PL101204B1 - Bezczolenkowa maszyna tkacka tasiemkarska - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest bezczólenkowa ma¬ szyna tkacka tasiemkarska, wyposazona w korpus, w urzadzenia do tworzenia przesmyku umozliwia¬ jace rozdzielanie nitek osnowowych, co najmniej jednej tasmy, na trzy warstwy dla utworzenia pierwszego i drugiego przesmyku, w urzadzenie do wbijania nitki watkowej, przeznaczone dla kaz¬ dej tasmy i umozliwiajace wprowadzenie w kaz¬ dy pierwszy przesmyk petelki nitki watkowej, oraz w co najmniej jeden precik i w jedna pro¬ wadnice do prowadzenia tego precika, a ponadto w uiklad napedowy, sluzacy do takiego przesuwa¬ nia tego precika tam i z powrotem wzdluz pro¬ wadnicy, ze odcinek tego precika jest wprowadzo¬ ny w jego polozeniu skrajnym w drugi przesmyk, jak równiez w uklad sluzacy do doprowadzania tego odcinka w zasieg miejsca styku plochy.

Znana bezczólenkowa" maszyna tkacka tasiem¬ karska posiada dwie szyny, przesuwane równole¬ gle do nitek watkowych. Na kazdej z tych szyn jest zamocowana prosta prowadnica, przebiegaja¬ ca równolegle do nitek osnowowych, a w kazdej prowadnicy jest prowadzony przesuwnie pret, którego przedni koniec jest zagiety katowo i two¬ rzy igle, przebiegajaca równolegle do nitek wat¬ kowych. Ponadto w tej znanej maszynie istnieje urzadzenie napedowe, sluzace do przesuwania od¬ dzielnie obu szyn w ich kierunku wzdluznym, to znaczy tam i z powrotem, równolegle do nitek watkowych. Ta znana maszyna posiada równiez urzadzenie napedowe z suwakiem przesuwanym równolegle do nitek osnowowych, przy czym su¬ wak ten jest tak umieszczony, ze moze on zaze¬ biac sie z dwoma przesuwanymi pretami i moze odpychac je w kierunku przeciwnym do kierunku przesuwu tkaniny.

Nalezy wiec przyjac, ze jedna z dwóch igiel wchodzi w tkanine, a druga igla znajduje sie po¬ za tkanina, przy czym igla ta przesuwa sie naj¬ pierw, za pomoca suwaka równolegle do nitek osnowowych, przed przesmyk, a nastepnie wsku¬ tek przesuwu szyn, na których jest zamocowana jej prowadnica, igla ta jest wsuwana w przesmyk tkacki.

Nowo wsunieta igla jest doprowadzana za po¬ moca plochy, razem z nowo doprowadzona nitka watkowa do miejsca styku plochy z krawedzia tasmy. Nitki osnowowe tworzace petelki obiega¬ jace igly, tworza wówczas petelki. Przy nastep¬ nym wbijaniu watku, wprowadzona uprzednio w tkanine igla, jest ponownie wyciagana z tkaniny wskutek przesuwu odnosnej szyny i wówczas jest przesuwana za pomoca suwaka przed przesmyk.

W ten sposób obie igly moga byc wsuwane na- przemian w przesmyk tkacki, a nastepnie moga byc doprowadzane do miejsca styku plochy z kra¬ wedzia tasmy i wówczas moga byc wyciagane z tkaniny i przesuwane przed nowy przesmyk.

Jak juz wspomniano, ruchy te wytwarza sie przez przesuw szyn i przez uderzenie igiel.za po- 101 204101 204 3 moca suwaka. Kazda igla porusza sie wiec dzieki dwom róznym -ukladom napedowym, to znaczy dzieki szynie i suwakowi.

Niedogodnosc tej znanej maszyny polega na tym, ze jest ona stosunkowo skomplikowana i umozli¬ wia jak juz wspomniano osiaganie tylko wzgled¬ nie malych predkosci tkania, poniewaz suwak nie jest polaczony trwale z iglami, kiedy suwak ude¬ rza o igle, to powstaje gwaltowne uderzenie.

Znana jest równiez bezczólenkowa maszyna tkacka tasiemkarska z ksiazki pt. „Maszyny tkac¬ kie", H. Hann VEB Fachbuchverlag, Lipsk 1966 r.

T Maszyna ta1 posiada kilka pretów, sluzacych do ttwcoftenia * petelek |z runa, zwanych precikami, |chociaz sa one równiez w zasadzie sztywnymi pre- UamL Kazdy taki precik jest wyposazony na swym ! tylnym "Jkoncu w; plytke, która posiada otwór czworokatny i szczeline. Maszyna ta ma szyne, sluzaca do prowadzeni* precików, która na swym koncu, oddalonym od tkaniny, jest polaczona wy- chylnie, za pomoca prostopadlego do tkaniny czo¬ pa z korpusem.

Szyna prowadzaca preciki, zwana precikowa moze byc wychylana tam i z powrotem za pomo¬ ca urzadzenia napedowego tak, ze szyna ta prze¬ biega albo równolegle do nitek watkowych, albo nieco do nich ukosnie. Ponadto zawiera zamek precikowy, który jest prowadzony równolegle do nitek watkowych i moze byc przesuwany tam i z powrotem za pomoca urzadzenia napedowego. Tak wiec nalezy przyjac, ze jeden z precików znaj¬ duje sie w szynie precikowej, a pozostale preciki sa wprowadzane do tkaniny.

Szyna precikowa jest tak "wychylana, za. pomo¬ ca urzadzenia napedowego, w polozenie ukosne do nitek watkowych, ze przedni koniec precika prze¬ suwa sie przed przesmyk tkacki, a zamek preci¬ kowy jest przesuwany za pomoca urzadzenia na¬ pedowego w kierunku tkaniny. Wtedy zamek ten wchodzi w szczeline, znajdujaca sie w plytce, na tylnym kontu precika i wsuwa precik w prze¬ smyk. Jezeli precik zostanie wsuniety w prze¬ smyk, to wówczas wychodzi on calkowicie z szy¬ ny precikowej, która zaraz po tym wychyla sie z powrotem w polozenie, równolegle do nitek wat¬ kowych. Zamek precikowy obejmuje wiec precik, znajdujacy sie najdluzej w tkaninie i wyciaga go z tkaniny oraz wsuwa w szyne precikowa. Od tej chwili cykl moze rozpoczac sie od nowa.

Równiez i w tej znanej maszynie precik musi byc przesuwany z jednej strony, za pomoca urza¬ dzenia napedowego, wzdluz swej prowadnicy, to znaczy wzdluz szyny precikowej, a z drugiej stro¬ ny musi byc wprawiana w ruch szyna preciko¬ wa za pomoca drugiego urzadzenia napedowego.

Ponadto preciki musza byc, po ich wprowadzeniu w przesmyk i po ich przesuwie razem z tkanina, oddzielone calkowicie od obu urzadzen napedo¬ wych oraz musza byc ponownie uchwycone za pomoca zamka precikowego. Z tego wiec powodu maszyna ta ma tylko stosunkowo male predkosci tkania.

Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie bez¬ czólenkowej maszyny tkackiej tasiemkarskiej,któ- 4 re umozliwialoby wytwarzanie tasm tkanych z runa z duza predkoscia.

Maszyna tkacka tasiemkarska wedlug wynalaz¬ ku charakteryzuje sie tym, ze jako prowadnica precika sluzy tuleja, której os przebiega mniej wiecej pod katem prostym do tkanej tasmy, a precik jest elastycznie gietki i znajduje sie stale w polaczeniu roboczym z elementem napedowym i ze zawiera chwytak do przytrzymywania odcin- io ka precika wsunietego w obszar miejsca styku plochy w pionowej plaszczyznie do kierunku trans¬ portu tasmy.

Zaleta bezczólenkowej maszyny tkackiej tasiem- karskiej polega na polaczeniu precika z ukla&em napedowym w czasie calego rcyklu roboczego, przy czym polaczenie to jest przewaznie ksztaltowe.

Inna wazna zaleta tej maszyny polega na tym, ze prowadnica, w której jest prowadzony precik,, nie musi byc przesuwana. Precik moze byc zatem. prowadzony przesuwnie w swej prowadnicy, któ¬ ra w czasie calego cyklu roboczego jest stale nie¬ ruchoma. Inna jeszcze zaleta maszyny wedlug wynalazku polega na tym, ze mozna za pomoca niej wytwarzac jednoczesnie dwie tasmy, które na jednym swym odcinku maja powierzchnie, zwrócone do siebie w kierunku miejsca sty*ku plochy. Wtedy moga byc tak doprowadzane do tych tasm nitki osnowowe tworzace petelki i mo¬ ga one byc tkane naprzemian w jednej z obu tasm i pomiedzy nimi moga one tworzyc tasme podlozowa odcinków, laczacych ze soba obie ta¬ smy. Odcinki te moga byc uksztaltowane np. za pomoca precików w ksztalcie litery „S" oraz mo¬ ga byc stabilizowane, a nastepnie przecinane tak, ze powstaja wówczas skubane petelki hakowe.

Wynalazek jest blizej wyjasniony w przykladach wykonania, uwidocznionych na rysunku schema¬ tycznym, na którym fig. 1 przedstawia maszyne tkacka tasiemkarska z gietkim precikiem, w chwi¬ li, gdy precik ten jest wprowadzany w przesmyk tkacki, fig. 2 — kilka elementów maszyny we¬ dlug fig. 1 w chwili, gdy wolny koniec precika znajduje sie w miejscu styku plochy, fig. 3 — _ maszyne tkacka tasiemkarska do jednoczesnego wytwarzania dwóch umieszczonych jedna nad druga tasm, przy wprowadzaniu precika we wspólny zasieg przesmyku obu tasm, w widoku z boku, fig. 4 — maszyne wedlug fig. 3, w póz¬ niejszym czasie pracy, równiez w widoku z bo¬ ku, fig. 5 — maszyne tkacka tasiemkarska, two¬ rzaca z nitek osnowowych na przemian petelki z runa i odcinki laczace, utworzone pomiedzy dwiema tasmami, w widoku z boku, fig. 6 — _ maszyne tkacka tasiemkarska, tworzaca odcinki laczace w ksztalcie litery „S", w widoku z boku, •fig. 7 — odcinek tasmy, w której petelki z runa sa przedstawione w powiekszeniu, w widoku z góry, fig. 8—11 — rózne tasmy, w widoku z góry. 60 Na fig. 1 i 2 jest przedstawiona maszyna tkac¬ ka tasiemkarska 1, sluzaca do wytwarzania tasm tkanych z runa. Wytworzona tasma tkana 2 jest prowadzona za pomoca, nie uwidocznionych na rysunku, uchwytów i przesuwa sie w czasie Jej 65 tkania w kierunku strzalki 3. 40 45101 204 Na poczatku^ nowego cyklu tkania, nitki osno¬ wowe sa na brzegu wyrobu, oznaczonym równiez jako miejsce 4 styku plochy 13, dzielone za po¬ moca urzadzenia do tworzenia przesmyku 12, np. przez niecielnice lub ciagi zakardowe, na trzy warstwy 7, 8, 9 nitek osnowowych. Pierwsza war¬ stwa 7 pokazana u dolu na fig. 1 i 2, jak rów¬ niez druga srodkowa warstwa 8, tworza razem pierwszy przesmyk tkacki 5. Druga srodkowa war¬ stwa 8 i trzecia górna warstwa 9 tworza razem drugi przesmyk tkacki 6. Dolna warstwa 7 zawiera dwa rodzaje nitek osnowowych, a mianowicie mo¬ cno naprezone nitki osnowowe zasadnicze 7a i luzne lub slabo naprezone nitki osnowowe 7b two¬ rzace petelki.

Srodkowa warstwa 8 jest równiez utworzona przez nitki osnowowe zasadnicze 8a i nitki osno¬ wowe 8b tworzace petelki. Trzecia górna warstwa 9 zawiera natomiast tylko nitki osnowowe 9b two¬ rzace petelki. Nitki osnowowe zasadnicze 7a i 8a sluza razem z nie uwidoczniona na rysunku nitka watkowa do utworzenia z nich tkaniny podlozo¬ wej 2a tasmy 2. Nitke watkowa wbija sie w ta¬ sme 2 po kazdej zmianie przesmyku za pomoca elementu do wbijania watku.

Maszyna ma ponadto tuleje 10, która jest tak zamocowana na nie uwidocznionym na rysunku korpusu maszyny 1, ze jej os wzdluzna przebiega mniej wiecej pod katem prostym do tasmy 2 i jest skierowana w kierunku drugiego przesmyku tkackiego 6. Odcinek tulei 10, zwrócony do prze¬ smyku tkackiego 6 ma na swej stronie odwróco¬ nej do urzadzenia do tworzenia przesmyku, szcze¬ line podluzna lOa. W tulei 10 jest prowadzony przesuwnie gietki, to znaczy elastyczny na zgina¬ nie, precik 11. Tuleja 10 tworzy wiec prowadnice prosta dla precika 11. Przedni wolny odcinek kon¬ cowy Ha precika 11 przechodzi, w chwili przed¬ stawionej na fig. 1, przez drugi przesmyk tkacki 6. Tylny koniec precika 11 ma zgrubienie llb i jest polaczony z kolkiem 12', wchodzacym w szcze¬ line 14a ramienia wychylnego 14, osadzonego na wale 15. Ramie wychylne 14 wykonuje w czasie pracy ruch tam i z powrotem i sluzy jednocze¬ snie jako element napedowy precika 11. Precik 11 dzieki temu jest polaczony ksztaltowo z ramie¬ niem wychylnym 14.

Maszyna 1 ma ponadto zamocowany na jej kor¬ pusie chwytak 26 z dzwigarem 28 i z dwoma za¬ mocowanymi na nim hakami 27 w ksztalcie gra¬ bi. Dwa haki 27 chwytaka 26 sa równolegle do osnowy, to znaczy do srodkowej warstwy 8 nitek osnowowych oraz sa umieszczone obok brzegów tasmy 2, nieco ponad nia i ponad srodkowa war¬ stwa 8 nitek osnowowych. Plocha 13 jest tak wy¬ konana, ze moze sie ona poruszac pomiedzy wol¬ nymi koncami obu haików 27 az do miejsca 4 jej styku.

Jezeli ma byc utworzony szereg petelek z runa, to wówczas przy wbijaniu nitki watkowej, pre¬ cik 11 wsuwa sie w drugi przesmyk tak, ze zda¬ za on w polozenie, przedstawione na fig. 1. Wte¬ dy utworzona petelka nitki watkowej jest Wbi¬ jana w miejscu 4 styku plochy 13 i jest wiaza¬ na za pomoca nie uwidocznionego na rysunku 6 mechanizmu wiazacego. Plocha 13 doprowadza wówczas jednoczesnie odcinek koncowy lla pre¬ cika 11 w obszar miejsca 4 styku plochy 13 tak, ze ten odcinek koncowy lla moze byc uchwyco¬ ny przez chwytak 26.

Jak wynika z fig. 2, odcinek lic precika 11 znajdujacy sie poza zasiegiem nitek osnowowych, a mianowicie pomiedzy tymi nitkami, a bezszcze- linowa czescia tulei 10 zgina sie elastycznie w kierunku miejsca 9 styku plochy 13, a czesc tyl¬ na precika 11 ze zgrubieniem llb jest przy tym przytrzymywana w swym polozeniu za pomoca tulei 10, sluzacej jako prowadnica. Chwytak 26 przytrzymuje natomiast z drugiej strony w ten sposób wolny odcinek koncowy lla precika 11 w zasiegu miejsca 4 styku plochy 13, ze odcinek ten przebiega w plaszczyznie prostopadlej do kie¬ runku wzdluznego tasmy 2, a tym samym rów¬ niez do kierunku 3 jej przesuwu. Odcinek kon¬ cowy lla precika 11 jest tak przytrzymywany, ze przylega on do strony górnej tkaniny podlozowej lub znajduje sie nawet nieco ponad te tkanine.

Jezeli wbity odcinek nitki watkowej i odcinek koncowy lla precika 11 sa doprowadzone do miej¬ sca 4 styku plochy 13, to- wówczas odbywa sie tu jednoczesnie zmiana przesmyku. Wtedy nitki osno¬ wowe 9b tworzace petelki znajdujace sie na po¬ czatku cyklu tkania w trzeciej warstwie 9 nitek osnowowych, zdazaja do dolnej warstwy 7 nitek osnowowych. Nitki osnowowe 9b tworzace petelki obiegaja wówczas precik 11 i w ten sposób tworza szereg petelek z runa 2b. Aby petelki te przy ciagnieciu nitek osnowowych tworzacych petelki nie byly wciagane w tkanine podlozowa, precik 11 musi byc przynajmniej tak dlugo przytrzymy¬ wany, az nie zostanie wbity watek i nie zostanie on doprowadzony do miejsca 4 styku plochy 3.

Przy tym wbijaniu watku, jakie ma miejsce przy tworzeniu sie petelek z runa, nie ma znaczenia, czy tworzy sie przy tym drugi przesmyk czy tez nie. W ten sposób tkane sa w tkaninie podlozo¬ wej 2a nitki osnowowe 9b tworzace petelki w tych obszarach tasmy 2, w których nie tworza one prostych petelek z runa. Odcinek lla precika 11 pozostaje wiec w zasiegu tkaniny, przynajmniej do wbicia nastepnego watku lub w czasie wbija¬ nia kilku watków. Jest oczywiste, ze ten odcinek jest dalej transportowany wraz z nowo utworzo¬ na tkanina.

Po wbiciu nastepnego watku lub kilku watków i po zmianie przesmyku, precik 11 jest ponownie wyciagany za pomoca ramienia wychylnego 14 z zasiegu tasmy 2. Precik 11 jest tak elastyczny, ze przy tym prostuje sie i przyjmuje swój pierwot¬ ny ksztalt. Precik ten moze byc wiec dla utwo¬ rzenia dalszego szeregu petelek ponownie wciag¬ niety, w drugi przesmyk. Ramie wychylne 14 musi byc oczywiscie napedzane w sposób zsynchroni¬ zowany z praca urzadzenia 12 tworzacego prze¬ smyk i z organem do wbijanta nitki watkowej.

Tuleja prowadzaca 10 pozostaje w czasie calego cyklu roboczego w pozycji unieruchomionej, a precik 11 pozostaje w czasie calego cyklu robo¬ czego, w polaczeniu z ukladem napedowym. 40 45 50 55 60101 204 7 Z uwagi na to, ze precik 11 jest gietki i ma niewielka mase, przeto moze on byc po wbiciu watku równiez szybko odprowadzony w kierunku miejsca 4 stylku plochy 13. Przy wyciaganiu pre¬ cika 11 z tkaniny, precik ten wskakuje z powro¬ tem wskutek jego elastycznosci równiez bardzo szybko w swe polozenie wyjsciowe. Opisana tkac¬ ka tasiemkarka 1 umozliwia przeto wytwarzanie tkaniny petelkowej z taka sama predkoscia tka¬ nia jak wytwarza sie zwykla tkanine.

W przypadku stosowania tkanych tkanin petel¬ kowych do wytwarzania tasm do zamków blyska¬ wicznych, konieczne jest przeciecie petelek w cze¬ sci tasm lub odpowiednie uksztaltowanie tych pe¬ telek tak, aby petelki te sluzyly jako srodki sprze¬ gajace. W przypadku niezbednego przecinania pe¬ telek, precik 11 moze byc wyposazony na jego wolnym koncu w maly nozyk. Precik 11 moze byc" jednak wyposazony równiez w rowek podluzny, który moze sluzyc jako prowadnica i powierzch¬ nia przylegania dla krawedzi tnacej nozyka.

Maszyna wedlug wynalazku do wytwarzania tasm jest wyposazona nie tylko w jeden precik, lecz takze w kilka precików, np. w cztery preciki.

Umozliwia to, np. przy kazdej drugiej zmianie przesmyku, tworzenie petelek oraz pozostawianie precików w tkaninie, pomimo kilku zmian prze¬ smyku w tym czasie. Próby wykazaly, ze jest mo¬ zliwe prowadzenie czterech precików w tej samej tulei 10. Wtedy istnieja cztery elementy napedo¬ we, to znaczy ramiona wychylne 14, a kazdy pre¬ cik 11 jest-polaczony z oddzielnym ramieniem wy- chylnym 14, tak, ze cztery preciki 11 moga byc pojedynczo przesuwane tam i z powrotem. Czte¬ ry ramiona wychylne 14 musza byc oczywiscie umieszczone w pewnej od siebie odleglosci, np. jedno nad drugim i przestawnie *w plaszczyznie tkaniny. Ponadto dla kazdego precika 11 moze byc przewidziana oczywiscie oddzielna tuleja pro¬ wadzaca 10.

Jest oczywiste, ze grubosc precika 11 moze sie zmieniac na jego dlugosci. Odcinek lic precika 11 moze byc dla zwiekszenia elastycznosci nieco cienszy niz pozostale jego odcinki. Przy wytwa¬ rzaniu tasm do zamków blyskawicznych moze byc celowe stosowanie w tej samej tasmie petelek o róznej wielkosci. W tym celu moga byc stosowa¬ ne naprzemian preciki o róznej grubosci.

W szczególnie korzystnej postaci wykonania chwytaka 26, haki 27 sa przestawne w ich wy¬ sokosci. Haki 27 moga byc wówczas tak ustawio¬ ne, aby precik 11 znajdowal sie w miejscu styku 4 plochy 13, poza plaszczyzna tasmy to znaczy, aby znajdowal sie on nad lub pod tkanina pod¬ lozowa 2a i aby nie dotykal tej tkaniny.

Przez przestawienie haków 27 moga byc wy¬ twarzane tkaniny z petelkami o róznej wielkosci.

Ponadto moga byc wytwarzane petelki za pomoca podwiesizonego odcinka koncowego Ha precika 11, przy czym wielkosc tych petelek jest na szerokosci ta&my rózna.

Przy wytwarzaniu tkanin frotte, aksamitu lub innych tkanin, grubosc odcinka koncowego Ha 'precika 11 i naprezenie nitek osnowowych two¬ rzacych petelki jest tak dobierana, ze na calej 8 szerokosci tasmy 2 tworza sie petelki o takiej samej wielkosci.

W przykladzie wykonania, uwidocznionym na fig. 1 i 2, wolny odcinek koncowy lla precika 11 jest doprowadzany przez ploche 13 do miejsca styku 4. Byloby oczywiscie mozliwe przesuwne umieszczenie chwytaka 26 tak, ze suwak ten mo¬ ze obejmowac precik 11 po jego wsunieciu w chwytak 26 i moze ciagnac ten precik 11 w kie¬ runku, miejsca styku 4 plochy 13.

Na fig.. 3 i 4 jest przedstawiony inny przyklad wykonania maszyny tkackiej tasiemkarskiej, przy czym na obu tych figurach liczby 101 i 102 ozna¬ czaja dwie tasmy tkane. Tasma 101 posiada tka¬ nine podlozowa 101a utworzona z podstawowych nitek osnowowych i z nitki watkowej 105, a ta¬ sma 102 ma tkanine podlozowa 102a utworzona z podstawowych nitek osnowowych i z nitki watko¬ wej 108. Tasma 101 zawiera ponadto nit^i osno¬ wowe, które tworza petelki lOlc. Odcinek lOld nitek osnowowych, znajdujacy sie pomiedzy pe¬ telkami lOlc, sa wrobione w tkanine podlozowa lOla tasmy 2. Tak samo tasma 102 ma nitki os¬ nowowe tworzace petelki 102c i posiadaja wro¬ bione w tkanine podlozowa 102a odcinki 102d.

Maszyna tkacka tasiemkarska, sluzaca do wy¬ twarzania tasm 101, 102 posiada schematycznie pokazany korpus 111 i elementy transportowe, z których sa uwidocznione na rysunku tylko oba walce 112 i 113. Na rysunku sa równiez widoczne takie elementy jak plocha 114, urzadzenie 115 do tworzenia przesmyku i prowadnik nitki 130. Obie tasmy 101, 102 i nitki osnowowe sa tak prowa¬ dzone, za pomoca nie uwidocznionych na rysun¬ ku uchwytów, jak równiez za pomoca urzadzenia 115 do tworzenia przesmyku, ze maja one odcinki lOlb lub 102b, ze zwróconymi do siebie powierz¬ chniami, przebiegajace równolegle pomiedzy wal¬ cami 112, 113, a brzegami wyrobu, to znaczy miej¬ scami styku 116 i 117 plochy 114. Urzadzenie 115 do tworzenia ' przesmyku jest tak wykonane, ze moze ono dzielic nitki osnowowe, doprowadzone do tasmy 101, w czesci tworzenia przesmyku, na - trzy warstwy. Jest to przedstawione na fig. 3.

Warstwy 103 i 104, zawierajace zasadnicze nit¬ ki osnowowe, tworza przy tym razem pierwszy przesmyk _118. Warstwa 104 zasadniczych nitek osnowowych i warstwa 109, utworzone przez nit¬ ki osnowowe, z których wykonuje sie petelki two¬ rza razem drugi przesmyk 119.

Zasadnicze nitki osnowowe, doprowadzone do tasmy 102, sa dzielone równiez na dwie warstwy 106 i 107 i tworza pierwszy przesmyk 120. War¬ stwa 107 zasadniczych nitek osnowowych i war¬ stwa 110, utworzona przez nitki osnowowe, z któ¬ rych wykonuje sie petelki tworza razem drugi przesmyk 121. Obie warstwy 109 i 110 nitek osno¬ wowych tworzacych petelki krzyzuja sie ze soba tak, ze oba drugie przesmyki 119 i 121 maja wspólny zasieg.

Maszyna tkacka tasiemkarska ma elementy 123^ 124 do wbijania nitki watkowej, przy czym wol¬ ne konce tych elementów sa wyposazone w kar¬ by 123a lub 124a, sluzace do chwytania nitkL watkowej 105 lub 108. Oba elementy 123, 124 do>; 40 45 50 55 60101 204 9 "wbijania nitki watkowej moga byc wprowadzane w pierwsze przesmyki 118, 120 i moga byc po¬ nownie wyciagane z tych przesmyków za pomoca nie uwidocznionego na rysunku urzadzenia na¬ pedowego. Ponadto zawiera precik 125, umiesz¬ czony w plaszczyznie srodkowej pomiedzy dwoma odcinkami lOlb i 102b tasmy. Precik 125 jest tak prowadzony w stalej tulei 128, ze moze byc wsu¬ wany we wspólny zasieg obu drugich przesmy¬ ków 119, 121 i moze byc ponownie wycofany z tych przesmyków za pomoca przedstawionego schematycznie elementu napedowego 129. Precik 125 jest tak elastyczny, ze jego odcinek koncowy z chwila wsuniecia go w oba drugie przesmyki moze byc zgiety za pomoca plochy 114, w obsza¬ rze miejsc styku 116 i 117. Maszyna tkacka ta- siemkarska posiada celowb po obu stronach ni¬ tek osnowowych element prowadzacy 126 ze szczelina 126a, która prowadzi precik 125 w pla¬ szczyznie srodkowej, pomiedzy dwoma odcinkami lOlb i 102b tasmy, przy czym prowadzenie to od¬ bywa sie wówczas, gdy precik 125 jest zgiety przez ploche 114 w obszarze miejsc styku plochy.

Na kazdym elemencie prowadzacym 126 jest wy- chylna zapadka 127. Obie zapadki 127 tworza ra¬ zem chwytak, który przytrzymuje precik 125 wów¬ czas, gdy znajduje sie on w zasiegu miejsc styku 116, 117 plochy.

Dzialanie maszyny tkackiej tasiemkarskiej po¬ lega na tym, ze na poczatku cyklu nitki osnowo¬ we kazdej tasmy 101 i 102, jak jest to uwidocz¬ nione na fig. 3, sa podzielone na trzy warstwy 103, 104, 109 tak, ze powstaje wówczas pierwszy przesmyk 118 lub 120 i drugi przesmyk 119 lub 121. Wtedy nitki watkowe 105, 108 sa wprowadza¬ ne za pomoca elementu 123 lub 124 do obu pierw¬ szych przesmyków 118 lub 120. Kazda z dopro¬ wadzonych nitek watkowych tworzy wówczas pe¬ tle, która jest wiazana za pomoca nie uwidocz¬ nionego na rysunku mechanizmu wiazacego. W procesie tym wsuwa sie jednoczesnie precik 125 we wspólny zasieg obu przesmyków 119, 121. W czasie kiedy elementy doprowadzajace 123, 124 sa ponownie wycofywane z powrotem, precik 125 po¬ zostaje w przesmyku i jest doprowadzany za po¬ moca plochy 114, razem z doprowadzonymi pe¬ telkami nitki watkowej, elastycznie .odksztalcajac -sie w obszar miejsc styku 116, 117 plochy. Tam jest on przetrzymywany za pomoca zapadek 127.

W nastepnej zmianie przesmyku tworza sie po¬ nownie dwa pierwsze przesmyki 118, 120. Nitki osnowowe, które utworzyly juz przed tym war¬ stwy 109 lub 110 tworza wiec, jak jest to uwi- * -docznione na fig. 4, warstwy 159 lub 160, a nit¬ ki osnowowe, otaczajace w polowie precik 125, tworza teraz petelki lOlc lub 102c. Nitki osno¬ wowe, doprowadzone do tasmy 101, ciagna wów¬ czas precik 125 w dól — a nitki osnowowe, do¬ prowadzone do tasmy 102 ciagna precik 125 w góre. Sfly, wywierane przez nitki osnowowe na precik J25 kompensuja sie tak, ze precik 125 prze¬ biega dokladnie poziomo. Precik 125 pozostaje wiec w czasie kilku zmian przesmyku, w których nitki osnowowe sa dzielone na dwa przesmyki, w ^obszarze pomiedzy dwiema tasmami 101, 102, przy czym precik ten jest odprowadzany razem z ta¬ smami 101, 102 nieco w lewo. Wtedy nitki osno¬ wowe tworzace petelki sa wrabiane w tkanine podlozowa tak, ze tworza sie wówczas odcinki lOld, 102d, a precik 125 jest wyciagany z powro¬ tem i wówczas wskazuje on wskutek swej ela¬ stycznosci w polozenie poczatkowe. Teraz moga byc utworzone trzy przesmyki i moze byc zaczety nowy cykl roboczy.

Ten sposób ma, jak juz wspomniano, te zalete, ze precik 125 nie moze byc odgiety z plaszczyz¬ ny srodkowej pomiedzy dwoma odcinkami lOlb i 102b tasmy 101, 102. Dalsza zaleta tego sposobu polega na tym, ze sposób ten umozliwia stosowa¬ nie tego samego precika 125 do jednoczesnego wytwarzania dwóch tasm 101 i 102.

Jest oczywiste, ze maszyna ta moze byc wy¬ posazona w kilka precików, które sa wsuwane je¬ den po drugim w przesmyku oraz moga byc od¬ prowadzane nieco od obu tkanin i moga byc znowu wyciagane.

Na fig. 5 jest przedstawiony dalszy przyklad wykonania bezczólenkowej maszyny tkackiej ta¬ siemkarskiej, która sluzy do wytwarzania tasm do zamków blyskawicznych tasmowych. Na fig. 5 liczby 201 i 202 oznaczaja dwie tasmy tkane, przy czym tasma 201 ma tkanine podlozowa 201b, któ¬ ra jest utkana z osnowy zasadniczej, utworzonej przez nitki osnowowe zasadnicze 203 i 204 i z nie uwidocznionej na rysunku nitki osnowowej, a ta¬ sma 202 posiada tkanine podlozowa 202b, która jest utkana z nitek osnowowych 205 i 206, jak równiez z nie uwidocznionej na rysunku nitki watkowej. Obie tasmy 201 i 202 sa w czasie tka¬ nia transportowane przez uklady transportowe, z których sa przedstawione na rysunku tylko oba walce 209 oraz sa tak prowadzone przez nie uwi¬ docznione na rysunku uchwyty, ze maja one po¬ miedzy miejscami styku 211 i 212 plochy, a wal¬ cami 209 dwa odcinki 201a i 202a, przebiegajace wzgledem siebie równolegle. Ponadto odcinek 202a znajduje sie dokladnie nad odcinkiem 201a tak, ze górna powierzchnia tkaniny podlozowej 201b jest zwrócona do dolnej powierzchni tkaniny pod¬ lozowej 202a.

Na fig. 5 jest ponadto przedstawiona plocha 215, sluzaca do wbijania nitek watkowych oraz jest uwidocznione urzadzenie 216, przeznaczone do tworzenia przesmyku. W czasie tkania, nitki os* nowowe 207 sa doprowadzane dodatkowo przez to urzadzenie do nitek osnowowych zasadniczych 203, 204, 205, 206, w celu utworzenia petelek 207d i elementów 207e z odksztalconymi, wolnymi kon¬ cami. Nitki osnowowe 207 sa tak podnoszone i opuszczane za pomoca urzadzenia 216 do tworze¬ nia przesmyku, ze sa one wrabiane naprzemia^i w tkanine podlozowa 201b dolnego odcinka 201a tasmy 201 i w tkanine podlozowa 202b górnego odcinka 202a tasmy 202.

Nitki osnowowe 207 moga wykonywac np. W dwóch nastepujacych po sobie zmianach przesmy¬ ku takie same ruchy, jak nitjki osnowowe zasad¬ nicze 204 osnowy zasadniczej, a wiec tworza one w dwóch zmianach przesmyku razem z tkanina podlozowa kazdorazowo dolny przesmyk. Nitki 40 45 50 55 60101 204 11 osnowowe zasadnicze 205, 206 tworza natomiast w tej fazie jednoczesnie górny przesmyk.

W górnym i w dolnym przesmyku wprowadza sie wówczas, po kazdym utworzeniu przesmyku, za pomoca elementu 208 do wbijania nitki wat¬ kowej, petelke z nitlki watkowej, a nastepnie chwyta sie te petelke i wiaze, po czym doprowa¬ dza sie ja do miejsca styku 211 lub 212 plochy.

Nitki osnowowe 207 tworza przy tym odcinki 207, wrobione w tkanine podlozowa dolnej tasmy 201.

W koncu nitki osnowowe 207 moga byc podnie¬ sione za pomoca urzadzenia 216 do tworzenia przesmyku w polozenie, przedstawione na fig. 5.

W tym czasie zasadniczo nitki^ osnowowe 203 i 204 tworza pierwszy dolny przesmyk 217, a za¬ sadnicze nitki osnowowe 204 i nitki osnowowe 207 tworza drugi przesmyk 218. Nitki osnowowe 205, 206 sluzace do tkania górnej tasmy 202, sa tu dzielone na jeden przesmyk 219. W dolnym pier¬ wszy przesmyk 217 i w górnym przesmyk 219 wprowadza sie po jednej petli nitki watkowej i obejmuje sie za pomoca organu wiazacego, a w drugi przesmyk 218 przynalezny do tasmy dolnej 201 wsuwa sie precik 220.

Jezeli doprowadzone watki wbija sie za pomo¬ ca plochy 215 w miejscach styku 211 i 212 oraz je wiaze, to wówczas wolny odcinek koncowy precika 220 wsuniety w przesmyk 218, transpor¬ tuje sie za pomoca plochy 215 do miejsca styku 211. Tylna czesc precika 220 jest przy tym przy¬ trzymywana w swym polozeniu za pomoca nie uwidocznionego na rysunku ukladu prowadzacego.

Wsuniety odcinek koncowy precika 220 przytrzy¬ muje sie analogicznie jak w opisanych juz przy¬ kladach wykonania w obszarze miejsca styku 211 plochy 215.

Nitki osnowowe 207 otaczajace precik 220, two- Tza wiec szereg petelek 207d. Po utworzeniu tych petelek 207d nitki osnowowe 207 sa wrabiane, podczas mniej wiecej dwóch zmian przesmyku, w tasme 201. Po wbiciu watku, jakie nastepuje po utworzeniu petli lub po kilku wbiciach watku i po zmianach przesmyku, precik 220 jest ponow¬ nie wyciagany z zasiegu tasmy 201. Precik 220 jest tak elastyczny, ze przyjmuje on przy tym ponownie swój pierwotny prosty ksztalt i jest te¬ raz przygotowany do tworzenia dalszego szeregu petelek. W koncu sa podnoszone nitki osnowowe 207 do górnej warstwy nitek osnowowych zasad¬ niczych, górnej osnowy zasadniczej. Nitki osnowo¬ we 207 tworza przy tym odcinki polaczeniowe 207c, które lacza ze soba obie tkaniny podlozowe 201b i 202b w odcinkach 201a lub 202a tasmy 201 i 202.

Odcinki polaczeniowe 207c przebiegaja przy tym mniej wiecej pod katem prostym do obu odcin¬ ków 201a i 202a tasmy 201 i 202. Nitki osnowowe 267 sa wówczas wrabiane podczas dwóch zmian przesmyku w górna tasme 202 tak, ze tworza sie wówczas odcinki przedzy 207d. W górnej tasmie 202 moga byc wtedy utworzone za pomoca dal¬ szego, nie uwidocznionego na rysunku precika, równiez petelki 207d.

Maszyna tkacka tasiemkarska, posiada elementy grzejne 214, umieszczone w swym zasiegu pomie¬ dzy urzadzeniem 216 do tworzenia przesmyku, a 12 miejscami styku 211 lub 212, przy czym tymi ele¬ mentami grzejnymi moze byc promiennik pod¬ czerwieni lub dmuchawa powietrza goracego.

W szczególnie celowym uksztaltowaniu plocha 215 jest równiez dodatkowo wyposazona w ele¬ ment grzejny. Za pomoca tych elementów grzej¬ nych moga byc ogrzewane nitki osnowowe w za¬ siegu przesmyku i brzegu wyrobu. Ma to te za¬ lete, ze nitki osnowowe tworzace petelki wyko¬ nane z tworzywa sztucznego, które sa nieco sztyw- niejsze niz nitki pozostale, staja sie bardziej ela¬ styczne i z tego powodu moga byc gesto wro¬ bione w tkanine podlozowa. Nitki te moga byc ponadto przez ich ogrzanie nieco nadtopione na powierzchni tak, ze przyczepiaja sie one do nitek pozostalych i sa dobrze zakotwione w tkaninie podlozowej.

Pomiedzy miejscami styku 211, 212 plochy, a walcami 209 sa umieszczone elementy chlodzace 213, np. dmuchawy powietrza, za pomoca których tasma jest ponownie ochladzana do temperatu¬ ry otoczenia. Zamiast dmuchaw powietrza moga byc stosowane jako elementy chlodzace równiez przylegajace do tasm plyty, chlodzone woda. Przez chlodzenie, odcinki polaczeniowe 207c podlegaja w ich pionowym polozeniu stabilizacji.

Przy walcach 209, w srodku pomiedzy dwoma odcinkami 201a i 202a tasmy 201 i 202 jest umie¬ szczony oddzielny element grzejny 210, który roz¬ ciaga sie na calej szerokosci tasm 201, 202. Od¬ dzielny element grzejny 210 moze byc utworzony przez przepuszczajacy prad elektryczny drut grzejny, który ma w przekroju poprzecznym ksztalt klina, przy czym ostry koniec tego klina jest zwrócony przy tym w kierunku urzadzenia 216 do tworzenia przesmyku.

Do kompensacji zmiany dlugosci wystepujacej przy ogrzewaniu, oddzielny element grzejny 210 jest celowo naprezany za pomoca sprezyn. Po¬ nadto jest tu przewidziane w sposób korzystny urzadzenie kontrolne, które przy uszkodzeniu lub stopieniu oddzielnego organu grzejnego 210 wy¬ lacza maszyne tkacka tasiemkarska.

Jezeli w czasie przesuwu tasm 201 i 202 jeden z odcinków polaczeniowych 207c jest doprowadza¬ ny do oddzielnego elementu grzejnego 210, to wówczas odcinek ten jest przez ten element dzielony na dwie czesci. Temperatura oddzielo¬ nego elementu grzejnego 210 jest przy tym tak dobierana, ze moze ona stopic nitki osnowowe tworzace petelki w miejscach ich rozdzialu, wsku¬ tek czego nastepuje znieksztalcenie nitek i pogru¬ bienie wolnych ich konców. W ten sposób tworza sie grzybkowe lub maczugowe wezelki 207c, któ¬ re w czasie nastepujacego ochlodzenia podlegaja ponownie wzmocnieniu. Tasma 201 jest wówczas wychylana w dól wokól dolnego walca 209 i jest nawijana na nie uwidocznione na rysunku urza¬ dzenie nawojowe. Tasma 202 jest natomiast od¬ chylana w góre wokól walca górnego 209 i jest równiez nawijana.

W szczególnie celowym wykonaniu maszyny we¬ dlug wynalazku, stosuje sie do wytwarzania obu tasm nitki osnowowe i nitki watkowe z materia¬ lu, który nie jest topliwy lub posiada wyzsza 40 45 50 55 W101 204 13 temperature topnienia niz material, z którego sa wykonane nitki osnowowe tworzace petelki.

Do wytwarzania tkaniny podlozowej moga byc stosowane np. nitki bawelniane lub poliamidowe, a doN tworzenia wezelków moga byc stosowane nit¬ ki propylenowe.

Zasadnicze nitki osnowowe sa doprowadzane do urzadzenia 216 tworzacego przesmyk za pomoca urzadzenia doprowadzajacego, wyposazonego w cewki snowarkowe lub w waly osnowowe. Na fig. sa uwidocznione tylko dwa walce doprowadza¬ jace 221 i 222 tego urzadzenia doprowadzajacego.

Do doprowadzania nitoek osnowowych, sluzacych do tworzenia petelek, jest przeznaczone oddzielne urzadzenie doprowadzajace, posiadajace meclia- nizm doprowadzajacy 240, napedzany za pomoca walca napedowgo 234, obracajacego sie w kierun¬ ku strzalki 235 i który jest wyposazony w walec 233, ulozyskowany swobodnie obrotowo w dzwigni 237. Z dzwignia 237 ulozyskowana wychylnie za pomoca sworznia 238 w korpusie maszyny, zaze¬ bia sie sprezyna 239, która dociska walec 236 do walca napedowego 234.

Nitki osnowowe 207 sa przeprowadzone pomie¬ dzy dwoma walcami 234, 236 i sa obciagane w czasie pracy maszyny ze stala predkoscia z ce¬ wek smowarkowych lub z walu osnowowego-.

Predkosc obrotowa i srednica walca napedowego 234 sa przy tym tak zsynchronizowane z predko¬ scia robocza maszyny tkackiej tajsiemkarskiej, ze predkosc doprowadzania ukladu doprowadzajacego 240 odpowiada zapotrzebowaniu nitek.

Uklad doprowadzajacy nitki osnowowe tworza¬ ce petelki ma ponadto- urzadzenie zasobnikowe 226, wyposazone w dwa oddalone nieco od siebie i lozyskowane swobodnie obrotowo walce prowa¬ dzace 224 i 225, za pomoca- których sa prowadzo¬ ne nitki osnowowe.

Do urzadzenia zasobnikowego 226 nalezy ponad¬ to dzwignia 227, ulozyskowana wychylnie za po¬ moca sworznia 229. Dzwignia 227 posiada na jed¬ nym koncu walec 228, który znajduje sie w przestrzeni posredniej pomiedzy dwoma walcami prowadzacymi 224, 225 i który styka sie z nitka¬ mi osnowowymi 207. Na drugim koncu dzwigni 227 jest natomiast ulozyskowany krazek wodzacy 231. Z dzwignia 227 zazebia sie ponadto sprezyna naciagowa 230 w ten sposób, ze krazek wodzacy 23i jest dociskany do krzywiki tarczowej 232, osa¬ dzonej obrotowo na wale napedowym 233. Dzwig¬ nia 237 tworzy wiec naprezacz nitek. Jest oczy¬ wiste, ze zamiast dzwigni 227 spelniajacej role naprezacza nitek, moze byc równiez stosowany suwak. Nitki osnowowe 207 sa wiec doprowadza¬ ne z urzadzenia zasobnikowego 226 za pomoca prowadnicy 223 do urzadzenia 216 tworzacego przesmyk.

Wal napedowy 233 i krzywka tarczowa 232 two¬ rza razem uklad napedowy 232, 233, który w cza¬ sie pracy wykonuje ruch obrotowy, zsynchroni¬ zowany z ruchem urzadzenia 216 do tworzenia przesmyku.

Jezeli krzywka tarczowa 232 obraca sie, to wów¬ czas wal 22& wykonuje ruch w góre i w dól. Je¬ zeli wal 228 przesuwa sie w dól, to wówczas po- 14 miedzy walcami prowadzacymi 224 i 225 groma¬ dza sie odcinki nitek, przy czym predkosc z jaka sa doprowadzane nitki osnowowe tworzace petel¬ ki do urzadzenia 216 do tworzenia przesmyku, zmniejszasie. t Jezeli z kolei wal 228 przesuwa sie w góre, to wówczas nagromadzone odcinki nitek sa zwolnio¬ ne i odpowiednio do tego nitki osnowowe 207 sa doprowadzane do urzadzenia 216 do tworzenia przesmyku z wieksza predkoscia. Krzywka tarczo¬ wa 232 jest tak uksztaltowana, ze nitki osnowo¬ we 207 sa doprowadzane stosunkowo wolno w tych przedzialach czasowych, w których sa one wrabiane w jedna z tkanin podlozowych. W cza- sie tych zmian w przesmyku, w których tworza sie odcinki polaczeniowe 207c lub petelki 207d nitki osnowowe. 207 sa doprowadzane odpowiednio do zapotrzebowania nitek z wieksza predkoscia.

Urzadzenie zasobnikowe^ 226 umozliwia wiec do- prowadzanie nitek osnowowych 207 do urzadze¬ nia 216 do tworzenia przesmyku zawsze w linii prostej z predkoscia, odpowiadajaca zapotrzebo¬ waniu. Dzieki temu mozna uniknac, równiez przy stosowaniu sztywnych nitek osnowowych, wyste- powanie przy tworzeniu odcinków polaczeniowych 207c i petelek 207d duzych naprezen, co umozli¬ wia znaczne zwiekszenie predkosci tkania.

Zamiast wytwarzania odcinków polaczeniowych i petelek z tych samych nitek osnowowych do tworzenia odcinków polaczeniowych i petelek, mo¬ ga byc stosowane rózne rodzaje nitek. Celowe jest np. stosowanie do tworzenia grzybkowych wezelków nitek o pelnym przekroju: poprzecz¬ nym, to znacz- nitek jednowlóknistych, a do two¬ rzenia petelek, nitek wielowlóknistych. Z uwagi na to, ze nitki wielowlókniste sa elastyczne, prze¬ to nie musza one byc doprowadzane bezwarunko¬ wo poprzez urzadzenie zasobnikowe. 40 Na fig. 6 jest przedstawiony sposób wytwarza¬ nia tasm z hakowymi wezelkami. W tym sposobie tka sie równiez dwie tasmy 301 i 302 z tkaninami podlozowymi 301b lub 302b. Obie tkaniny podlo¬ zowe sa tkane z zasadniczych nitek osnowowych 45 303, 304 lub 305, 306, jak równiez z nie uwidocz¬ nionych na rysunku nitek watkowych. Obie ta¬ smy 301, 302 sa tak prowadzone, ze posiadaja one odcinki 301a lub 302a, przebiegajace równolegle pomiedzy miejscami styku 311 lub 312 plochy a cn walcami 308 lub 309. .50 Przy tkaniu, zasadnicze nitki osnowowe obu tasm sa dzielone w przesmykach 317 i 319 za pomoca urzadzenia 316 do tworzenia przesmyku.

W te przesmyki sa wprowadzane wówczas, za 55 pomoca elementów 324, 325 do wprowadzania nit¬ ki watkowej, petelki nitki watkowej które sa wbi¬ jane za pomoca plochy 315.

Ponadto za pomoca urzadzenia 316 do tworze¬ nia przesmyku sa doprowadzane nitki osnowowe 60 307 tworzace petelki, które sa w odpowiednim przedziale czasowym wrabiane w obie tkaniny podlozowe tak, ze tworza sie wówczas odcinki 307a i 307b. Nitki osnowowe 307 tworza przy tym odcinki polaczeniowe, które lacza ze soba oba od- fiSl cinki 301a i 302a tasm.15 s W przeciwienstwie do przykladu uwidocznione¬ go na fig. 5, nie tworza sie tu proste ale esowe odcinki polaczeniowe. Tworzenie tych odcinków polaczeniowych polega na tym, ze nitki osnowowe 307 sa tak doprowadzane za pomoca urzadzenia 316 do tworzenia przesmyku, ze sa one wrabiane w tasme 301. Wtedy tworzy sie z zasadniczych nitek osnowowych pierwszy przesmyk, a z nitek osnowowych 307 i z zasadniczych nitek osnowo¬ wych drugi przesmyk. Nitki osnowowe 307 sa wówczas talk podnoszone za pomoca urzadzenia 316 do tworzenia przesmyku, ze pomiedzy dwie¬ ma tasmami pod te tasmy moze byc wsuniety precik 321. Nitki osnowowe 307'sa przy tym tak podniesione, ze nie sa one wrabiane w górna tasme.

Przy nastepnej zmianie przesmyku, odcinek kon¬ cowy precika 32(1 wygina sie za pomoca plochy 315 w polozenie uwidocznione na fig. 6, w po¬ blizu miejsca styku 312 plochy 315 i jest tam moc¬ no przytrzymywane za pomoca chwytaka. Nitki osnowowe 307 sa teraz opuszczane w dól, jak jest to przedstawione na fig. 6. To opuszczanie w dól odbywa sie tak daleko, az precik 320 znajdujacy sie w zasiegu dolnej polowy przestrzeni posredniej pomiedzy dwiema tasmami,' nie zostanie przesu¬ niety nad nitki osnowowe 307, nie wrobione jesz¬ cze w dolna tasme 301.

Przy dalszej zmianie przesmyku, nitki osnowo¬ we 307 sa wówczas tak podniesione w góre, ze sa one wrabiane w górna tasme 302. Jednoczesnie precik 320 jest zaginany przez ploche 315 w po¬ blizu miejsca styku 311 dolnej tasmy 301.

Odcinki nitki, otaczajace precik 321 tworza wte¬ dy petelki 307d. W czasie opasania precika 320 powstaja natomiast petelki 307c. Nitki osnowowo 307 sa ogrzewane w czasie tworzenia przesmyku za pomoca elementów grzejnych 314, a w czasie transportu dalszego tasm 301 i 302 sa ochladzane za pomoca elementów chlodzacych 313. Dzieki te¬ mu petelki sa stabilizowane tak, ze powstaja wówczas stabilne odcinki polaczeniowe 307c, 307d w ksztalcie litery „S".

Aby powstal dokladny ksztalt litery „S", jest celowe, jezeli preciki 320 i 321 pozostaja jeszcze chwile w petelkach nad miejscami styku 311 plo¬ chy 315. W korzystniejszy sposób, preciki te sa transportowane razem z tasma za pomoca, nie uwidocznionego na rysunku, chwytaka.

W odpowiedni sposób moga ibyc utworzone wów¬ czas aa pomoca takich samych precików lub dwóch dalszych precików 322 i 323 uwidocznio¬ nych na fig. 6, esowe odcinki polaczeniowe 307c, 3Q7f. s Cztery preciki 320, 321, 322, 323 moga byc po¬ nadto-uksztaltowane podobnie, jak precik 11, uwi¬ doczniony na fig* 1 i 2. Preciki te moga byc wsu¬ wane, w celu utworzenia petelek, za pomoca u- rzadzen napedowych inniej wiecej pod katem pro¬ stym do nitek osnowowych w przestrzen posred¬ nia pomiedzy obie osnowy zasadnicze 303, 304 lub 305, 306.

Tasmy 301 lub 302 sa przy walcach 308 i 309 wychylane lufo wyciagane; przy czym rozciagowi podlegaja tylko odcinki polaczeniowe. -W; tym 204 16 miejscu, gdzie odcinki te sa rozciagniete calkowi¬ cie, sa one rozcinane za pomoca elementu dzie¬ lacego 310 na dwie czesci.

Element dzielacy 310 moze byc utworzony za pomoca poruszajacego sie tam i z powrotem no¬ za, który powinien byc tak wykonany, aby w miejscach rozdzielenia nie ppwstaly zadne zgru¬ bienia. Po rozdzieleniu, rozpolowione odcinki po¬ laczeniowe przyjmuja 'ponownie ich zakrzywiony ksztalt tak, ze z pierwotnych, esowych odcinków polaczeniowych 307c, 307d, <*07e, 307f powstaja haki 307g, 307i, 307k, 307m.

Nalezy wspomniec jeszcze o kilku przykladach wykonania tasm, które moga byc wytwarzane za pomoca maszyny wedlug wynalazku.

Jezeli wytwarza sie za pomoca maszyny, uwi¬ docznionej na fig. 1 do 5, tasmy z petelkami, przeznaczone do zamków blyskawicznych, to wówczas jest celowe, jezeli nitki osnowowe two- rzace petelki sa tak wrabiane w tkanine podlo¬ zowa, ze petelki produktu koncowego sa umiesz¬ czone przekatnie oraz, ze petelki te posiadaja sze¬ regi lub grupy szeregów o róznych kierunkach.

Na fig. 7 jest przedstawiona taka tasma tkana 402 z tkanina podlozowa 402a i z petelkami 402b. Ta¬ kie wykonanie ma te zalete, ze zamek blyska¬ wiczny znacznie lepiej zamyka -sie niz wówczas, kiedy wszystkie petelki 402b maja ten sam kieru¬ nek. Dzieki temu powstaje, zwlaszcza przy napre- zeniach rozciagajacych w plaszczyznie tasmy, wy¬ trzymalosc, niezalezna od kierunku rozciagania.

Ponadto tasma taka moze posiadac wolne od we¬ zelków odcinki 402c.

Jezeli na maszynie uwidocznionej na fig. 1 do 4, wytwarza sie tasmy z petelkami, to wówczas petelki te moga byc uksztaltowane poprzez obrób¬ ke termiczna w ksztalcie grzybkowych wezelków oraz moga byc przy tym odpowiednio stabilizo¬ wane. W ten sposób moze byc wykonana tasma 40 tkana 411, przedstawiona na fig. 8, która posiada tkanine podlozowa 411a i wezelki 412.

W maszynie uwidocznionej na fig. 5, urzadzenie do tworzenia przesmyku i urzadzenie zasobniko¬ we moga byc tak sterowane, ze tylko w okreslo- 45 nym przedziale czasowym tworza sie odcinki po¬ laczeniowe. Jezeli tworza sie przy tym petelki, to wówczas powstaje tasma, uwidoczniona na fig. 9. Ta tasma 421 ma tkanine (podlozowa 421a i odcinki 424, wyposazone w grzybkowe wezelki 422 50 i petelki 423. Pomiedzy odcinkami 424 znajduja sie odcinki 425, w których sa wykonane ty^o pe¬ telki.

Jezeli przerwie sie tworzenie petelek, to wów¬ czas moze byc wykonana tasma, uwidoczniona na 55 fig. 10. Ta tasma 431 ma tkanine podlozowa 431a.

W odcinkach 434 tasma 431 jest zaopatrzona w grzybkowe wezelki 432 i w petelki 433. Pomiedzy nimi znajduja sie odcinki 435, w których nie ma ani grzybkowych wezelków, ani tez petelek. 60 W odcinkach 435 moga byc wytloczone otwory 346, które umozliwiaja wzmocnienie tasmy 431 guzikami.

Dlugosc i szerokosc odcinków 435 powinna byc co najmniej równa odleglosci kilku wezelków. 65 Pona4to linie ograniczajace odcinków 435 powin-101 204 17 ny miec co najmniej jeden odcinek, przebiegajacy nie równolegle do obrzezy wzdluznych tych od¬ cinków. Odcinki bezwezelkowe rozciagaja sie wówczas celowo, jak odcinki 40£c przedstawione na fig. 7, na calej szerokosci tasmy.

Przy zamykaniu zamka blyskawicznego tasmo¬ wego odbywa sie oczywiscie zahaczanie tylko tam, gdzie obie tasmy maja srodki sprzegajace> to zna¬ czy wezelki grzybkowe lub petelki. Przy zgina¬ niu zamka blyskawicznego obie tasmy moga sie wyginac w nie sprzezonych obszarach niezaleznie.

Jest wiadomym, ze wytrzymalosc na zginanie ele¬ mentu jest zalezna od jego grubosci. Dlatego tez dwie ruchome tasmy pojedyncze maja o wiele mniejsza wytrzymalosc na zginanie niz dwie ta¬ smy, sprzezone w stosunkowo gruba tasme pod¬ wójna.

Jezeli zamek blyskawiczny tasmowy nie ma sprzezonych obszarów, to jest on bardziej ela¬ styczny niz zarniki blyskawiczne tasmowe wypo¬ sazone ria calej ich powierzchni w elementy sprze¬ gajace. Duza zdoftnosc na zginanie umozliwia za¬ mykanie bez trudu, szdzelnie i gladko takze dluz¬ szych zamków blyskawicznych tasmowych, z wy¬ eliminowaniem tworzenia sie fald. Z uwagi na to, ze tasmy elastyczne sa dopasowane dobrze do cze¬ sci ubioru przeto moga byc one stosowane takze jako tasma sciagaczowa, jak równiez jako zamki blyskawiczne do dzianin. Ponadto wytwarzanie takich tasm do zamków blyskawicznych jest po- tanione, poniewaz potrzeba tu mniej nitek i mniej wezelków.

Preciki, sluzace do tworzenia petelek moga byc umieszczone równiez w maszynie, uwidocznionej na fig. 5, na zewnetrznych stronach tasmy. W ten sposób moze byc wytwarzana tasma, przedstawio¬ na na fig. 11. Tasma 441 ma na jednej stronie wezelki grzybkowe 442, a na drugiej stronie pe¬ telki 443.

Jest oczywiste, ze w tej odmianie tasmy jest mozliwe takie sterowanie tworzeniem przesmyku i doprowadzaniem nitek osnowowych, ze powsta¬ ja obszary powierzchniowe bez wezelków i bez petelek.

Jak juz wspomniano, w maszynach, uwidocznio¬ nych na fig. 1 do 4, jest mozliwe (zastosowanie z jednej strony kilku precików, a z drugiej strony jest mozliwe wyposazenie tych precików w odpo¬ wiednie noze. Noze te moga byc tak umieszczone, ze petelki przecina sie na jednej ich stronie tak, ze czesc przecietych petelek tworzy hak. Jezeli maszyna ma dla kazdej tasmy' kilka precików, *a czesc ich jest zaojpatrzona w noze, to wówczas moga byc wytwarzane takie tasmy, które posia- 18 daja zarówno petelkowe jak i hakowe wezelki.

Ponadto moga byc wytwarzane takie tasmy przez kombinacje maszyn, uwidocznionych na fig. 5 i 8.

Claims (5)

Zastrzezenia patentowe

1. Bezczólenkowa maszyna tkacka tasiemkar- ska, wyposazona w korpus, w urzadzenie do two¬ rzenia przesmyku umozliwiajace rozdzielanie ni¬ tek osnowowych co najmniej jednej tasmy na trzy warstwy dla utworzenia pierwszego i dru¬ giego przesmyku, w urzadzenie do wbijania nitki watkowej, przeznaczone dla kazdej tasmy i umo¬ zliwiajace wprowadzanie w kazdy pierwszy prze¬ smyk petelki nitki watkowej, oraz w co najmniej jeden precik i w jedna prowadnice do prowadze¬ nia tego precika, a ponadto w uklad napedowy sluzacy do takiego przesuwania tego precika tam i z powrotem wzdluz prowadnicy, ze odcinek te¬ go precika jest wprowadzany w jego polozeniu skrajnym w drugi przesmyk, jak równiez w u- klad, sluzacy do doprowadzania odcinka precika w zasieg miejsca styku plochy, znamienny tym, ze jako prowadnica precika (11) sluzy tuleja (10), której os wzdluzna przebiega mniej wiecej pod katem prostym do tkanej tasmy, a precik (11) jest elastycznie gietki i znajduje sie stale w polaczeniu roboczytm z elementem napedowym w postaci ra¬ mienia w^chyliiego (14) i ze zawiera chwytak (26) do przetrzymywania odcinka koncowego (lla) pre¬ cika (11) wsunietego w obszar miejsca styku (4) plochy (13) w pionowej plaszczyznie do kierunku (3) transportu tasmy.

2. Bezczólenkowa maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze chwytak (26) jest zaopatrzony w dzwigar (28) z dwoma, równoleglymi w kie¬ runku osnowy, hakami (27), miedzy którymi poru¬ sza sie plocha. (13) przesuwajaca odcinek koncowy (lla) precika (11) w obszar miejsca styku (4) z krawedzia tasimy, az do przechwycenia odcinka koncowego (lla) przez chwytak (26).

3. Bezczólenkowa maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze tuleja (10) posiada podluzna szczeline (10a), przy koncu zwróconym do tasmy materialu, po stronie zwróconej do chwytaka (26).

4. Bezczólenkowa maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze element napedzajacy (14) sta¬ nowi wahliwe ramie, z którym jest polaczony, poprzez kolek (12/), jeden koniec precika (11). * ...

5. Bezczólenkowa maszyna wedlug zastrz. 1 albo 2, albo 3, albo 5, znamienna tym, ze ma kil¬ ka precików (11) dla kazdej tasmy materialu, z których kazdy jest polaczony z oddzielnym ukla¬ dem napedowym. 10 15 20 25 30 35 40 45101 204 Ua 11b 12* U y 26 Z7 Ha101 204 m Fig. A ////// I 229 ^230 226 /^227101 204 302 302b 307b 313 307d 302a 321 3U 3^5 306 305 307 t 309 -320 307 f 313 307a 301a 323 322 314 324 303 315 316 402b Fig. 6 402a 402c ,MMl l'll lllf lltrt t \ 411 ii la Fig. 8 422 423 ? o n n n o o l n l o l o l o 4 a o \ \ 421 421a 425 424 Fig9 432 433 435 434 •o\n iKTh / / ) 431 431a 436 G 4 Q l O ? O 4 Q l _ Fig.10 442 ^-44la O O o O U. u ¦ u u O \ 443 ^ 441 Fig-11 LZG Z-d nr 3 w Pab., zam. 1506-79, nakl. 105+20 egz. Cena 45 zl