do komory rura ax (fig. 1), a odplywa rura br. Do wypuszczania par o- leju podczas napelniania konwertora slu¬ zy rura H1$ zaopatrzona w zawór, kiedy- indziej zamkniety. Dna i scianki boczne ko¬ mór rozszczepiajacych sa do pewnej wyso¬ kosci obmurowane celem zapobiegania bezposredniemu oddzialywaniu ciepla na czesci scianek, na których osiada wegiel.Caly ten uklad konwertorów polaczony jest w jednym koncu ze strefa ogrzewaja¬ ca, a w koncu drugim z wyparnikiem. Re¬ torty te sa tak wzajemnie ze soba polaczo¬ ne, iz mozna wlaczac lub wylaczac kazda z nich bez zaklócenia dzialania calego u- kladu. Do wprowadzania podgrzanego o- leju do komór rozszczepiajacych sluzy od¬ dzielny przewód. Pary wywiazujace sie podczas napelniania komór tych moga u- chodzic przez odpowiednio nastawione za¬ wory bezpieczenstwa i polaczone z niemi przewody komunikujace sie za posrednic¬ twem chlodnicy z odbieralnikiem.Pompa wysokiego cisnienia tloczy olej surowy przez strefe ogrzewajaca do prze¬ wodu glównego Nr / skad odpowiedniemi zaopatrzonemi w zawory przewodami go¬ racy surowiec kieruje sie przez ten lub ów konwertor. Zapomoca przewodu Nr IV mozna co pewien czas napelniac kazdy z konwertorów ogrzanym olejem surowym.Przewód Nr II wraz z zaopatrzonemi w za¬ wory odnogami, ustala polaczenie pomie¬ dzy konwertorami oraz pozwala na wyla¬ czanie lub wlaczanie kazdego z nich w mia¬ re potrzeby, bez przerywania ciaglosci pra¬ cy. Rozlozony olej surowy odplywa w sposób ciagly z poszczególnych konwerto¬ rów przewodem Nr III i po minieciu za¬ woru redukujacego plynie do wyparnika J, a przewodem Nr V rozlozony olej moz¬ na usunac z kazdego konwertora, po wyla¬ czeniu go celem oczyszczenia za posrednic¬ twem zaworu redukcyjnego do wyparni¬ ka J.Ogrzany olej surowy, doplywajacy ze strefy ogrzewajacej do przewodu glówne¬ go Nr 7, moze wchodzic przez odnogi a1— a5 do dolnej czesci konwertorów F1 — F5, — 2 —najpraktyczniej w ich czesciach dolnych.Odnogi b1 — 65 odprowadzaja olej ze szczytu konwertorów, które przeto pozosta¬ ja zawsze napelnione olejem.Dla uzmyslowienia sobie przebiegów procesu, przypuscmy, ze konwertory F1, F2, F3 i F4 pracuja, konwertor F4 ma byc wylaczony celem oczyszczenia, a konwer¬ tor F5 juz oczyszczony ma byc wlaczony zpowrotem w uklad* Surowiec ogrzany do okreslonej tempe¬ ratury rozkladu podczas szybkiego prze¬ plywu przez wezownice grzejna plynie bez przerwy przewodem glównym / i poprzez zawory 11 i 21 (zawory IV i 71 sa za¬ mkniete) oraz przez odgalezienie a'1 i za¬ wór zwrotny 31 (zawór 91 jest zamkniety) przedostaje isie do komory F1, skad odno¬ ga b1 przez zawory 41 i 51 (zawór 81 i 61 sa zamkniete) odplywa do przewodu po¬ wrotnego // i dalej przez zawory 72 i 22 (zawory 62 i 12 sa zamkniete) do konwer¬ tora F2. Stad olej plynie odgalezieniem b2 przez zawory 42 i 52 (zawory 82 i 62 sa zamkniete) do przewodu powrotnego //, a nastepnie przez zawory 73 i 23 (zawory 63 i 13 sa zamkniete), odgalezienie a3 o- raz zawór 33 (zawór 93 jest zamkniety) do konwertora F3, z którego odplywa odnoga b3 przez zawory 43 i 53 (zawory 63 i 83 sa zamkniete) do przewodu powrotnego // i dalej przez zawory 74 i 24 (zawory 64 i 14 sa zamkniete) oraz odnoge a4 i zawór zwrotny 34 (zawór 94 jest zamkniety) do konwertora F4. Rozszczepiony olej plynie po opuszczeniu konwertora F4 odnoga 64 przez zawory 44 i 84 (zawory 54 i 84( sa zamkniete) do przewodu Nr ///, a na¬ stepnie po minieaiu zaworu 85* (zawór 85 jest zamkniety), badzto przez chlodnice J\ badz pomijajac ja, wchodzi przez zawór redukcyjny G do wyparnika J. W ten spo¬ sób goracy olej przybywajacy z wezowni- cy grzejnej przeplywa kolejno przez kon¬ wertory F1, F2,F3 i F4 i rozklada sie w nich w odpowiednim stopniu. Nalezycie rozlozony olej po opuszczeniu retorty F5 naplywa do wyparnika.Zabieg nastepny polega na wylaczeniu z ukladu konwertora F4, celem oczyszcza¬ nia go, wzglednie na przygotowanie kon¬ wertora F5 do wlaczania go w uklad. W tym celu, nie zaklócajac pracy zespolu konwertorówF1—F4, napelniamy retorte Fa zapomoca przewodu zasilczego IV i zawo¬ ru 105 (zawory 101, 102, 103 i 104 sa za¬ mkniete) olejem surowym ogrzanym u- przednio droga przepuszczenia go pod ci¬ snieniem przez odpowiedni podgrzewacz.Rzecz prosta, ze powietrze z retorty F5 na¬ lezy uprzednio usunac. Opary, jakie mogly¬ by wywiazac sie podczas ladowania kon¬ wertora F5, uchodza przez zawór bezpie¬ czenstwa Hb odpowiednim przewodem i. przez chlodnice U do odbieralnika.Po napelnieniu retorty F5 mozna przy¬ stapic do wylaczenia z ukladu retorty F4.Dla utrzymania ciaglosci procesu otwiera sie przedewszystkiem zawór 64 i zamyka zawory 74, 24, 84 i 44, a nastepnie zawór 94, wskutek czego rozlozony olej odply¬ wa przewodem V poprzez zawór reduk¬ cyjny 100 do wyparnika J.Jednoczesnie z wypuszczaniem rozlo¬ zonego oleju z konwertora F4 wlacza sie w konwertor F5 uprzednio napelniony pod¬ grzanym olejem surowym zapomoca o- twarcia zaworów 75, 25, 45 i 85 oraz za¬ mkniecia zaworu 85\ wskutek czego olej o- puszczajacy retorte F3 odnoga b3 splywa poprzez zawory 43 i 53, przewodem po- wrotowym // (zawory 63, 65, 83, 74 i 54 sa zamkniete), zawory 75 i 25 (zawór 15 jest zamkniety), odnoge a5 i zawór zwrotny 35 (zawór 93 jest zamkniety) do retorty F5 a z tejze przez odnoge odgalezienia 65, zawory 45 i 85 (zawory 55 i 85* sa zamknie¬ te) i przewodem /// do wyparnika J.Urzadzenie powyzsze dziala bez prze¬ rwy w calej pelni. Ciaglosc pracy w stre¬ fie ogrzewajacej jest zapewniona dzieki zapobiezeniu moznosci osadzania sie w - 3 —tflej t*egla, albowiem w wezownicy roz¬ klad nie nastepuje. Ciaglosc destylacji z wyparnika podczas wlaczania w uklad o- czyszczonego konwertora i uruchomiania fego zapewnia rozlozony olej wypuszcza¬ ny z konwertora wylaczonego, celem oczy¬ szczania. Wylaczenie z ukladu jakiegokol¬ wiek innego konwertora odbywa sie zupel¬ ni© t&k samo. Rzecz prosta, ze przed wyla- ' czeniem konwertora, który zamierza sie o- czyscic, nalezy napelnic podgrzanym o- lejem konwertor juz oczyszczony.Oczyszczony konwertor, po napelnie¬ niu olejem ogrzanym, najpraktyczniej wla¬ czyc w uklad w roli retorty pierwszej lub ostatniej (jpod wzgledem kierunku prze¬ plywu oleju). Jezeli konwertor napelniony podgrzanym olejem i wlaczony jest w ten sposób stanowi ostatnie ogniwo szeregu, natenczas rozszczepiony materjal, doply¬ wajacy z poprzednich komór w tempera¬ turze rozszczepiania, musi przechodzic przez olej ogrzany, znajdujacy sie w o- statnim tym konwertorze i posiadaj acy z koniecznosci temperature nizsza od rzeczo¬ nego oleju rozszczepionego. Toprzetlacza¬ nie rozlozonego oleju o wysokiej tempera¬ turze przez duza mase surowego oleju o, temperaturze nizszej jest bardzo korzyst¬ ne, poniewaz opóznia odparowywanie lek¬ kich weglowodorów, zawartych w naply¬ wajacym oleju rozlozonym, wskutek po¬ nownego pochlaniania czyli ustalania.Sposób i urzadzenie niniejsze posiada¬ ja jeszcze nastepujace zalety.Nadzwyczaj dluigi pirzeciag czasu pozo¬ stawania oleju surowego w warunkach naj¬ lepiej sprzyjajacych rozszczepianiu spra¬ wia, ze rozszczepianie przebiega stopnio¬ wo w temperaturach nizszych od stosowa¬ nych w sposobach dotychczasowych, ozna¬ cza to, ze zbyt wysokie temperatury, wyka¬ zujace wplyw szkodliwy na produkty, zo¬ staja zastapione znacznem przedluzeniem czasu reakcji. Zamiast wiec ogrzewac olej do temperatury 460°C przez czas krótki celem wytworzenia pewnej ilosci benzyny, przedluza sie w procesie niniejszym okres przeróbki oleju i osiaga ten.sam lub lepszy produkt z tegoz samego oleju surowego, stosujac nizsze temperatury, wynoszace np. tylko okolo 395 do 4Q0°C.Niska temperatura jest równie korzyst¬ na dla procesu, jak i dla urzadzenia. Na¬ der wysokie temperatury stosowane w spo¬ sobach dotychczasowych szybko niszczyly aparaty rozszczepiajace. Wysokosc stoso¬ wanej temperatury rozszczepiania wywiera wplyw decydujacy na gatunek otrzymywa¬ nej benzyny, a mianowicie produkt wy¬ tworzony w drodze powolnego rozszcze¬ piania oleju w temperaturach niskich jest gatunku znacznie wyzszego (zawiera mniej weglowodorów nienasyconych), anizeli pro¬ dukt otrzymany zapomoca szybkiego roz¬ szczepiania oleju w temperaturze bardzo wysokiej. Rozszczepianie w temperaturze niskiej jest oszczedniejsze, poniewaz po¬ wstaja wówczas gazy mniej stale, a wegiel (koks) jest miekszy i bardziej sypki, dzie¬ ki czemu nie przywiera do scianek komór rozszczepiajacych.Do napelnienia retort juz oczyszczo¬ nych celem wlaczenia ich w uklad roz¬ szczepiajacy mozna poslugiwac sie olejem surowym, doplywajacym z wezownicy grzejnej, w pewnych przypadkach lepiej jest uzyc w tym celu oleju ze srodka in¬ nego.Ilosc retort rozszczepiajacych w urza¬ dzeniu moze byc wieksza lub mniejsza od pieciu, a sposób ich wylaczania i wlacza¬ nia oraz rodzaj przewodów i odgalezien mozna zmieniac w szerokich granicach. PL