Przedmiotem niniejszego wynalazku jest drukarka natryskowa oraz sposób urucho¬ miania narzadów sterowniczych dysz odpo¬ wiednio do wzoru, zapomoca prostych i ta¬ nich srodków i uzyskania scislego przyle¬ gania szablonów do materjalu, który ma byc drukowany. Dalej celem wynalazku jest osiagniecie dekoracyj o ostrych kontu¬ rach, automatyczne zapewnienie dokladne¬ go padania (trafiania) farb na siebie, a wreszcie unikania druków wadliwych za¬ pomoca dostatecznie wczesnej sygnalizacji.Na rysunkach przedstawione sa rózne sposoby wykonania wynalazku.Fig, 1 przedstawia przyklad czysto me¬ chanicznego urzadzenia do uruchomiania dysz, fig. 2, 3, 4 i 5 przedstawiaja jego szczególy, fig. 6 przedstawia automat na¬ tryskowy, uruchomiany w sposób elektro¬ mechaniczny, fig, 7 przedstawia widok bocz¬ ny automatu, fig. 8 przedstawia w perspek¬ tywie czesc zabieracza, fig. 9 przedstawia schematycznie przekrój przez stól natry¬ skowy i irame do szablonów, a fig. 10 — u- rzadzenie uruchomiajace dysze sposobem elektropneumatycznym.Na stalej, plaskiej plycie stolowej 1 porusza sie po walcach 2 zabieracz 3 (fig. 1) wraz z maierjalem, który ma byc za¬ drukowany i przebiega w ciagu jednego o- kresu roboczego przestrzen równa dlugosci szablonu.Szablony, natezace do jednego wzoru (na fig, 1 np. cztery: bch 1 do óch 4) u- mieszcz^ne sa wa wspójnej ramie 5 i leza na materjale oraz wykonywaja wraz z nim ruch jednostajnie postepowy, W ciagu tego czasu powstaje przez natryskiwanie równo¬ czesnie wszystkiemi jego kolorami wzór, a mianowicie w ten sposób, ze ponad kazdym szablonem porusza sie poprzecznie do dro¬ gi materjalu osobny przyrzad natryskowy, dzialajacy powietrzem spreiomem Sp J —¦ Sp 4. Przyrzad natryskowy porusza sie przytern podczas kazdego swego biegu wraz z materj alem odpowiednio do posu¬ niecia sie tegoz wprzód zostaje przy koncu biegu cofniety o przestrzen, odpowiadaja¬ ca kazdemu natryskanemu paskowi, poczem przy nastepujacym biegu powrotnym, poda¬ za znów za materjalem i t d., skutkiem czego droga przebiegana przez kazda dy¬ sze natryskowa posiada ksztalt ósemki, a materjal jest natryskiwany równoleglemi paskami o równomiernym odcieniu barwy i w równych odstepach.Przyrzady do natryskiwania sa wszyst¬ kie umieszczone na wspólnym wózku 6, na którym mozna je dowolnie przesuwac w kierunku podluznym drogi materj alu. Wó¬ zek porusza sie w prowadnicach 7 tam i zpowrotem oraz przechyla sie na boki w przegubach G; z wózka wystaje czop Z i wchodzi w nieruchome prowadzenie ksztal¬ tu ósemki (szczegól narysowany zboku po¬ nad fig. 1), skutkiem czego wózek, a wraz z nim dysze zmuszone sa do wykonywania ruchu ósemkowatego.Natryskiwanie paskami równoleglemi trwa dopóty, dopóki rama z szablonami nie natknie sie na wystep 8. W tym momencie dysze zatrzymuja sie, szablony podnosza sie o kilka centymetrów ponad materjal i w tej pozycji powracaja do polozenia pierwotne¬ go, t. j. cofaja sie o dlugosc szablonów az do wystepu 9, opadaja na stól i natryskiwa¬ nie rozpoczyna sie na nowo.Do otrzymania ostrych konturów ko¬ niecznem jest scisle przyleganie szablonów do materjalu drukowanego. Wedlug wyna¬ lazku cel ten osiaga sie w sposób bardzo prosty przez to, ze na stole rozklada sie plaska, elastyczna poduszke 10 (np. gumo¬ wa wysciólke powietrzna lub cos podobne¬ go) , ponad która przesuwa sie zabieracz 3 jak równiez materjal wraz z szablonami.Elastyczna poduszka dostosowuje sie do nierównosci blaszanego szablonu i przy¬ ciska od dolu materjal w kazdym punkcie równomiernie i szczelnie do szablonu.Doprowadzanie powietrza sprezonego do poszczególnych priyrzadów natrysko¬ wych odbywa sie przez wahajacy sie i opa¬ trzony kurkiem 11 waz 12 i przez rure roz¬ dzielcza 13, znajdujaca sie na wózku 6.Doplyw farb do kazdej dyszy natrysko¬ wej odbywa sie osobno i to alboi z nierucho¬ mych naczyn z farba za posrednictwem wa¬ hajacego sie weza 14, 15, 16, 17 albo tez (fig. 3) na wózku 6 umieszczone sa bezpo¬ srednio obok przyrzadów natryskowych konwie z farba K.Zamiast na wspólnym wózku 6 kazdy aparat natryskowy moze byc osadzony na wlasnych sankach i moze posiadac wlasny naped.Wedlug wynalazku mozna koszt dro¬ gich profilowanych kart natryskowych, sluzacych do uruchomiania dysz odpowie¬ dnio do wzorów celem oszczednosci na far¬ bie, znacznie obnizyc, jezeli dla kazdej dy¬ szy, wzglednie dla kazdego szablonu, uzyje sie automatu dyszowego, który jednakowo daje sie stosowac przy wszelkich wzorach i który wywoluje lokalne uruchomienie dy¬ szy, odpowiadajace wzorowi za posrednic¬ twem prostego, latwo wymienialnego na¬ rzadu, uksztaltowanego odpowiednio do kazdorazowego wzoru (dziurkowanego kar¬ tonu, dziurkowanych lub profilowanych walców lub tym podobnych narzadów)* Wedlug wynalazku automatem dyszo¬ wym moze byc przyrzad, który uruchomia dysze juz to przy pomocy srodków czysto — 2 —mechanicznych lub tez kombinowanych, elektrycznych i mechanicznych, juzto wreszcie elektropneumatycznych.Model o czysto mechanicznem urucho¬ mianiu dysz uwidocznia automat wedlug fig. 2, 3, 4 i 5, o elektromechanicznym — fig. 6, 7, a o elektropneumatycznym—fig. 10.Przyrzad natryskowy Sp (fig. 3) posia¬ da zboku sztyft 19, dajacy sie poruszac tam i zpowrotem w prowadzeniach 18a i 18b i posiadajacy glówke 20, której widok bocz¬ ny przedstawiony jest na fig. 2. Glówke te, której mozna nadac równiez ksztalt rolki, cisnie stale do góry zapomoca dzwigni 21 sprezyna wewnetrzna przyrzadu natrysko¬ wego.Otwieranie dysz odbywa sie za posred¬ nictwem wystepów sterowniczych 22, roz¬ mieszczonych powyzej glówki 20 na calej szerokosci szablonów, które to wystepy wzdluz linji e —- f osadzone sa na suwa¬ kach 25, slizgajacych sie niezaleznie od siebie w prowadnicach 24. Kazdy suwak po¬ siada na swym lewym koncu wystep 26, o prawy koniec kazdego z nich zaczepia dzwignia katowa 27, osadzona obrotowo o- kolo 27a, która sprezyna pociagowa 28 wraz z suwakiem 25 stara sie stale pociagac na prawo w polozenie koncowe, ograniczo¬ ne wystepami 24, 26, gdzie wystepy sterow¬ nicze 22, poza droga glówki 20, znajduja sie na linji e — /. Kazda dzwignia katowa nosi lia jednem ramienit: sztyft 29 i tylko Wtedy moze byc pociagnieta przez sprezy¬ ne 28 do pozycji, oznaczonej linja kresko¬ wana, jezeli w odnosnem miejscu karta 30, znajdujaca sie powyzej, jest przedziurko- wana. Kazdy szereg dziurek na karcie od¬ powiada jednemu natryskiwanemu pasko¬ wi. Gdzie niema dziurek, tam odpowiedni suwak 25 zostaje przy wystepie Sterowni¬ czym 22 wcisniety na droge glówki 20 (li- nja c — d) i tam przez znizenie sztyftu 19 i dzwigni 21 dysza otrzymuje impuls do tryskania. Tam gdzie dziurki w karcie zai- pobiegitja pociskaniu sztyftów 29, ich suwa¬ ki 25 pozostaja z paskami steiowniczemi lub sztyftami 22 na linji e — f, t. j, poza droga glówek 20 i tam tez dysza zaprzeSia* je tryskac.Wspomniana karta dziurkowana poru* sza sie pod dzialaniem mechanizmu podsu* wajacego w czasie, gdy przyrzady natrysko* we wykonuja bieg Jalowy poza brzeg sza¬ blonu, skokami o jeden szereg dziurek da¬ lej, az do ukonczenia natryskiwania waoru i az do osiagniecia ostatniego szeregu dziu¬ rek. W tym momencie karta dziurkowana zostaje jednoczesnie z szablonami podnie¬ siona, cofa sie na pierwszy szereg dziurek i opuszcza sie nadól.Karte dziurkowana mozna, zamiast ze¬ by dzialala na plaszczyznie, rozlozyc na walcu i podsuwac dalej w sposób odpo¬ wiedni.Przy wzorach symetrycznych, np. u ser¬ wet stolowych, które posiadaja dwie osie symetrji, wystarcza, jezeli karte dziurkowa¬ na wykona sie tylko dla jednej cwiartki i w takim przypadku sprzega &ie stosownie symetryczne p&ski sterowiricze wzglednie szyny 25 wedlug fig, 5. Tylko polowa Szyn (suwaków) jest sterowana karta, podczas gdy druga polowa towafzytszy rufchowi pierwszej symetrycznie. Mechanizm podsu¬ wajacy karton dziurkowany dziala wów¬ czas w ten sposób, ze od poczatku do srod¬ ka szablonu podsuwanie odbywa sie sko¬ kami od jednego szeregu dziurek do dru¬ giego w jednym kierunku, a od srodka do konca w kierunku przeciwnym.Automat dyszowy, funkcjonujacy spo¬ sobem elektromechanicznym, pracuje we¬ dlug fig. 6 i 7 w sposób nastepujacy.Razem z kazda dysza i siodelkiem 80 kolo 81 (fig. 6 i 7), zlozone z dwóch rówrio- leglych tarcz, które na osi swej posiada za¬ klinowane kolo zebate 82, wykonyWuje ruch tam i zpowrotem; kolo to zazebia sie o ze¬ batke 83, wbudowana na stale równolegle do toru sanek, skutkiem czego kolo 81 mu¬ si sie toczyc tam i zpowrotem. — 3 -Na kole 81 umieszczone sa wzdluz kon¬ centrycznej z nim linji kolistej sztyfty 84, kazdy zaopatrzony w walek prowadzacy 85, które daja sie przesuwac w kierunku bocz¬ nym i moga w razie wystawania z przedniej tarczy kola 81 w przejsciu przez nacisk znizyc ku dolowi siodelko 80 i w ten spo¬ sób oddzialywac na dysze 44. Wystepowa¬ niem sztyftów 84 przez tarcze przednia po¬ nad siodelko i ich cofaniem sie poza nia kieruje odpowiednio do wzoru zwrotnica 87, uruchomiana przez karte natryskowa 86.Walki prowadzace u kazdego sztyftu wprowadza zwrotnica 87 przymusowo juz- to w rowek kolisty 88, przyczem nie moga sie one wysunac naprzód i uruchomic dysz, juzto w równolegly zlobek kolisty 89, w którym to przypadku dysza zmuszona jest do wytrysku. Karta natryskowa uruchomia zwrotnice 87 w ten sposób, ze wraz z san¬ kami dyszy biegnie tam i zpowrotem styk slizgowy 90 i dotyka sie bebna miedziane¬ go 91, a zamyka w elektromagnesie 92 prad wówczas, gdy w karcie natryskowej, która w postaci dziurkowanego filmu papierowe¬ go biegnie po bebnie 91, znajdzie sie dziur¬ ka. ¦ ; : ' ¦ ' ' i ' Manges 92 uruchomia dzwignie 93 zwrotnicy i odpowiednio do toczenia sie kola 81, za kazdym razem wystawia poko- lei sztyfty 84. Tego rodzaju urzadzenie funkcjonuje bez wstrzasów i stanowi zatem udoskonalenie wobec przerywanego podsu¬ wania Unijnego. Zamiast elektrycznego do¬ tykania i magnetycznego oddzialywania na zwrotnice moze wedlug wynalazku zna¬ lezc zastosowanie odpowiednie mechanicz¬ ne uruchomianie w ten sposób, ze mecha¬ niczna macka wpada w dziurki kartonu lub filmu i bezposrednio oddzialywa na zwrot¬ nice.Elektropneumalyczny automat dyszowy pracuje pradem elektrycznym i powie¬ trzem sprezonem, przyczem prad elek¬ tryczny albo tez magnes steruje wentylem u cylindra ze sprezonem powietrzem, które wykonuje prace otwierania dysz wymaga¬ jaca sily.Wraz z aparatem natryskowym 44 (fig. 10) posuwa sie tam i zpowrotem cylinder sprezonego powietrza 38 i magnes 35. Prze¬ wód ze sprezonem powietrzem i elektrycz¬ ne kable magnesu wahaja sie okolo stalego punktu 47 i prowadza poprzez drazki prze¬ gubowe 48 do swego miejsca przeznacze¬ nia.Karton dziurkowany odpowiednio do wzoru nalozony jest na obracajacy sie wa¬ lec 31, a kontakt 34, poruszany wzdluz wrzeciona sruby 32, dotyka karton dziur¬ kowany wzdluz linji srubowej. Gdy nasta¬ pi zamkniecie pradu, to magnes 35, pola¬ czony elektrycznie z kontaktem 34, zosta¬ je pobudzony i przyciaga plyte kotwowa 36 wbrew dzialaniu sprezyn 36 * i 36h.Wraz z plyta kotwowa 36 podnosi sie po¬ laczony z nia tlok zaworowy 37 cylindra ze sprezonem powietrzem 38 i otwiera szpary wlotowe 39, gdy tymczasem otwo- ry wydmuchowe 40 zostaja zamkniete. Po¬ wietrze sprezone, doprowadzone zapomo- ca weza 41, wchodzi teraz do cylindra i pe¬ dzi nadól jego tlok, który uderza za po¬ srednictwem swego trzonu 42a o dzwignie 43 i powoduje w ten sposób przekrecenie dzwigni 45, sterujacej dysza w pozycje o- twierajaca.W razie przerwy pradu plytka kotwowa 36, a wraz z nia zawór 37 przechodza w pozycje poczatkowa, szpary wlotowe 39 zamykaja sie, otwory wydmuchowe 40 o- twieraja sie, a z cylindra 38 uchodzi po¬ wietrze sprezone i przeplywa przez otwo¬ ry wiercone w tloku zaworowym 37. Tlok 37 moze powrócic w swe górne polozenie, a dzwignia 45 sterujaca dysza przechodzi pod wplyw wewnetrznej sprezyny w swe polozenie zamykajace.Wszystkie opisane sposoby wykonania automatów dyszowych polegaja na tern, ze¬ by przy pomocy narzadu, uksztaltowanego odpowiednio do wzoru (np. niedrogiego — 4 —kartonu dziurkowanego i tym podobnych srodków), mógl byc uruchomiony srodek przeniesienia i wzmocnienia dzialania jed¬ nakowo nadajacy sie do wszelkich wzo¬ rów (automat dyszowy) i aby dysze mogly byc odpowiednio sterowane, Zabieracz, porywany przez tarcie wraz z materjalem, moze sie przesunac, a robot¬ nik dozorujacy maszyne zmuszony jest w czasie posuwania sie materjalu przedsie¬ brac dodatkowe nastawianie* jezeli nie ma¬ ja powstawac wadliwe druki. Musi on u- wazac takze na to, azeby w konwiach z far¬ ba znajdowala sie stale dostateczna ilosc farby i t. d., skutkiem czego zostaje prze¬ ciazony ponad sily, a mimo to wadliwe druki sa w dalszym ciagu nie do unikniecia.Celem wynalazku jest uproszczenie obslu¬ gi maszyny i unikniecie druków wadliwych, Materjal przeznaczony do druku lezy na osobnym zabieraczu, który z jednej stro¬ ny posiada srodki do przymocowania, za- pomoca których materjal jest z nim w cza¬ sie przechodzenia przeiz maszyne nieprze- suwalnie polaczony, a z drugiej strony po¬ siada czesci sztywne, zapomoca których wytworzone jest sztywne i dokladne zwar¬ cie ze soba szablonów wzglednie ich ramy z zabieraczem i zapomoca których ma¬ terial i szablony podczas drukowania i przesuwania sa polaczone ze soba sztywno i skutkiem czego wlasne ruchy ma¬ terjalu, albo tez niewlasciwe nalozenie szablonów, sa wykluczone.Przy drukowaniu np. serwet stolowych, gdzie miedzy dwiema serwetami pozostaje mejadrukowaay brzeg, zostaje tenze uiy- ty do umieszczenia w te*n miejscu na za- bienaezu np. listewek 62 % pioaowo stoja- cemi iglami 63 (fig. 8, 9), na których napi¬ na sie tkanine, która ma byc zadrukowana.Odstep Jednej listewki igielnej 62 od na¬ stepne? 62' w kierunku dlugosci odpowia¬ da dlugosci jednej serwety stolowej. Ce¬ lem dokladnego zabezpieczenia tego odste¬ pu listewek igielnych, w rozmieszczonych na calej dlugosci nieskonczonego zabiera- cza 3, biegna wraz z zabieraczem polaczo¬ ne z nim tacmy stalowe 64, do których przymocowane sa równiez listwy igielne 62. Tasmy stalowe 64 (ewentualnie rów¬ niez lancuchy lub inne, gietkie narzady) mogaj posiadac zaciski, na których materjal moze zostac równiez jeszcze zboku napiety, W stosownych miejscach sztywnych podkladek towarzyszacych materjalowi u- mieszczone sa srodki zapewniajace paso¬ wanie ramy z szablonami. Na fig- 8, 9 przedstawione sa dla przykladu sztyfty 66.W schematycznym przekroju przez stól natryskowy szablony (fig. 9) przedstawia zabieracz 3, 62 listewke z iglami 63 igly, 64 tasmy stalowe, 4 materjal, a 66 sztyfty sluzace do dopasowywania. Pod tem spoczywa na stole 1 elastyczna po¬ duszka 10, a nad tem wspólna rama 5 z szablonami^ wykonana np. z zelaza kato¬ wego. Polozenie szablonu Sch na materja- le 4 mozliwe jest tylko wówczas, gdy sztyfty 66 wpadna w otwory 71 na ramie 5.W tym przypadku ramy poszczególnych szablonów 72, przymocowane we wnetrzu do szablonu, osiadaja równiez swemi otwo¬ rami 73 na sztyftach 66'.Poniewaz otwory 73 (sluzace do dopa¬ sowywania) umieszczone sa na wszystkich szablonach, nalezacych do jednego wtzoru w ten sposób, ze wszystkie farby dokladnie musza padac na siebie, przeto wykluczone sa druki wadliwe ze wzgledu na niedopa¬ sowanie, poniewaz na sztyftach 66 osiada¬ ja kolejno wszystkie szablony, a sztyfty te poruszaja sie razem z materjalem.Azeby szablony Sch siedzialy w ramie glównej 5 nie luzno ale sztywno, mozna przydzielic dziurkom 71 na ramie 5 stale elementy, sluzace do dopasowywania, od¬ powiadajace owym dziurkom 71, o które to elementy zaczepialyby ze swej strony szablony, a to zapewnialoby ten sam efekt automatycznego dopasowywania sie. 5-^Materjal posuwa sie przy drukowaniu wspólnie z szablonem o dlugosc jednego biegu, np. o dlugosc serwety stolowej, pod dyszami, nastepnie rama podnosi sie ponad sztyfty 66 i cofa sie w pozycji wzniesionej tak daleko wtyl, az otwory 71 beda mogly wpasc na sztyfty 66 nastepnej listwy 62.Szablony opadaja, nastepuje druk najbliz¬ sza farba i t. d., dopóki materjal ze wzo¬ rem natrysnietym wszystkiemi kolorami nie opusci wkoncu maszyny.Drukarka natryskowa z wielu farbami powodowalaby nieraz powstawanie druków wadliwych skutkiem niedosc wczesngeo rozpoznania, kiedy ta lub owa farba wy¬ czerpala sie. Przy dalszej pracy brakowa¬ loby w takich razach czesci wzoru, których pózniej nie moznaby wcale dodrukowac albo tez jedynie z trudnosciami. Celem za¬ pobiezenia tej niedogodnosci i celem u- proszczenia obslugi przewidziane sa we¬ dlug wynalazku przyrzady sygnalizacyjne, które zapomoca optycznych lub akustycz¬ nych srodków zwracaja w pore uwage per¬ sonelu na wyczerpanie sie farb. W kazdem naczyniu z farbami 49 znajduje sie plywak 50, który zamyka przerwany obwód elek¬ tryczny w chwili, gdy farba osiagnela pe¬ wien dolny poziom. Zamkniecie pradu do¬ prowadza juz to dzwonek elektryczny do dzwonienia albo tez zaswiecaja sie pod od¬ nosnym kolorem odpowiednie zarówki i t. d.W naczyniu 49 znajduje sie plywak 50, który podtrzymuje drut 52, przeprowadzo¬ ny przez otwór w nakrywie naczynia i przez inne prowadzenie zewnetrzne 57, o- raz blaszana tabliczke stalowa 53. Na cze¬ sci podstawy 54 naczynia z farba, zagietej pod katem do góry, znajduje sie otwór 55, do którego przy oscylacyjnym ruchu sa¬ nek (pochodzacym z jednej strony od ru¬ chu lancucha Gall'a 58, a z drugiej strony wywolanym przez wodzik 59, przymoco¬ wany do sanek) po wodzidle 5f za kazdym razem na przednim koncu drogi wchodzi nieruchomy sztyft 56. Jezeli poziom farby w naczyniu 49, a wraz z nim plywak 50 ob¬ nizy sie, to opusci sie takze drut 52 i ta¬ bliczka 53, az wreszcie tabliczka ta zakry¬ je otwór 55 i przy nastepnym biegu sztyft 56 nie bedzie juz mógl swobodnie przejsc na druga strone przez otwór, lecz zostanie odrzucony wtyl, a skutkiem tego zapali sie lampa sygnalowa albo maszyna zostanie wylaczona.Nalezy wspomniec wkoncu o innem je¬ szcze urzadzeniu, nieuwidocznionem na ry¬ sunku.Karton dziurkowany kladzie sie na ply¬ te metalowa lekko sklepiona lub plaska.Wielkosc kartonu dziurkowanego wynosi np. 1/6 wielkosci szablonu.Karton dziurkowany wraz z lezaca pod nim plyta metalowa (plyta kontaktowa) porusza sie synchronicznie z szablonem, odpowiednio powolniej, w danym przypad¬ ku z 1/6 szybkosci szablonu. Synchronicz¬ nie z aparatem natryskowym posuwa sie tam i zpowrotem po tej plycie kontaktowej styk slizgowy lub krazkowy. PL