PL99419B1 - Sposob wytwarzania dwuhydropochodnych monobenzenoidowych estrow aromatycznych - Google Patents

Description

******** |.,.*L KUM*** Q h**1!] Twórcywynalazku: Leszek Jablonski, Wojciech Kotlarek, Stanislaw Mejer Uprawniony z patentu: Akademia Rolnicza, Wroclaw (Polska) Sposób wytwarzania dwuhydropochodnych monobenzenoidowych eterów aromatycznych Sposób wytwarzania dwuhydropochodnych monobenzenoidowych eterów aromatycznych poprzez reduk¬ cje ich litem, wykorzystywany zwlaszcza w syntezie niektórych steroidowych leków hormonalnych.Zgodnie z dotychczasowym stanem techniki, badania nad zastosowaniem roztworów litu w niskoczaste- czkowych aminach do redukcji polaczen organicznych zapoczatkowaly prace Benkesera (R.A.Benkeser, R.F.Ro- binson, D.M.Sauve, O.H.Thomas — Journal of the American Chemical Society t.77/1955, s. 3230), dajace w wyniku produkty znacznie dalej wyredukowane niz powstale w wyniku znanej redukcji Bircha. Przeprowadzo¬ ne dajsze badania wykazaly, ze lit w niskoczasteczkowych pierwszorzedowych monoaminach w obecnosci alko¬ holu daje przy redukcji aromatycznych eterów szeregu benzenowego oraz niektórych aromatycznych weglowo¬ dorów wyniki takie same lub podobne do redukcji Bircha (R.A.Benkeser, M.L.Burrous, J.J.Hazdra, E.M.Keiser -Journal of Organie Chemistry t.28/1963, s. 1094; H.Kwart, R AConley-Journal of Organie Chemistry t.38/1973,s. 2011).Znana i stosowana jest redukcja ukladów aromatycznych, glównie weglowodorów, litem w etylenodwu- aminie prowadzona w temperaturze 90-100°C i bez uzycia alkoholu (L.Reggel, RAFriedel, J.Wender — Journal of Organie Chemistry t.22/1959, s. 891; J.D.Brooks, R.ADurie, H.Silberman- Australien Journal of Chemistry t.17/1964, s. 55), w wyniku której otrzymano niska selektywnosc odczynnika, objawiajaca sie daleko idaca redukcja, osiagajaca stadium monoolefin lub weglowodorów nasyconych, w warunkach której fenol ulegal reduk¬ cji do cykloheksanonu, a anizol rozszczepieniu do fenolu.Wedlug wynalazku monobenzenoidowe etery aromatyczne rozpuszczone w mieszaninie etylenodwuaminy, niskoczaiteczkowego eteru alifatycznego lub pierscieniowego, najkorzystniej czterohydrofuranu, oraz alkoholu, najkorzystniej trzeciorzedowego alkoholu amylowego, poddaje sie redukcji w temperaturze 18—22°C.Zastosowanie dodatku alkoholu przy redukcji eterów aromatycznych litem w etylenodwuaminie w lago¬ dnych warunkach jest trudne do przeprowadzenia ze wzgledu na silne gestnienie roztworu i utrudnione miesza¬ nie. Dodatek alkoholu i niskoczasteczkowego eteru przy redukcji monobenzenoidowych eterów aromatycznych2 99419 litem w etylenodwuaminie pozwala wykonywac reakcje w temperaturze pokojowej i osiagac selektywna redukcje pierscienia aromatycznego do dwuhydropochodnej przy jednoczesnym uniknieciu konkurencyjnej reakcji reduk- tywnego rozszczepienia wiazania eterowego, zachodzacej w etylenodwuaminie.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest uzycie w trakcie reakcji latwo dostepnych i nie uciazliwych w stoso¬ waniu rozpuszczalników, które pozwalaja na operowanie nimi w temperaturze 18—22° przy uzyciu prostej apara¬ tury bez dodatkowego zastosowania wyciagu. Inna z korzystnych cech, w pizypadku zastosowania monobenze- noidowych eterów aromatycznych, stanowi selektywnosc redukcji zatrzymujacej sie na etapie dwuhydropochod- nych.Przyklad I. Do roztworu 0,488 g p-metoksytoluenu w 5 ml etylenodwuaminy i 5 ml czterohydrofura- nu dodaje sie, przy mieszaniu naprzemian trzema porcjami, trzeciorzedowy alkohol amylowy i metaliczny lit, przy czym laczny dodatek trzeciorzedowego alkoholu amylowego winien nie przekraczac 1,41 g, a litu 0,098 g.Po calkowitym zuzyciu litu pozostala mieszanine poreakcyjna rozciencza sie eterem, a powstaly ta droga roz¬ twór przemywa sie 2n kwasem solnym, roztworem NaHC03 oraz woda. Po wysuszeniu bezwodnym Na2S04 i oddestylowaniu eteru otrzymuje sie 1,4-dwuhydro-p-metoksytoluen w postaci jasnozóltej cieczy. Ciecz te w sposób znany przeksztalca sie w 2,4-dwunitrofenylohydrazon 4-metylocykioheksen-2-onu-l o temperaturze topnienia 172-173°C X 3 379 nm (log e = 4,44). r max Przyklad II. Do roztworu 0,502 g 6-metoksytetraliny w 5 ml etylenodwuaminy, 5 ml czterohydrofu- ranu i 3 g trzeciorzedowego alkoholu amylowego dodaje sie, caly czas energicznie mieszajac, malymi porcjami 0,217 g litu. Po zuzyciu litu calosc rozciencza sie woda i nastepnie ekstrahuje eterem. Ekstrakt eterowy przemy¬ wa sie 2n kwasem solnym, roztworem NaHC03, woda i suszy bezwodnym Na2S04. Po odparowaniu eteru ciekla dwuhydrometoksytetraline przeksztalcono w znany sposób w 2,4-dwunitrofenylohydrazon A1*9-oktalo- CH OH nu-2 o temperaturze topnienia 169-170°G, X 3 389 nm (log e = 4,45).Przyklad III. Do roztworu 0,560 g eteru metylowego estradiolu w 5 ml etylenodwuaminy, 5 ml czte- rohydrofuranu i 2,4 ml trzeciorzedowego alkoholu amylowego dodaje sie, energicznie mieszajac, malymi porcja¬ mi 0,136 g litu. Po calkowitym przereagowaniu litu calosc mieszaniny rozciencza sie eterem, a nastepnie prze¬ mywa kolejno 10% kwasem solnym, roztworem NaHC03 i woda. Wysuszony bezwodnym Na2S04 ekstrakt eterowy odparowywuje sie do sucha, a otrzymana dwuhydropochodna w postaci gestego oleju w znany sposób CH OH przeksztalca sie w 19-nortestosteron o temperaturze topnienia 122-123°C X 3 240 nm (log e -= 4,23) v °lej Parafinowy 1660 cm"1 1620 cm"'; [a]19 = + 50° (c = 0,95 CHC13). "" max L JD .. ' PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania dwuhydropochodnych na drodze redukcji monobenzenoidowych eterów aromatycz¬ nych litem w etylenodwuaminie, znamienny tym, ze etery aromatyczne rozpuszczone w mieszaninie ety¬ lenodwuaminy, niskoczasteczkowego eteru alifatycznego lub pierscieniowego, najkorzystniej czterohydrofuranu, oraz alkoholu, najkorzystniej trzeciorzedowego alkoholu amylowego, poddaje sie redukcji w temperaturze 18-22°C. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL