TH24889U - แผนที่การขึ้นตกของดาวที่ไม่ขึ้นกับละติจูดผู้สังเกตการณ์ - Google Patents

Abstract

OCR 20/04/2565 แผนที่การขึ้นตกของดาวที่ไม่ขึ้นกับละติจุดผู้สังเกตการณ์ เป็นแผนที่ดาวแบบ 2 ด้านที่ใช้ได้ทั่วทั้งโลก (ไม่ขึ้นกับตำแหน่งของผู้สังเกตการณ์บนพื้นโลก) ทำจากกระดาษแข็งรูปวงกลม 1 แผ่นแสดงเส้นตารางระบบ พิกัดขอบฟ้า (เส้นขอบฟ้าที่ละติจูดต่าง ๆ และมุมแอซิมัท) ขนาบด้วยแผ่นพลาสติกใสรูปวงกลม 2 แผ่นแสดง วัตถุฟ้าในระบบพิกัดศูนย์สูตรฟ้า แผนที่ดาวแบบหมุนรูปแบบใหม่นี้ถูกประดิษฐ์ขึ้นเพื่อใช้ควบคู่กับแผนที่ดาว แบบหมุนระบบพิกัดสุริยวิถีศูนย์สูตรฟ้า ในการแปลงตำแหน่งดาวในระบบพิกัดศูนย์สูตรฟ้าไปเป็นตำแหน่ง และเวลาขึ้นตกในระบบพิกัดขอบฟ้าที่ละติจูดผู้สังเกตการณ์ใด ๆ ซึ่งสามารถใช้เป็นสื่อการสอนสำหรับครูและ อาจารย์ผู้สอนวิชาดาราศาสตร์ โหราศาสตร์ และโบราณดาราศาสตร์ เหมาะสำหรับนักเรียนตั้งแต่ระดับ มัธยมศึกษาตอนปลาย นักศึกษาระดับอุดมศึกษา และผู้สนใจทั่วไป

Claims (1)

OCR 09WP 20/11/2567

1. แผนที่การขึ้นตกของดาวที่ไม่ขึ้นกันละติจูดผู้สังเกตการณ์ ที่ซึ่งประกอบด้วย แผ่นด้านในทางซีกฟ้าเหนือ (1) เป็นแผ่นกระดาษแข็งทึบแสงรูปวงกลมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 20 เซนติเมตร เจาะรูที่จุดศูนย์กลาง (1.1) เป็นจุดหมุน ประกอบด้วย (ก) เส้นตารางในระบบพิกัดขอบฟ้า แบ่งออกเป็นขั้วฟ้าเหนือ (North Celestial Pole) (1.2) ซึ่งตรง กับจุดหมุน, เส้นศูนย์สูตรฟ้า (Celestial Equator) (1.3) แสดงด้วยวงกลงที่อยู่ใกล้กับขอบของ แผ่น, เส้นตารางค่ามุมแอซิมัทที่เส้นขอบฟ้า (1.4) อยู่ภายในเส้นศูนย์สูตรฟ้าและมีลักษณะเป็น เส้นโค้งแนวตั้งที่ไม่บรรจบกัน เริ่มตั้งแต่มุมแอซิมัทที่ 270 องศาหรือทิศตะวันออก (W) ทาง ด้านซ้ายของแผ่น ไปทางทิศเหนือจนถึงมุมแอซิมัทที่ 90 องศาหรือทิศตะวันออก (E) ทางด้านขวา ของแผ่น โดยเป็นเส้นตารางช่วงละ 30 องศาและ 10 องศา ที่ปลายของทุกเส้นมีค่าของมุมแอซิมัท กำกับไว้รอบเส้นศูนย์สูตรฟ้า, และเส้นตารางแสดงเส้นขอบฟ้าที่ละติจูดต่าง ๆ (1.5) อยู่ภายใน เส้นศูนย์สูตรฟ้าและมีลักษณะเป็นเส้นโค้งแนวนอนที่บรรจบกันที่จุดตะวันออกและตะวันตก เริ่ม ตั้งแต่เส้นขอบฟ้าของละติจูดที่ 90 องศาใต้หรือขั้วโลกใต้ (ครึ่งวงกลมด้านบนสุด ซ้อนกับเส้นศูนย์ สูตรฟ้า) โดยเป็นเส้นตารางช่วงละ 30 องศาและ 10 องศา ที่กึ่งกลางของทุกเส้นมีค่าละติจูด กำกับไว้ตามแนวเส้นตารางแสดงค่ามุมแอซิมัทที่ 0 องศาหรือทิศเหนือ (N) ซึ่งเป็นเส้นตรงแนวตั้ง ผ่านจุดหมุนตรงกลาง (ข) มาตรวัดค่าพิกัดในระบบพิกัดศูนย์สูตรฟ้า แบ่งออกเป็นมาตรวัดค่าเดคลิเนชัน (Declination) (1.6) และมาตรวัดค่าไรท์แอสเซนชัน (Right Ascension) ในหน่วยนาที (1.7) มาตรวัดทั้งสองมี ลักษณะเป็นรูปตัว L โดยค่าเดคลิเนชันเริ่มนับจาก +90 องศาที่ขั้วฟ้าเหนือ (จุดหมุนตรงกลาง) ไปจนถึง 0 องศาเส้นที่ศูนย์สูตรฟ้า (ใกล้กับขอบด้านล่างของแผ่น) และค่าไรท์แอสเซชันใน หน่วยนาทีที่ขอบด้านล่างของแผ่นเริ่มนับจาก 0 นาทีจนถึง 60 นาทีไปทางขวา มาตรวัดค่าไรท์ แอสเซนชันในหน่วยนาทีใช้ร่วมกับเส้นตารางค่าไรท์แอสเซนชันในหน่วยชั่วโมง (3.7) บนแผ่นด้าน นอกทางซีกฟ้าเหนือ (3) (ค) วงแหวนเวลา (1.8) แสดงเวลาสุริยคิตเฉลี่ยท้องถิ่น (Local Mean Solar Time) ในระบบ 24 ชั่วโมงต่อวัน มีลักษณะเป็นวงแหวนที่ขอบของแผ่น มีตัวเลขชั่วโมงกำกับแบบทวนเข็มนาฬิกา และมีขีดแสดงเวลาทุกนาทีที่ 10 และนาทีที่ 5 วงแหวนเวลานี้ใช้ร่วมกับวงแหวนปฏิทิน (3.9) บน แผ่นด้านนอกทางซีกฟ้าเหนือ (3) แผ่นด้านในทางซีกฟ้าใต้ (2) เป็นแผ่นกระดาษแข็งทึบแสงรูปวงกลมขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 20 เซนติเมตร เจาะรูที่จุดศูนย์กลาง (2.1) เป็นจุดหมุน พิมพ์ลงบนกระดาษแข็งแผ่นเดียวกันกับแผ่นด้านในทางซีก ฟ้าเหนือ (1) ประกอบด้วย (ก) เส้นตารางในระบบพิกัดขอบฟ้า แบ่งออกเป็นขั้วฟ้าใต้ (South Celestial Pole) (2.2) ซึ่งตรงกับ จุดหมุน, เส้นศูนย์สูตรฟ้า (2.3) แสดงด้วยวงกลมที่อยู่ใกล้กับขอบของแผ่น, เส้นตารางค่ามุมแอ ซิมัทที่เส้นขอบฟ้า (2.4) อยู่ภายในเส้นศูนย์สูตรฟ้าและมีลักษณะเป็นเส้นโค้งแนวตั้งที่ไม่บรรจบ กัน เริ่มตั้งแต่มุมแอซิมัทที่ 90 องศาหรือทิศตะวันออก (E) ทางด้านซ้ายของแผ่น ไปทางทิศใต้ จนถึงมุมแอซิมัทที่ 270 องศาหรือทิศตะวันตก (W) ทางด้านขวาของแผ่น โดยเป็นเส้นตารางช่วง ละ 30 องศาและ 10 องศา ที่ปลายของทุกเส้นมีค่ามุมแอซิมัทกำกับไว้รอบเส้นศูนย์สูตรฟ้า, และ เส้นตารางแสดงเส้นขอบฟ้าที่ละติจูดต่าง ๆ (2.5) อยู่ภายในเส้นศูนย์สูตรฟ้าและมีลักษณะเป็น เส้นโค้งแนวนอนที่บรรจบกันที่จุดตะวันออกและตะวันตก เริ่มตั้งแต่เส้นขอบฟ้าของละติจูดที่ 90 องศาใต้หรือขั้วโลกใต้ (ครึ่งวงกลมด้านล่างสุด ซ้อนกับเส้นศูนย์สูตรฟ้า) ไปยังละติจูดที่ 0 องศา หรือเส้นศูนย์สูตรโลก (เป็นเส้นตรงแนวนอนผ่านจุดหมุนตรงกลาง) จนถึงละติจูดที่ 90 องศา เหนือหรือขั้วโลกเหนือ (ครึ่งวงกลมด้านบนสุด ซ้อนกับเส้นศูนย์สูตรฟ้า) โดยเป็นเส้นตารางช่วง ละ 30 องศาและ 10 องศา ที่กึ่งกลางของทุกเส้นมีค่าละติจูดกำกับไว้ตามแนวเส้นตารางแสดงค่า มุมแอซิมัทที่ 180 องศาหรือทิศใต้ (S) ซึ่งเป็นเส้นตรงแนวตั้งผ่านจุดหมุนตรงกลาง (ข) มาตรวัดค่าพิกัดในระบบพิกัดศูนย์สูตรฟ้า แบ่งออกเป็นมาตรวัดค่าเดคลิเนชัน (2.6) และมาตร วัดค่าไรท์แอสเซนชันในหน่วยนาที (2.7) มาตรวัดทั้งสองมีลักษณะเป็นรูปตัว L กลับด้านซ้ายขวา โดยค่าเดคลิเนชันเริ่มนับจาก 90 องศาที่ขั้วฟ้าใต้ (จุดหมุนตรงกลาง) ไปจนถึง 0 องศาที่เส้น ศูนย์สูตรฟ้า (ใกล้กับขอบด้านล่างของแผ่น) และค่าไรท์แอสเซนชันในหน่วยนาทีที่ขอบด้านล่าง ของแผ่นเริ่มนับจาก 0 นาทีจนถึง 60 นาทีไปทางซ้าย มาตรวัดค่าไรท์แอสเซนชันในหน่วยนาทีใช้ ร่วมกับเส้นตารางค่าไรท์แอสเซนชันในหน่วยชั่วโมง (4.7) บนแผ่นด้านนอกทางซีกฟ้าใต้ (4) (ค) วงแหวนเวลา (2.8) แสดงเวลาสุริยคิตเฉลี่ยท้องถิ่นในระบบ 24 ชั่วโมงต่อวัน มีลักษณะเป็นวง แหวนที่ขอบของแผ่น มีตัวเลขชั่วโมงกำกับแบบตามเข็มนาฬิกา และมีขีดแสดงเวลาทุกนาทีที่ 10 และนาทีที่ 5 วงแหวนเวลานี้ใช้ร่วมกับวงแหวนปฏิทิน (4.9) บนแผ่นด้านนอกทางซีกฟ้าใต้ (4) มีลักษณะพิเศษคือ แผ่นด้านนอกทางซีกฟ้าเหนือ (3) เป็นแผ่นพลาสติกใสรูปวงกลมมีด้ามจับ 2 ฝั่ง (เพื่อยึดกับแผ่นด้านนอกทางซีกฟ้าใต้ (4)) มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 19 เซนติเมตร เจาะรูที่จุดศูนย์กลาง (3.1) เป็นจุดหมุน ประกอบด้วย (ก) เส้นตารางระบบพิกัดสุริยวิถีแบบสายณะ (3.2) แสดงค่าละติจูดสุริยวิถี (Ecliptic Latitude) ตั้งแต่ 10 ถึง +10 องศา ที่นับจากเส้นสุริยวิถี (3.3) ที่แสดงด้วยเส้นโค้งหนา พร้อมทั้งเส้นแสดง ค่าลองจิจูดสุริยวิถี (Ecliptic Longitude) ที่ 0 องศา (3.4) ซึ่งเป็นเส้นโค้งที่ลากจากเส้นสุริยวิถี ใกล้กับขอบของแผ่นไปยังขั้วสุริยวิถีเหนือ (North Ecliptic Pole) (3.5) ใกล้กับจุดหมุนตรงกลาง ทั้งค่าละติจูดสุริยวิถีและลองจิจูดสุริยวิถีแบบสายณะถูกแสดงด้วยเส้นตารางเป็นช่วงละ 2 องศา (3.2) รอบเส้นสุริยวิถี และมีค่าลองจิจูดสุริยวิถีกำกับเริ่มตั้งแต่ 0 ถึง 180 องศา โดยแบ่งเป็นช่วง ละ 30 องศา วางอยู่ข้างเส้นละติจูดสุริยวิถีที่ +10 องศา (ข) เส้นตารางระบบพิกัดศูนย์สูตรฟ้า แบ่งออกเป็นเส้นศูนย์สูตรฟ้า (3.6) แสดงด้วยวงกลมที่อยู่ใกล้ กับขอบของแผ่น, เส้นตารางค่าไรท์แอสเซนชัน (3.7) เป็นเส้นตรงที่ลากจากจุดหมุนตรงกลาง ออกไปยังขอบของแผ่น แบ่งเป็นช่วงละ 2 ชั่วโมงและ 30 นาที มีตัวเลขแสดงค่าไรท์แอสเซนชัน กำกับทุกชั่วโมงที่บริเวณขอบของแผ่น ใช้ร่วมกับมาตรวัดค่าไรท์แอสเซนชันในหน่วยนาที (1.7) บนแผ่นด้านในทางซีกฟ้าเหนือ (1), และเส้นตารางค่าเดคลิเนชัน (3.8) เป็นวงกลมที่มีจุดหมุนเป็น จุดศูนย์กลางซ้อนกันออกไปยังขอบของแผ่น เริ่มตั้งแต่เดคลิเนชันที่ +90 องศาหรือขั้วฟ้าเหนือที่ จุดหมุนไปจนถึง 0 องศาหรือเส้นศูนย์สูตรฟ้าที่อยู่ใกล้กับขอบของแผ่น แบ่งเป็นช่วงละ 30 องศา และ 10 องศา (ค) วงแหวนปฏิทิน (3.9) มีลักษณะเป็นวงแหวน 2 ชั้นที่บริเวณขอบของแผ่น ชั้นในแสดงเดือนซึ่งมีขีด แบ่งระหว่างเดือน ชั้นนอกแสดงวันที่ในแต่ละเดือนซึ่งมีขีดแบ่งระหว่างวัน และมีตัวเลขแสดงวันที่ กำกับทุก 5 วัน วงแหวนปฏิทินนี้ใช้ร่วมกับวงแหวนเวลา (1.8) บนแผ่นด้านในทางซีกฟ้าเหนือ (1) แผ่นด้านนอกทางซีกฟ้าใต้ (4) เป็นแผ่นพลาสติกใสรูปวงกลมมีด้ามจับ 2 ฝั่ง (เพื่อยึดกับแผ่นด้าน นอกทางซีกฟ้าเหนือ (3)) มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 19 เซนติเมตร เจาะรูที่จุดศูนย์กลาง (4.1) พิมพ์ลงบน พลาสติกใสคนละแผ่นกันกับแผ่นด้านนอกทางซีกฟ้าเหนือ (3) ประกอบด้วย (ก) เส้นตารางระบบพิกัดสุริยวิถีแบบสายณะ แสดงค่าละติจูดสุริยวิถี ตั้งแต่ 10 ถึง +10 องศา ที่นับ จากเส้นสุริยวิถี (4.3) ที่แสดงด้วยเส้นโค้งหนา พร้อมทั้งเส้นแสดงค่าลองจิจูดสุริยวิถีที่ 0 องศา (4.4) ซึ่งเป็นเส้นโค้งที่ลากจากเส้นสุริยวิถีใกล้กับขอบของแผ่นไปยังขั้วสุริยวิถีใต้ (South Ecliptic Pole) (4.5) ใกล้กับจุดหมุนตรงกลาง ทั้งค่าละติจูดสุริยวิถีและลองจิจูดสุริยวิถีแบบสายณะถูก แสดงด้วยเส้นตารางเป็นช่วงละ 2 องศา (4.2) รอบเส้นสุริยวิถี และมีค่าลองจิจูดสุริยวิถีกำกับเริ่ม ตั้งแต่ 180 ถึง 0 องศา โดยแบ่งเป็นช่วงละ 30 องศา วางอยู่ข้างเส้นละติจูดสุริยวิถีที่ 10 องศา (ข) เส้นตารางระบบพิกัดศูนย์สูตรฟ้า แบ่งออกเป็นเส้นศูนย์สูตรฟ้า (4.6) แสดงด้วยวงกลมที่อยู่ใกล้กับ ขอบของแผ่น, เส้นตารางค่าไรท์แอสเซนชัน (4.7) เป็นเส้นตรงที่ลากจากจุดหมุนตรงกลางออกไป ยังขอบของแผ่น แบ่งเป็นช่วงละ 2 ชั่วโมงและ 30 นาที มีตัวเลขแสดงค่าไรท์แอสเซนชันกำกับทุก ชั่วโมงที่บริเวณขอบของแผ่น ใช้ร่วมกับมาตรวัดค่าไรท์แอสเซนชันในหน่วยนาที (2.7) บนแผ่นด้าน ในทางซีกฟ้าใต้ (2), และเส้นตารางค่าเดคลิเนชัน (4.8) เป็นวงกลมที่มีจุดหมุนเป็นจุดศูนย์กลาง ซ้อนกันออกไปยังขอบของแผ่น เริ่มตั้งแต่เดคลิเนชันที่ 90 องศาหรือขั้วฟ้าใต้ที่จุดหมุนไปจนถึง 0 องศาหรือเส้นศูนย์สูตรฟ้าที่อยู่ใกล้กับขอบของแผ่น แบ่งเป็นช่วงละ 30 องศาและ 10 องศา (ค) วงแหวนปฏิทิน (4.9) ชั้นในแสดงเดือนซึ่งมีขีดแบ่งระหว่างเดือน ชั้นนอกแสดงวันที่ในแต่ละเดือน ซึ่งมีขีดแบ่งระหว่างวัน และมีตัวเลขแสดงวันที่กำกับทุก 5 วัน วงแหวนปฏิทินนี้ใช้ร่วมกับวงแหวน เวลา (2.8) บนแผ่นด้านในทางซีกฟ้าใต้ (2)