Opis patentowy opublikowano: 31.08.1979 103 233 CZYTELNIA Ur^du Patentowego Int. Cl.2 B23P 15/00 Twórcy wynalazku: Jetizy Zdzislaw; Soboleiwdk(i» Jerzy Ryfka Uprawniony z patentu: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Sposób wykonania kanalu obiegowego nakretki przekladni srubowej tocznej Przedmiotem! wynalazku jest sposób wykonania kanalu obiegowego nakretki przekladni srubowej tocznej, stosowanej zwlaszcza w mechanizmach wy¬ magajacych duzej sprawnosci, zmiany ruchu obro¬ towego na posuwisty lub ruchu posuwistego na obrotowy, W znanych sposobach wykonania kanalu obiego¬ wego nakretki przekladni srubowej tocznej, kanal obiegowy o srednicy wiekszej od srednicy elemen¬ tów tocznych wykonuje sie bezposrednio w nakret¬ ce przed obróbka termiczna i mechaniczna wykon¬ czajaca bieznie gwintu nakretki.Znany jest równiez sposób wykonania kanalu obiegowego, który polega na tym, ze w gniazda nakretki wprowadza sie rurke, której otwór we¬ wnetrzny o srednicy wiekszej od srednicy elemen¬ tów tocznych stanowi kanal obiegowy.IWada pierwszego sposobu jelst to, ze polozenie kanalu obiegowego ulega zmianom na skutek od¬ ksztalcen spowodowanych obróbka termiczna oraz bledami obróbki mechanicznej nakretki.(Wada drugiego sposobu jest to, ze polozenie rur¬ ki wzgledem biezni gwiotu ulega zmianom wsku¬ tek odksztalcen spowodowanych obróbka termicz¬ na oraz bledaimi obróbki mechanicznej gniazda na¬ kretki, w którym jest osadzona rurka z otworem stanowiacym kanal obiegowy.Wspólna wada tych sposobów jest brak mozli¬ wosci regulacji polozenia kanalu obiegowego wzgle¬ dem biezni gwintu nakretki.Celem wynalazku jest sposóib, za pomoca które¬ go uzyskuje sie mozliwosc regulacji polozenia ka¬ nalu obiegowego wzgledem biezni gwintu nakret¬ ki, co powoduje kompensacje bledów spowodowa¬ nych obróbka termiczna i mechaniczna.Cel ten osiagnieto w sposobie wedlug wynalazku, w którym wykonuje sie nakretke, a nastepnie gniazda ksztaltowych elementów oraz bieznie gwin¬ tu i który to sposób polega na tym, ze nakretke poddaje sie obróbce termicznej i obróbce mecha¬ nicznej wykonczajacej bieznie gwintu nakretki.Nastepnie w gniazda wprowadza sie ksztaltowme elementy, korzystnie w ksztalcie walca^ które u- stala sie wzgledem nakretki za pomoca ustalaja¬ cych elementów na przyklad kolków i wykonuje sie obiegowe kanaly, których baza ustawoza jest zarys biezni gwintu nakretki.W wariancie sposobu w gniazda urnozliwiaijace regulacje polozenia ksztaltowych elementów wzgle¬ dem biezni gwintu wprowadza sie ksztaltowe ele¬ menty z kanalem obiegowym i po ustaleniu kana¬ lów obiegowych wzgledem biezni gwintu^ zalewa sie przestrzenie pomiedzy ksztaltowymi elementa¬ mi i gniazdami nakretek masa' wypelniajaca ko¬ rzystnie zywica.W innym wariancie sposobu, w gniazda umozli¬ wiajace regulacje polozenia ksztaltowych elemen¬ tów wzgledem biezni gwintu, wprowadza sie ksztaltowe elementy z kolnierzem oraz kanaletn obiegowym i po ustaleniu kanalów obiegowych 103 233103 233 3 4 wzgledem biezni gwintu nakretki, mocuje sie kol¬ nierze do nakretki.|W dalszymi wariancie sposobu, nakretke poddaje sie obróbce termicznej, a nastepnie mechanicznej wykonczajacej bieznie gwintu, po czym drazy sie elektroiskrowo ksztaltowe kanaly obiegowe o pro- :: mieniu wiekszym od promienia wewnetrznego na- : kretfci z gniazdaftii elementów zabezpieczajacych . przed wypadmeciem elementów tocznych z obiegu, przy czym polozenie ksztaltowych kanalów obie¬ gowych usitala sie wzgledem biezni gwintu, na¬ stepnie wprowadza sie eiemeiity zabezpieczajajce do gniazda i mocuje do nakretki. iSposób oraz warianty tego sposobu wedlug wy¬ nalazku umozliwiaja regulacje polozenia kanalu obiegowego wzgledem biezni gwintu nakretki, przez co uzyiskaino kompensacje bledów obróbki termicz¬ nej i mechanicznej oraz pozwalaja wyeliminowac straty powodowane przekroczeniem tolerancji po¬ lozenia kanalu obiegowego wzgledem biezni gwin¬ tu nakretki oraz zmniejszaja wahania momentu obrotowego powstajace przy przejsciu elementów tocznych z biezni gwintu sruby i nakretki do ka¬ nalu obiegowego nakretki, przez co zwieksza sie plynnosc pracy przekladni srubowej tocznej.Przyklad stosowania sposobu jest blizej objas¬ niony w przykladzie wykonania w oparciu o ry¬ sunek,, poiziwalajajcy lepiej zrozumiec proces jego stosowania, na którym, fig. 1 przedstawia nakret¬ ke przekladni srubowej tocznej w widoku z góry, fig. 2 przedstawia pierwszy wariant nakretki z pólfabrykatem ksztaltowego elementu, w przekro¬ ju A^A fig. 3 przedstawia pierwszy wariant na¬ kretki z ustalonym ksztaltowym elementem i wy¬ konanym kanalem obiegowym, w przekroju A-A, fig. 4 przedstawia drugi wariant nakretki z ksztaltowym elementem w przekroju A^A zas fig. 5 przedstawia trzeci warian/t nakretki z ksztal¬ towym elementem w przekroju A-A, a fig. 6 przed¬ stawia czwarty wariant nakretki z wydrazonym ksztaltowym kanalem obiegowym w przekroju A-A, natomiast fig. 7 przedstawia ksztaltowy ka¬ nal obiegowy nakretki w przekroju B-B.(Na fig. 1, fig. 2 i fig. 3 rysunku przedstawiony pierwszy wariant sposobu wykonania kanalu obie¬ gowego nakretki przekladirii srubowej tocznej, po¬ lega na tym, ze w nakretce 1 przed obróbka ter¬ miczna ksztaltuje sie gniazda la stycznie do biez¬ ni gwintu Ib, którego baza usitawcza jest zarys biezni gwintu Ib, nakretki 1, na przyklad przez wiercenie od strony plaskiej powierzchni lc, - na¬ kretki 1, po czym w gniazda la wprowadza sie ksztaltowe elementy 2 korzystnie w ksztalcie scie¬ tego walca i wierci sie otlwory 3 Ustalajace. Na¬ stepnie wyjmuje sie z gniazda la ksztaltowe ele¬ menty 2 i poddaje sie nakretke 1 obróbce ter¬ micznej i wykonczajacej mechanicznej i ponownie sie umieszcza ksztaltowe elementy 2 w gniazdach la i ustala sie ustalajacymi kolkami 4 a nastepnie wierci sie kanaly obiegowe 2a dla którego jedna z baz ustawczych jest zarys biezni gwintu Ib.(Na fig. 4 rysunku drugi wariant sposobu wyko¬ nania kanalu obiegowego 2a nakrejtki 1, przeklad¬ ni srubowej tocznej polega na tym, ze w nakretce 1 po obróbce termicznej i wykonczajacej mecha¬ nicznej oraz z uksztaltowanymi gniazdami la umo¬ zliwiajacymi regulacje polozenia ksztaltowych ele¬ mentów 2 wzgledem biezni gwintu Ib, wprowa¬ dza sie ksztaltowe elementy 2 z wykonanymi ka¬ nalami obiegowymi 2a i ustala sie kanaly obiego¬ we 2a stycznie do biezni gwintu Ib, zas przestrze¬ nie pomiedzy ksztaltowymi elementami 2 a gniaz¬ dami la wypelnia sie masa 5 wypelniajaca korzyst¬ nie zywica, Na fig. 5 rysulnku trzeci wariant sposobu wyko¬ nania kanalu obiegowego 2a nakretki 1, przeklad¬ ni srubowej tocznej polega na tym, ze w nakret¬ ce 1 po obróbce termlicznej i wykonczajacej me¬ chanicznej wraz z uksztaltowanymi gniazdami la umozliwiajacymi regulacje polozenia ksztaltowych elementów 2 wzgledem biezni gwintu Ib, wprowa¬ dza sie do gniazd la ksztaltowe elementy 2 z ka¬ nalami obiegowymi 2a oraz kolnierzami 2b i usta¬ la sie stycznie do biezni gwintu Ib kanaly 2a obie¬ gowe, a nastepnie mocuje sie kolnierze 2b do na¬ krejtki 1 przez przyklejenie lub zalanie zywica.Na fig. 6 i fig. 7 rysunku czwarty wariant .spo¬ sobu wykonania kanalów obiegowych 2a nakretki 1 przekladni srubowej tocznej polega na tyma, ze w nakretce 1 po obróbce termicznej i wykoncza¬ jacej mechanicznej, ksztaltuje sie elektroistorowo kanaly obiegowe 2a o promieniu R wiekszym od promienia- r wewnetrznego otworu nakretki 1, wraz z gniazdami Id, po czym w gniazdach Id umie¬ szcza sie elementy 6 zabezpieczajace przed wypad¬ nieciem elementów tocznych z obiegu i mocuje sie na przyklad przez przyklejenie do nakretki 1.IZ a s t r z; e z e ni a p a ft e n t o w e' 1. Sposób wykonania kanalu obiegowego nakretki przekladni srubowej tocznej., wedlug którego wy¬ konuje sie nakretke a nastepnie gniazda ksztal¬ towych elementów, oraz bieznie gwintu nakretki, znamienny tym, ze nakretke (1) poddaje sie ob¬ róbce termicznej i obróbce mechanicznej wykon¬ czajacej, po czym w gniazda (la) wlprowadfca sie ksztaltowe elementy (2), korzystnie w ksztalcie scietego walca, które ustala sie wzgledem nakret¬ ki (1) za pomoca ustalajacych elementów (4) na przyklad kolków oraz wyfeonuje sie obiegowe ka¬ naly (2a), których baza ustawcza jest zarys biezni gwintu (Ib) nakretki (1). i2. Siposób wykonania kanalu obiegowego nakret¬ ki przekladni srubowej tocznej, wedlug którego wykonuje sie nakretke a nastepnie gniazda ksztal¬ towych elementów oraz bieznie gwintu nakretki, znamienny tym, ze nakretka (1) poddaje sie ob¬ róbce termicznej i obróbce mechanicznej wykon¬ czajacej, po czym w gniazda (la) umozliwiajace regulacje polozenia ksztaltowych elementów (2) wzgledem biezni gwintu (Ib), wprowadza sie ksztaltowe elementy (2) z kanalem obiegowym (2a) i po ustaleniu kanalów obiegowych (2a) wzgledem biezni gwintu (Ib) zalewa sie przestrzen pomie¬ dzy ksztaltowymi elementami (2) i gniazdami (la) masa (5) wypelniajaca 'korzystnie zywica. /3« Sposób wykonania kanalu obiegowego nakret¬ ki przekladni srubowej tocznej, wedlug którego wykonuje sie nakretke, a nastepnie .gniazda ksztal- 40 45 50 55 60103 233 towych elementów oraz bieznie gwintu nakretki, znamienny tym, ze nakretke (1) poddaje sie ob¬ róbce termicznej i obr6bce mechanicznej wykon¬ czajacej, po czym w gniazda (la) umozliwiajace regulacje polozenia ksztaltowych elementów (2) wzgledem biezni gwintu (Ib), wprowadza sie ksztaltowe elementy (2) z kanalami obiegowymi (2a) oraz kolnierzeni (2b) i po ustaleniu kanalów obiegowych (2a) wzgledem biezni gwintu (Ib) mo¬ cuje sie kolnierze (2b) do nakretki (1). 4. Sposób wykonania kanalu obiegowego nakret¬ ki przekladni ssrubowej tocznej,, wedlug którego 6 wykonuje sie nakretke oraz bieznie gwintu na¬ kretki, znamienny tym, ze nakretke (1) poddaje sie obróbce termicznej i obróbce mechanicznej wy¬ konczajacej^ po czym drazy sie eiektroiskrowo ksztaltowe kanaly obiegowe (2a) o promieniu (R) wiekszym od promienia (r) wewnetrznego nakret¬ ki (1) z gniazdami (Id) elementów (6) zabezpie¬ czajajcych przed wypadnieciem elementów tocz¬ nych z obiegu, przy czym polozenie ksiztaltowych kanalów obiegowych (2a) ustala sie wzgledem biez¬ ni gwintu (Ib), nastepnie wprowadza sie elemen¬ ty (6) do gniazd (Id) i mocuje do nakretki (1).103 233 Fig.4 LZGraf. Z-d Nr 2 — T88/79 10S! egz. A4 Cena 45 il PL PL