Przy wielkich i ciezkich dzwignicach, zwlaszcza takich, które posiadaja podwój¬ ne ruchy, np. przy zwieraniu i rozwiera¬ niu polówek czerpaka, podnoszeniu i po¬ ruszaniu wózka, dzwignice umieszczone sa na przewoznej ramie, przyczem wskutek nierównosci drogi i zmiennego obciazenia zdarzaja sie odksztalcenia tej ramy, dzia¬ lajace bardzo szkodliwie na dzwignice.Zdarza sie to zwlaszcza wtedy, jezeli za¬ stosowanych jest kilka silników, oraz kilka bebnów, pomiedzy któremi znajduje sie przekladnia zebata o duzych wymiarach.Wskutek odksztalcenia ramy dzwignicy poszczególne czesci przekladni zebatej zmieniaja swe wzgledne polozenie tak, ze zeby nie zazebiaja sie dokladnie, pracuja z wielkim halasem i ulegaja silnemu zuzy¬ ciu, przyczem zapotrzebowanie sily zwiek¬ sza sie, a sprawnosc urzadzenia maleje.Dotychczas nie uwzgledniano wspomnia¬ nych odksztalcen, dzialajacych szkodliwie, zwlaszcza przy wielkich dzwignicach, któr re wykonywano bardzo mocno, gdyz sadzo¬ no, ze uwazac je nalezy jako sztywna ca¬ losc. Jednakowoz nawet wzmocniona ra¬ ma wymaga silniejszych fundamentów i stawia wiekszy opór przy przesuwaniu, nie chroniac calkowicie przekladni od od¬ ksztalcen.W mysl wynalazku ramy dzwignic mo¬ ga byc nawet lzejsze, niz to dotychczasbylo mozlfoe. Osiaga sie to przez odpo¬ wiednie umieszczenie lozysk wszystkich walów d^igiiicy^iez^li te czesci dotych¬ czas tak rozmieszczano, aby zajmowaly jak najmniej miejsca, to nalezy je umiescic w ten sposób, aby niedajace sie usunac zgie¬ cia i skrzywienia przewoznej ramy nie wywieraly szkodliwego wplywu na czesci przekladni. Ustrój dzwignicy niniejszej polega na tern, ze wszystkie silniki, bebny, kola zebate umieszczone sa oddzielnie od siebie. Nie rozmieszcza sie zatem kól zeba¬ tych, jak dotychczas, w rozmaitych miej¬ scach, lecz na jedneiH miejscu w oddzielnie zamknietej oslonie. Oslone mozna wykonac w taki sposóB, aby stanowila zupelnie sztywna calosc i aby lozyska kól zebatych nie zihiteftialy polozenia wzgledem siebie.Polaczenie silników i przekladni zeba¬ tych odbywa sie zapomoca elastycznych sprzegiel, jakie dotychczas byly juz uzy¬ wane. Polaczenie pomiedzy kolami zeba- temi a bebnami odbywa sie zapomoca wspomnianej przekladni zlozonej z kól ze¬ batych. Poniewaz ostatnia para kól zeba¬ tych, wskutek malej ilosci obrotów, ma do przeniesienia wielki moment skrecajacy, musza te kola zebate posiadac mocne zeby, wzglednie duzy podzial. Takim silnym ko¬ lom zebatym nie moga szkodzic skrzywie¬ nia ramy, a drobne odchylenie ich poloze¬ nia nie wprowadza zasadniczego pogorsze¬ nia pracy zebów. Mozna zatem w ten spo¬ sób wszystke kola zebate uchronic od szko¬ dliwego dzialania skrecen, z wyjatkiem o- statnio wspomnianej silnej pary kól. U- rzadzenie polega przedewszystkiem na po¬ laczeniu wszystkich czesci dzwignicy i u- mieszczeniu kól zebatych w jednej za¬ mknietej oslonie, przyczem osiaga sie te korzysc, ze przekladnia w rzeczywistosci nie ulega skretom.Dzwignice o podwójnym ruchu musza posiadac w zespole zebatym równiez prze¬ kladnie róznicowa, dopuszczajaca ruchy wzgledne pomiedzy poszczególnemi bebna¬ mi. Poniewaz przekladnia róznicowa naj¬ czesciej umieszczona jest tuz przed beb¬ nem i posiada duze wymiary, moze to sta¬ nowic trudnosc przy okryciu wszystkich kól zebatych jedna oslona, gdyz bylaby tak wielka, ze jako taka nie tworzylaby zupelnie sztywnej calosci.W urzadzeniu niniejszem nieodzownie potrzebnej przekladni róznicowej nie u- mieszcza sie jak zwykle na koncu prze¬ kladni, lecz na wale silnika napednego. Ze¬ bate kolo planetowe umieszczone jest przy- tem bezposrednio na wale silnika, gdyz sil¬ nik posiada stosunkowo duza ilosc obro¬ tów, a odpowiednio maly moment skreca¬ jacy. Przekladnia róznicowa ulega zatem w tym ustroju znacznie mniejszemu na¬ prezeniu i mozna go odpowiednio wykonac slabiej i mniejszych wymiarów. Mozna równiez umiescic go w oslonie, która nie posiada juz niedopuszczalnie wielkich wy¬ miarów.Przekladnie róznicowa mozna równiez jeszcze bardziej zmniejszyc pomimo, ze wydaje sie to prawie niemozliwe. Osiaga sie to w ten sposób, ze nie umieszcza sie prze¬ kladnie róznicowa na osi glównego silnika, jak to z wyzej wspomnianego moznaby wywnioskowac, lecz na wale silnika. Sil¬ nik rozrzadzajacy moze byc tak dobrany, ze jego moment skrecajacy bedzie stano¬ wil tylko polowe wielkosci momentu silni¬ ka. Wskutek tego natezenie w przekladni róznicowej, o ile jest ona umieszczona na wale silnika, jest tylko w polowie tak wiel¬ kie, jak przy^umieszczeniu na osi silnika.Polaczone z tern zmniejszenie wymiaru kól zebatych dozwala nadto na umieszcze¬ nie wszystkich kól blisko siebie, a nawet na wykonanie przekladni o szerokosci je¬ dynie nieco wiekszej od szerokosci dwóch kól zebatych. Ze wszystkich walów wy¬ starczy wtedy, aby kazdy wal umiescic w dwóch lozyskach, które rozmiescic mozna w szczelinie laczacej oslony kól naped- nych, wskutek czego zespól kól nadzwy- — 2 —czaj ele upraszcza. Scianki boczne beda wtedy gladkie i ustawione równolegle do siebie. Umozliwia to wykonanie oslony o prostym i przejrzystym ustroju.Taki sciesniony ustrój zespolu kól ze¬ batych dozwala na jego zawieszenie w trzech miejscach i zupelne zabezpieczenie od skrecen. Tego rodzaju zawieszenie dzwignic bylo dotychczas nieznane, z jed¬ nej strony dlatego, ze nie zwracano do¬ tychczas uwagi na skrecenia ramy, z dru¬ giej z tego powodu, ze dotychczas stoso¬ wany zlozony ustrój dzwignic nie nasuwal zupelnie moznosci stosowania zawieszenia w trzech miejscach.Fig, 1 uwidocznia w rzucie poziomym przyklad zastosowania dzwignicy z czer¬ pakiem i przekladnia róznicowa, a fig. 2— przekrój podluzny w powiekszonej po- dzialce oslony kól napednych; iig, 3 — odmienny ustrój przekladni kól zebatych; fig, 4 — przekrój szczególów fig, 3, Dwa silniki 10 i 11 (iig. 1) napedzaja oba bebny 12, 13, przyczem beben 13 obra¬ ca równiez silnik 25, a mianowicie raz przy odpowiednio zmiennej predkosci, drugi raz przez zalaczenie przekladni zebatych, co wytwarza odpowiednie ustosunkowanie pomiedzy obydwoma silnikami a bebnami, potrzebne np, przy dzwiganiu, opuszcza¬ niu i przewozeniu ciezaru, tub tez przy podnoszeniu, opuszczaniu, zwieraniu i roz¬ wieraniu czerpaka. Wszystkie kola nape¬ du, potrzebne do wykonywania wspomnia¬ nych ruchów, umieszczone sa zatem w jednej rylko oslonie lanej 14, która dzie¬ ki swemu ksztaltowi jest dostatecznie wy¬ trzymala na odksztalcenia. Przekladnie kól 15, 16 sa w danym razie równiez pola¬ czone z kolami 17 do biegu wstecznego i zawieraja przekladnie róznicowa 18 u- mieszczona na wale silnika 10 tak, ze je¬ dynie silniki 10, 11 i 25 ze sprzeglami 19, 20, 26 zamocowane sa na wystajacych czo¬ pach walów, podczas gdy z drugiej strony bebny 12, 13 swemi kolami zebatemi 21, 22 zazebiaja sie z Jcólkaipj qeb*t*fi*i «&, 24, wystajacemi z oslony.Dzwignica pracuje w nastepujmy spo¬ sób. Silniki 10i 11 dzialaja jako inktfki W ciagowe. Jezeli nadto silnik JQ y&si e £ar statecznej mocy, to wtedy wysacza tylkp j^den silnik wyciagowy* ;Qfey4wa.Mkliki obracaja wal 20afna. którym jest kólko zebate 15°9 iktere zagpjgpca kól zebatych 15b, 15%1&, 21 i 21 dx$e*ter. ben wyciagowy12. Dopóki ^atem mkuk U wzglednie sildwki JO, U sa w weka, Ima odwija sie lub nawija na beben 12, Silniki 10, 11 sa jednak równiez |KlacgQPe z beb¬ nem 13, a mianowicie oapooioca kólka ze¬ batego 18* przekladni rfimieonfej JA, a kola obiegowe 18* i 18? S&zfbiadft **& z kolem zehaiam 18d na wak 19*„ Jfetym wale zaklinowane jesl k&fo getatft£4, «a? zebin4ace sie bezposrednio z kotem zeba- tern 22 bebna ii Jezeli tylko podnosi sie ciezar lub opuszcza, to silnik 25 ulega ha¬ mowaniu przyczem .kola r,17% 17\ 17c i przekladnia róznicowa 18' «a ucMsrwbp- nrione. Przekladnia róróio^va d tern jajco zwykla prfcekiftdfcia # statyck osiach. Sikliki i0, ii #bf£feaja fotoe? czesnie oba bebny. Ciezar rozdzie- la sie rówaiez na $fe» b§bny telt ie liny otrzymuja fak »a;jmaiej$ze obciaza- nie, ;... ... ^.¦-¦,.Na iig, 3 — 4 silnik wyciagowy34-m. posrednictwem .spr^egl* . $& Ittwe . l^dfto- czesnie wykonane jest jako ha^ii^c, obra¬ ca kólko zebate 44 w oslonie 52 zazebiaja¬ ce sie z kotem zewnetrznym 43 przekladni róznicowej. Wieniec zebatego kola 57 z o- siona 56 ix uzebieniemzew*$trz##fla tf3po¬ siada równiez uzebienie wewnetrzne 42, z którem zazebia sie zebate kolo obiegowe 37 oslony przekladni róznicowej 38. Na przedluzeniu 39 tej oslony 38 zaklinowa¬ ne jest kólko zebate 40, zazebiajace sie z kolem 41 bebna 31. Wewnatrz oslony u- mieszczone jest kólko zebate 36 zamoco¬ wane na wale 35 polaczonym z silnikiem 33 - 3 -z&pomoca sprzegla 54, wykonanego rów¬ niez jako hamulec.Na osi kólka zebatego 44 umocowane jest równiez kólko zebate 45, obracajace beben wyciagowy 32 za posrednictwem kól zebatych 46, 47 i 48.Silnik 34 obraca oba bebny 31 i 32, przyczem przeniesienia sa tak dobrane, ze oba te bebjiy obracaja sie z jednakowa predkoscia wzglednie posiadaja jednako¬ we predkosci obwodowe. Silnik 33 obraca natomiast tylko beben 31 za posrednictwem zespolu kól obiegowych, niezaleznie od te¬ go, czy jednoczesnie obraca sie silnik 34, czy tez nie. Przez obracanie wzglednie za¬ trzymanie silników mozna dokonywac do¬ wolne ruchy czerpakami.Przez odpowiednie uksztaltowanie kól obiegowych i dobranie przelozenia, wszyst¬ kie osie tego zespolu kól zebatych podpar¬ te sa tylko dwukrotnie, a mianowicie w szczelinie laczacej oslone. Scianki boczne te] oslony kól zebatych moga byc gladkie i równolegle do siebie tak, ze cala oslona stanowi odlew prosty i o przejrzystym u- stroju. W trzech miejscach 58, 59 i 60, wpoblizu kólek zebatych bezposrednio na¬ pedzajacych bebny, wzglednie w miejscach napedu silników, oslona kól zebatych za¬ wieszona jest na ramie wyciagu i moze, wskutek zawieszenia w trzech miejscach, dostosowywac sie do odksztalcen ramy bez szkodliwego dzialania na czesci zespolu kól zebatych. PL