PL1014B1 - Urzadzenie do samoczynnego przestawiania krazków szlifierskich. - Google Patents

Description

Niniejszy wynalazek dotyczy przy¬ rzadu do samoczynnego przestawiania krazków szlifierskich o wielkosc zuzycia ich i do samoczynnego ustawiania kraz¬ ków szlifierskich na pozycje robocza, okreslona wzgledem obrabianej czesci.Przyrzad ten odróznia sie od innych przyrzadów, sluzacych do tego samego celu, wielostronna moznoscia stosowania go, a przedewszystkiem o wiele doklad- niejszem dzialaniem.W mysl niniejszego wynalazku obra¬ biana powierzchnia lub czynna powierzch¬ nia krazka szlifierskiego, wzglednie obie te powierzchnie kieruja znany juz dra¬ zek dotykowy, który kieruje przyrzada¬ mi do zamykania obwodu elektrycznego.Te zamykaja lub przerywaja obwody dzialajace na elektromagnetyczne organy sprzeglowe przyrzadów napedowych krazka szlifierskiego, wzgl. równiez przed¬ miotu obrabianego w ten sposób, ze zaleznie od pozycji powierzchni dotyka¬ nych nastepuje przestawianie lub usta¬ wienie.Na zalaczonym rysunku fig. 1 do 4 wyobrazaja kilka form wykonania wyna¬ lazku, a mianowicie fig. 1 jedna z pro¬ stych form wykonania, fig. zas 2 do 4 przedstawiaja urzadzenie w dwóch bar¬ dziej udoskonalonych formach, przyczem przyjeto we wszystkich trzech formach wykonania, ze wyrównanie zuzycia krazka szlifierskiego uskutecznia sie przez od¬ powiednie przestawienie krazka szlifier¬ skiego wzgledem przedmiotu obrabianego.Wedlug fig. 1 na podstawie 1 np. szli¬ fierki powierzchniowej jest umieszczona lyzwa 7, dajaca sie przesuwac w kie¬ runku pionowym zapomoca kólka recz-nego 2, przekladni stozkowej 3, 4, wrze¬ ciona srubowego 5 i nasrubka 6. Na tej lyzwie 7 jest osadzony wal 8, wiru¬ jacy pod dzialaniem pedni slimakowej 9,10 i krazka pasowego 11. Z walem 8 jest polaczony na stale elektromagnes 12.Dalej na wale 8 jest osadzona luzno mufa 13, zaopatrzona na koncu dolnym w zeby 14 w rodzaju kola zapadkowego, a na koncu górnym w kólko czolowe 15.To kólko zachwytuje w drugie kolo czolowe 16, polaczone na stale z wrze¬ cionem srubowem 17, wechwytujacem w nasrubek 18 oprawy 19, podtrzymu¬ jacej wrzeciono 20 i krazek szlifierski 21, który przy ruchu stolu roboczego 22 tam i zpowrotem obrabia lezacy na tym ostatnim przedmiot szlifowany.'•^Na ¥y£wie 7 jest osadzona dzwignia dotykowa 24, dajaca sie obracac naokolo punktu 25. Na koncu prawym tej dzwigni jest umieszczona plytka 26, która silna sprez3Tna 27 ustawicznie przyciska do powierzchni szlifowanej 28 czesci obra¬ bianej 23. Koniec lewy dzwigni 24 dziala na koniec prawy drazka stykowego 29, osadzonego równiez na lyzwie 7 obro¬ towo naokolo punktu 30. Ten drazek 29 jest zaopatrzony na lewym koncu w kolec stykowy 31, przyciagany ustawicznie przez slaba sprezyne 32 do plytki sty¬ kowej 33, osadzonej na lyzwie 7, i stale polaczanej z jednym biegunem zródla pradu elektrycznego 74, którego biegun przeciwlegly jest polaczony za posrednic¬ twem dwóch pierscieni slizgowych 35, osadzonych na wale 8, i elektromagne¬ su 12 z kolcem stykowym 31.Jasnem jest, ze przy dostatecznie wy¬ sokiej pozycji powierzchni szlifowanej 28 czesci obrabianej 23 kolec 31 dotyka sie plytki 33, zamykajac obwód i wzbudza¬ jac magnetyzm w elektromagnesie 12, który przeto przyciaga zelazna dzwignie 38 osadzona naprzeciw jego bieguna 36 na osi 37, polaczonej na stale z korpu¬ sem magnesu, tak iz koniec przedni 39 dzwigni 38 zachwytuje w zeby 14 mufy 13.Poniewaz, jak zauwazono wyzej, elektro¬ magnes 12 jest polaczony z walem 8, ruch obrotowy tego ostatniego po zaze¬ bieniu dzwigni 38 z mufa 13 przenosi sie na ta ostatnia, zazebienie 15y 16 i srube 17, w ten sposób, ze oprawa 1& wraz z krazkiem szlifierskim 21 opuszcza sie powoli. Wskutek tego czesc obra¬ biana 23 zostaje odrazu silniej wygry¬ zana przez krazek szlifierski i powierzch¬ nia robocza 28 wypadnie nieco nizej, odpowiednio do obnizania sie krazka szlifierskiego, wskutek zeszlifowania. Po¬ niewaz zas dzialanie silnej sprezyn}" 27 przewaza nad dzialaniem slabej spre¬ zyny 32, to z jednej strony plytka 26 dzwigni dotykowej 24 podaza natych¬ miast za wywolanem przez zeszlifowanie obnizeniem sie powierzchni 28, gdyz dru¬ giej strony, kolec stykowy 31 przestaje dotykac plytki 33. Wskutek tego prze¬ rywa sie prad przechodzacy przez uzwo¬ jenia elektromagnesu 12, i dzwignia 38 pod dzialaniem sprezyny pociagowej 34 traci wechwyt z kolem zapadkowem 14.Wskutek tego ruch obrotowy mufy 13, a zarazem i opuszczanie sie krazka szli¬ fierskiego 21 zostaja powstrzymane. Na¬ stepuje to w chwili przerwania lacznosci pomiedzy kolcem stykowym 31 i plytka 33, t. j. przy pewnej dokladnie okreslonej odleglosci powierzchni szlifowanej £8 od dolnej krawedzi lyzwy 7.Jezeli zas przedmiot ma byc dalej szlifowany, to opuszcza sie lyzwe 7 za- pomoca kólka 2 i sruby o o tyle, ile ma wynosic warstwa zeszlifowywana; czesc obrabiana 23 znajduje sie po stronie pra¬ wej poza sfera krazka szlifierskiego 21 Wraz z opuszczeniem nadól lyzwy 7, opada równiez oprawa 19 wraz z krazkiem szlifierskim 21. Przy rozpoczynajacym sie znowu ruchu stolu roboczego 22 w lewo, czesc obrabiana 23 zostaje wie^ 2 —zeszlifowana o tyle, ile wynosilo opu¬ szczenie lyzwy 7, tak iz odleglosc szli¬ fowanej na nowo powierzchni 28 od krawedzi dolnej lyzwy 7 jest znowu scisle ta sama, co i przed szlifowaniem.Zeszlifowywanie czesci obrabianej powo¬ duje jednak ciagle zuzywanie sie krazka szlifierskiego, wskutek czego czesci po¬ wierzchni szlifowanej, lezace bardziej w prawo przypadaja stopniowo coraz wyzej niz koniec jej lewy, który zostal oszlifowany na poczatku ruchu stolu. Za powstaniem jednak na powierzchni szli¬ fowanej najmniejszego nawet wzniesie¬ nia, plytka dotykowa 26 zostaje przy¬ cisnieta do góry o wielkosci tego wznie¬ sienia, tak iz kolec stykowy 31 znowu dotknie plytki 33y wskutek czego powta¬ rza sie opisany w}^zej proces i nastepuje obnizenie, wzgl. dodatkowe przestawie¬ nie krazka szlifierskiego, wywolujac na¬ tychmiast ponowne obnizenie powierzchni szlifowanej, za którem znowu podaza dzwignia dotykowa 24, wskutek czego prad przerywa sie ponownie w punkcie 33 i dalsze nastawianie krazka szlifierskiego zostaje powstrzymane. Zjawisko to powtarza sie przy ruchu postepowym stolu roboczego 22 na lewo tyle razy, ile razy zuzycie krazka szlifierskiego pozwoli na wzajemne dotkniecie sie kol¬ cami z plytka 35, tak iz profil podluznj7 powierzchni szlifowanej plaszczyzny po przejsciu przedmiotu obrabianego pod krazkiem szlifierskim ma wyglad falisty, o wysokosci fal, odpowiadajacej róznicy pozycji kolca stykowego, w których ten ostatni zamyka- wlasnie obwód pradu, ,wzgl. jeszcze utrzymuje go w stanie '. przerwanym. Falistosc ta jest tak nie¬ zmiernie mala, ze powierzchnie oszlifo¬ wana mozna uwazac za praktycznie równa.W kazdym razie jest ona znacznie do¬ kladniejsza, niz powierzchnia oszlifowana "bez przestawiania krazka szlifierskiego i posiada w porównaniu z tamta zalete scislej równoleglosci z dolna plaszczyzna, przedmiotu obrabianego.Forma wykonania wedlug fig. 2 rózni sie od formy wedlug fig. 1 zasadnicza tern, ze organ dotykowy dotyka nie pla¬ szczyzny szlifowanej czesci obrabianej, lecz czynnej powierzchni krazka szlifier¬ skiego, np. powierzchni walcowej krazka szlifierki kolistej. Tutaj napotyka sie na te trudnosc, iz organ dotykowy ulega wygryzaniu ze strony szybko wirujacego krazka szlilierskiego. Wobec tego organ dotykowy winien sie skladac z materjalu twardszego .. od krazka szlifierskiego.Jako taki materjal odpowiada przede- wszystkiem diament. Wskazanem jest jednak, aby nawet i diament zaopatrzony w oszlifowana powierzchnie, dla unikn.ier cia niepotrzebnego scierania nie dotykal krazka szlifierskiego przez czas dluzsz}7, niz jest to bezwarunkowo konieczne.Przy takiej jednak budowie przyrzadu, jak to wyobrazono na fig. 1, diament dotykalby ustawicznie krazka szlifier¬ skiego nietylko podczas przestawiania, a wiec równiez i podczas jalowego biegu krazka, gdy sie ten ostatni wcale nie zuzywa. Wygryzaloby to diament powoli, czego nalezy w miare moznosci unikac.Dla tego tez w formie wykonania we¬ dlug fig. 2 zastosowano taki uklad, ze organ dotykowy dotyka czynnej po¬ wierzchni szlifujacej tylko od czasu do . czasu na krótka chwilke, która przy zu¬ zytym krazku szlifierskim zostaje zu¬ zytkowana do zamkniecia obwodu elek¬ trycznego, wzbudzajacego relais, spra¬ wiajacy male przestawienie krazka szli¬ fierskiego. Przez pozostaly czas organ dotykowy nie ma stycznosci z krazkiem szlifierskim, a wiec nie moze byc uszko¬ dzony przez ten ostatni. Przy tym ukla¬ dzie wynika samo przez sie, ze przesta¬ wienie o wielkosc calkowitego zuzycia sklada sie wogóle z wielu malych od- — 3 —dzielnych przestawien, jak to wyplywa z opisu nastepujacego.Na wale 8, obracajacym sie powoli za posrednictwem szajby pasowej 11 i pedni slimakowej 9, 10, osadzona jest mufa' 40 dajaca sie przesuwac w kie¬ runku osiowym oraz mufa 41, zakliniona na w^ale 8, na której koncu górnym jest umieszczone kolo stozkowe 42. Mufa 40 zaopatrzona jest w zeby sprzeglowe 43 i wT wyzlobienie pierscieniowe 44. Do wnetrza tego wyzlobienia siega zwykle sworzen 45 i utrzymuje ,zeby 43 poza wechwytem z zebami 46 mufy 41. Swo¬ rzen 45 dzwiga pierscien nastawczy 47, obciazony sprezyna 48, opierajaca sie o lozysko 49. Koniec zewnetrzny sworz¬ nia 45 jest zaopatrzony we wreb 50, w który zachwytuje zwykle dzwignia zatrzaskowa 51, osadzona na osi 52 i utrzymywana w swej pozycji normalnej przez sprezyne naciskowa 53. Na wale 8 zakliniony jest pierscien 54, zaopatrzony w wydrazenie 55. Po tym pierscieniu slizga sie wyskok 56 dzwigni 24-, koly¬ szacej sie okolo stalego punktu 25. Jedno z ramion dzwigni wykonane jest w postaci kólka stykowego 31, gdy natomiast w ramieniu dotykowym dzwigni jest osa¬ dzony diament 26, stanowiacy organ dotyków}7. Sprezyna 27 ustawicznie po¬ chyla dzwignie 24 ku powierzchni czyn¬ nej krazka szlifierskiego, tak iz wyskok JO' ciagle przylega do obwodu walcowego pierscienia 54.Ilekroc przy obrocie walu 8 wydraze¬ nie 55pierscienia 54 przejdzie pod wysko¬ kiem-56 dzwigni dotykowrej, ta ostatnia wy¬ konywa pod dzialaniem sprezyny 27 wa¬ hniecie ku krazkowi szlifierskiemu 21 z jednej strony, a z drugiej strony ku plytce stykowej 33. Poniewaz kolec 31 dosiegnie plytki 33 wczesniej, nim organ dotykowry 26 napotka krazek szlifierski, przeto zostanie zamkniety prad elektrycz¬ ny, przebiegajacy od zródla pradu 74 przez dzwignie dotykowa i elektroma¬ gnes ^umieszczony naprzeciwko dzwigni zatrzaskowej 51, która przeto zostaje wyciagnieta z wrebu 50 sworznia 45, a ten ulegajac dzialaniu sprezany 48, wyskakuje z wrebu pierscieniowego 44. mufy 40, która przeto zostaje zwalniana i pod dzialaniem sprezyn}7 57 wechwy- tuje w mufe 41 i ta ostatnia sprzega sie z walem 8 i przenosi ruch tegoz za po¬ srednictwem zazebienia stozkowego 42, 58 na wal 59, dzwigajacy na koncu ze¬ wnetrznym krazek 60, w którym jest osadzony mimosrodowo sworzen 61, za¬ opatrzony w zapadke 62, zapadajaca w kolo wechwytowe 63 i obraca je za kazdym obrotem walu 59 o jeden zab.Ten ruch kola 63 przenosi sie na zwia¬ zane z niem wrzeciono srubowe 64 i wy¬ woluje przestawienie oprawy 19 wrze¬ ciona szlifierskiego, a wraz z nia z krazka szlifierskiego 21, ku dzwigni dotykowej.Gdy mufa 40 sprzegla wykona mniej wiecej jeden calkowity obrót, umoco¬ wany w niej kolek 65 dociera do nieru¬ chomej, wznoszacej sie naksztalt sruby powierzchni 66 wywolujac, przy dalszym obrocie walu 8, przesuwanie sie mufy 40 na wale w kierunku osiowym, wskutek czego zachodzi rozprzezenie tej ostatniej z mufa 41. Wskutek tego ruch obro¬ towy mufy 41, a zatem i przestawienie krazka szlifierskiego 21, zostaje powstrzy¬ many. Gdy mufa 40 zajmie znowu swa normalna pozycje, to koniec wewnetrzny sworznia 45 zostanie znowu wyciagniety do wyzlobienia pierscieniowego mufy 40t Odbywa sie to dzieki polaczeniu na stale z kolem slimakowcm 9 i obrajacemu sie wraz z niem krzywikowi 67, który dziaja na kolek 68, na zmocowany ze sworz¬ niem 45. Gdy równiez i ten ostatni znowu zajmie swa pozycje pierwotna, to dzwignia zatrzymowa 51 zostanie wTcisnieta we wrab 50 i zapobiega po¬ nownemu wyskoczeniu s\\;orznia 45 z wre- — 4 —bu pierscieniowego mufy 40, po calko- witem przejsciu krzywika 67 po kolku 68, gdyz dzwignia zatrzaskowa pozostaje przytem pod wylacznem dzialaniem spre¬ zyny 53, albowiem elektromagnes 57 oddawna juz przestal byc czynnym, po¬ niewaz prad, zamkniety przez zetkniecie z plytka 33, zostal natychmiast po mi¬ nieciu wyskoku 56 przez przejscie wy¬ drazenia 55 znowu przerwany wskutek odepchniecia dzwigni dotykowej.Wkrótce po zatrzasnieciu sworznia 45, wydrazenie 55 mija ponownie wyskok 56 i dzwignia dotykowa uskutecznia po¬ nowne wahniecie ku plytce stykowej, wzgl. ku krazkowi szlifierskiemu. Jezeli przez przestawienie poprzednie krazek szlifierski nie zostal przesuniety juz tak blisko ku organowi dotykowemu 26, aby moglo nastapic zetkniecie sie koi ca sty¬ kowego z plytka stykowa, to odbywa sie powtórne przestawienie krazka szli¬ fierskiego o tylez, co i przy przestawie¬ niu poprzedniem. Odbywa sie to do¬ póty, az przy (ostatnim) ruchu dzwigni dotykowej 24, organ dotykowy 26 osta¬ tecznie dotknie krazka szlifierskiego 21, zanim kolec stykowy 31 bedzie w stanie dotnac plytki stykowej 33. W tym wy¬ padku prad nie zostanie zamkniety? elektromagnes 57 nie przyciagnie dzwigni zatrzaskowej 51, sworzen 45 i mufa 40 nie zostana zwolnione. Ruch obrotowy walu 8 nie zostanie przeto przeniesiony na mufe 41, a zatem nie nastapi przesta¬ wienie krazka szlifierskiego. Zaledwie jednak krazek szlifierski zuzyje sie o nad¬ zwyczaj mala wielkosc, kolec stykowy 31 znowu dotknie plytki 33, zanim organ •dotykowy 26 napotka krazek szlifierski 21 i odbedzie sie znowu tyle oddzielnych drobnych przestawian krazka szlifier¬ skiego, az zuzycie znowu sie wyrówna.Równiez i dla czulosci tego przy¬ rzadu miarodajna jest nadzwyczaj mala róznica pozycyj kolca stykowego 31, od których zalezy zamykanie lub niezamy- kanie pradu, gdyz wielkosc kazdego z poszczególnych przestawien mozna uczynic równa powyzszej róznicy. Sto¬ sunek tej wielkosci do wielkosci zuzy¬ cia danej przez doswiadczenie, okresla zarazem okres czasu pomiedzy dwoma przestawianiami, a zatem i ilosc obro¬ tów walu 8.Wobec nadzwyczajnej ozulosci przy¬ rzadu przestawczego na nieprawidlowosc pozycji czynnej powierzchni szlifujacej, trudno jest na poczatku pracy ustawic recznie krazek szlifierski dokladnie we wlasciwej pozycji. Praktycznie trzeba zadowolic sie przyblizeniem przypuscmy do ^/io mm- Z innej strony mozna spro¬ wadzic wielkosc poszczególnego prze¬ stawiania do Viooo mm i rozciagnac od¬ step czasu pomiedzy dwoma przestawia- niami do mniej wiecej 6 sekund. Przy wzmiankowanej odleglosci czynnej po¬ wierzchni szlifujacej od jej pozycji pra¬ widlowej przyrzad przystawczy poczyna naturalnie dzialac natychmiast. Do po¬ krycia tej odleglosci pizy pomienionej wartosci poszczególnego przestawiania potrzeba jednak okolo 100 przestawien, które wymagaja, przy równiez wskaza¬ nym odstepie czasu pomiedzy dwoma przestawieniami, 600 sekund, t.j. 10 minut.Jest to niepotrzebna strata czasu, która daje sie uniknac przy zastosowaniu urzadzenia wedlug fig. 3.Urzadzenie to przedstawia polaczenie przyrzadów wedlug fig. 1 i 2, które daje sie np. zastosowac do maszyn do szlifowania kól zebatych, pracujacych za- pomoca plaskiego krazka z waska kra¬ wedzia szlifujaca. Czesc przyrzadu, od¬ powiadajaca fig. 1, sluzy do szybkiego ustawiania krazka szlifierskiego na wla¬ sciwa pozycje na poczatku pracy, wzgl. po wymianie krazków szlifierskich, pod¬ czas gdy czesc zbudowana podlug fig. 2 sluzy do wlasciwego przestawiania krazkaszlifierskiego o grubosc zuzycia, powsta¬ jacego podczas pracy. Stosowanie przy¬ rzadu wedlug fig. 2 do wlasciwego prze¬ stawiania podczas pracy równiez i tu jest uwarunkowane tern, ze organ doty¬ kowy dotyka nie czesci obrabianej, lecz krazka szlifierskiego, tak iz celem za¬ oszczedzenia organu dotykowego nalezy zachowac te same warunki, jakie byly podane dla formy wykonania, wedlug fig. 2.Skojarzenie tych dwóch ukladów wy¬ maga nastepujacych specyficznych zmian.Zamiast polaczonego na stale z wa¬ lem 8 pierscienia odchylajacego 54 na fig. 2, na wale 8 osadzony jest ruchomy w kierunku osiowym pierscien 54, w któ¬ rego piascie 69 jest wydrazony zlobek pierscieniowy 70. W ten zlobek zachwy- tuje hak 71 rekojesci 72, zapomoca któ¬ rej mozna przesuwac pierscien 70 tak, iz wyskok 56 dzwigni dotykowej 24 ze¬ slizguje sie z krawedzi walcowej pier¬ scienia 54. Natychmiast jednak po wy¬ ciagnieciu pierscienia 54 z pod wyskoku56 dzwignia dotykowa przechyla sie ku krazkowi szlifierskiemu, którego nie moze przeciez dosiegnac wskutek zbyt znacz¬ nej odleglosci krazka od pozycji prawi¬ dlowej, poniewaz kolec stykowy 31 wcze¬ sniej juz dotknie plytki stykowej 33. Jed¬ noczesnie z przesunieciem pierscienia 54 zostaje wlaczony obwód pradu w ten mianowicie sposób, ze przy obwodzie zamknietym prad plynie nietylko przez elektromagnes 57, lecz jeszcze i przez zakliniony na wale 59 elektromagnes 12.Ten magnes dziala, jak odpowiedni ma¬ gnes na fig. 1, na dzwignie 38y której koniec przedni 39 w podobny sposób zachwytuje za zeby kola wechwytowe- go 14. Wskutek wzbudzenia elektro¬ magnesu 57 zostala oswobodzona, jak w przyrzadzie wedlug fig. 2, mufa 40, zazebiala sie z mufa 41 i udzielala ruchu obrotowego walowi 59, który to ruch za posrednictwem elektromagnesu 12 i dzwigni 38 przenosi sie na osadzone luzno na wale 59 kolo wechwytowe 14 i na zwiazany z niem trybik 15, zazebia¬ jacy sie z trybem 16, polaczonym na stale z kolem zapadkowem 63. Dopóki wiec elektromagnes 12 jest wzbudzany, ruch obrotowy nadawany przez kolo stozkowe 42 sprawia znacznie szybsze przestawianie krazka szlifierskiego za posrednictwem zazebienia czolowego 15r 16, niz byloby to osiagniete zapomoca pedni zapadkowej 62, 63. Ruch obro¬ towy walu 59 ustaje jednak w chwili, gdy mufy 40, 41 rozprzegaja sie wsku¬ tek wzajemnego oddzialania kólka 65 i powierzchni pochylej 66, wznawia sie jednak, gdy krzywik 67 uwolni znowu kolek 68, poniewaz elektromagnes 57 znajduje sie wciaz jeszcze pod dziala¬ niem pradu i sworzen 45 wskutek tega nie zostal jeszcze zamocowany. Szybkie przestawianie krazka szlifierskiego zapo¬ moca organów 12, 38, 14, 15, 16 odbywa sie z ewentualnemi krótkierni przerwami dopóty, dopóki czynna powierzchnia krazka szlifierskiego nie dotknie organu dotykowego 26, w którym to momencie prad przerywa sie przy plytce 33 i ma¬ gnes sie rozbraja, poczem sprezyna 34 wyciaga dzwignie 38 z kola wechwyto- wego 14 i pednia 15, 16 sie zatrzymuje.Wal 59 obraca sie jednak dale], dopóki nie rozlaczy sie sprzeglo 40, 41. Ponie¬ waz jednak równiez i elektromagnes 57 juz nie dziala, nastepuje przeto bezpo¬ srednio potem zatrzasniecie sie sworz¬ nia 41, wskutek czego przestawianie zostaje zupelnie powstrzymane.Gdy przed rozpoczeciem przyspieszo¬ nego przestawiania zapadka 62 zostala przestawiona, to ruch obrotowy walu 59, trwajacy jeszcze przez krótki okres czasu po uskutecznieniu tego przestawiania, nie wywoluje zadnego dalszego prze¬ stawiania i kraztk szlifierski zostaje usta- — 6 —wiony tern przyspieszonem przestawia¬ niem dokladnie we wlasciwej pozycji.Skoro cel ten zostanie osiagniety, to podsuwa sie znowu zaporaoca rekojesci 72 pierscien 54 pod wyskok 56 dzwigni dotykowej, która to czynnosc ulatwia skos 73 pierscienia 54} a jednoczesnie doprowadza sie zapadke 62 do wlasci¬ wej pozycji roboczej. Wtedy przy roz- poczynajaccem sie zuzyciu krazka szli¬ fierskiego przyrzad dziala scisle w. spo¬ sób, opisany dla fig. 2, gdyz wskutek przesuniecia dzwigni recznej 72 elektro¬ magnes 12 zostal wylaczony z obwodu.Zarówno na fig. 2, jak i na fig. 3 nalezy przyjac, ze oprawa krazka szli¬ fierskiego wraz z calym przyrzadem prze¬ stawiajacym, osadzona jest, jak na fig. 1, na wspólnej lyzwie, która mozna prze¬ suwac dowolnie recznie lub zapomoca samej maszyny, bez wywolywania tern jakiegokolwiek wplywu na przyrzad prze¬ stawiajacy. W ten sposób osiagamy moznosc nastawienia pozycji krazka szli¬ fierskiego czynnego stosownie do po¬ trzeby, podczas gdy przyrzady przesta¬ wiajace podlegaja wplywowi tylko takich zmian pozycji czynnej powierzchni szli¬ fujacej, które sa uwarunkowane zuzy¬ ciem krazka szlifierskiego. Umozliwia to najlepiej umieszczenie wlasciwej opra¬ wy krazka szlifierskiego w oddzielnej lyzwie, dajacej sie ustawiac wzgledem przycza.du przestawiajacego. Wtedy po¬ zycja powierzchni szlifujacej, czynnej wzgledem przyrzadu przestawiajacego, zalezy zawsze od polozenia plytki styko¬ wej 33 z jednej, i od polozenia kolca sty¬ kowego 31 i organu dotykowego z dru- •giej strony.Przy porównaniu fig. 1 z jednej strony, z rys. 3 i 2 z drugiej uderza, ze na fig. 2 i 3 dzwignia dotykowa jest jednoczesnie organem stykowym, gdy natomiast na fig. 1 dzwignia dotykowa i dzwignia stykowa sa rózne. Podzial na dwie od¬ dzielne dzwignie jest konieczny z tego powodu, ze jedna dzwignia moglaby w pewnych okolicznosciach ulegac wy¬ gieciu. Gdyby np. byla tylko jedna dzwignia 24, to kolec stykowy musialby byc osadzony na jej koncu lewym, a mia¬ nowicie ztylu, naprzeciwko kolca zas plytka stykowa.Gdyby przeto uruchomic taka ma¬ szyne przy zbyt wysokiem polozeniu krazka szlifierskiego i przy plaszczyznie roboczej, równiez znajdujace sie za W37-- soko pod dzwignia dotykowa, to ta ostatnia nie moglaby ustapic, lecz mu¬ sialaby sie wygiac. Równiez nie moglaby dzwignia dotykowa podazac za falisto¬ scia powierzchni szlifowanej, lecz musia¬ laby sie wygiac pod dzialaniem coraz to wyzej podnoszacej sie powierzchni szli¬ fujacej, gdyz dotyka ona plytki stykowej juz przy wlaczeniu przyrzadu nastawia¬ jacego, dzialanie jednak przestawiania na dzwignie dotykowa przejawia sie dopiero wtedy, gdy oszlifowana do wlasciwej wy¬ sokosci powierzchnia robocza przechodzi pod organem dotykowym. Trudnosc ta zostaje usunieta przez zastosowanie dwu dzwigni, gdyz wtedy dzwignia dotyko¬ wa 24 moze podazac za kazdem wznie¬ sieniem powierzchni szlifujacej. Lewy jej koniec moze,wtym razie ustepowac nawet wtedy, gdy dzwignia stykowa 29r wskutek spoczecia kolca stykowego 31 na plytce stykowej 33, nie moze juz po¬ dazac za dalszem unoszeniem sie draz¬ ka 24.W ukladzie wedlug fig. 2 i 3 podzial dzwigni na dwie nie jest potrzebny, gdyz dzwignia dotykowa nawet przy niewla¬ sciwej pozycji powierzchni szlifujacej nigdy sie nie wygina.Wywolana przez powyzsze przyczyny róznica ukladu dzwigni dotykowej i sty¬ kowej w obu formach wykonania nie posiada tedy znaczenia zasadniczego dla dzialania dzwigni dotykowej w roli wy- — 7 —lacznika. Waznem jest jedynie to, ze wskutek ruchu wahadlowego dzwigni dotykowej obwód elektryczny zamyka sie i przerywa, bez wzgledu na to, czy odbywa sie to bezposrednio, jak na fig. 2 i 3, czy tez posrednio, jak na fig. 1.Z opisanych sposobów wykonania, ferma wedlug fig. 1 jest korzystna do zastosowania w szlifierkach powierzchnio¬ wych, pracujacych z krazkami w ksztal¬ cie garnka, gdy natomiast formy wyko- nia wedlug fig. 2 i 3 sa przeznaczone do stosowania w szlifierkach okraglych, wzgl. w maszynach do szlifowania kól zeba¬ tych. Naturalnie jednak przyrzady we¬ dlug fig. 2 lub 3 moga byc stosowane i do wyobrazonej na; fig. .* 1 szlifierki plaskiej, t. j. do dotykania czesci obra¬ bianej zamiast krazka szlifierskiego, oczy¬ wiscie z ta róznica, ze wtedy, ze wzgledu na opisane wyzej trudnosci, nalezy wy¬ konac dzwignie dotykowa i stykowa we¬ dlug fig. 1. I przeciwnie, równie dobrze mozna w szlifierce okraglej stosowac urzadzenie wedlug fig. 1, i przytein do¬ tykana bylaby czesc obrabiana zamiast krazka szlifierskiego. Równiez i w tym wypadku koniecznym bylby podzial funkcyj miedzy dzwignie dotykowa i sty- ko'wa, gdyz jest on wlasnie niezbednym przy dotykaniu czesci obrabianej, gdy natomiast przy obmacywaniu krazka szli¬ fierskiego dzwignie dotykowa i stykowa moga .byc wykonane w postaci jednego wspólnego drazka.W opisie sposobu dziah-nia urzadze¬ nia wedlug fig. 1, przyjeto, ze ruch czesci obrabianej wzgledem krazka szlifierskiego odbywa sie w takim kierunku, ze dzwi¬ gnia dotykowa musi zetknac sie z po¬ wierzchnia oszlifowana przy przejsciu czesci obrabianej pod krazkiem szlifier¬ skim, a wiec jezeli os wrzeciona szlifier¬ skiego ma okreslona pozycje w prze¬ strzeni, w kierunku od krazka szlifier¬ skiego ku drazkowi stykowemu. W tym wypadku zuzycie krazka szlifierskiego moze oddzialywac na dzwignie doty¬ kowa i sprawiac w opisany sposób od¬ powiednie przestawienie krazka szlifier¬ skiego zapomoca przyrzadu wedlug fig. 1. Inaczej rzecz sie ma, jezeli kie- * runek stolu roboczego bedzie odwrotny.Dzwignia dotykowa ociera sie wtedy raz jeszcze jednak w przeciwnym kie¬ runku o zdarta, wlasnie przy ruchu stolu roboczego naprzód, i oszlifowana powierzchnie czesci obrabianej i nie moze zetknac sie z powierzchnia, która bedzie szlifowana przy tym biegu ro¬ boczym. Wskutek tego przyrzad nie moze wiec usunac powstajacego pod¬ czas biegu roboczego zuzycia krazka szlifierskiego przez odpowiednie prze¬ stawienie tegoz krazka. Przyrzad wy¬ kona, nawet jezeli dzwignia dotykowa przy ruchu powrotnym stolu roboczego nie zostanie uniesiona lub obwód pradu elektromagnesu przerwanym, calkiem falszywe przestawienie. Tak wiec przy¬ rzad, przedstawiony na fig. 1, pracuje prawidlowo tylko dla przyjetego w opi¬ sie kierunku ruchu stolu roboczego; dla maszyn majacych szlifowac zarówno przy-ruchu stolu roboczego naprzód jak i przy ruchu jego powrotnym, przyrzad bedzie sie nadawal dopiero wtedy, gdy dzwignie dotykowa i stykowa beda umieszczone po obu stronach krazka szlifierskiego 21.Fig. 4 przedstawia taki podwójny uklad dzwigni z niezbednemi zmianami w porównaniu i wykonaniem wedlug fig. 1.Wlaczona w obwód elektromagnesu 12 dzwignia rozrzadna 78, osadzona w punkcie 77, kontroluje ruch od knyk¬ ciów 75 i 76 i przestawia kierunek ruchu stolu roboczego 22. W jednej pozycji krancowej stolu roboczego 22 dzwignia 78 zostaje przestawiona przez knykiec 76 i tworzy koncem swym 79 stykz plytka stykowa 80. Wskutek tego prad elektromagnesu 12 zostaje skiero¬ wany przez kolec stykowy 31 dzwigni stykowej 29 i plytke stykowa 33. Jedno¬ czesnie z przestawieniem dzwigni roz- rzadnej 78, zmienia sie ruch stolu robo¬ czego 22, w kierunku strzalki 81. Dzwi¬ gnia dotykowa 24 dotyka sie wiec w tym wypadku powierzchni, która podczas odbywajacego sie wtedy ruchu stolu jest szlifowana, a poniewaz nalezaca do niej dzwignia dotykowa 29 znajduje sie pod pradem, przyrzad przestawia¬ jacy moze przeto spelnic swe zadanie, t. j. wTyrównac zuzycie krazka szlifier¬ skiego przez odpowiednie jego prze¬ stawienie. Podczas tego ruchu stolu roboczego w kierunku strzalki dzwignia dotykowa 24 i dzwignia stykowa 29,. umieszczone z drugiej strony krazka szlifierskiego 21, sa odlaczone od przy¬ rzadu przestawiajacego, tak iz ruchy dzwigni dotykowej 24 nie . wywieraja zadnego wplywu na przyrzad. W dru¬ giej pozycji krancowej stolu roboczego 22 dzwignia rozrzadna 78 zostaje prze¬ lozona przez knykiec 76 i koncem swym 79 styka sie z plytka stykowa 82, wsku¬ tek czego obwód pradu elektromagnesu 12 zostaje skierowany przez kolec sty¬ kowy 31 dzwigni 29 i plytke stykowa 33.Dzieki temu dzwignia podwójna 29, 24 zostaje wlaczona do przyrzadu przesta¬ wiajacego, gdy natomiast dzwignia po¬ dwójna 29, 24 zostaje odlaczona od przyrzadu przestawiajacego. Poniewaz stól zmienil kierunek swego ruchu, który odbjTwa sie teraz przeciw strzalce 84, przeto kierujaca obecnie przyrzadem przestawiajacym dzwignia dotykowa 24 moze dotykac znowu powierzchni szli¬ fowanej podczas tego wlasnie ruchu stolu; daje to moznosc uskuteczniac i dla tego ruchu stolu przestawienie, odpowiadajace zuzyciu krazka szlifier¬ skiego. Dzwignie obu zespolów musza naturalnie tak byc nastawione, zeby obie dzwignie stykowe zamykaly obwód pra¬ du, gdy odpowiadajace im dzwignie do¬ tykowe przylegaja do jednej i tej sa¬ mej powierzchni. Nastawienie to mozna uskutecznic bardzo latw^o przez przesu¬ niecie kolca stykowego 31, wykonanego w postaci sruby nastawniczej. Urzadzenie wedlug fig. 1 w polaczeniu z ukladem dzwigni i polaczen wedlug fig. 4 umozli¬ wia wiec zawsze dla obu kieranków ru¬ chu stolu roboczego przestawienie krazka szlifierskiego odpowiednio do jego zuzycia.W opisanych formach wykonania wynalazku przyjeto, ze przestawianie krazka szlifierskiego osiaga sie sila magnetyczna przezwyciezajaca opór; sprezyn}^ w chwili zamkniecia pradu za- pomoca, dzwigni stykowej. Mozna jed¬ nak uskuteczniac przestawianie nie przez zamykanie, lecz przez przerywanie ob¬ wodu. W tym wypadku sprezyna i elektromagnes zmieniaja wzajemnie swoje role. Elektromagnes zajmuje np. na fig. 2 i 3 miejsce sprezyny 63 i spelnia jej zadanie, sprezyna zas 53 wykonywa zadanie elektromagnesu 57.Sila pociagowa elektromagnesu prze¬ waza opór sprezyny, gdy przyrzad prze¬ stawiajacy nie dziala, i naodwrót dzia¬ lanie tej ostatniej przewaza nad dziala¬ niem elektromagnesu podczas przesta¬ wiania. Rzecza istotna dla tych przy¬ rzadów jest to tylko, ze dzwignia doty¬ kowa badz bezposrednio, jak w formie wykonania wedlug fig. 2 i 3, badz tez posrednio, jak na fig. 1, sluzy za wylacz¬ nik w obwodzie pradu elektrycznego, przez którego zamykanie lub przerywa¬ nie uruchomionem zostaje przestawianie krazka szlifierskiego.Nastepnie w opisanych formach w}^- konania przyrzadu bylo przyjetem, ze przestawianie krazka szlifierskiego od¬ bywa sie przez sprzezenie obracajacegosie ustawicznie walu 8 z organami, usku- teczniajacemi przestawianie. Nie jest to jednak niezbedne, gdyz organy te mo¬ glyby byc np. poruszane przez maly silnik elektryczny, stojacy wogóle bez ruchu i wlaczany tylko przy zamykaniu obwodu przez dzwignie stykowa, które to przestawianie mogloby byc osiagniete badz to jednym ciagiem, jak w ukladzie wedlug fig. 1, badz tez w róznych ma¬ lych odstepach, jak przy ukladzie we¬ dlug fig. 2 i 3.Wreszcie dla dzialania przestawiania nie jest warunkiem istotnym, zeby wy¬ równywanie zuzycia krazka szlifierskiego odbywalo sie zapomoca opisanego prze¬ stawiania krazka, gdyz z równym skut¬ kiem mozna je osiagnac przez odpo¬ wiednie przestawianie przedmiotu obra¬ bianego. Nie zmienialoby to nic, z wy¬ jatkiem tego, ze caly przyrzad wraz z or¬ ganami dotykowemi, stykowemi i prze- stawiajacemi musialby byc umieszczony na stole roboczym maszyny, zamiast w oprawie krazka szlifierskiego. Ten ostatni uklad jest korzystny dla takich maszyn, w których zwykle dosuw7anie odbywa sie zapomoca czesci obroto¬ wej, gdyz przytem organy przestawia¬ jace moga dzialac bezposrednio na or¬ gany dosuwajace, bez potrzeby stoso¬ wania oddzielnej lyzwy, dajacej sie prze¬ suwac wzgledem przyrzadu nastawiaja¬ cego, jak to ma miejsce w ukladach wedlug fig. 1 do 3. PL PL

Claims (1)

1.