Przedmiotem wynalazku jest tama wentylacyjna przeznaczona do szczelnego zamkniecia podziemnego wyrobiska górniczego, którym przeplywa prad powietrza.Tamy wentylacyjne i tamy bezpieczenstwa stosowane powszechnie w górniczych wyrobiskach podziemnych sluza do ustalania lub regulowania przeplywu powietrza w podziemiach kopaln. Czesto bowiem zachodzi potrzeba zmiany kierunku przeplywu, zamkniecia przeplywu w zagrozonych pozarem wyrobiskach lub skierowania powietrza innymi wyrobiskami. Tamy te spelniaja wiec bardzo wazna role w kopalni.Dotychczas do regulacji i zamykania przeplywu powietrza w kopalni najczesciej stosuje sie tamy drewniane lub murowane z drzwiami osadzonymi na zawiasach wzglednie zawieszonych przesuwnie na szynach. Drzwi tych tam w razie potrzeby otwiera sie recznie, mechanicznie przez uklad dzwigni lub automatycznie za pomoca róznego rodzaju czujników.Znana z polskiego patentu nr 51168 tama wentylacyjna na przeciwleglych scianach wyrobiska korytarzowego ma wykonane wneki lub komory, pomiedzy którymi prostopadle do osi wyrobiska jest osadzona przesuwnie plyta stalowa. Podczas otwarcia tamy plyta ta znajduje sie w calosci w jednej z wnek lub komór.Przesuwanie plyty odbywa sie samoczynnie za pomoca silnika elektrycznego sterowanego przekaznikiem.Przekaznik ten natomiast sterowany jest impulsami otrzymywanymi badz z wylaczników krancowych badz z recznych laczników znajdujacych sie przed i za tama i na powierzchni w dyspozytornia badz wreszcie impulsami nadawanymi przez przejezdzajacy pociag, który na przyklad pantografem zamyka lub otwiera obwód przekaznika. Poza tym przekaznik ten zapala sygnalizacyjne lampki przed i za tama oraz w dyspozytorni, informujace o tym czy tama jest zamknieta czy tez otwarta.Inna tama wentylacyjna znana z polskiego patentu nr 72872 jest wyposazona w dwuskrzydlowe drzwi osadzone obrotowo na pionowym walku. Walek ten u góry jest polaczony za pomoca przekladni z silnikiem elektrycznym. Ponadto kazde skrzydlo drzwi tej tamy jest wyposazone w jedna co najmniej szczelnie przylegajaca do niego klapa polaczona sztywno z walkiem pionowym. Klapa ta jest wyposazona w ciegno2 99 652 zakonczone zabierakowa listwa. Taka konstrukcja tamy umozliwia otwieranie jej drzwi dwuetapowo przy uzyciu stosunkowo niewielkiej mocy silnika.Znana jest równiez z polskiego patentu nr 75097 górnicza tama bezpieczenstwa, której dwuskrzydlowe drzwi sa zamykane pod dzialaniem przeciwciezarów polaczonych z tymi drzwiami za pomoca linek stalowych.W warunkach normalnych kazdy 'przeciwciezar utrzymywany jest w polozeniu górnym za pomoca zapadki polaczonej z trzpieniem zatopionym w latwo topliwej masie. W masie tej jest umieszczona spirala oporowa podlaczona do zródla pradu. Wlaczenie pradu do spirali spowoduje roztopienie sie masy, uwolnienie trzpienia a tym samym zapadki, która z kolei zwolni przeciwciezar zamykajacy drzwi tamy.Istota tamy wentylacyjnej, bedacej przedmiotem niniejszego wynalazku, polega na zawieszeniu jej drzwi uchylnie u góry przelotowego otworu za pomoca poziomo usytuowanego zawiasu. Ponadto drzwi te sa polaczone ciegnem z przeciwciezarem, tak, aby unoszenie drzwi ku górze powodowalo jednoczesnie opadanie w dól tego przeciwciezaru. Natomiast zamykanie drzwi tamy, to jest opuszczanie ich w dól, powodowalo unoszenie przeciwciezaru ku górze. Tak zawieszone drzwi sa przyciskane do obmurza tamy wlasnym ciezarem oraz naporem powietrza. Dzieki temu uzyskano duza szczelnosc jakiej dotychczas nie mozna bylo osiagnac za pomoca znanych tam wentylacyjnych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia tame wentylacyjna w widoku z przodu, fig. 2 —tame wstanie otwartym w pionowym przekroju osiowym wzdluz linii A-A zaznaczonej na fig. 1, a fig. 3 — te sama tame w stanie zamknietym.Jak uwidoczniono na rysunku tama wentylacyjna wedlug wynalazku sklada sie z obudowy murowanej 1 wyposazonej w przelotowy otwór 2 zamykany za pomoca metalowych drzwi 3. Drzwi te sa zawieszone za pomoca poziomo usytuowanego zawiasu 4 umieszczonego ugory przelotowego otworu 2. Drzwi 3 tamy sa polaczone ciegnem 5 z przeciwciezarem 6 za pomoca krazników 7. Do otwierania i zamykania drzwi 3 maja uchwyty 8 zamocowane z obu stron.- # Zamykanie i otwieranie drzwi tamy wentylacyjnej wedlug wynalazku odbywa sie w nastepujacy sposób.Tame otwiera sie przez uniesienie ku górze drzwi 3 za pomoca uchwytu 8. Wówczas przeciwciezar 6 zacznie opadac w dól i w pozycji calkowitego otwarcia przelotowego otworu 2 osiadzie na spodku wyrobiska. Poniewaz przeciwciezar 6 równowazy ciezar drzwi 3 utrzymuje on te drzwi za pomoca ciegna 5 w dowolnej pozycji Dla zamkniecia tamy, drzwi 3 nalezy pociagnac ku dolowi, az do wejscia w wyciecia w obudowie 1 tej tamy. Napór powietrza, zaznaczony strzalka na rysunku, dociska drzwi do obudowy zapewniajac tym samym duza jej szczelnosc. PL