PL99413B1 - Sposob wydobycia siarki metoda podziemnego wytapiania - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wydobycia siarki metoda podziemnego wytapiania za pomoca wymu¬ szonego przeplywu goracego czynnika.

Znany jest sposób eksploatacji zlóz siarki z patentu polskiego 48717, wedlug którego siarke topi sie za pomoca strumienia wody przegrzanej, której ukierunkowany ciagly przeplyw wywolany jest w obszarze scisle wyznaczonym i umozliwiajacym wytworzenie pola eksploatacyjnego siarki, a ponadto w partiaeh zloza zwiezle¬ go, nieprzepuszczalnego dla wody oraz w partiach spagowych stozków eksploatacyjnych w razie potrzeby dla zwiekszenia efektu wytapiania siarki ze zloza, a takze dla zacisniecia duzych ziejacych szczelin tektonicznych, stosuje sie torpedowanie zloza siarkowego ladunkami materialów wybuchowych.

Powyzszy wynalazek oprócz zalet posiada te niedogodnosc, ze dla zwiekszenia efektu wytapiania siarki ze zloza przewiduje polepszenie wspólczynnika filtracji zloza slaboprzepuszczalnego poprzez bardzo klopotliwe w praktycznym stosowaniu torpedowanie zloza. Ponadto eksploatacja sposobem wedlug patentu 48717 w przypadku wypadniecia otworu z frontu pola eksploatacyjnego powoduje przerwanie strefy ciaglosci wytopu i pozostawienie wewnatrz pola eksploatacyjnego filarów niezczerpanej siarki. Znane sa równiez patenty polskie 58756 i 63470 dotyczace ucieczek wód technologicznych przy otworowej eksploatacji siarki, wedlug których, albo wykonuje sie dynamiczna przeslone hydrauliczna, wzglednie zatlacza sie do zloza zawiesine wodna mate¬ rialu okruchowego. W praktyce wymienione wynalazki, jak równiez wszystkie inne zwiazane z tym problemem, wymagaja dodatkowych, kosztownych zabiegów i w wiekszosci nie znalazly praktycznego zastosowania.

Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wydobycia siarki, który polegalby na stworzeniu takich warun¬ ków w zlozu w trakcie eksploatacji, aby bez dodatkowych zabiegów nastepowala samorzutnie poprawa wspólczynnika filtracji na zadanym kierunku eksploatacji przy równoczesnym duzym zczerpaniu zloza i ograni¬ czeniu ucieczek wody technologicznej do przestrzeni wyeksploatowanej.

Sposób wydobycia siarki metoda podziemnego wytapiania zgodnie z wynalazkiem polega na tym, ze eks¬ ploatacje prowadzi sie wyrobiskiem scianowym wytwarzajac przy wykorzystaniu wlasnosci górotworu duze2 99413 cisnienie eksploatacyjne na krawedzi strefy wytopu pokladu siarki, przy czym równoczesnie utrzymuje sie ciaglosc strefy wytopu na scianie, likwidujac niewybrane czesci pokladu siarki powstajace na skutek awarii otworów produkcyjnych, poprzez odwiercanie otworów blizniaczych i wlaczanie ich do eksploatacji w pierwszej kolejnosci.

Sposób wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig, 1 przedstawia rzut poziomy rozmieszczenia otworów na scianie, a fig. 2 - poprzeczny przekrój geologiczny przez sciane.

Figura 1 przedstawia plan pola eksploatacyjnego z: otworami intensywnej eksploatacji 1 tworzacych wzdluz sciany rzad otworów D, otworami wybierania resztkowego 2 tworzacymi rzad C, otworami wygrzewania wstepnego i eksploatacji 3 tworzacymi rzad E oraz otworami odbierajacymi wode zlozowa 4 tworzacymi rzad F.

W celu utrzymania ciaglosci wytopu na scianie zawartej pbnjiedzy rzedami otworów C i E pokazano przyklado¬ wo, . ze na skutek awarii otworu 5 w rzedzie D, która w stosowanych dotychczas sposobach eksploatacji prowa¬ dzila do powstania filaru z nienaruszonej czesci pokladu, odwierca sie w tej czesci otwór bisowy 6 i wlacza w pierwszej kolejnosci do produkcji. Pozycja 7 na rysunku oznacza kierunek postepu sciany, której dlugosc liczona jako odleglosc koncowych otworów jednego zrzedów C, D lub E stanowi wielokrotnosc szerokosci sciany zawartej pomiedzy rzedami C i*E.

Figura 2 przedstawia poprzeczny przekrój geologiczny A—A przez sciane przedstawiona na fig. 1. Prowa¬ dzac eksploatacje wyrobiskiem scianowym, przy równoczesnym utrzym^iiu ciaglosci strefy wytopu na scianie doprowadza sie do celowego wytworzenia duzego cisnienia eksploatacyjnego 8 na krawedzi strefy wytopu 9 pokladu siarki. Strop bezposredni 10 pokladu siarki 11 tworzy wówczas plyte wspornikowa podparta wzdluz sciany i na sprezystym wsporniku 12. Wskutek istnienia cisnienia nadkladu 13, wspornik 12 ugina sie, a strop bezposredni 10 przyjmuje ksztalt linii falistej powodujac w pokladzie wzmozone cisnienie eksploatacyjne 8, które najwieksza wartosc osiaga na scianie wzdluz krawedzi wytopu 9 malejac stopniowo w glab calizny pokla¬ du 11. Rezultatem wzmozonego cisnienia eksploatacyjnego na krawedzi sciany wytopu jest pekanie i rozdrobnie¬ nie intensywne materialu pokladu 15 znajdujacego sie za krawedzia strefy wytopu 9.

Dla warunków zgodnych ze sposobem wedlug wynalazku to jest przy wyrobisku scianowym, koncentracji cisnienia eksploatacyjnego na krawedzi strefy v/ytopu 9, przy utrzymaniu ciaglosci strefy wytopu wzdluz calej krawedzi strefy wytopu 9, czyli sciany nastepuje naturalne wytworzone przez narzucony sposób eksploatacji samoudraznianie sie zloza a zatem nastepuje intensywny wzrost wspólczynnika filtracji eksploatowanego pokla¬ du na kierunku zgodnym z eksploatacja w pokladzie 11. Jest to jedna z najwiekszych zalet sposobu wedlug wynalazku. Dalsza zaleta tego sposobu jest samopodsadzanie sie zloza w strefie wspornika 12 zmniejszajace znacznie ucieczki wody w przestrzen wyeksploatowana wzglednie stabilizujace kierunki ruchu cieczy w prze¬ strzeni wyeksploatowanej i w konsekwencji poprawiajace sprawnosc energetyczna wytopu siarki ze zloza.

Oprócz wyzej wymienionych zalet sposób ten zapewnia, poprzez niedopuszczanie do pozostawiania niewy- branych czesci pokladu wyzsze zczerpanie zloza, a ponadto znacznie zmniejsza mozliwosc wystapienia erupcji na przedpolu i zapleczu frontu eksploatacyjnego.

Sposób wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie przy kazdym typie zloza a w szczególnosci nadaje sie do zloza siarki okreslonego jako slaboprzepuszczalnego.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wydobycia siarki metoda podziemnego wytapiania, znamienny t y m, ze eksploatacje prowa¬ dzi sie wyrobiskiem scianowym wytwarzajac przy wykorzystaniu wlasnosci górotworu duze cisnienie eksploata¬ cyjne (8) na krawedzi strefy wytopu (9) pokladu siarki (11), przy czym równoczesnie utrzymuje sie ciaglosc strefy wytopu na scianie, likwidujac niewybrane czesci w pokladzie siarki (11) powstajace na skutek awarii otworów produkcyjnych (5), poprzez odwiercanie otworów blizniaczych (6) i wlaczanie ich do eksploatacji w pierwszej kolejnosci.99 413 r' V Fic / A-A 2 13 1 10 Fig. 2