Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do skre¬ cania elementów kabli i przewodów elektrycznych, lin, osrodków, rdzeni, skretek, zyl oraz lin stalo¬ wych i konopnych.Do skrecania elementów kabli i przewodów ele¬ ktrycznych o skoku regularnym stosowane sa u- rzadzenia, w których szpule zdawcze z pojedyn¬ czymi drutami lub zylami umieszczone sa w ko¬ szach obrotowych, badz w jarzmach wewnatrz wi¬ rujacego cygara. Skrecony wyrób odbiera sie na szpule lub bebny, obracajace sie tylko wzgledem swej oisi.Do skrecania zyl kabli fazowych stosowane sa takze urzadzenia, w których szpule zdawcze sa sta¬ le, wolnostojace, a skrecony osrodek kabla od¬ biera sie na beben obracajacy sie wzgledem swo¬ jej osi oraz osi pionowej do niej.Do skrecania lin o skoku nieregularnym uzywane sa skrecarki, w których szpule zdawcze sa wolno stojace a skrecony wyrób odbierany jest na szpule osadzona w wolnowiszacym jarzmie, wewnatrz wi¬ rujacej klatki, powodujacej skret.^Wymienione urzadzenia do skrecania elementów kabli i przewodów elektrycznych ze wzgledu na duze masy wirujace maja ograniczone obroty i mala wydajnosc. Równiez gabaryty ich i pobierane moce do napedu sa duze, zbrojenie jest uciazliwe i pracochlonne, a dlugosci wyprodukowanych wy¬ robów ograniczone.Celem wynalazku jest wyeliminowanie w urza¬ dzeniach do skrecania, mas wirujacych w postaci koszy ze szpulami zdawczymi lub klatkami wiruja¬ cymi i skonstruowanie urzadzen o malych gaba¬ rytach, wyrózniajacych sie wysoka wydajnoscia, umozliwiajacych wyprodukowanie dluzszych odcin¬ ków skreconego wyrobu, latwych do zbrojenia.Cel ten osiagnieto przez zaopatrzenie urzadzenia w wal drazony z przyspawana na koncu tarcza, na której, od strony czolowej sa: dwie rolki osadzone io na oskach, dwie pary rolek przymocowanych sztywno od strony czolowej do tarczy oraz dwie rolki osadzone w lozyskach tocznych wahliwych na walkach, które sa przymocowane do tarczy i rolki osadzone na lozyskach tocznych wahliwych na walkach z nagwintowanymi koncami, wchodza¬ cymi do otworów w tarczy, przy czym na rolki osadzone na lozyskach tocznych wahliwych jest nalozony pierscien spychajacy, który swym srod¬ kowym otworem z zabkami osadzony jest na kole wyciagowym z rowkami wyfrezowanymi na jego pobocznicy. Kolo wyciagowe jest osadzone na walku sztywno ulozyskowanym w lozyskach wspólosiowo z walkiem drazonym, a na walku z kolem wy¬ ciagowym sa osadzone luzno rolki majace wspólna tworzaca stozka o podstawie równej srednicy kola wyciagowego i do niego przylegajacego, które moga obracac sie na nim niezaleznie jedna od drugiej.Urzadzenie jest wyposazone równiez w rolke z rowkiem lub uklad rolek, prowadzaca skrecany wyrób ze stozka na szpule odbiorcza, usytuowane 99 0733 99 073 4 na konsoli, która jest przesuwana za pomoca me¬ chanizmu suportówego równolegle do tworzacej stozka i ustawiona w okreslonym miejscu, w zalez¬ nosci od skoku skrecania wyrobu.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju B-B, a fig. 2 — urzadzenie w przekroju A-A.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada wal dra¬ zony 1, osadzony w lozyskach 2, na koncu którego przyspawana jest tarcza 3. Od strony czolowej tarczy w gniazdach walu 1 osadzone sa dwie rolki 4 na osiach 5. Rolki 4 na obwodzie maja rowki.Na czolowej stronie tarczy 3 osadzone sa dwie rolki 11 obracajace sie wzgledem swych osi, przymoco¬ wanych do tarczy 3 sztywno, oraz dwie rolki 12.Ponadto na tarczy 3 znajduja sie dwie rolki 6 osa¬ dzone w lozyskach tocznych wahliwych na walkach 23, przymocowanych do tarczy 3 sztywno, oraz rolki 7 i 8 osadzone na lozyskach tocznych wahli¬ wych na walkach 9, które maja konce od strony tarczy 3 zaopatrzone w gwint i sa zamocowane w otworach tarczy 3 za pomoca nakretek 10. Walki 9 moga ustawiac pozycje rolek 7 i 8 na dowolnych odleglosciach od tarczy 3. Osie rolek 6, 7 i 8 sa równolegle do glównej osi urzadzenia i roz¬ mieszczone w jednakowej odleglosci od srodka tar¬ czy 3 na jej czolowej stronie. Osie rolek 11 sa rozmieszczone miedzy osiami rolek 6, 7 i 8, przy czym plaszczyzna pionowa do osi rolek 4 prze¬ chodzaca przez os rowka na nich, jest styczna do rowka rolek 11. Osie rolek 12 sa tak usytuowane, ze styczna do kola wyciagowego 16 w punkcie prze¬ ciecia sie z osia przechodzaca przez wspólna os pionowa urzadzenia i rolek 7 i 8 jest styczna do rowka rolek 12.Na rolkach 6, 7 i 8 osadzony jest pierscien spy¬ chajacy 17, który wskutek odbywanej regulacji po¬ zycji rolek 7 i 8 nakretkami 10 moze byc ustawio¬ ny pod pewnym katem do osi kola wyciagowego 16. Pierscien 17 jest równoczesnie osadzony luzno na kole wyciagowym 16 i w srodkowym otworze posiada zabki wchodzace luzno do rowków, wyfre- zowanych w kole wyciagowym 16. Tworzy to u- klad, przy którym obracajac kolem wyciagowym 16, z taka sama predkoscia obraca sie pierscien 17.Kolo wyciagowe 16 jest osadzone sztywno na walku 13, ulozyskowanym w lozyskach 14, znajdujacym sie w jednej osi z walkiem 1. Na walku 13 sa osadzone luzno rolki 15, których wspólna tworzaca jest stozek z podstawa o srednicy kola wyciagowe¬ go 16 i do niego przylegajacy. Rolki 15 moga obracac sie na walku 13 niezaleznie jedna od dru¬ giej. Urzadzenie jest wyposazone w rolke 18 z row¬ kiem (lub uklad rolek), prowadzaca skrecony wy¬ rób rolek stozkowych 15 na szpule odbiorcza, u- sytuowana na konsolce, która jest przysuwana za pomoca mechanizmu suportówego, równolegle do tworzacej stozka i ustawiona w okreslonym miejs¬ cu — w zaleznosci od skoku skrecania wyrobu. Po¬ nadto wal drazony 1 posiada kaliber 20, którego srednica otworu zalezna jest od srednicy zew¬ netrznej skrecanego elementu. Urzadzenie moze po¬ siadac prowadnice 19 doprowadzajaca skrecane druty lub zyly, odwijane ze szpul zdawczych do kalibra 20.Wspóldzialanie poszczególnych elementów urza¬ dzenia jest nastepujace. Obroty walków 1 i 13 sa jednokierunkowe: — przeciwne do ruchu wskazó¬ wek zegara — jak pokazane jest na fig. 1, przy skreceniu typu „S", — zgodnie z ruchem wskazó¬ wek zegara — przy skrecaniu typu „Z". Obroty walka 13 sa zmienne, zalezne od skoku skrecania i zawsze sa wieksze od obrotów walka 1, które sa stale. Uzbrojenie urzadzenia pokazane jest na ry¬ sunku w przykladzie skrecania typu „S". Skrecane druty lub zyly 21 sa odwijane ze szpul zdawczych, bebnów lub beczek i doprowadzane przez prowad¬ nice 19 do kalibra 20, przechodza wewnatrz walka 1, zgodnie z kierunkiem pokazanym strzalka, opa¬ suja rolke 4 na obwodzie okolo 90° i przechodza na rolki 11 i 12, oraz nawijane sa na kolo wyciagowe 16 i dalej na rolki stozkowe 15, z których w okre¬ slonym z góry miejscu przechodza na rolke 18, od¬ powiednio ustawiona i dalej na szpule odbiorcza lub beben, wzglednie do nastepnych takich samych zespolów — celem dalszego skrecania..Skrecanie nastepuje miedzy prowadnica 19 a rol¬ ka 4, z której skrecony osrodek przesuwa sie na rolki 11 i 12, a nastepnie na kolo wyciagowe 16.Wskutek róznicy obrotów walków 13 i 1 nastepuje na kole wyciagowym 16 nawijanie skreconego 6- srodka, z równoczesnym czesciowym odwijaniem, o skoku równym stosunkowi wydajnosci do ilosci skretów na jednostke czasu. Pierscien spychajacy 17 wykonuje jeden ruch wahadlowy wzgledem kola wyciagowego 16 na kazdy jego obrót wzgledem tar¬ czy 3, na której odpowiednio ustawione rolki 7 i 8, wyznaczaja wielkosc amplitudy wahania. Wahania pierscienia 17 powoduja ciagle spychanie nawija¬ nych na kole wyciagowym 16 zwojów skrecanego osrodka w kierunku rolek stozkowych 15, osadzo¬ nych na walku 13.Okreslony naciag, z którym druty 21, po uzbro¬ jeniu urzadzenia, jak pokazane jest na fig. 1 i fig. 2, sa odwijane ze szpul zdawczych i wchodza do urzadzenia skrecajacego, oraz ciagly odciag skre¬ canego osrodka 22 przy wyjsciu z niego na szpule odbiorcza lub do dalsizych zespolów skrecajacych, powoduje ciagle scisle przyleganie poszczególnych zwojów skrecanego osrodka na calej powierzchni styku z kolem wyciagowym 16 i rolkami 15. Wsku¬ tek tego, przy przejsciu/ poszczególnych zwojów z cylindrycznej powierzchni kola sciagowego 16 na rol¬ ki stozkowe 15 nastepuje nie tylko przesuw poszcze - gólnych zwojów wzdluz osi stozka, lecz równoczes¬ nie ciagly ich przesuw kolowy po pobocznicy po¬ szczególnych rolek 15. W tym celu czesc stozkowa podzielona jest na poszczególne rolki, zeby czescio¬ wo zmniejszyc tarcie poslizgu przesuwanego osrod¬ ka o pobocznice rolek — na tarcie toczne. Rolka 18 tak jest ustawiona wzgledem stozka, ze odbiera skrecony wyrób z rolek 15 w tym miejscu stozka, gdzie dlugosc jednego zwoju, odwijanego na jeden obrót stozka, równa sie dlugosci nawinietego skre¬ canego wyrobu na kole wyciagowym 16 w czasie tegoz jednego obrotu.Celem uzyskania wiekszej ilosci skretów na je¬ dnostke czasu, czyli zwiekszenia wydajnosci, moz- 40 45 50 55 6099 073 6 na polaczyc szeregowo kilka zespolów urzadzen jak pokazane jest na rys. fig. 1 i fig. 2, napedzajac je wspólnym napedem. Urzadzenia te mozna usta¬ wiac dowolnie, w zaleznosci od ich wielkosci i przeznaczenia. PL